Hóa thạch khủng long: Thú sưu tầm tốn kém và gây tranh cãi
Quỳnh Anh -
17/08/2024 13:30 (GMT+7)
(VNF) - Khủng long, những sinh vật thống trị thời kỳ Jura, vẫn là nguồn cảm hứng vĩ đại cho Hollywood đến ngày nay. Sức hút của chúng lớn đến nỗi, dù hàng triệu năm trôi qua, mỗi phần xương hay hoá thạch của chúng vẫn có thể khiến người ta sẵn sàng chi hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu USD để sở hữu.
Khủng long xuất hiện trong phòng khách
Theo tờ RT News, bộ phim Jurassic Park (Công viên kỷ Jura) năm 1993 của Steven Spielberg đã thúc đẩy thị trường hóa thạch khủng long phát triển mạnh mẽ.
Giai đoạn đầu đạt đỉnh vào năm 1997, khi bộ xương hóa thạch của một con khủng long bạo chúa T-rex dài 12m có tên Sue được bán đấu giá với mức giá kỷ lục 8,36 triệu USD cho Bảo tàng Field ở Chicago. Kể từ đó tới nay, sự hứng thú đối với hóa thạch của những sinh vật từng thống trị kỷ Jura chỉ tăng thêm chứ không hề giảm bớt.
Khi thị trường mua bán các bộ xương hóa thạch này ngày càng náo nhiệt, những nhà sưu tập hóa thạch tư nhân xuất hiện ngày càng nhiều. Một số người là những nhà cổ sinh vật học chuyên nghiệp, một số khác sưu tầm hóa thạch để thoả mãn sở thích hoặc đơn thuần chỉ để sở hữu… một món đồ trang trí độc đáo.
Hóa thạch của khủng long và những sinh vật khổng lồ khác có thể xuất hiện trong một ngôi nhà hay văn phòng của một vị tỷ phú nào đó. Trong một ngôi nhà mùa hè ven sông ở Massachusetts, khiên và sừng hộp sọ của một con Triceratops (thuộc Chi khủng long ba sừng) được gắn trên tường, chào đón những vị khách ở tiền sảnh, và khung xương một con mosasaur (một loài thằn lằn biển khổng lồ) dài 5,2m treo trên trần phòng khách.
Ở Nam California, xương hóa thạch của một con Ichthyosaurus (Chi thằn lằn cá) khổng lồ tô điểm cho phòng tắm chính của một “ngôi nhà sưu tập”, bởi vì phòng khách đã đầy các loại hóa thạch.
Ở Dubai, một con Diplodocus (một loài khủng long ăn cỏ) dài 24,3m là điểm thu hút chính của một trung tâm mua sắm. Và ở Santa Barbara, California, một trong những hộp sọ Tyrannosaurus (thuộc Chi khủng long bạo chúa) đẹp nhất từng được tìm thấy, trưng bày ngay trong sảnh của một công ty phần mềm, “trừng mắt, nhe nanh” với nhân viên lễ tân ngồi ngay đối diện.
Nói về vấn đề này, chuyên gia cổ sinh vật học Iacopo Briano cho biết: “Trong những năm đầu, việc bán hoá thạch khủng long có thể có vẻ kỳ lạ, gần như là điều gì đó xa lạ với thú sưu tầm cổ điển. Nhưng ngày nay, thị trường đang trải qua giai đoạn trưởng thành và mở rộng, và các mẫu vật có phả hệ lâu đời ngày càng trở nên dễ tiếp cận với thế hệ người mua mới”.
Cái giá để sở hữu một bộ xương hóa thạch khủng long cũng tương tự như việc sở hữu một bức tranh nổi tiếng. Được biết, hóa thạch khủng long ăn cỏ có thể có giá từ 500.000 USD đến 1 triệu USD, còn hóa thạch khủng long ăn thịt như T-rex hay Velociraptor có giá từ 3-10 triệu USD.
Không ngại chi hàng chục triệu USD để sở hữu
Hàng năm, có khoảng 5 bộ xương khủng long thông qua các nhà đấu giá đến tay các nhà sưu tập tư nhân. Từ năm 2009, Samson, một trong những bộ xương T-rex hoàn chỉnh nhất từng được tìm thấy, dù không đạt tới mức giá khởi điểm tại một cuộc đấu giá ở Las Vegas, nhưng cuối cùng đã được bán trong các cuộc đàm phán sau đấu giá với giá khoảng 5 triệu USD. Hộp sọ của nó hiện đang nằm trong sảnh của một công ty phần mềm ở California.
Tháng 4/2018, nhà đấu giá Binoche et Giquello của Paris đã thu về hơn 1,4 triệu euro cho mỗi bộ xương của một con Diplodocus ăn cỏ và “quái dị long” Allosaurus. Trước đó, vào tháng 12/2016, bộ xương gần như hoàn chỉnh của một con Allosaurus đã được nhà đấu giá Aguttes bán ở Lyon (Pháp) với giá 1,1 triệu euro.
“Quán quân” về giá của hoá thạch khủng long từng được thiết lập vào năm 2020, với hóa thạch được cho là phần còn lại của một con khủng long bạo chúa có biệt danh Stan, được bán với giá 31,8 triệu USD.
Mặc dù chi số tiền “trên trời” để “săn” khủng long dưới dạng hoá thạch, hầu hết những người mua sản phẩm này đều rất kín tiếng. Họ thậm chí không xuất hiện trực tiếp tại các buổi đấu giá mà chỉ thực hiện uỷ quyền, khiến việc tìm ra một chủ nhân thực sự của một bộ xương khủng long được đấu giá không hề dễ dàng.
Số ít những nhân vật được biết đến là có hứng thú với “bộ môn” này, có thể kể tới tỷ phú Citadel Ken Griffin, hay 2 diễn viên nổi tiếng là Leonardo DiCaprio, Nicolas Cage và Russell Crowe.
Năm 2013, hộp sọ 67 triệu năm tuổi của một con khủng long bạo chúa bataar do Nicolas Cage mua đã trở thành tâm điểm của một cuộc điều tra về buôn lậu. Được biết, ông Cage đã mua nó tại một cuộc đấu giá ở California, đánh bại tài tử DiCaprio với mức giá 276.000 USD. Sau đó, người ta phát hiện ra rằng hộp sọ này được lấy từ Eric Prokopi, một “nhà cổ sinh vật học thương mại” tự nhận, người trước đó đã nhận tội nhập khẩu hóa thạch bất hợp pháp từ Mông Cổ và Trung Quốc. Cuối cùng, chiếc hộp sọ khủng long đã được trả lại cho phía Mông Cổ.
Diễn viên người Úc Russell Crowe gần đây đã tổ chức một cuộc đấu giá lớn sau khi ly hôn với Danielle Spencer. Trong số các mặt hàng được đấu giá, có hóa thạch của một loài bò sát biển khổng lồ, một con Mosasaur với giá khoảng 40.000 USD và khiến nhiều người nghĩ rằng ông Crowe có một số ít hóa thạch khác trong nhà.
Thú vui gây tranh cãi
Khi cơn sốt này ngày càng lan rộng, các nhà đấu giá và phòng trưng bày như Aguttes, Christie’s và Sotheby’s thường xuyên mua khá nhiều hóa thạch khủng long cho những người sưu tầm giàu có. Tuy nhiên, xét trên góc độ lịch sử và bảo tồn, nhiều nhà khoa học cho biết hành động này cũng có thể gây hại cho cộng đồng khoa học.
Một trong những lý do được đưa ra là những nhà sưu tập tư nhân có xu hướng giữ bí mật về hóa thạch riêng của họ, làm giảm cơ hội nghiên cứu về loài sinh vật cổ xưa này.
Ông Lawrence Witmer, một nhà cổ sinh vật học và giáo sư tại Đại học Ohio, cho biết. “Khi các bộ xương hoá thạch rơi vào tay một cá nhân, chúng có thể biến mất, và chúng ta có thể không bao giờ có thể nghiên cứu chúng một cách khoa học”.
Do người mua hóa thạch tại cuộc đấu giá không bắt buộc phải công khai danh tính hoặc tuyên bố mục đích sử dụng, vì vậy nhiều bộ xương khủng long hoàn chỉnh nhất thế giới đã rơi vào trạng thái không thể truy tìm được.
Dù không ai biết con số cụ thể, nhưng ông Thomas Carr, một nhà cổ sinh vật học tại Cao đẳng Carthage ở Wisconsin, cho rằng có ít nhất 15 bộ xương T-rex trong tay các nhà sưu tập tư nhân. Trong số đó, có một vài bộ hoá thạch quan trọng đối với nghiên cứu của riêng ông về cách các loài khủng long bạo chúa phát triển khi chúng già đi. “Đây là lượng hóa thạch đáng kể có thể thực sự lấp đầy những khoảng trống trong kiến thức của chúng ta về T-rex”, ông Carr nói.
Trong khi đó, các bảo tàng và trường đại học, những nơi thường không đủ khả năng chi trả cho các cuộc đấu giá, cũng lo ngại rằng các chủ sở hữu tư nhân sẽ không bảo quản đúng cách các món đồ họ mua.
(VNF) - World Cup từ lâu không chỉ là sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh mà còn là tài sản thương mại giá trị nhất của FIFA. Tuy nhiên, khi World Cup 2026 khởi tranh tại Mỹ, Canada và Mexico, FIFA đang đối mặt một thực tế mới: bán bản quyền phát sóng ngày càng khó hơn, dù giải đấu được mở rộng và lượng khán giả toàn cầu vẫn ở mức khổng lồ.
(VNF) - Bitcoin đã bốc hơi khoảng 235 tỷ USD vốn hóa chỉ trong một tuần. Tuy nhiên, phía sau những biến động giá là một quá trình tái định hình đang diễn ra trong ngành tiền điện tử.
(VNF) - Chính quyền Mỹ ngày 8/6 đã công bố danh sách cập nhật các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc mà Washington cho rằng có liên hệ hoặc hỗ trợ quân đội nước này. Danh sách này bao gồm nhiều tên tuổi nổi bật như Alibaba, Baidu và nhà sản xuất xe điện BYD.
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
(VNF) - Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã kéo dài chuỗi mua vàng liên tiếp lên tháng thứ 19 trong tháng 5, trong bối cảnh dự trữ ngoại hối của nước này tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.
(VNF) - OPEC+ tiếp tục nâng mục tiêu khai thác dầu từ tháng 7, nhưng xung đột tại Trung Đông khiến phần lớn sản lượng tăng thêm vẫn chỉ tồn tại trên giấy.
(VNF) - Trước thềm cuộc họp đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed, ông Kevin Warsh đang chịu sức ép từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, người tiếp tục kêu gọi hạ lãi suất. Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi báo cáo việc làm tích cực của Mỹ làm gia tăng kỳ vọng Fed có thể phải nâng lãi suất trở lại.
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
(VNF) - Đồng won rơi xuống mức thấp nhất trong 17 năm khi đồng USD tăng giá và dòng vốn ngoại liên tục rời khỏi Hàn Quốc. Trong khi đó, thị trường chứng khoán Seoul chứng kiến phiên giảm sâu nhất nhiều tháng do làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và tâm lý né tránh rủi ro lan rộng.
(VNF) - Đằng sau cuộc gặp gỡ tưởng như đơn giản này là bàn ăn quy tụ các tập đoàn có tổng vốn hóa khoảng 5.370 tỷ USD cùng những kế hoạch mới xoay quanh AI, robot và tương lai ngành bán dẫn.
(VNF) - Sự suy yếu của đồng yên đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản khi tác động ngày càng rõ nét đến giá nhập khẩu, lạm phát và chi phí sinh hoạt của người dân.
(VNF) - Làn sóng bán tháo kéo dài trên thị trường tiền điện tử đã khiến hàng nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa bị thổi bay, làm gia tăng tâm lý bất an của giới đầu tư và một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính ổn định của nhóm tài sản thay thế này.
(VNF) - Ngày càng nhiều tỷ phú trên thế giới cho rằng điều quan trọng là giúp thế hệ sau giữ được động lực tự vươn lên, thay vì sống dựa vào “núi tiền” thừa kế.
(VNF) - Giữa lúc niềm tin tiêu dùng lao dốc vì giá năng lượng tăng cao và kinh tế suy yếu, Thái Lan đang đặt cược 3,7 tỷ USD vào một chương trình trợ giá mua sắm quy mô lớn với hy vọng vực dậy sức mua nội địa.
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
(VNF) - Để tạo ra mặt sân hoàn hảo cho World Cup 2026, ngành công nghiệp sân cỏ toàn cầu đang bước vào một trong những dự án phức tạp và tốn kém nhất từ trước đến nay. Phía sau 90 phút bóng đá là chuỗi đầu tư kéo dài hàng thập kỷ.
(VNF) - Sau nhiều năm chìm trong cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, thị trường nhà ở Trung Quốc đang xuất hiện những tín hiệu phân hóa ngày càng rõ rệt.
(VNF) - Sau những thách thức pháp lý liên quan đến chính sách thuế quan, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho các biện pháp thương mại của mình.
(VNF) - Dù thường xuyên nằm trong nhóm những đô thị có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới, Singapore vẫn duy trì được một hệ thống nhà ở mà ở đó người thu nhập thấp vẫn có cơ hội tiếp cận chỗ ở với mức thuê rất thấp, chỉ từ khoảng 26-33 đô la Singapore (SGD) mỗi tháng, tương đương khoảng hơn 500.000 đồng.
(VNF) - Khoản đầu tư 9,4 tỷ USD của Nippon Life vào tín dụng tư nhân cho thấy các công ty bảo hiểm Nhật Bản đang đẩy mạnh tìm kiếm lợi suất ở nước ngoài, bất chấp những lo ngại ngày càng tăng về rủi ro của lĩnh vực này.
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
(VNF) - World Cup từ lâu không chỉ là sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh mà còn là tài sản thương mại giá trị nhất của FIFA. Tuy nhiên, khi World Cup 2026 khởi tranh tại Mỹ, Canada và Mexico, FIFA đang đối mặt một thực tế mới: bán bản quyền phát sóng ngày càng khó hơn, dù giải đấu được mở rộng và lượng khán giả toàn cầu vẫn ở mức khổng lồ.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.