Giữ chân ‘đại bàng’ trước tác động thuế tối thiểu toàn cầu
Phương Minh - Quang Huy -
01/08/2023 10:12 (GMT+7)
Việt Nam xem thuế là lợi thế thu hút vốn đầu tư nước ngoài nên việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu đang đặt ra nhiều thách thức trong tương lai.
Thuế tối thiểu toàn cầu là một trong những thách thức thuhútvốn FDI tại Việt Nam. Ảnh: Q.HUY
Theo các chuyên gia, nếu áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, Việt Nam (VN) có cơ hội thu được mỗi năm một số tiền không nhỏ trong khoản thuế ước tính 150 tỷ USD từ việc thu thêm phần thuế chênh lệch. Thế nhưng việc áp dụng thuế này cũng đặt ra nhiều thách thức, nhất là việc thu hút các doanh nghiệp (DN) đầu tư nước ngoài (FDI) mở rộng quy mô tại VN.
Thách thức mới
Là một trong những “đại bàng” FDI tại VN, ông Choi Joo Ho, Tổng Giám đốc Tổ hợp Samsung VN, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư tại VN. Cụ thể, Samsung khởi động nhà máy đầu tiên tại Bắc Ninh vào năm 2008 và giờ đây thương hiệu này đã mở rộng đầu tư khắp VN với tổng giá trị đầu tư hơn 20 tỷ USD.
“Hơn 50% điện thoại di động Samsung được bán trên toàn thế giới là sản xuất tại VN. Các tập đoàn công nghệ toàn cầu đang nghiêm túc dõi theo VN - một cứ điểm trọng tâm của điện thoại di động và việc tìm hiểu biến đổi chính sách công nghiệp của VN đã trở thành việc làm hằng ngày của họ” - ông Choi Joo Ho chia sẻ.
Sức hấp dẫn của VN với các tập đoàn đa quốc gia là rất lớn. Thế nhưng ông Choi Joo Ho cũng không giấu được sự lo ngại về việc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đã áp dụng cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu với các DN đa quốc gia đạt doanh thu ở quy mô 750 triệu euro. Hiện có hơn 100 DN quy mô toàn cầu đang đầu tư tại VN cũng sẽ chịu ảnh hưởng từ thuế tối thiểu toàn cầu. Điều này sẽ tác động đến thu hút FDI của VN.
Cùng góc nhìn, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, cho biết khi thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng, các tập đoàn đa quốc gia khi đầu tư tại nước ngoài mà có quy mô doanh thu 750 triệu euro phải trả khoản thuế thu nhập tối thiểu là 15%.
Điều này có nghĩa rằng nếu như DN đầu tư ở quốc gia có thuế thu nhập nộp thấp hơn 15% thì theo quy định phải nộp phần thiếu hụt cho đủ tại quốc gia nơi đặt trụ sở chính. Do đó, những lợi ích về ưu đãi thuế mà các DN FDI được hưởng sẽ mất đi hiệu quả thực tế.
Trong khi hiện VN đang áp dụng chính sách miễn, giảm thuế suất hoặc khấu trừ thuế trong thu hút FDI nên khi thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng, phần ưu đãi thuế của DN FDI được hưởng sẽ không còn hoặc giảm đáng kể.
“Sự thay đổi cơ chế đánh thuế sẽ khiến cho VN và các DN FDI gặp phải xáo trộn lớn. Chưa kể một khi thấy lợi ích giảm, các nhà đầu tư có xu hướng tìm đến các nước khác mà họ kỳ vọng hưởng lợi từ việc giảm, miễn thuế suất hoặc khấu trừ thuế” - ông Hiếu phân tích.
"Chúng tôi đề xuất VN cần có các gói hỗ trợ nếu như chính sách thuế tối thiểu toàn cầu được thông qua nhằm đảm bảo DN FDI kinh doanh hiệu quả trong bối cảnh cạnh tranh cao và kinh tế toàn cầu còn nhiều khó khăn. Đồng thời, cần các biện pháp thiết thực và hiệu quả để đảm bảo lợi ích cho các DN một khi ưu đãi thuế giảm", ông Dominik Meichle, Tổng Giám đốc Tập đoàn Bosch Việt Nam nói.
Ảnh hưởng việc mở rộng quy mô doanh nghiệp
TS Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế, cũng cho biết với những quốc gia chủ yếu tiếp nhận đầu tư nước ngoài, áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu sẽ làm giảm việc thu hút FDI, cũng như làm xáo trộn dòng vốn này trong ngắn hạn. Vì các tập đoàn đa quốc gia có thể quay lại các nước phát triển khi các ưu đãi thuế đã không còn. Ngoài ra, chuỗi cung ứng cũng thay đổi vì các DN FDI phải tính toán lại thuế quan các nước muốn đến đầu tư.
TS Nguyễn Thái Chuyên, giảng viên kinh doanh quốc tế, ĐH RMIT Việt Nam, cho biết lợi ích thuế tối thiểu toàn cầu có thể thấy rõ là Nhà nước sẽ có thêm nguồn thu từ thuế và ngoài ra có thể hạn chế tình trạng trốn thuế, tránh thuế hoặc chuyển giá của những công ty đa quốc gia tại VN.
Tuy nhiên, theo ông Chuyên, VN là nước chủ yếu tiếp nhận đầu tư thì khi ưu đãi thuế không được áp dụng, VN mất lợi thế cạnh tranh thu hút FDI và có thể ảnh hưởng đến kế hoạch mở rộng quy mô của các dự án đầu tư nước ngoài.
“VN vẫn có thể thu hút mạnh mẽ dòng vốn FDI nếu thuế tối thiểu toàn cầu áp dụng vì ưu đãi thuế chỉ là một phần trong quyết định đầu tư của DN FDI. VN cần chính sách hỗ trợ DN tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Cụ thể như hỗ trợ nguồn nhân lực, tiếp cận vốn, đất đai, đặc biệt kết nối DN FDI và trong nước để DN nội địa có nhiều cơ hội tiếp cận công nghệ sản xuất, quản lý của FDI đó. Từ đó gắn kết sâu sắc hơn với các nhà đầu tư chiến lược trong giai đoạn mới” - TS Chuyên khuyến nghị.
Sẽ có giải pháp rõ ràng
Ông Đỗ Văn Sử, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KH&ĐT), cho biết VN đang xây dựng lộ trình áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu cũng như có tính đến phương án đàm phán song phương với các quốc gia có nhiều đầu tư nước ngoài tại VN.
“Cần thiết hơn thì có những thương lượng đàm phán để kéo dài lộ trình áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu để Chính phủ và các DN có thời gian để chuẩn bị” - ông Sử cho hay.
Theo ông Sử, trong thời gian tới, Cục Đầu tư nước ngoài chắc chắn sẽ có giải pháp rõ ràng, cụ thể để không ảnh hưởng tiêu cực tới dòng vốn đầu tư. Đồng thời cục cũng đưa ra ba mục tiêu chính về chính sách thuế tối thiểu toàn cầu cho VN.
Thứ nhất là giữ chân các nhà đầu tư hiện hữu, thứ hai là đủ sức hấp dẫn để thu hút thêm các nhà đầu tư mới, cuối cùng đảm bảo sự công bằng bình đẳng giữa các DN của các thành phần kinh tế.
Các DN FDI đã có kế hoạch đầu tư trước khi thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng. Ảnh: Q.HUY
Đừng quên các doanh nghiệp FDI nhỏ
VN cũng không nên bỏ qua những DN FDI nhỏ vì ngay cả những DN FDI có doanh thu thấp hơn quy định vẫn có thể liên đới. Lý do là bởi họ nằm trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia có mức doanh thu chịu thuế tối thiểu toàn cầu.
Do đó, VN phải tính toán lại việc chính sách thuế này càng sớm càng tốt, vì ngay bây giờ các DN FDI đã có kế hoạch quyết định đầu tư hay mở rộng quy mô trước khi thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng.
Thực tế, các bộ, ngành VN đã và đang có những nỗ lực xây dựng các chính sách thuế tối thiểu nội địa bổ sung để giữ chân “đại bàng” trên cơ sở cân nhắc thận trọng nhiều yếu tố.
Ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Singapore Lawrence Wong ngày 29/5 cùng chứng kiến Lễ trao và thông báo các văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước Việt Nam – Singapore.
(VNF) - Trước làn sóng phản ánh từ nhà bán hàng về việc nhiều sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí và bổ sung các khoản thu mới, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu các nền tảng liên quan giải trình, đồng thời giám sát chặt tác động tới môi trường cạnh tranh và giá bán tới tay người tiêu dùng.
(VNF) - Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, tính đến hết ngày 21/5/2026, tổng số vốn đầu tư công giải ngân đạt 182.544 tỷ đồng, tương đương khoảng 18% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
(VNF) - Theo ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA), xăng sinh học E5 và E10 không gây ảnh hưởng tới động cơ phương tiện nếu xe đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và được bảo dưỡng định kỳ đúng cách.
(VNF) - Tập đoàn Gulf mong muốn trở thành đối tác chiến lược lâu dài của Việt Nam trong tăng cường an ninh năng lượng quốc gia, thông qua đầu tư dài hạn vào điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và năng lượng tái tạo.
(VNF) - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Thái Lan (SEC) Wisit Wisitsora-at đánh giá Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư tại Đông Nam Á với nhiều tiềm năng phát triển và triển vọng tăng trưởng tích cực.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP.HCM được đánh giá là thách thức lớn trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, chi phí đầu vào gia tăng và sức ép cạnh tranh mạnh. Tuy nhiên, với vai trò đầu tàu kinh tế cùng hàng loạt động lực mới từ đầu tư công, cải cách thể chế, hạ tầng liên vùng và các ngành công nghệ cao, nhiều chuyên gia cho rằng đây không chỉ là mục tiêu mang tính kỳ vọng mà còn là bước đi cần thiết để thành phố bứt phá, dẫn dắt tăng trưởng của cả nền kinh tế.
(VNF) - Theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số Việt Nam không còn cách nào khác ngoài đổi mới tư duy điều hành, cải cách thể chế mạnh mẽ và tạo ra các dư địa tăng trưởng mới. Nếu vẫn duy trì cách làm cũ, cải cách manh mún và thiếu tính hệ thống, mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững sẽ rất khó đạt được.
(VNF) - Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026, Bộ Nội vụ đã tổ chức Lễ mít tinh tại Trường Đại học Lao động - Xã hội nhằm tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá và thúc đẩy xây dựng môi trường làm việc, học tập không khói thuốc trong toàn ngành.
(VNF) - Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul khẳng định Thái Lan sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam trong ứng dụng công nghệ vũ trụ, sử dụng vệ tinh.
(VNF) - Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, Trung ương cho phép thành phố xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Luật sẽ có tính ổn định, bền vững, tạo niềm tin và môi trường đầu tư ổn định cho nhà đầu tư để thành phố có thể đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số.
(VNF) - Theo TAND TP. Hà Nội, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế không trực tiếp gây hậu quả cho hai dự án bệnh viện bỏ hoang nhưng có sai phạm trong phê duyệt các chủ trương, nhận của cấp dưới 7,5 tỷ đồng từ các nhà thầu.
(VNF) - Samsung Electronics đạt được thỏa thuận với công đoàn, qua đó tránh được một cuộc đình công quy mô lớn và trao cho các công nhân sản xuất chip nhớ những khoản thưởng “khủng”. Tuy nhiên, thỏa thuận này cũng được xem như mở ra một “chiếc hộp Pandora” đối với giới doanh nghiệp Hàn Quốc - nơi vốn nổi tiếng với các cuộc thương lượng tiền lương căng thẳng và quyết liệt.
(VNF) - Cổ phiếu AAN của Lương thực A An liên tiếp tăng trần ngay sau khi lên HoSE, tăng hơn 20% chỉ sau 4 phiên giao dịch và đưa vốn hóa doanh nghiệp vượt 1.330 tỷ đồng, trong bối cảnh kết quả kinh doanh quý I/2026 ghi nhận tăng trưởng tích cực.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vừa thay mặt Bộ Chính trị ký quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
(VNF) - Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Thái Lan ngày càng được nâng tầm, chiến lược “Ba kết nối” đang nổi lên như động lực trọng tâm thúc đẩy hợp tác song phương đi vào chiều sâu.
(VNF) - Ông Nguyễn Duy Dũng, Thành viên HĐQT Vinatrans, đã bị khởi tố do vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
(VNF) - Công ty cổ phần Sông Đà Thăng Long, chủ đầu tư dự án Usilk City bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán.
(VNF) - Hà Nội dự kiến thu hồi hơn 96ha đất trên địa bàn phường Tây Hồ trong giai đoạn 2026-2030 để triển khai 50 dự án từ hạ tầng giao thông, trường học đến công viên, nhà hát...
HĐND và UBND TPHCM được phân cấp, phân quyền triệt để. Thành phố cũng được ưu tiên áp dụng các quy định thuận lợi hơn với lĩnh vực đặc thù của địa phương; được chủ động thí điểm chính sách mới…
(VNF) - Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc khẳng định mục tiêu hoàn thành, đưa dự án vào khai thác thương mại trong năm 2026 là không thay đổi, bắt buộc phải thực hiện.
(VNF) - Sau 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, Thái Lan và Việt Nam đang hướng tới một giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn, trong đó hai nền kinh tế ngày càng mang tính bổ trợ thay vì cạnh tranh trực tiếp.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương của Việt Nam là không hợp tác với nước này để gây tổn hại hoặc tạo khó khăn cho nước khác. Vì vậy, Việt Nam đã và đang duy trì quan hệ tốt đẹp với cả Mỹ và Trung Quốc, mang lại lợi ích cho tất cả các bên, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định của khu vực.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.