DN trong nước trỗi dậy, bảo hiểm nhân thọ đa quốc gia đối mặt thách thức mới

Kết quả kinh doanh khởi sắc

Mới đây, bảo hiểm nhân thọ Prudential Việt Nam đã công bố kết quả kinh doanh năm 2025 với điểm nhấn đáng chú ý là lợi nhuận trước thuế tăng gần 50%. Theo đó, tổng doanh thu từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm đạt 19.577 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 4.937 tỷ đồng, tăng 47,8%. Doanh thu đầu tư ghi nhận đạt 12.080 tỷ đồng, trong đó có 3.995 tỷ đồng đến từ danh mục đầu tư của Quỹ liên kết đơn vị.

Năm 2025, Prudential Việt Nam tiếp tục duy trì khoản bổ sung lãi cho Quỹ chủ hợp đồng tham gia chia lãi (PAR) đạt 1.779 tỷ đồng, tiếp tục củng cố giá trị dài hạn cho khách hàng có hợp đồng tham gia chia lãi. Tổng lãi định kỳ và lãi bổ sung một lần mà Prudential Việt Nam đã công bố là hơn 4.000 tỷ đồng.

Tổng chi phí bồi thường và chi trả quyền lợi bảo hiểm khác đạt gần 16.489 tỷ đồng, tăng 15,3%. Biên khả năng thanh toán trên 200%, qua đó khẳng định nền tảng tài chính vững mạnh trong việc thực hiện các cam kết chi trả quyền lợi bảo hiểm.

Tương tự, bảo hiểm nhân thọ Dai-ichi Life Việt Nam cũng ghi nhận doanh thu thuần phí bảo hiểm trong năm 2025 đạt 17.326 tỷ đồng, giảm nhẹ so với cùng kỳ. Trong khi đó, tổng chi phí bồi thường và trả tiền bảo hiểm tăng cao khi đạt 13.370 tỷ đồng, tương ứng mức tăng thêm 11,3% so với năm 2024. Điều này dẫn đến tổng chi phí từ hoạt động kinh doanh của Dai-ichi Life Việt Nam cũng tăng theo khi đạt hơn 14.513 tỷ đồng.

Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế của công ty đạt 2.173 tỷ đồng, giảm gần 19% so với cùng kỳ năm trước.

Manulife Việt Nam cũng ghi nhận lợi nhuận trước thuế giảm nhẹ so với cùng kỳ khi đạt mức 3.545 tỷ đồng, giảm tương ứng 16,3% (năm 2024 lợi nhuận đạt 4.237 tỷ đồng). Trong khi đó, tổng doanh thu của bảo hiểm nhân thọ Manulife Việt Nam trong năm 2025 đạt mức 28.000 tỷ đồng, ngược lại trong năm, doanh nghiệp đã chi trả 9.060 tỷ đồng quyền lợi bảo hiểm cho khách hàng, tăng 15% so với năm trước.

Tính đến 31/12/2025, tổng tài sản Manulife Việt Nam đạt 156.146 tỷ đồng, tăng hơn 13% so với năm trước, tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu về quy mô trong ngành bảo hiểm nhân thọ với vốn điều lệ 22.220 tỷ đồng. Hiệu quả đầu tư được duy trì ổn định, với quỹ liên kết chung đạt tỷ suất lợi nhuận 5,56%, trong khi các quỹ liên kết đơn vị ghi nhận mức sinh lời từ 3,5% đến 27,5%.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, trong Quý I/2026, thị trường bảo hiểm tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định với tổng doanh thu phí ước đạt 57,1 nghìn tỷ đồng, tăng 2,45% so với cùng kỳ năm trước. Chi trả quyền lợi bảo hiểm ước đạt 24,1 nghìn tỷ đồng, tăng 8,84% so với cùng kỳ.

Tổng vốn đầu tư trở lại nền kinh tế của các doanh nghiệp bảo hiểm ước đạt 1.001,4 nghìn tỷ đồng, duy trì tăng 13,05% so với cùng kỳ. Tổng tài sản đạt ước đạt 1.150,8 nghìn tỷ đồng, tăng 10,43%, tổng nguồn vốn chủ sở hữu ước đạt 223,8 nghìn tỷ đồng, tăng 3,24% và tổng dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm ước đạt 752,4 nghìn tỷ đồng, tăng 10,55% so với cùng kỳ.

Số liệu của VietnamFinance cho thấy, top 8 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ dẫn đầu về quy mô doanh thu chiếm trên 80% toàn thị trường này. Trong đó, chỉ có 2/8 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ “nội địa” đó là Bảo Việt Life và MB Life, còn lại 6/8 là công ty bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngoài chiếm gần 53% tổng doanh thu phí khai thác mới thị trường bảo hiểm nhân thọ năm 2025.

Thị phần còn lại khoảng 20% cũng gần như nằm trong tay các “ông lớn” tài chính đa quốc gia như Chubb Life, Cathay Life, Fubon Life, Sun Life, Hanwha Life Việt Nam…

Bảo hiểm nhân thọ đa quốc gia đối diện thách thức mới

Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính, ông Nguyễn Thanh Sơn - Chủ tịch MVV Group đánh giá, lợi thế truyền thống của các công ty bảo hiểm đa quốc gia đang bị thách thức bởi sự trỗi dậy của các công ty bảo hiểm thuộc hệ sinh thái ngân hàng. Điều này, đang đặt ra một câu hỏi chiến lược cho các doanh nghiệp bảo hiểm quốc tế hoạt động tại Việt Nam khi suốt một thời gian dài họ là lực lượng dẫn dắt thị trường, xây dựng thương hiệu mạnh và phát triển mạng lưới phân phối rộng khắp.

Theo ông Sơn, vấn đề không đơn giản chỉ nằm ở cạnh tranh sản phẩm. Thách thức lớn hơn xuất phát từ sự thay đổi trong cấu trúc phân phối của thị trường. Trong mô hình mới, ngân hàng kiểm soát mối quan hệ tài chính với khách hàng. Họ nắm dữ liệu dòng tiền, lịch sử giao dịch và nhu cầu tài chính của người dùng. Điều này cho phép họ xác định thời điểm thích hợp để đề xuất các sản phẩm bảo hiểm và tích hợp bảo hiểm trực tiếp vào các quyết định tài chính của khách hàng.

Khi bảo hiểm được nhúng vào hệ sinh thái ngân hàng, vai trò của kênh đại lý truyền thống có thể giảm dần.

Do đó, đối với các công ty bảo hiểm quốc tế vốn từ trước phụ thuộc nhiều vào lực lượng đại lý và các hợp đồng bancassurance độc quyền, sự thay đổi này buộc họ phải xem xét lại mô hình kinh doanh của mình ở các khía cạnh sau.

Thứ nhất, một hướng thích ứng nằm ở việc tái định nghĩa vai trò của lực lượng đại lý. Trong nhiều thị trường phát triển, đại lý bảo hiểm không còn chỉ là người bán sản phẩm. Họ đóng vai trò như những nhà tư vấn tài chính cá nhân, giúp khách hàng xây dựng kế hoạch bảo vệ tài chính dài hạn. Khi sản phẩm bảo hiểm ngày càng phức tạp và gắn với quản lý tài sản hoặc lập kế hoạch tài chính gia đình, vai trò tư vấn chuyên sâu trở nên quan trọng hơn. Nếu lực lượng đại lý được nâng cấp theo hướng này, họ có thể tạo ra giá trị mà các kênh phân phối số hoặc các ứng dụng ngân hàng khó thay thế.

Một hướng đi khác liên quan, đó là công nghệ. Các công ty bảo hiểm quốc tế có thể đầu tư mạnh hơn vào nền tảng số, đơn giản hóa quy trình mua bảo hiểm và phát triển các sản phẩm phù hợp với môi trường trực tuyến. Khi quy trình tham gia bảo hiểm được rút ngắn và trải nghiệm khách hàng được cải thiện, doanh nghiệp có thể tiếp cận những phân khúc khách hàng mới ngoài hệ thống ngân hàng.Ngoài ra, các doanh nghiệp bảo hiểm có thể mở rộng hợp tác với các nền tảng công nghệ, thương mại điện tử hoặc Fintech để tạo ra những kênh phân phối mới.

Năng lực thiết kế sản phẩm cũng là một lợi thế đối với nhóm DN bảo hiểm nhân thọ nước ngoài. Cụ thể, các công ty này có lợi thế về kinh nghiệm sản phẩm và quản trị rủi ro. Trong khi các ngân hàng tập trung vào việc tích hợp bảo hiểm vào hệ sinh thái tài chính, các công ty bảo hiểm có thể phát triển những sản phẩm phức tạp hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực như bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm hưu trí hoặc các giải pháp bảo vệ tài chính dài hạn. Những sản phẩm này thường đòi hỏi năng lực chuyên môn sâu và hệ thống quản trị rủi ro phức tạp, tạo ra khoảng cách mà các tổ chức mới tham gia thị trường khó có thể thu hẹp nhanh chóng.

Cuối cùng, các công ty bảo hiểm quốc tế cũng có thể tận dụng lợi thế thương hiệu và kinh nghiệm thị trường. Trong một ngành gắn chặt với niềm tin dài hạn của khách hàng, uy tín thương hiệu và lịch sử hoạt động ổn định vẫn là những yếu tố quan trọng.

Ông Nguyễn Thanh Sơn cho rằng, những chiến lược thích ứng này không đảm bảo rằng các công ty bảo hiểm quốc tế sẽ giữ nguyên vị thế như trước đây. Tuy nhiên, chúng cho thấy rằng sự thay đổi của thị trường không nhất thiết dẫn đến sự suy giảm của nhóm doanh nghiệp này.

Vị chủ tịch MVV Group nhấn mạnh, thị trường bảo hiểm nhân thọ Việt Nam trong thập kỷ tới nhiều khả năng sẽ được định hình bởi sự tương tác giữa hai mô hình. Một bên là các hệ sinh thái tài chính do ngân hàng dẫn dắt với lợi thế dữ liệu và phân phối. Bên còn lại là các công ty bảo hiểm với kinh nghiệm sản phẩm và năng lực quản trị rủi ro. Cách hai nhóm tổ chức này thích nghi với cấu trúc thị trường mới sẽ quyết định hình dạng của ngành bảo hiểm Việt Nam trong những năm tới.