Đón hơn 15 tỷ USD vốn ngoại, cơ hội để Việt Nam chuyển đổi kinh tế xanh
Nam Phương -
27/02/2023 07:35 (GMT+7)
(VNF) - Được cam kết 15,5 tỷ USD đầu tư vào Việt Nam theo chương trình “Chuyển dịch năng lượng công bằng” (JETP), nhà đầu tư và doanh nghiệp kỳ vọng dòng vốn này sớm khơi thông.
Việt Nam đã cùng các nước G7 và các đối tác quốc tế khác thông qua tuyên bố thiết lập quan hệ Đối tác "Chuyển dịch năng lượng công bằng" (JETP).
Hút vốn ngoại từ cam kết JETP
Sau hơn 40 năm kể từ Hội nghị thượng đỉnh biến đổi khí hậu đầu tiên, các chuyên gia đánh giá tiến triển mô hình kinh tế không phát thải toàn cầu vẫn chưa như kỳ vọng.
Đơn cử, mặc dù báo cáo “Tiến độ SBTi” cho biết năm 2021 đạt kỷ lục về doanh nghiệp đặt mục tiêu theo cam kết, nhưng báo cáo “Khoảng cách phát thải năm 2022” của Liên Hiệp Quốc (LHQ) chỉ ra tiến độ COP26 hiện nay là không tương xứng. Do vậy, LHQ tiếp tục kêu gọi các nước “xem xét lại và tăng cường” những mục tiêu đến năm 2030.
Tuy nhiên, vấn đề của các nước đang phát triển hiện vẫn là chi phí triển khai kế hoạch này, dù COP27 đã cam kết thành lập quỹ hỗ trợ thiệt hại do biến đổi khí hậu, tập trung vào các khu vực dễ bị tổn thương nhất.
Theo tính toán của McKinsey, thế giới cần đầu tư 9.200 tỷ USD để đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050. Con số này nhiều hơn 3.500 tỷ USD so với dự tính trước đó. Đồng thời, khoản chi lớn từ 6 – 9%GDP hằng năm được yêu cầu đầu tư cho chính sách khí hậu là quá khả năng so với ngân sách eo hẹp của các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam.
Cuối năm 2022, Việt Nam cùng các nước G7 và các đối tác quốc tế khác thông qua tuyên bố thiết lập quan hệ đối tác JETP. Đây là bước đi cụ thể để huy động nguồn lực tài chính và công nghệ, góp phần hỗ trợ Việt Nam triển khai xây dựng nền kinh tế xanh, thực hiện cam kết đạt Net Zero vào năm 2050.
JETP đầu tiên được công bố tại Hội nghị các bên về biến đổi khí hậu lần thứ 26 của LHQ (COP26) ở Glasgow, theo đó Nam Phi được Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Mỹ và EU cam kết tài trợ 8,5 tỷ USD. Sau Nam Phi sẽ là JETP với các quốc gia khác, bao gồm Indonesia, Việt Nam, Ấn Độ (dự kiến vào tháng 7/2023) và Senegal.
Tham dự chương trình trao đổi với Chính phủ Việt Nam và các bên liên quan về JETP, Tổng giám đốc Ngân hàng phát triển Pháp (AFD), ông Rémy Rioux chia sẻ: “Tham gia và cam kết của Việt Nam với vai trò là một nền kinh tế mới nổi là vô vùng quan trọng, thậm chí có ý nghĩa quyết định với cam kết chung. Một quốc gia có dân số trẻ, có rất nhiều nhu cầu về cơ sở hạ tầng và công nghiệp hóa luôn đòi hỏi nhu cầu về năng lượng. Theo cam kết đó, vốn chi trong nước là quan trọng nhưng sẽ cần đến nguồn vốn nước ngoài và các chính sách ưu đãi”.
Trước mắt, JETP sẽ huy động 15,5 tỷ USD nguồn tài chính từ khối tư nhân và chính phủ trong 3 đến 5 năm tới để hỗ trợ quá trình chuyển dịch xanh của Việt Nam.
Các chuyên gia nhận định, công nghệ xanh cung cấp năng lượng sạch, giá thành cạnh tranh được xem là “chìa khóa” cho cánh cửa tiếp nhận vốn từ JETP của doanh nghiệp Việt Nam.
Ông Daniel C.Esty , cựu Ủy viên Bộ năng lượng và Bảo vệ môi trường Mỹ cho rằng: “Việt Nam ở vị thế tốt, có tiềm năng lớn phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng gió hay năng lượng mặt trời, sẽ dẫn đầu làn sóng chuyển đổi năng lượng sạch ở Châu Á” .
Theo đánh giá của UNDP, chuyển dịch năng lượng ở Việt Nam có thể cần đến 60 tỷ USD từ nay cho đến năm 2050. JETP là bước đầu và tương lai sẽ có nhiều chương trình hỗ trợ khác.
Gỡ vướng pháp lý, khơi thông dòng vốn
Theo báo cáo của JETP, một trong các mục tiêu hỗ trợ Việt Nam là đẩy nhanh triển khai năng lượng tái tạo, đưa nguồn năng lượng này tăng từ mức kế hoạch 36% hiện tại lên ít nhất 47% tổng sản lượng điện vào năm 2030. Thực tế số liệu tháng 01/23 cho thấy, năng lượng tái tạo tại Việt Nam đạt 2,98 tỷ KWh, tương đương 16,8% toàn hệ thống.
Có thể nói, tiềm năng phát triển nguồn năng lượng này tại Việt Nam là rất lớn. Tuy nhiên, cơ chế và chính sách hỗ trợ phát triển hiện vẫn còn nhiều vướng mắc.
Chuyên gia Viện Dầu khí Việt Nam (VPI), TS Đặng Thị Thúy Hạnh cho rằng, vì chuyển dịch năng lượng sẽ tạo ra nhiều ngành công nghiệp mới, nên hầu như chưa có hành lang pháp lý cho những lĩnh vực mới này. Bởi vậy cần nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm các nước, xây dựng lộ trình để ban hành cơ sở pháp lý và cơ chế, chính sách phù hợp.
Còn theo ông Hoàng Quang Phòng, Phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), các quy hoạch có liên quan đến phát triển năng lượng tái tạo chưa có, đã và đang khiến cho các nhà đầu tư rất lúng túng, gặp nhiều khó khăn trong việc triển khai các dự án năng lượng tái tạo. Cần nhanh chóng hoàn thiện chính sách và kịp thời ban hành chính sách mới để thúc đẩy, đảm bảo cho việc phát triển năng lượng tái tạo hiệu quả, theo đúng định hướng, mục tiêu đề ra.
Ông Daniel C.Esty nhấn mạnh: “Để thu hút nhanh dòng vốn đầu tư vào các dự án năng lượng này, Việt Nam cần một môi trường kinh doanh thuận lợi, đòi hỏi chính sách điều tiết rõ ràng, cam kết cụ thể về nguồn lực hỗ trợ và cơ hội để các nhà đầu tư tìm kiếm những khách hàng mua nguồn năng lượng sạch được tạo ra”.
“AFD đang phối hợp với Chính phủ Việt Nam nghiên cứu các mô hình kinh tế vĩ mô, đánh giá những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu tại địa phương; phối hợp với Bộ Tài chính hướng đến xây dựng một ngân sách xanh, tiến tới hoàn thiện thị trường mua bán tín chỉ carbon… Nhưng để hiện thực hóa các mô hình và một hệ sinh thái xanh, vẫn đòi hỏi một khung chính sách với những hướng dẫn cụ thể. Trước mắt, với cam kết 500 triệu USD, AFD đang chờ Quy hoạch điện VIII, là khung chính sách cho chương trình chuyển đổi năng lượng sắp đến của Việt Nam,” ông Rémy Rioux chia sẻ thêm tại hội nghị về JETP vừa qua.
Theo dự thảo Quy hoạch điện VIII (giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050), Bộ Công Thương đã đề xuất các chính sách ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, trong đó có các chính sách đẩy mạnh phát triển điện gió, điện mặt trời với giá thành hợp lý, gắn với an toàn vận hành; ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng tái tạo quy mô nhỏ, phát triển điện đồng phát, điện sinh khối, điện sản xuất từ rác thải rắn, từ các phụ phẩm nông nghiệp... và các nguồn năng lượng thân thiện môi trường.
(VNF) - Trong bối cảnh chuỗi cung ứng ngành ô tô toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, các tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực quản trị ngày càng trở thành “tấm vé” để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất quốc tế. Việc Công ty CP Nhựa Chất lượng Cao Bình Thuận (BQP) đạt chứng nhận IATF 16949:2016 được xem là dấu mốc cho thấy doanh nghiệp Việt đang từng bước chuyển từ cạnh tranh bằng chi phí sang cạnh tranh bằng công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế.
(VNF) - Hai hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy cho biết đa số phương tiện hiện nay tương thích với xăng E10, nhưng một số dòng xe cũ sản xuất trước năm 2006 có thể bị ảnh hưởng khi sử dụng.
(VNF) - Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết vừa xử phạt 3 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu với tổng số tiền 450 triệu đồng do vi phạm quy định về dự trữ lưu thông bắt buộc.
(VNF) - Bộ Công Thương cho biết đến nay chưa ghi nhận bất kỳ khiếu nại chính thức nào liên quan đến chất lượng xăng E10 cũng như ảnh hưởng tiêu cực của loại nhiên liệu này tới hiệu suất vận hành và tuổi thọ động cơ.
(VNF) - Việt Nam lần đầu tiên lọt Top 10 “cường quốc” sản xuất thép thô lớn nhất thế giới. Ngành thép Việt Nam phát triển vượt bậc cả về quy mô sản xuất và chủng loại sản phẩm.
(VNF) - Ngày 25/5, tại Hà Nội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) và Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) chính thức ký kết Hợp đồng tín dụng Hạn mức tài chính khí hậu, đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác tài chính quốc tế nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam.
(VNF) - Hai mẫu xe Kia Sorento và Mazda CX-8 do Thaco Trường Hải phân phối tiếp tục bị đối thủ cạnh tranh trực tiếp là Ford Everest bỏ xa về doanh số trong tháng 4/2026.
(VNF) - Phiên bản mới của Peugeot 3008 và 5008 sắp ra mắt người tiêu dùng Việt được xem là đòn bẩy giúp thương hiệu ô tô Pháp tăng tốc doanh số, cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ cùng phân khúc.
(VNF) - Hàng nghìn mặt hàng nông sản, thực phẩm xuất khẩu sang Trung Quốc sẽ chịu cơ chế quản lý chặt hơn từ ngày 1/6 khi nước này chính thức áp dụng Lệnh 280 về đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài nhập khẩu.
(VNF) - Theo đại diện Ancarat, bạc không phải là kênh lướt sóng ngắn hạn dành cho các nhà đầu tư phổ thông, mà đòi hỏi một tầm nhìn dài hạn từ 3 đến 5 năm và nguồn vốn tham gia phải là dòng tiền nhàn rỗi.
(VNF) - Trong tuần qua, giá bạc tại nhiều thương hiệu giảm đồng pha với giá bạc thế giới. Tại Ancarat, giá bạc thỏi hiện ở mức 75,97 triệu đồng/kg chiều mua vào và 78,32 triệu đồng/kg chiều bán ra.
(VNF) - Ngày 23/5/2026, VinFast chính thức công bố nhận diện thương hiệu cho dòng sản phẩm ô tô điện Green, hoàn thiện bộ nhận diện thương hiệu cho dòng xe tối ưu cho kinh doanh dịch vụ, bên cạnh dòng siêu sang Lạc Hồng và VF quen thuộc.
(VNF) - Trong xu hướng đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại và quảng bá thương hiệu quốc gia trên nền tảng số, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Thượng Hải (Trung Quốc) vừa gây chú ý khi trực tiếp tham gia livestream bán hàng trên TikTok Live Trung Quốc để quảng bá sản phẩm cà phê Việt Nam tới người tiêu dùng sở tại.
(VNF) - Tại đại hội đồng cổ đông thường niên (ĐHĐCĐ) năm 2026, Tổng công ty Khí Việt Nam - PV GAS (HoSE: GAS), đơn vị dẫn đầu của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã nhận được sự đồng thuận và tin tưởng tuyệt đối từ các cổ đông sau một năm 2025 tăng trưởng kỷ lục trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh.
(VNF) - Trong 4 tháng đầu năm, doanh thu ngành du lịch TP. HCM đã đạt 172.000 tỷ đồng, nhưng có một tiềm năng rất lớn chưa khai thác, đó là mua sắm miễn thuế.
(VNF) - TS. Phạm Viết Thuận - Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường, cho biết hiện có khoảng 4,2 triệu tỷ đồng đang “nằm im” khi nhiều hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ thu hẹp hoạt động, giữ tiền mặt thay vì đưa vào lưu thông. Chính phủ cần mạnh tay giảm thuế, phí, kéo dài chính sách hỗ trợ xăng dầu đến hết năm 2027 và nới cơ chế thuế khoán cho hộ kinh doanh để “tiếp máu” cho thị trường tiêu dùng nội địa.
(VNF) - Liên minh châu Âu (EU) vừa đưa vonfram và đất hiếm vào danh sách ưu tiên trong chương trình dự trữ chiến lược đầu tiên nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc. Theo Reuters, động thái này phản ánh sự thay đổi lớn trong cách các nền kinh tế phương Tây nhìn nhận các vật liệu chiến lược: không còn đơn thuần là hàng hóa công nghiệp, mà là tài sản có ý nghĩa an ninh chuỗi cung ứng và công nghệ.
(VNF) - Trong bối cảnh chuỗi cung ứng ngành ô tô toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, các tiêu chuẩn kỹ thuật và năng lực quản trị ngày càng trở thành “tấm vé” để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất quốc tế. Việc Công ty CP Nhựa Chất lượng Cao Bình Thuận (BQP) đạt chứng nhận IATF 16949:2016 được xem là dấu mốc cho thấy doanh nghiệp Việt đang từng bước chuyển từ cạnh tranh bằng chi phí sang cạnh tranh bằng công nghệ và tiêu chuẩn quốc tế.
(VNF) - Kỳ vọng khi hoàn thiện, tổ hợp này sẽ trở thành một biểu tượng mới của du lịch Phú Quốc, cùng với các dự án khác như Cáp treo Hòn Thơm, Cầu Hôn, Tổ hợp vui chơi giải trí thị trấn Hoàng Hôn... sẽ giúp du lịch Phú Quốc phát triển tương xứng với tiềm năng, thu hút thêm hàng triệu lượt khách quốc tế, đặc biệt dòng khách chi tiêu cao, có thêm sản phẩm để cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.
