Giá điện bất cập do chính sách… ổn định quá
(VNF) - Theo các chuyên gia, nếu giá điện không tính đúng, tính đủ, ngành điện, doanh nghiệp điện có nguy cơ bị mất cân đối dòng tiền, không có động lực để phát triển thêm nguồn điện. Điều này dẫn đến nguy cơ thiếu điện trong tương lai. Đáng nói, một phần nguyên nhân của tình trạng này là do… chính sách ổn định quá.
Giá điện chưa theo cơ chế thị trường
Theo các chuyên gia, nguyên nhân lớn nhất hiện nay gây khó khăn trong thu hút đầu tư vào sản xuất điện chính là bất cập về giá điện. Hiện, cơ cấu giá thành, cách tính giá điện còn nhiều điểm chưa hợp lý, nhất là trong bối cảnh tình hình giá đầu vào của ngành điện như than, dầu, khí luôn biến động và neo cao, tỉ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn điện ngày càng cao.

Phân tích cụ thể về tình hình giá điện, ông Nguyễn Tiến Thỏa, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết, giá điện hiện nay đang có 4 bất cập rất lớn.
Bất cập thứ nhất có tính bao trùm là giá điện chưa theo cơ chế thị trường. Điều này được đánh giá trong Nghị quyết 55 của Bộ Chính trị, khi cho rằng chính sách năng lượng chưa hoàn toàn phù hợp với cơ chế thị trường.
Theo đó, toàn bộ chi phí nguyên liệu đầu vào sản xuất điện: than, khí, dầu, tỷ giá... đã theo thị trường nhưng giá đầu ra lại không phản ánh được những biến động của chi phí đầu vào; có lúc thì điều chỉnh quá lâu, có lúc điều chỉnh lại không tính đúng, tính đủ, không bảo đảm bù đắp toàn bộ chi phí đã bỏ ra để sản xuất kinh doanh điện. Chính cách điều hành này khiến sản xuất kinh doanh điện gặp rất nhiều khó khăn. Ngành điện bị lỗ khoảng 47.500 tỷ đồng trong 2022 - 2023.
Bất cập thứ hai là giá điện hiện nay được kỳ vọng gánh vác nhiệm vụ đa mục tiêu. Có những mục tiêu ngược chiều nhau và việc xử lý hài hòa các mục tiêu không đảm bảo được mong muốn đặt ra. Do đó, nhà điều hành phải có tính toán hợp lý vai trò của giá điện, xem đâu là mũi nhọn.
“Phải dùng những biện pháp như thuế, phí, các quỹ điều tiết các thị trường để điều tiết thị trường điện, chứ không chỉ trông cậy vào việc kiềm chế giá thấp để đảm bảo được mục tiêu kiểm soát lạm phát; phải tính toán lại chính sách phát điện từ chính sách thị trường này”, ông Thỏa nói.
Bất cập thứ ba là cơ chế bù chéo giá điện đã kéo dài, lộ trình xử lý không rõ ràng. Bù chéo giữa nhóm những người tiêu dùng điện sinh hoạt với nhau - bậc cao bù cho bậc thấp, bù chéo giữa giá điện sinh hoạt trong sản xuất ở mức độ nhất định. “Nghị quyết số 55 của Bộ Chính trị cũng đã yêu cầu phải chấm dứt bù chéo trong giá điện, việc này chúng tôi cũng đang đề nghị đưa vào Luật Điện lực mới, phải luật hóa yêu cầu này”, ông Thỏa chia sẻ.
Bất cập thứ tư là giá điện chưa tách bạch giữa giá với chính sách an sinh xã hội, do đó nếu giảm giá điện thì ngành điện phải tự gánh vác. Ví dụ như trong dịch COVID-19, nhà nước quyết định giảm giá điện nhưng không quy định chính sách để điều tiết thị trường hợp lý. “Đây là lý do khiến chính sách giá điện vẫn còn lẫn lộn, không bảo đảm đúng nguyên lý về giá cả để bảo đảm mục tiêu khuyến khích ngành điện phát triển, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia”, ông Thỏa nhận định.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Đình Tuấn, Giám đốc Công ty Nhiệt điện Sơn Động, cũng cho rằng một khi giá bán điện không theo thị trường thì không thể thu hút được nhà đầu tư. Trong khi đó, tốc độ phát triển của nguồn so với tốc độ phát triển kinh tế hiện tại đang không tương xứng.
"Nguồn thủy điện hiện tại cơ bản khai thác được hết tiềm năng. Nhiệt điện than theo lộ trình của Chính phủ sẽ tiết giảm đến năm 2030, đâu đó sẽ dừng ở năm 2050 theo chương trình Net Zero. Đương nhiên, giá cho điện năng lượng tái tạo rất lớn, bởi suất đầu tư cao, điều này sẽ ảnh hưởng đến giá bình quân của thị trường và sẽ ảnh hưởng đến giá của EVN cũng như Chính phủ", ông Tuấn dẫn chứng.
Tại chính sách… ổn định quá
Lý giải về nguyên nhân của những bấp cập này, ở góc độ lập pháp, Đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu, ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, cho rằng hiện nay có vẻ chính sách của chúng ta ổn định quá.

Ví dụ Luật Điện lực năm 2004, sửa đổi năm 2012; Quyết định số 28 về giá bán điện năm 2014… Tuy nhiên thực tế ngành điện thay đổi rất nhanh chóng nên sự ổn định là chậm thay đổi.
Về mặt nội dung, ông Hiếu cho rằng vì đầu tư ngành điện rất lớn, đứng từ góc độ các nhà đầu tư thì hệ thống chính sách phải có khả năng tiên lượng và đồng bộ; nếu không đồng bộ thì không tạo ra tác động tốt.
Trong một số trường hợp, chính sách thiếu sự đồng bộ, ví dụ chúng ta cải cách rất mạnh về thu hút đầu tư thị trường phát điện, mua điện bán buôn nhưng chậm cải cách về bán lẻ.
Thứ ba là cơ sở pháp lý, nhà đầu tư cần sự vững chắc thì chúng ta đang điều hành khá nhiều ở quyết định, điều này cần phải xem xét.
Thứ tư là thiếu tính thị trường.
Trong bối cảnh hiện nay, nếu thiếu tính thị trường trong nội dung cơ chế chính sách thì rất khó để có công cụ thúc đẩy bền vững.
Giá điện phải theo nguyên tắc thị trường
Để bảo đảm mục tiêu khuyến khích, thu hút các thành phần kinh tế đầu tư góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, các chuyên gia đều cho rằng, điều đầu tiên và quan trọng nhất là giá điện phải được tính đúng, tính đủ theo nguyên tắc thị trường.
Nguyên do là nếu giá điện không tính đúng, tính đủ thì ngành điện, doanh nghiệp điện có nguy cơ bị mất cân đối dòng tiền, không có động lực để phát triển thêm nguồn điện. Điều này sẽ dẫn đến nguy cơ thiếu điện trong tương lai, từ đó sẽ tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, môi trường đầu tư, đời sống sinh hoạt người dân...
PGS.TS Bùi Xuân Hồi, chuyên gia kinh tế năng lượng, cho rằng nếu điều này xảy ra, thiệt hại sẽ là cực kỳ lớn và hệ lụy sẽ vô cùng nhiều. Ông Hồi dẫn chứng 2023 là năm điển hình cho câu chuyện bắt buộc phải giảm phụ tải hay nói cách khác, bắt buộc phải cắt điện khi nguồn điện không đủ.
“Không có iPhone không chết, nhưng không có điện là chết. Điện là đầu vào, là hàng hóa thiết yếu đặc biệt, là đầu vào của các đầu vào. Nền kinh tế dịch chuyển từ nông nghiệp sang công nghiệp mà không có đầu vào đó thì không vận hành được. Mà nền kinh tế không vận hành thì không có tăng trưởng, không có gì cả. Đấy là về phương diện kinh tế, chúng tôi gọi là chi phí ngừng cung cấp điện”, ông Hồi nhấn mạnh.
Theo chuyên gia, khi giá điện được tính đúng, tính đủ sẽ tạo ra nguồn lực lớn cho hoạt động tái đầu tư và mở rộng đầu tư của ngành điện cũng như thúc đẩy sử dụng năng lượng điện tiết kiệm, hiệu quả, hợp lý.
“Chúng ta không có lý do gì để bắt doanh nghiệp chịu lỗ trong sản xuất kinh doanh. Muốn bền vững thì phải công khai, minh bạch, cả hai cùng thắng”, ông Nguyễn Tiến Thỏa nêu quan điểm.
'Biểu giá điện bán lẻ giảm xuống còn 5 bậc, nới bậc 1 lên 100kWh'
- ‘EVN cần tăng giá điện thêm ít nhất 5% để hoà vốn’ 11/07/2024 08:45
- Ngân hàng đại hạ giá khoản nợ nghìn tỷ của đại gia điện gió 05/05/2024 10:00
- Từ 2025, áp dụng giá điện 2 thành phần tới mọi khách hàng 09/04/2024 09:27
Ông Trần Anh Tuấn và Phan Văn Trọng làm trợ lý Thủ tướng Lê Minh Hưng
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa có các quyết định điều động, bổ nhiệm Trợ lý Thủ tướng Chính phủ và Trợ lý Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.
Đề nghị truy tố vắng mặt Chủ tịch Cây xanh Công Minh
(VNF) - Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố vắng mặt bị can Nguyễn Công Minh, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cây xanh Công Minh, trong vụ án liên quan vi phạm đấu thầu, đưa và nhận hối lộ.
TS. Bùi Thanh Minh: 'Cải cách không đi vào thực tế sẽ không tạo được niềm tin'
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh cho biết mỗi tháng có khoảng 32.000 doanh nghiệp gia nhập thị trường nhưng cũng có tới 30.400 doanh nghiệp rút lui, cho thấy sức khỏe khu vực kinh tế tư nhân vẫn còn nhiều lo ngại và niềm tin doanh nghiệp chưa phục hồi như kỳ vọng.
'DN lớn đã vui nhưng 98% doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh đang lo lắng’
(VNF) - Đó là nhìn nhận chung của các chuyên gia, Nghị quyết 68 đã mở ra nhận thức và nhiều cơ hội mới, thực tiễn triển khai cho thấy, một nhóm nhỏ DN lớn đã thấy được kết quả bước đầu nhưng nhóm DN nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đang còn nhiều e ngại.
'Cải cách môi trường kinh doanh không thể chỉ dừng ở việc ban hành thêm văn bản'
(VNF) - Sáng nay (13/5) tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance tổ chức tọa đàm “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 68” nhằm đánh giá những kết quả bước đầu, nhận diện các khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp sau một năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
Lập đoàn kiểm tra doanh nghiệp dùng phần mềm lậu
(VNF) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ kiểm tra doanh nghiệp sử dụng phần mềm không bản quyền và xử lý các hành vi vi phạm bản quyền trên môi trường số đến hết ngày 30/5.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: 'Dân là gốc - nền tảng sức mạnh của Mặt trận'
(VNF) - Sáng 12/5, tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, nhấn mạnh vai trò của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động của Mặt trận trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đồng thời khẳng định quan điểm xuyên suốt "Dân là gốc", lấy Nhân dân làm trung tâm của mọi chủ trương, chính sách. VietnamFinance trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của
Đề xuất tăng 15 lần mức phạt tiền trong quyền hạn của cảnh sát giao thông: Bộ Công an nói gì?
(VNF) - Bộ Công an vừa đề xuất nâng mạnh mức phạt tiền trong thẩm quyền xử lý vi phạm của nhiều chức danh thuộc lực lượng Công an nhân dân, trong đó có cảnh sát giao thông. Nội dung này được nêu trong dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 168 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ.
Người dân thực hiện toàn bộ thủ tục hành chính online từ năm 2035
(VNF) - Chính phủ vừa đặt mục tiêu đến năm 2035, mọi giao dịch giữa người dân với cơ quan nhà nước sẽ được thực hiện hoàn toàn trên môi trường số. Người dân không còn phải nộp lại giấy tờ nhiều lần, đồng thời mọi thủ tục có thể xử lý trực tuyến mà không phụ thuộc địa giới hành chính.
Chủ tịch Quốc hội: Không để phát sinh 'khoảng trống pháp luật', nợ đọng văn bản
(VNF) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu khẩn trương ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nhấn mạnh không để phát sinh “khoảng trống pháp luật” hay nợ đọng văn bản gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp khi triển khai thực tế.
Chiêu 'rửa tiền của Giám đốc Herbitech: Dùng tiền bán thực phẩm chức năng giả đầu tư đất
(VNF) - VKSND Tối cao cáo buộc Giám đốc Herbitech Phạm Vũ Khiêm dùng tiền thu từ hoạt động sản xuất, buôn bán thực phẩm giả để đầu tư thuê đất tại khu công nghiệp nhằm hợp thức hóa dòng tiền.
Chuyên gia vào làm khu vực công có thể được hưởng phụ cấp tới 300% mức lương
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất nhiều cơ chế đãi ngộ đặc biệt để thu hút nhân tài vào khu vực công, trong đó chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành và người có trình độ chuyên môn cao có thể được hưởng phụ cấp tới 300% mức lương hiện hưởng.
Chủ tịch và Tổng giám đốc FPT Telecom được phong hàm thượng tá
(VNF) - Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc FPT Telecom được Bộ Công an tuyển dụng chính thức và được phong cấp bậc hàm thượng tá.
'Nếu không cải cách thể chế, 10 năm nữa DNNN vẫn loay hoay với bài toán cũ'
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), nếu không thực hiện cải cách thể chế một cách thực chất, khu vực doanh nghiệp nhà nước (DNNN) sẽ khó có bước chuyển căn bản và “10 năm nữa vẫn tiếp tục loay hoay với những bài toán cũ”. Ông nhấn mạnh, nút thắt lớn nhất hiện nay không nằm ở định hướng chính sách, mà ở cách thức tổ chức thực thi và cơ chế trao quyền trong quản trị doanh nghiệp.
Bộ Tài chính đề xuất cắt giảm 60 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện
(VNF) - Bộ Tài chính vừa đưa ra đề xuất cắt giảm thêm 60 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong nỗ lực tiếp tục cải cách thủ tục, tháo gỡ rào cản gia nhập thị trường và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, qua đó tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn.
Điểm lại loạt văn kiện hợp tác Việt Nam vừa ký với Sri Lanka
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực an ninh, khoa học và công nghệ, văn hóa, thông tin và truyền thông.
Chính phủ yêu cầu 'tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật'
(VNF) - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 122/NQ-CP về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, trong đó yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đẩy nhanh xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết mới.
Bộ Xây dựng dự kiến cắt giảm hơn 40% điều kiện kinh doanh
(VNF) - Bộ Xây dựng đang đẩy mạnh chương trình cải cách thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh với quy mô lớn, trong đó dự kiến cắt giảm hơn 40% điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa, bãi bỏ hàng trăm thủ tục nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Hà Nội 'siết' quản lý đầu tư, kiểm tra 200 dự án trong năm 2026
(VNF) - Hà Nội sẽ tăng cường giám sát và kiểm tra 200 dự án đầu tư trong năm 2026, bao gồm cả dự án đầu tư công và ngoài ngân sách, nhằm siết chặt kỷ luật đầu tư.
Chính phủ muốn 'giao một lần, giao sớm' chỉ tiêu tăng trưởng cho địa phương
(VNF) - Chính phủ định hướng “giao một lần, giao sớm” các chỉ tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030 cho địa phương nhằm tạo sự chủ động trong xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và phân bổ nguồn lực đầu tư.
Tổ chức thi tiếng Anh 'chui' cho hơn 80.000 người và thu lợi 200 tỷ, Chủ tịch IEMS bị bắt
(VNF) - Chủ tịch IEMS cùng hai người bị bắt vì liên quan đường dây tổ chức thi, cấp chứng chỉ tiếng Anh “chui” cho hơn 80.000 người, thu lợi gần 200 tỷ đồng.
Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan: ‘Giấy phép con’ và khoản ‘bôi trơn’ 30 tỷ đồng
(VNF) - Cáo trạng xác định, nhiều cán bộ thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã bị cáo buộc dựng “giấy phép con”, gây khó cho doanh nghiệp xuất khẩu lao động để nhận tiền “bôi trơn”. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị cho là đã nhận hơn 16 tỷ đồng để tạo điều kiện giải quyết hồ sơ, cấp phép cho doanh nghiệp.
Việt Nam - Ấn Độ: Cú hích mới cho hợp tác kinh tế trong kỷ nguyên công nghệ
(VNF) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5 ghi nhận nhiều nội dung hợp tác kinh tế được trao đổi giữa hai bên, tập trung vào thương mại, đầu tư và các lĩnh vực công nghệ cao.
Việt Nam - Ấn Độ tăng cường hơn nữa hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí
(VNF) - Việt Nam và Ấn Độ đánh giá cao hợp tác nhiều thập kỷ qua trong lĩnh vực thăm dò dầu khí. Trên cơ sở hợp tác cùng có lợi, hai bên nhất trí tăng cường hơn nữa các hoạt động thăm dò và khai thác, bao gồm phát triển các giếng mới mà Ấn Độ quan tâm tham gia, trên cơ sở luật pháp Việt Nam, luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
Điểm lại loạt văn kiện hợp tác Việt Nam vừa ký kết với Ấn Độ
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cùng chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành của hai nước sau cuộc hội đàm và họp báo chung tại thủ đô New Delhi ngày 6/5.
Ông Trần Anh Tuấn và Phan Văn Trọng làm trợ lý Thủ tướng Lê Minh Hưng
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa có các quyết định điều động, bổ nhiệm Trợ lý Thủ tướng Chính phủ và Trợ lý Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.
Cảnh hoang hóa, xuống cấp của loạt trụ sở dư thừa sau sáp nhập ở Hà Tĩnh
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.


































































