Đòn giáng ‘chí mạng’ của Trung Quốc khiến Mỹ phải nhượng bộ
(VNF) - Giữa cuộc đối đầu thương mại gay gắt, Trung Quốc đã tận dụng quyền kiểm soát đất hiếm của mình trở thành vũ khí sắc bén nhất khiến Mỹ phải hạ nhiệt và tìm cách tháo gỡ căng thẳng.
Nhà Trắng mới đây tiết lộ cuộc điện đàm được mong đợi giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có khả năng sẽ diễn ra vào cuối tuần này. Với những diễn biến gần đây, không khí của cuộc đàm thoại này chắc hẳn sẽ rất căng thẳng.
Cả Mỹ và Trung Quốc đều cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận đình chiến thương mại vừa đạt được cách đây 3 tuần. Cuộc điện đàm của hai nhà lãnh đạo được cho là nhằm cứu vãn thỏa thuận đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ.

Tuy nhiên, có một thực tế mà nước Mỹ đang phải chấp nhận, Trung Quốc dường như đang nắm trong tay thế cờ mạnh hơn, đặc biệt là nhờ vào vũ khí chiến lược mang tên "đất hiếm".
Ngành sản xuất Mỹ chịu sức ép nặng nề
Trung Quốc hiện gần như độc quyền chuỗi cung ứng toàn cầu về kim loại đất hiếm – những nguyên tố được ứng dụng trong sản xuất ô tô, chip máy tính, máy bay chiến đấu F-35 và tàu ngầm hạt nhân. Đòn bẩy này cho phép Bắc Kinh gây áp lực lớn lên Washington.
“Khoáng sản chiến lược là một trong những quân bài mặc cả quan trọng nhất của Trung Quốc trong đàm phán với Mỹ. Họ sẽ giữ chặt lợi thế này như một đòn bẩy chiến lược”, ông Matilda Buchan, nhà phân tích cấp cao tại tổ chức nghiên cứu Asia House (London), nhận định.
Sự sẵn sàng của Trung Quốc trong việc "vũ khí hóa" chuỗi cung ứng đất hiếm là lý do khiến Nhà Trắng mềm mỏng hơn trong kế hoạch leo thang căng thẳng thương mại.
Sau khi Tổng thống Trump tuyên bố tăng thuế nhập khẩu hàng hóa Trung Quốc lên mức kỷ lục 145% vào ngày 2/4, Bắc Kinh đã trả đũa bằng cách cấm xuất khẩu hợp kim nam châm có chứa đất hiếm sang Mỹ. Đòn trả đũa này lập tức gây sức ép nặng nề lên ngành sản xuất Mỹ.

Ngày 9/5, các hãng xe lớn như General Motors, Toyota, Volkswagen và Hyundai đồng loạt gửi thư lên Nhà Trắng cảnh báo họ sẽ phải cắt giảm sản lượng nếu lệnh cấm không được gỡ bỏ.
Cùng ngày, Tổng thống Mỹ viết trên mạng xã hội Truth Social rằng ông sẵn sàng "nhượng bộ lớn" để đạt được một thỏa thuận với Trung Quốc. Ngay cuối tuần đó, các cuộc đàm phán khẩn cấp diễn ra tại Geneva, và Mỹ đã quyết định giảm thuế.
Không lâu sau, Trung Quốc âm thầm tuyên bố cho phép nối lại xuất khẩu đất hiếm sang Mỹ – một động thái mang tính xoa dịu. Nhưng cơn bão chưa qua…
Rào cản do hệ thống cấp phép mới?
Vào cuối tuần trước, Tổng thống Trump lại tức giận lên tiếng trên Truth Social: “Trung Quốc đã HOÀN TOÀN VI PHẠM THỎA THUẬN VỚI CHÚNG TA”.
Đặc phái viên thương mại của Tổng thống Trump, ông Jamieson Greer, cáo buộc Bắc Kinh đang cố tình trì hoãn cấp phép xuất khẩu các sản phẩm chứa đất hiếm. “Chúng tôi chưa thấy lượng khoáng sản thiết yếu được xuất ra đúng như cam kết”, ông nói trên CNBC.
Một số quan chức Mỹ nghi ngờ Trung Quốc đang chơi trò trì hoãn để ép Mỹ tiếp tục nhượng bộ. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng nguyên nhân có thể đơn giản hơn: hệ thống cấp phép mới ở Trung Quốc đang mất nhiều thời gian hơn để vận hành.
Từ tháng 4, các doanh nghiệp Trung Quốc muốn xuất khẩu hợp kim kim loại chứa hơn 0,1% của 7 nguyên tố đất hiếm quan trọng (gồm samarium, gadolinium, terbium, dysprosium, lutetium, yttrium và scandium) buộc phải xin giấy phép từ Bộ Thương mại Trung Quốc.
Do quy định mới không nêu rõ ràng sản phẩm nào cần kiểm soát, các doanh nghiệp buộc phải thử nghiệm và kiểm tra hàng loạt mẫu hàng hóa – ngay cả những lô có hàm lượng rất thấp.
Ông David Merriman, Giám đốc nghiên cứu tại hãng tư vấn Project Blue, nhận định: “Cái mà ban đầu tưởng như là lệnh phong tỏa hoàn toàn thực chất chỉ là phản ứng mang tính kỹ thuật để làm rõ quy trình thử nghiệm”.

Phân tích của Project Blue cho thấy quy trình cấp phép hiện mất khoảng 45 ngày. Đến giữa tháng 5, 6 tập đoàn lớn đã được cấp phép, 3 doanh nghiệp khác đang trong quá trình chờ duyệt.
Ông Michael Hart, Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ tại Trung Quốc, cho biết: “Đã có một số giấy phéo được phê duyệt, nhưng rõ ràng vẫn chậm hơn nhiều so với mong đợi của ngành công nghiệp”.
Ông cho rằng phần lớn sự chậm trễ là do Trung Quốc cần thời gian triển khai hệ thống quản lý xuất khẩu mới, chứ không hẳn là một hành vi cản trở có chủ đích.
Là một phần của thỏa thuận đạt được ở Geneva, Bộ Thương mại Trung Quốc đã đưa 28 doanh nghiệp Mỹ ra khỏi danh sách kiểm soát xuất khẩu. Tuy nhiên, từng lô hàng vẫn phải xin phép riêng biệt, và cho đến nay, chưa có lô hàng nào thực sự cập bến Mỹ.
Hoạt động của Volkswagen tại châu Âu có vẻ là trường hợp ngoại lệ hiếm hoi được hưởng lợi từ giấy phép sớm, song nguồn cung vẫn rất hạn chế.
Ông Jens Eskelund, Chủ tịch Phòng Thương mại Liên minh châu Âu tại Trung Quốc, cảnh báo: “Chúng ta vẫn đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng nghiêm trọng.”
Mỹ tận dụng "vũ khí chip"
Mối đe dọa sản xuất đình trệ một lần nữa khẳng định sức mạnh vượt trội của Trung Quốc trong thị trường đất hiếm. Theo số liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc khai thác khoảng 61% đất hiếm toàn cầu và tinh chế tới 92% lượng đất hiếm của thế giới – quy trình quan trọng biến quặng thành vật liệu có thể sử dụng.
Đặc biệt, khi đi sâu vào chuỗi giá trị, từ khai khoáng đến chế tạo hợp kim nam châm, Trung Quốc càng nắm thị phần vượt trội. Và ngành công nghiệp đất hiếm tại đây được nhà nước kiểm soát chặt chẽ, điều mà hầu hết các nước khác không thể làm được.
Mỹ từng nhiều lần cố gắng tái khởi động sản xuất và chế tạo đất hiếm tại chỗ hoặc tại các quốc gia thân thiện hơn. Nhưng theo dự báo của IEA, ngay cả một thập kỷ tới, Trung Quốc vẫn sẽ chiếm tới 85% thị phần đất hiếm tinh chế toàn cầu.

Thế cờ này dường như khiến các nhà đàm phán Mỹ lâm vào tình thế bị động. Tổng thống Trump từng kỳ vọng vào các lựa chọn thay thế như Ukraine hay Greenland, nhưng những phương án này chưa thể lập tức mang lại hiệu quả trong nhiệm kỳ của ông.
“Vũ khí” sắc bén nhất của Mỹ tại thời điểm hiện tại có lẽ là chất bán dẫn. Trong tháng qua, Mỹ đã tăng cường siết chặt xuất khẩu chip và phần mềm AI sang Trung Quốc, nhằm duy trì lợi thế công nghệ và tạo thêm đòn bẩy thương mại.
Bộ trưởng Thương mại Mỹ, ông Howard Lutnick, thẳng thắn thừa nhận: “Chúng tôi đang thực hiện một số biện pháp để Trung Quốc nếm trải cảm giác bị áp lực từ việc cấm xuất khẩu”.
Phía Trung Quốc lập tức phản ứng gay gắt, cáo buộc Mỹ "đơn phương khơi mào xung đột thương mại mới" và "vi phạm nghiêm trọng các đồng thuận đã đạt được".
Dù vậy, ông Lutnick vẫn tỏ ra lạc quan: "Tôi tin Tổng thống Trump sẽ giải quyết ổn thỏa với Chủ tịch Tập”.
Hy vọng của ông có thể không phải không có cơ sở. Cả hai nền kinh tế và cả ngành công nghệ của hai quốc gia đều đang bị đặt vào thế rủi ro nghiêm trọng. Một thỏa thuận là điều cần thiết.
Ông Trump và ông Tập chuẩn bị điện đàm trong nỗ lực cứu vãn thỏa thuận thuế quan
Bitcoin lại đối mặt 'lời nguyền World Cup'
(VNF) - Với giới đầu tư Bitcoin, ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh gợi lên một câu hỏi quen thuộc: liệu thị trường có lần nữa đối mặt với "lời nguyền World Cup"?
Ông lớn xe điện Trung Quốc tung 'siêu vũ khí' tại châu Âu
(VNF) - BYD dự kiến chi gần 2 tỷ euro để phát triển hệ thống hạ tầng tại châu Âu nhằm đưa công nghệ sạc siêu nhanh chỉ trong 5 phút lên toàn bộ các dòng xe chủ lực của hãng trong vài năm tới.
Áp lực kép đè nặng lên các đồng tiền châu Á
(VNF) - Giá dầu tăng cao do chiến sự Iran và sự mạnh lên của đồng USD đang tạo ra áp lực kép đối với các nền kinh tế châu Á. Trong bối cảnh dự đoán về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất gia tăng, cùng với mức độ bất ổn kinh tế vẫn ở ngưỡng cao, các quốc gia trong khu vực ngày càng khó khăn hơn trong việc bảo vệ đồng nội tệ.
Vàng rơi vào 'thị trường gấu' sau 4 năm, thời điểm để xuống tiền?
(VNF) - Giá vàng kỳ hạn chốt phiên 10/6 ở mức thấp nhất kể từ đầu năm, chính thức xác nhận việc kim loại quý này bước vào thị trường gấu lần đầu tiên trong vòng 4 năm qua. Diễn biến này xảy ra ngay cả khi nhà đầu tư vẫn đang tìm kiếm những nơi trú ẩn an toàn hơn cho dòng vốn trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến khó lường.
Bitcoin giảm giá, 'cá voi' mạnh tay chi hàng trăm triệu USD gom hàng
(VNF) - 'Cá voi' Strategy quay lại mua Bitcoin chỉ ít ngày sau giao dịch bán hiếm hoi, trong khi BitMine tiếp tục tăng tốc tích lũy Ethereum
Bản quyền World Cup ngày càng đắt đỏ: FIFA khó móc hầu bao các nước Châu Á
(VNF) - World Cup từ lâu không chỉ là sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh mà còn là tài sản thương mại giá trị nhất của FIFA. Tuy nhiên, khi World Cup 2026 khởi tranh tại Mỹ, Canada và Mexico, FIFA đang đối mặt một thực tế mới: bán bản quyền phát sóng ngày càng khó hơn, dù giải đấu được mở rộng và lượng khán giả toàn cầu vẫn ở mức khổng lồ.
Hai tài sản từng 'làm mưa làm gió' đang mất dần sức hút
(VNF) - Từng khiến giới đầu tư phát cuồng và tạo nên những cơn FOMO lớn nhất trên thị trường tài chính toàn cầu, vàng và Bitcoin đang đánh mất dần sức hút. Dòng tiền suy giảm, niềm tin lung lay và sự trỗi dậy của những câu chuyện đầu tư mới đang khiến ánh hào quang của chúng trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết.
Tỷ phú Elon Musk vừa có tuyên bố táo bạo ‘thách thức’ NVIDIA
(VNF) - CEO của Tesla Elon Musk vừa đưa ra một tuyên bố đáng chú ý trong cuộc trò chuyện gần đây với nhà sáng lập Baron Capital, Ron Baron. Theo đó, ông Musk cho biết công ty của ông đang phát triển một con chip “tốt hơn NVIDIA từ hai đến ba lần” với chi phí chỉ bằng 10%, đặc biệt tập trung vào các tác vụ suy luận (inference).
Top 5 đội tuyển quốc gia trị giá tỷ USD, đắt nhất World Cup 2026
(VNF) - Bảng xếp hạng này cho thấy sự áp đảo của các cường quốc châu Âu cùng những con số kỷ lục trên thị trường bóng đá.
Giá vàng có thể giảm tiếp 20% xuống 3.500 USD/ounce
(VNF) - Theo Citi Group, giá vàng có thể giảm thêm gần 20% vào tháng 9 và các nhà phân tích của ngân hàng này cho rằng đà giảm vẫn chưa kết thúc.
Crypto thoái trào, chứng khoán Hàn Quốc bước vào chu kỳ hưng phấn mới
(VNF) - Ở Hàn Quốc, nhà đầu tư cá nhân từ lâu không chỉ là một lực lượng tham gia thị trường. Họ còn là biến số có thể khuếch đại các chu kỳ tăng nóng, từ tiền mã hóa, cổ phiếu công nghệ cho tới các sản phẩm đòn bẩy.
Đằng sau cú sụt giảm 235 tỷ USD của Bitcoin
(VNF) - Bitcoin đã bốc hơi khoảng 235 tỷ USD vốn hóa chỉ trong một tuần. Tuy nhiên, phía sau những biến động giá là một quá trình tái định hình đang diễn ra trong ngành tiền điện tử.
Mỹ tăng sức ép lên loạt doanh nghiệp trụ cột của Trung Quốc
(VNF) - Chính quyền Mỹ ngày 8/6 đã công bố danh sách cập nhật các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc mà Washington cho rằng có liên hệ hoặc hỗ trợ quân đội nước này. Danh sách này bao gồm nhiều tên tuổi nổi bật như Alibaba, Baidu và nhà sản xuất xe điện BYD.
Ba lần 'rút phích điện' cắt giao dịch: Điều gì đang xảy ra với chứng khoán Hàn Quốc?
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
Vì sao Trung Quốc vẫn miệt mài mua vàng?
(VNF) - Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã kéo dài chuỗi mua vàng liên tiếp lên tháng thứ 19 trong tháng 5, trong bối cảnh dự trữ ngoại hối của nước này tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.
OPEC+ tiếp tục nâng sản lượng dầu tháng thứ tư liên tiếp
(VNF) - OPEC+ tiếp tục nâng mục tiêu khai thác dầu từ tháng 7, nhưng xung đột tại Trung Đông khiến phần lớn sản lượng tăng thêm vẫn chỉ tồn tại trên giấy.
TT Trump lại gây sức ép lên tân chủ tịch Fed
(VNF) - Trước thềm cuộc họp đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed, ông Kevin Warsh đang chịu sức ép từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, người tiếp tục kêu gọi hạ lãi suất. Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi báo cáo việc làm tích cực của Mỹ làm gia tăng kỳ vọng Fed có thể phải nâng lãi suất trở lại.
Khủng hoảng dầu mỏ trở lại; 365 triệu người đối mặt nguy cơ đói nghèo
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
'Khủng hoảng' chứng khoán Hàn Quốc: Đồng won xuống đáy, ồ ạt bán tháo cổ phiếu
(VNF) - Đồng won rơi xuống mức thấp nhất trong 17 năm khi đồng USD tăng giá và dòng vốn ngoại liên tục rời khỏi Hàn Quốc. Trong khi đó, thị trường chứng khoán Seoul chứng kiến phiên giảm sâu nhất nhiều tháng do làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và tâm lý né tránh rủi ro lan rộng.
Bữa tối nghìn tỷ USD: Khi tỷ phú đi nửa vòng trái đất để gặp 1 startup
(VNF) - Đằng sau cuộc gặp gỡ tưởng như đơn giản này là bàn ăn quy tụ các tập đoàn có tổng vốn hóa khoảng 5.370 tỷ USD cùng những kế hoạch mới xoay quanh AI, robot và tương lai ngành bán dẫn.
Đồng yên suy yếu và bài toán ngày càng nan giải của Nhật Bản
(VNF) - Sự suy yếu của đồng yên đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản khi tác động ngày càng rõ nét đến giá nhập khẩu, lạm phát và chi phí sinh hoạt của người dân.
Hàng nghìn tỷ USD bốc hơi khỏi thị trường, điều gì đang xảy ra với Bitcoin?
(VNF) - Làn sóng bán tháo kéo dài trên thị trường tiền điện tử đã khiến hàng nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa bị thổi bay, làm gia tăng tâm lý bất an của giới đầu tư và một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính ổn định của nhóm tài sản thay thế này.
Vì sao ngày càng nhiều tỷ phú không để lại gia tài cho con cái?
(VNF) - Ngày càng nhiều tỷ phú trên thế giới cho rằng điều quan trọng là giúp thế hệ sau giữ được động lực tự vươn lên, thay vì sống dựa vào “núi tiền” thừa kế.
Tung 3,7 tỷ USD, Thủ tướng Thái Lan xuống đường kích thích dân mua sắm
(VNF) - Giữa lúc niềm tin tiêu dùng lao dốc vì giá năng lượng tăng cao và kinh tế suy yếu, Thái Lan đang đặt cược 3,7 tỷ USD vào một chương trình trợ giá mua sắm quy mô lớn với hy vọng vực dậy sức mua nội địa.
Mỹ tái khởi động chiến dịch thuế quan, thương mại toàn cầu dậy sóng
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
Bitcoin lại đối mặt 'lời nguyền World Cup'
(VNF) - Với giới đầu tư Bitcoin, ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh gợi lên một câu hỏi quen thuộc: liệu thị trường có lần nữa đối mặt với "lời nguyền World Cup"?
Cách làm du lịch độc đáo của Quảng Ninh: Hồi sinh từ những điều tưởng như đã mất
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.


































































