Hút dòng vốn tỷ USD, định hình trung tâm năng lượng tái tạo mới

Dòng vốn lớn đổ vào các dự án năng lượng tái tạo

Mới nhất, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư 4 dự án điện gió gồm: Ia Blứ 1, Ia Blứ 1 – Giai đoạn 2, Chư Pơng và Ia Hla với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 6.900 tỷ đồng. Các dự án được triển khai theo hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước, nhằm lựa chọn nhà đầu tư có năng lực tài chính, kinh nghiệm và công nghệ trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Trong đó, Ia Blứ 1 và Ia Blứ 1 – Giai đoạn 2 cùng được triển khai tại xã Ia Le, mỗi dự án có công suất lắp đặt 42MW, tổng vốn đầu tư khoảng 1.848 tỷ đồng/dự án. Khi đi vào vận hành, hai dự án dự kiến cung cấp khoảng 240 triệu kWh điện/năm cho hệ thống điện quốc gia, góp phần giảm áp lực cho lưới điện khu vực Tây Nguyên.

Dự án Nhà máy điện gió Chư Pơng được triển khai tại xã Bờ Ngoong, công suất 42MW, tổng vốn đầu tư hơn 1.616 tỷ đồng. Trong khi đó, Nhà máy điện gió Ia Hla có quy mô 40MW, đặt tại xã Ia Ko và huyện Chư Pưh, với tổng mức đầu tư khoảng 1.600 tỷ đồng, sản lượng điện dự kiến đạt gần 119,5 triệu kWh/năm. Cả 4 dự án dự kiến khởi công vào tháng 10/2026 và đưa vào vận hành thương mại cuối năm 2027, với thời hạn hoạt động 50 năm.

Không dừng lại ở đó, Sở Tài chính tỉnh Gia Lai cũng vừa công bố danh mục 12 dự án điện gió và điện mặt trời mời gọi nhà đầu tư, với tổng công suất gần 708MW, tổng vốn đầu tư dự kiến xấp xỉ 22.000 tỷ đồng. Trong cơ cấu danh mục, điện gió chiếm tỷ trọng chủ đạo với 8 dự án, công suất 508MW, tương ứng quy mô vốn gần 18.500 tỷ đồng.

Nổi bật là cụm dự án điện gió Xã Trang, gồm giai đoạn 1 và 2, mỗi giai đoạn có công suất 100MW, tổng vốn đầu tư hơn 6.750 tỷ đồng. Bên cạnh đó là loạt dự án điện gió quy mô trung bình như Nhơn Hòa 3, Nhơn Hòa 4, Ia Ko 1, Ia Ko 2, mỗi dự án công suất 42MW, vốn đầu tư dao động từ 1.400 – 1.700 tỷ đồng. Ngoài ra, còn có dự án An Thành Gia Lai (40MW) và Bờ Ngoong (100MW), nâng tổng quy mô đầu tư điện gió tại địa phương lên mức đáng chú ý trong khu vực.

Song song với điện gió, Gia Lai cũng đẩy mạnh thu hút đầu tư vào điện mặt trời, với 4 dự án tổng công suất gần 200MW, tổng vốn hơn 3.400 tỷ đồng. Đáng chú ý là dự án Nhơn Hòa 1A, được thiết kế kết hợp hệ thống pin lưu trữ, phản ánh xu hướng đầu tư mới nhằm nâng cao hiệu quả khai thác và ổn định nguồn điện tái tạo.

Ở phân khúc dự án quy mô lớn, Gia Lai tiếp tục ghi nhận sự quan tâm của các nhà đầu tư chiến lược. UBND tỉnh đã phê duyệt kết quả mời nhà đầu tư quan tâm đối với Dự án Nhà máy điện gió Hòn Trâu – Giai đoạn 1, theo đó Công ty Cổ phần Năng lượng VinEnergo là đơn vị đáp ứng yêu cầu. Dự án có công suất thiết kế lên tới 750MW, tổng mức đầu tư ước khoảng 48.372 tỷ đồng, được đánh giá sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ tới các ngành xây dựng, cơ khí, logistics và dịch vụ kỹ thuật.

VinEnergo cũng được UBND tỉnh Gia Lai phê duyệt triển khai Dự án điện gió Vĩnh Thuận (143MW, vốn đầu tư 4.679 tỷ đồng). Bên cạnh đó, Công ty Cổ phần Khu công nghiệp Sài Gòn – Bắc Giang đã được lựa chọn là nhà đầu tư cho hai dự án Điện gió Vân Canh 1 và Vân Canh 2, với tổng công suất 340MW và tổng vốn đầu tư hơn 14.600 tỷ đồng.

Theo kế hoạch, riêng trong năm 2026, Gia Lai dự kiến tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư cho 67 dự án năng lượng, chủ yếu là điện gió và điện mặt trời quy mô lớn.

Định hình trung tâm năng lượng tái tạo mới

Sau sáp nhập, Gia Lai đang nổi lên như một cực tăng trưởng năng lượng tái tạo của khu vực Nam Trung Bộ, khi hội tụ đồng thời lợi thế vùng ven biển và địa hình cao nguyên giàu nắng, gió. Sự kết hợp hiếm có này giúp địa phương sở hữu nền tảng tự nhiên đặc biệt thuận lợi để phát triển đa dạng các loại hình năng lượng tái tạo, từ điện gió trên bờ, điện gió ngoài khơi đến điện mặt trời mặt đất, điện mặt trời nổi và thủy điện.

Theo đánh giá của Sở Công Thương Gia Lai, tỉnh có cường độ bức xạ mặt trời cao, trung bình đạt từ 4,6 – 5,2 kWh/m²/ngày, cùng tổng số giờ nắng lên tới 1.900 – 2.200 giờ/năm. Đây là điều kiện lý tưởng để triển khai các dự án điện mặt trời quy mô lớn. Bên cạnh mô hình điện mặt trời mặt đất truyền thống, Gia Lai còn định hướng phát triển điện mặt trời nổi tại các hồ thủy lợi, hồ thủy điện lớn như Núi Một, Thuận Ninh, Hội Sơn, Đồng Mít, Ia Ly, Sê San, Ia Mơr hay Đồng Minh, qua đó tối ưu quỹ đất và gia tăng hiệu quả khai thác hạ tầng sẵn có.

Ở lĩnh vực điện gió, diện tích tự nhiên rộng lớn cùng tốc độ gió trung bình 6 – 7 m/s giúp Gia Lai trở thành một trong những vùng giàu tiềm năng nhất khu vực. Các địa bàn như Kông Chro, Chư Prông, Mang Yang, Vân Canh, Vĩnh Thạnh… được đánh giá đặc biệt phù hợp để phát triển điện gió trên bờ. Đáng chú ý, với đường bờ biển dài 134km, Gia Lai còn mở ra dư địa rất lớn cho các dự án điện gió ngoài khơi – phân khúc được kỳ vọng sẽ thu hút dòng vốn đầu tư quy mô lớn trong trung và dài hạn.

Không chỉ dừng lại ở gió và mặt trời, Gia Lai còn sở hữu lợi thế phát triển thủy điện, nhất là tại các khu vực miền núi phía Tây, nơi có hệ thống sông lớn như Sê San, sông Ba. Sự hiện diện của nhiều loại hình nguồn điện khác nhau tạo điều kiện để địa phương hình thành hệ sinh thái năng lượng hỗn hợp, gia tăng tính ổn định cho hệ thống điện và nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên.

Tổng tiềm năng năng lượng tái tạo của Gia Lai hiện được ước tính lên tới 23.000MW, con số đủ lớn để đưa địa phương này trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của vùng. Trong quy hoạch phát triển đến năm 2035, tỉnh đề xuất danh mục gồm 74 dự án điện gió (5.431MW), 24 dự án điện mặt trời (1.530MW), 48 dự án thủy điện (1.353MW), 4 dự án điện sinh khối (168MW), 4 dự án điện rác (75MW) và 1 dự án điện địa nhiệt (15MW). Ngoài ra, Gia Lai còn hơn 100 dự án tiềm năng, với tổng công suất trên 16.000MW, sẵn sàng chờ dòng vốn đầu tư trong các giai đoạn tiếp theo.

Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cho hay, trong bối cảnh toàn cầu bước vào kỷ nguyên chuyển dịch năng lượng, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng cấp thiết. Gia Lai xác định đây là lợi thế cạnh tranh chiến lược, là chìa khóa để thu hút các tập đoàn lớn, tạo dựng thương hiệu tỉnh như một trung tâm nhân lực năng lượng tái tạo tầm khu vực và quốc tế.

Với tầm nhìn dài hạn, tỉnh không chỉ đặt mục tiêu trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của Việt Nam mà còn quyết tâm vươn lên thành địa chỉ đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực Đông Nam Á và thế giới.