Hải Phòng: Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng đơn thuần

Hướng đi tất yếu cho thành phố công nghiệp cảng biển

Những năm qua, Hải Phòng đạt nhiều thành tựu nổi bật về tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư và phát triển hạ tầng công nghiệp. Các khu công nghiệp (KCN), khu kinh tế (KKT) tại Hải Phòng không chỉ là động lực kinh tế trọng điểm của thành phố mà còn đóng góp quan trọng vào chuỗi giá trị sản xuất công nghiệp của cả nước. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp bách về những bước chuyển mạnh mẽ trong tư duy và hành động, bảo đảm mục tiêu phát triển kinh tế đi đôi với gìn giữ môi trường sống an toàn, bền vững cho các thế hệ tương lai.

Phát biểu tại Hội thảo "Chuyển đổi xanh trong các Khu công nghiệp tại Hải Phòng" vào cuối tháng 2, ông Đỗ Mạnh Hiến, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hải Phòng, nhấn mạnh: "Hải Phòng nhất quán, kiên quyết không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần. Hải Phòng đặt mục tiêu phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường, đảm bảo sự hài hòa giữa lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội, vì sự phát triển bền vững của thành phố và các thế hệ tương lai”.

Cam kết này thể hiện rõ quan điểm nhất quán và tầm nhìn chiến lược của lãnh đạo thành phố trong quá trình hội nhập, phát triển kinh tế xanh – mô hình kinh tế lấy hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm phát thải và đổi mới công nghệ làm trọng tâm.

Là địa phương tập trung nhiều KCN, KKT trọng điểm, Hải Phòng xác định phát triển KCN xanh là một phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng xanh, thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Ông Lê Trung Kiên, Trưởng Ban Quản lý KKT Hải Phòng cho hay: "Kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, khu công nghiệp sinh thái không chỉ là xu thế toàn cầu mà còn là giải pháp tối ưu để các KCN phát triển bền vững. Hải Phòng vinh dự có 2 trong 5 KCN tiên phong thực hiện chuyển đổi xanh trên cả nước, gồm tổ hợp KCN DEEP C và KCN Nam Cầu Kiền”.

Nhiều doanh nghiệp trong các KCN đã tích cực thực hiện các giải pháp chuyển đổi xanh như sử dụng năng lượng tái tạo, nguyên vật liệu tái chế, quản lý chất thải theo mô hình tuần hoàn, đầu tư công nghệ hiện đại nhằm giảm phát khí thải nhà kính, đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường quốc tế (ESG), nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bên cạnh đó, một số KCN mới tại Hải Phòng đang định hướng từ đầu theo mô hình sinh thái, tích hợp giải pháp phát triển không gian xanh, công nghệ sạch và tuần hoàn tài nguyên, góp phần đưa thành phố tiến gần hơn đến mục tiêu xây dựng nền công nghiệp xanh, bền vững.

Tuy nhiên, cũng theo ông Lê Trung Kiên, sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp cũng đặt ra không ít thách thức về ô nhiễm môi trường, sử dụng năng lượng và tài nguyên.

Hiện các khu công nghiệp và khu kinh tế trên địa bàn đã thu hút 840 dự án với tổng vốn đầu tư gần 48 tỷ USD. Điều này kéo theo lượng điện tiêu thụ tăng 15% mỗi năm, nước thải lên đến 8 triệu m³/năm, rác thải đạt 1,5 triệu tấn/năm, cùng với tình trạng ô nhiễm bụi, tiếng ồn và nhiều vấn đề môi trường khác.

Do đó, theo ông Kiên, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn không chỉ là những khái niệm thời thượng, mà chính là xu hướng phát triển tất yếu, mang tầm vóc toàn cầu.

Đồng bộ chính sách và hành động vì mục tiêu phát triển bền vững

Để thực hiện hiệu quả mục tiêu chuyển đổi xanh, thành phố Hải Phòng xác định cần có sự vào cuộc đồng bộ từ chính quyền, doanh nghiệp đến cộng đồng. Hội thảo "Chuyển đổi xanh trong các Khu công nghiệp tại Hải Phòng" được tổ chức nhằm đánh giá thực trạng phát thải trong KCN, đồng thời đề xuất giải pháp cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế và thông lệ quốc tế.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hải Phòng Đỗ Mạnh Hiến nhấn mạnh, cần tập trung làm rõ 4 nhóm vấn đề then chốt: Thực trạng phát thải và các vấn đề môi trường trong các KCN hiện nay; Cơ hội và thách thức trong quá trình chuyển đổi xanh, khả năng áp dụng mô hình KCN sinh thái; Các giải pháp cụ thể, khả thi, sáng tạo nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh phù hợp với điều kiện đặc thù của Hải Phòng và Cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cấp, ngành, doanh nghiệp và cộng đồng.

Trong đó, doanh nghiệp với tư cách là chủ thể sản xuất phải đóng vai trò trung tâm trong tiến trình xanh hóa. Đồng thời, sự hỗ trợ từ Nhà nước thông qua các chính sách về đất đai, thuế, tín dụng xanh, phát triển hạ tầng kỹ thuật và công nghệ xanh được xác định là yếu tố quyết định.

Hải Phòng đang hướng tới mục tiêu quan trọng cho năm 2025 – năm cuối trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025 và chuẩn bị cho Đại hội Đảng các cấp. Trưởng Ban Quản lý KKT Hải Phòng Lê Trung Kiên khẳng định: "Thực hiện thắng lợi chủ đề năm 2025 - 'Mở rộng không gian kinh tế, đô thị; phát huy cơ chế, chính sách đặc thù; tăng cường chuyển đổi xanh, chuyển đổi số' là điều kiện tiên quyết để Hải Phòng giữ vững vai trò đầu tàu khu vực, hướng tới đô thị xanh, hiện đại”.

Nhằm thúc đẩy tiến trình chuyển đổi xanh, thành phố cũng chủ động đề xuất những cơ chế mới. Một trong những giải pháp nổi bật là việc Sở Tài nguyên và Môi trường tham mưu UBND TP. Hải Phòng đề xuất Chính phủ cho phép thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon. Đây sẽ là nơi các tín chỉ carbon được cấp, niêm yết và trao đổi giữa các bên có nhu cầu, góp phần đẩy nhanh tốc độ giảm phát thải khí nhà kính.

Đề án phát triển thị trường carbon tại Việt Nam, được Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà phê duyệt đầu năm nay, cũng đã mở ra cơ hội để Hải Phòng chủ động tham gia, thúc đẩy các KCN nhanh chóng đáp ứng yêu cầu giảm phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Thị trường carbon tập trung, vận hành theo nguyên tắc thị trường nhưng dưới sự giám sát chặt chẽ của Nhà nước, sẽ là công cụ kinh tế quan trọng để khuyến khích doanh nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển bền vững.

Hơn lúc nào hết, yêu cầu về phát triển bền vững đang là vấn đề cấp bách, đòi hỏi sự đồng hành, hợp lực của toàn bộ hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Hải Phòng đang nỗ lực tạo ra sức mạnh tổng hợp để không chỉ trở thành thành phố công nghiệp hiện đại mà còn là thành phố đáng sống, xanh, sạch, đẹp.

"Tin tưởng rằng, với sự đồng lòng của các cấp, ngành, doanh nghiệp và cộng đồng, Hải Phòng sẽ thực hiện thành công chuyển đổi xanh, tạo nên diện mạo mới cho thành phố, vì một tương lai phát triển bền vững, thịnh vượng" , ông Đỗ Mạnh Hiến khẳng định.

“Kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn không chỉ là những khái niệm thời thượng, mà chính là xu hướng phát triển tất yếu, mang tầm vóc toàn cầu”. Ông Lê Trung Kiên, Trưởng ban Ban quản lý Khu kinh tế Hải Phòng.