Trung tâm tài chính quốc tế Đà Nẵng: 'Lối đi tắt' từ fintech và tài sản số

Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech, Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) cho rằng đây có thể là cơ hội để Đà Nẵng định vị mình như một trung tâm tài chính thế hệ mới dựa trên công nghệ và tài sản số.

Đà Nẵng cần chọn hướng đi riêng

- Theo ông, vì sao fintech và tài sản số đang trở thành lợi thế cạnh tranh của nhiều trung tâm tài chính quốc tế trên thế giới?

Ông Trần Huyền Dinh: Fintech và tài sản số đang làm thay đổi cách dòng vốn, dữ liệu và dịch vụ tài chính được vận hành. Nếu trước đây lợi thế của một trung tâm tài chính chủ yếu đến từ quy mô vốn, hệ thống ngân hàng hay chính sách thuế, thì quá trình số hóa tài chính toàn cầu đang tạo ra một thước đo mới về năng lực công nghệ và vận hành thị trường.

Fintech giúp giảm chi phí, tăng tốc độ thanh toán và tự động hóa dịch vụ tài chính. Trong đó, stablecoin và token hóa đang hình thành lớp hạ tầng mới, cho phép tài sản được phát hành, giao dịch và lưu ký trên nền tảng số với mức độ minh bạch cao hơn.

Báo cáo Pulse of Fintech của KPMG, một trong bốn mạng lưới kiểm toán - tư vấn lớn nhất thế giới, ghi nhận tổng vốn đầu tư fintech toàn cầu năm 2025 đạt 116 tỷ USD. Trong khi đó, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) đánh giá token hóa có thể trở thành nền tảng cho hệ thống tài chính thế hệ mới nếu kết hợp với tiền gửi ngân hàng và trái phiếu chính phủ. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng cho rằng stablecoin có thể cải thiện thanh toán xuyên biên giới nếu được quản lý phù hợp. Vì vậy, các trung tâm tài chính thế giới nên ưu tiên xây dựng chuẩn vận hành, cơ chế giám sát và bảo vệ nhà đầu tư cho thị trường tài chính số để tăng cường lợi thế cạnh tranh từ lĩnh vực này.

- Nếu muốn tạo khác biệt so với các trung tâm tài chính trong khu vực, Đà Nẵng nên lựa chọn hướng đi như thế nào đối với fintech và tài sản số?

Ông Trần Huyền Dinh: Theo bảng xếp hạng GFCI, trung tâm tài chính của Việt Nam (bao gồm cả TP. HCM và Đà Nẵng) hiện xếp hạng 84 toàn cầu. Hiện tại, Chính phủ tích cực thúc đẩy việc hình thành trung tâm tài chính tại Việt Nam theo cơ chế “Một trung tâm - Hai điểm đến”. Theo quan điểm của tôi, mục tiêu lớn nhất vẫn là thăng hạng cho IFC tại Việt Nam, đủ sức cạnh tranh với các trung tâm tài chính khác trong khu vực và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Singapore, Hồng Kông hay Dubai đều đã phát triển trung tâm tài chính quốc tế trong nhiều thập kỷ, hình thành hệ sinh thái vốn, pháp lý và dịch vụ tài chính có độ sâu rất lớn. Vì vậy, việc phát triển trung tâm tài chính tại Đà Nẵng sẽ gặp nhiều thử thách nếu đi theo hướng truyền thống, khó đủ sức cạnh tranh với các trung tâm khác trong khu vực. Tuy nhiên, ở góc nhìn tích cực, chúng ta có lợi thế của người đi sau: thành phố có thể học hỏi mô hình từ các thị trường đi trước và chọn lọc những phân khúc có khả năng thử nghiệm thực tế, nhu cầu rõ ràng và rủi ro kiểm soát được.

Về điểm mạnh, Việt Nam nói chung là quốc gia có nhiều tiềm năng phát triển, địa chính trị an toàn và ổn định, nguồn nhân lực trẻ dồi dào, chi phí cạnh tranh. Riêng Đà Nẵng là thành phố du lịch thu hút rất nhiều du khách nước ngoài và nhân sự toàn cầu, nên theo tôi, hướng đi phù hợp nhất vẫn là tập trung vào nhóm đối tượng này. Cụ thể là tạo ra nhiều cơ hội cho nhân sự toàn cầu có đủ điều kiện xây dựng công ty, hoặc dễ dàng đầu tư vào các công ty tại Việt Nam, với cơ chế minh bạch, rõ ràng và thuận lợi trong việc "thoái vốn"; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp trong nước xây dựng các sản phẩm dành riêng cho nhóm khách hàng này. Đối với những sản phẩm chưa có quy định cụ thể, nên đưa vào cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, cho phép thử nghiệm nhưng hạn chế rủi ro pháp lý, từ đó tạo động lực cho các ứng dụng công nghệ mới phát triển tại địa phương và vươn ra quốc tế.

Những việc cần làm ngay

- Hiện nay, nhiều startup blockchain và fintech Việt Nam lựa chọn đăng ký hoạt động ở nước ngoài do môi trường pháp lý thuận lợi hơn. Theo ông, Việt Nam cần thay đổi điều gì để giữ chân và thu hút các doanh nghiệp công nghệ tài chính?

Ông Trần Huyền Dinh: Doanh nghiệp fintech thường lựa chọn nơi đặt pháp nhân dựa trên những tiêu chí rất thực tế: pháp lý có rõ ràng hay không và sản phẩm có được phép thử nghiệm hay không. Với blockchain và tài sản số, bài toán còn phức tạp hơn do mô hình vận hành xuyên biên giới -một dự án có thể đặt đội ngũ kỹ thuật tại Việt Nam nhưng người dùng, nhà đầu tư, đơn vị lưu ký và dịch vụ ngân hàng lại nằm ở nhiều quốc gia khác nhau. Vì vậy, để giữ chân doanh nghiệp, Việt Nam cần tạo ra môi trường vận hành đủ minh bạch, an toàn và có khả năng mở rộng, thay vì chỉ kêu gọi doanh nghiệp quay về.

Thứ nhất, tiếp tục thúc đẩy xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) - một trong những cơ chế quan trọng cho phép doanh nghiệp công nghệ và đổi mới sáng tạo thử nghiệm các giải pháp mới. Đây là mô hình đã chứng minh hiệu quả ở nhiều quốc gia/vùng lãnh thổ như Singapore, UAE, Thái Lan và Hồng Kông. Tại Việt Nam, hiện đã có một số cơ chế áp dụng theo địa phương hoặc lĩnh vực. Tuy nhiên, phạm vi và khu vực thử nghiệm vẫn còn nhiều hạn chế, khiến doanh nghiệp chưa phát huy được hết tiềm năng và chưa đủ cơ sở thực tiễn để đánh giá.

Thứ hai, tạo điều kiện thuận lợi và cơ chế cởi mở hơn cho các quỹ đầu tư nước ngoài, đặc biệt là cơ chế giúp nhà đầu tư linh hoạt trong việc luân chuyển dòng vốn từ rót vốn, thu hồi cho đến tái đầu tư. Đây sẽ là động lực quan trọng để thu hút dòng vốn, nhân lực và quỹ đầu tư quốc tế đến với Việt Nam.

Thứ ba, hoàn thiện cơ chế giám sát dòng tiền theo chuẩn AML/CFT (phòng chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố) phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng khi Việt Nam vẫn đang nằm trong danh sách xám của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF), nếu không xử lý tốt, sẽ rất khó tạo niềm tin và thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài. Một cơ chế giám sát minh bạch, đồng bộ với thông lệ quốc tế không chỉ giúp Việt Nam sớm thoát khỏi danh sách xám mà còn là nền tảng để các định chế tài chính, quỹ đầu tư và doanh nghiệp công nghệ yên tâm vận hành lâu dài tại thị trường trong nước.

- Theo ông, Đà Nẵng cần chuẩn bị gì về nguồn nhân lực để có thể vận hành một hệ sinh thái fintech và tài sản số mang tính quốc tế?

Ông Trần Huyền Dinh: Trước hết phải khẳng định, Đà Nẵng đang có rất nhiều cơ chế thuận lợi để vận hành một trung tâm tài chính quốc tế ổn định: từ định hướng “Một trung tâm - Hai điểm đến” của Trung ương, hạ tầng và kết nối quốc tế tốt, đến vị thế là một trong những thành phố đáng sống nhất Việt Nam. Tuy nhiên, để vận hành một hệ sinh thái fintech và tài sản số mang tính quốc tế, Đà Nẵng cần chuẩn bị đồng thời ba lớp nhân lực.

Thứ nhất, nhân lực pháp lý và tuân thủ - lớp quan trọng nhất. Một hệ sinh thái fintech quốc tế không thể vận hành nếu thiếu đội ngũ am hiểu pháp lý xuyên biên giới và các chuẩn mực như AML/CFT, KYC, MiCA (EU), hay khung quản lý tài sản số của Singapore, UAE, Hồng Kông. Đây là nhóm Việt Nam đang rất thiếu. Đà Nẵng cần hợp tác với các tổ chức quốc tế để đào tạo chuyên gia pháp chế, tuân thủ và quản trị rủi ro, đồng thời khuyến khích nhân lực sở hữu các chứng chỉ quốc tế uy tín - “giấy thông hành” mà mọi định chế tài chính và quỹ đầu tư quốc tế đều yêu cầu khi đánh giá đối tác.

Thứ hai, nhân lực công nghệ lõi gồm kỹ sư blockchain, an ninh mạng, dữ liệu và AI. Đà Nẵng cần phối hợp với các trường đại học đưa blockchain, tài sản số, hợp đồng thông minh (“smart contract”) và an toàn thông tin vào chương trình chính thức, đồng thời có chính sách thu hút kỹ sư Việt Nam ở nước ngoài quay về và chuyên gia quốc tế đến làm việc tại địa phương.

Thứ ba, nhân lực vận hành và dịch vụ tài chính quốc tế gồm quản lý quỹ, môi giới, lưu ký, kế toán, kiểm toán chuẩn quốc tế, cùng đội ngũ dịch vụ hỗ trợ. Đà Nẵng có lợi thế ngoại ngữ và kinh nghiệm tiếp xúc quốc tế tốt hơn nhiều địa phương khác, đây là nền tảng có thể nâng cấp lên phục vụ ngành tài chính.

Bên cạnh ba lớp nhân lực, Đà Nẵng cần chính sách đãi ngộ và môi trường sống đủ hấp dẫn để giữ chân nhân tài, gồm visa thuận lợi cho chuyên gia nước ngoài, ưu đãi thuế thu nhập cá nhân cho nhân sự chất lượng cao, cùng hạ tầng giáo dục, y tế và nhà ở theo chuẩn quốc tế. Đây là những yếu tố Singapore và Dubai đã triển khai hiệu quả.

Nguồn nhân lực không đơn thuần là bài toán đào tạo mà còn liên quan đến khả năng thu hút, giữ chân và phát triển nhân sự trong môi trường cạnh tranh toàn cầu. Đà Nẵng đã có lợi thế tự nhiên, vấn đề còn lại nằm ở cơ chế và tốc độ triển khai.

- Ông kỳ vọng hệ sinh thái fintech và tài sản số sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh như thế nào cho Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng?

Ông Trần Huyền Dinh: Theo tôi, fintech và tài sản số chính là “lối đi tắt” giúp Đà Nẵng tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt so với các trung tâm tài chính truyền thống trong khu vực.

Singapore, Hồng Kông, Dubai đã định hình vị thế ở các sản phẩm tài chính truyền thống, nếu Đà Nẵng đi theo lối mòn này sẽ rất khó cạnh tranh. Ngược lại, tài sản số là một cơ hội hiếm hoi để Việt Nam có thể cạnh tranh trực tiếp với các quốc gia phát triển khác, bởi đây là sân chơi mới mà ngay cả các trung tâm lớn cũng đang trong giai đoạn thử nghiệm và hoàn thiện khung pháp lý. Đà Nẵng có nhiều điều kiện thuận lợi để nắm bắt cơ hội này, từ nguồn nhân lực công nghệ trẻ, sức hút với cộng đồng quốc tế, đến định hướng chính sách rõ ràng. Tuy nhiên, nếu không tận dụng nhanh, sớm muộn lợi thế này cũng sẽ mất đi khi các quốc gia khác hoàn thiện khung pháp lý và chiếm lĩnh thị trường trước. Đây là cơ hội để Đà Nẵng định vị mình như một “trung tâm tài chính thế hệ mới” gọn nhẹ, số hóa, tập trung vào tài sản số, tokenization thay vì cố bắt kịp những trung tâm đã có hàng chục năm tích lũy.

Hệ sinh thái này cũng có khả năng thu hút dòng vốn đầu tư chấp nhận rủi ro, các quỹ đầu tư tài sản số cùng startup công nghệ, vốn là những nhóm có thể dịch chuyển nhanh và đặt pháp nhân tại bất kỳ nơi nào có cơ chế phù hợp. Khi Đà Nẵng xây dựng được khung pháp lý rõ ràng, cơ chế thử nghiệm cởi mở cùng môi trường sống hấp dẫn, thành phố có cơ sở để trở thành điểm đến ưu tiên của doanh nghiệp blockchain, Web3 và fintech trong khu vực.

Bên cạnh đó, một hệ sinh thái fintech sôi động sẽ kéo theo nhu cầu về dịch vụ pháp lý, kế toán, kiểm toán, công nghệ, không gian làm việc và đào tạo. Từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa đối với kinh tế tri thức địa phương, góp phần nâng tầm Đà Nẵng từ điểm đến du lịch thành trung tâm đổi mới sáng tạo và tài chính số của khu vực.

Xét tổng thể, fintech và tài sản số không đơn thuần là một cấu phần của Trung tâm tài chính quốc tế Đà Nẵng mà có thể trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng giúp thành phố rút ngắn khoảng cách với các trung tâm đi trước và định hình vị thế riêng trên bản đồ tài chính khu vực, với điều kiện quá trình triển khai đủ nhanh và nhất quán.

Cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh triển khai các hoạt động của trung tâm tài chính quốc tế theo định hướng đã được Quốc hội thông qua, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance phối hợp với Cơ quan Điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại thành phố Đà Nẵng (VIFC-DN) và Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) tổ chức hội thảo “VIFC-DN: Kiến tạo thể chế - Định hình dòng vốn thế hệ mới” vào 08h30 ngày 30/6/2026 tại Khách sạn Novotel, thành phố Đà Nẵng.

Hội thảo quy tụ các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia kinh tế, doanh nghiệp và nhà đầu tư nhằm thảo luận các cơ chế đột phá để phát triển VIFC-DN, thu hút các dòng vốn thế hệ mới trong các lĩnh vực tài chính số, tài chính thương mại và tài chính xanh.