Khống chế chi phí lãi vay ở mức 20%: Muốn cấm người lại hại mình
Tào Minh -
14/12/2018 11:31 (GMT+7)
(VNF) – Theo các chuyên gia, quy định khống chế chi phí lãi vay được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế tại Nghị định 20/2017/NĐ-CP chẳng những đi ngược tinh thần tự do kinh doanh mà còn gây bất lợi rất lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam.
Khống chế chi phí lãi vay ở mức 20%: Muốn cấm người lại hại mình
Ngày 24/2/2017, Chính phủ đã ban hành Nghị định 20 quy định về quản lý thuế đối với các doanh nghiệp có giao dịch liên kết.
Khoản 3, Điều 8 Nghị định 20 quy định: “Tổng chi phí lãi vay phát sinh trong kì của doanh nghiệp được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp không vượt quá 20% tổng lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cộng với chi phí lãi vay, chi phí khấu hao của doanh nghiệp”.
Áp trần 20% là không thuyết phục
Phát biểu tại hội thảo “Nghị định 20: Một số vấn đề bất cập và giải pháp tháo gỡ” tổ chức sáng nay (14/12) tại Hà Nội, TS Cấn Văn Lực cho hay xét trên bình diện chung, Nghị định 20 có những lợi ích là giúp Việt Nam sát hơn với các thông lệ quốc tế, thể hiện trách nhiệm trong chống xói mòn thuế; góp phần cải thiện môi trường kinh doanh…
Tuy nhiên, TS Lực cho hay Nghị định 20, mà đặc biệt là quy định khống chế lãi vay tại Khoản 3, Điều 8 chứa đựng nhiều bất hợp lí. Đặc biệt, việc khống chế chi phí lãi vay không vượt quá 20% là không thuyết phục.
Cụ thể, kết quả khảo sát báo cáo tài chính năm 2016 – 2017 của các doanh nghiệp niêm yết cho thấy nhiều doanh nghiệp uy tín của Việt Nam, trong đó có nhiều doanh nghiệp bất động sản, đã có chi phí lãi vay vượt ngưỡng 20% rất sâu. Ví dụ Hoàng Anh Gia Lai (52%), Vingroup (21%), Thủ Đức House (24%), Novaland (28%)…
“Thống kê của cơ quan thuế cho thấy tổng cộng 423 doanh nghiệp, tương đương 1% tổng doanh nghiệp Việt Nam, vượt trần 20%. Mà đây đều là các doanh nghiệp lớn đến rất lớn”, TS Lực nói.
TS Cấn Văn Lực
TS Lực cũng cho rằng khống chế chi phí lãi vay ở mức 20% là chưa tính tới việc doanh nghiệp Việt Nam thường vay nợ rất nhiều, một là do thói quen và hai là do thị trường vốn chưa phát triển.
Thực tế cho thấy hệ số nợ/vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp niêm yết Việt Nam, tính đến quý III/2018, là 1,42 lần. Tỷ lệ này cao hơn nhiều so với các doanh nghiệp thuộc OECD (1 lần) hay các doanh nghiệp niêm yết trên sàn Nasdaq – Mỹ (0,56 lần).
Bên cạnh đó, lãi suất vay tại Việt Nam hiện rất cao do lạm phát, chi phí vốn đầu vào cao, chi phí giao dịch cao… “Giai đoạn 2015 – 2017, lãi suất cho vay thực trung bình của Việt Nam là 5,3%, trong khi đó Trung Quốc chỉ là 2,6%, Philippines là 4,6%, Singapore là 3,8%, Ấn Độ là 6,7%. Có nghĩa là vì nhiêu nguyên nhân mà lãi suất cho vay của ta cao hơn trung bình khu vực, thế nên doanh nghiệp phải chịu lãi vay cao là dễ hiểu”, ông Lực nói.
Vị chuyên gia này cho biết hiện nay, nhiều quốc gia phát triển đang khống chế chi phí lãi vay ở mức 30%. Tại ASEAN, Indonesia cũng đang dự kiến tỷ lệ này ở mứ 30%. Do đó, việc áp trần 20% của Việt Nam là không hợp lí.
Ngoài ra, TS Cấn Văn Lực cũng nhấn mạnh quy định khống chế chi phí lãi vay của Nghị định 20 chưa hề tính đến yếu tố đặc thù ngành và đặc thù doanh nghiệp. Có những ngành đặc thù phải đi vay rất nhiều như dệt may, bất động sản, điện… hay có những doanh nghiệp mới khởi sự kinh doanh cũng phải đi vay rất lớn, chẳng hạn như VinFast.
“Nghị định cũng chưa phưa phân biệt đối tượng áp dụng là công ty mẹ, tập đoàn, tổng công ty hay công ty riêng lẻ. Hiện nghị định đang áp dụng tỷ lệ 20% với mọi loại hình doanh nghiệp. Đây là điều không công bằng”, TS Lực nhấn mạnh.
Chống chuyển giá không hiệu quả lại hại doanh nghiệp nội
Nghị định 20 được thiết kế để nhằm chống chuyển giá đối với các doanh nghiệp FDI. Tuy nhiên, theo phân tích của chủ tịch Hiệp hội bất động sản Việt Nam (VnREA) Nguyễn Trần Nam, các doanh nghiệp FDI hầu như chẳng có phản ứng gì với quy định này.
“Doanh nghiệp FDI chuyển giá bằng giá đầu vào và đầu ra. Họ tính khống giá trị của nguyên vật liệu, trang thiết bị, phí chuyên gia… Ngay từ lúc kí hợp đồng liên doanh họ đã lãi rồi. Họ cũng ăn vào vào chuyển giá sản phẩm. Sản phẩm công ty liên doanh bán cho công ty mẹ rất rẻ để công ty mẹ bán ra thị trường quốc tế với giá đúng, từ đó thu lãi. Thế nên có thể nói Nghị định 20 không ảnh hưởng đến họ”, ông Nam nói.
Trong khi đó, doanh nghiệp Việt Nam lại hầu như phải hứng chịu hệ lụy từ quy định khống chế chi phí lãi vay này, đặc biệt là các công ty kinh doanh trong lĩnh vực có hệ số đòn bẩy lớn như bất động sản, các doanh nghiệp khởi nghiệp hay đang muốn mở rộng đầu tư.
Nhìn rộng ra, việc đặt quy định để chống chuyển giá, tăng thu thuế “nghe thì có vẻ thu được nhiều thuế hơn, nhưng doanh nghiệp bị quy định cản trở không phát triển được thì về trung – dài hạn, nguồn thu sẽ bị sụt giảm”, ông Nguyễn Trần Nam bình luận.
Nghị định 20 trái luật?
Theo phân tích của luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐTV Công ty luật BASICO, quy định tại Khoản 3, Điều 8 Nghị định 20 là trái luật, vi phạm quyền huy động vốn từ mọi nguồn một cách hợp pháp để phục vụ nhu cầu kinh doanh. Cụ thể là vi phạm một trong những quyền của doanh nghiệp là được “lựa chọn hình thức, phương thức huy động, phân bổ và sử dụng vốn” (khoản 3, Điều 7 Luật Doanh nghiệp 2014).
Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch HĐTV Công ty luật BASICO
Ông Trương Thanh Đức cho rằng xét đặc thù doanh nghiệp Việt phải đi vay nợ nhiều, nếu tổng chi phí lãi vay trên 20%, thậm chí là 50% mà là chi phí thật, hợp lý, hợp lệ thì cũng cần phải chấp nhận, đặc biệt là với khối doanh nghiệp tư nhân.
Trên thực tế, việc chống gian lận thuế khi kê khai giá giao dịch liên kết chỉ phát sinh khi có chênh lệch thuế suất. Giao dịch giữa hai công ty trong và ngoài Việt Nam thì có chênh lệch nhưng giữa hai công ty Việt Nam thì rất hiếm. Do đó việc kiểm soát giá của giao dịch này là không cần thiết.
“Giao dịch liên kết giữa các doanh nghiệp trong nước với nhau, về cơ bản, chi phí của doanh nghiệp này là lợi nhuận của doanh nghiệp khác và tất cả đều nộp thuế tại Việt Nam. Không có lí do gì áp đặt quy định khống chế chi phí lãi vay đối với các công ty Việt Nam cho nhau vay vốn, kể cả đối với giao dịch liên kết, nếu như không nhằm mục đích chuyển giá, trốn thuế, giảm nghĩa vụ nộp thuế”, ông Trương Thanh Đức nói.
(VNF) - Thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn đang tồn tại các vấn đề hạn chế mang tính cấu trúc nhưng trong giai đoạn tới cơ hội là rất lớn. Nhu cầu vốn dài hạn cho sản xuất hạ tầng rất lớn nhưng tỷ lệ phát hàng đang ngày càng thu hẹp do đó cần áp dụng mô hình mới đó là Quỹ đầu tư hạ tầng.
(VNF) - Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, trong kỷ nguyên AI và kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn quyền lực cốt lõi nhưng lại tập trung vào một số ít tập đoàn công nghệ lớn, làm gia tăng rủi ro về kiểm soát thông tin và đặt ra thách thức cấp bách đối với bảo mật, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.
(VNF) - Tại Đại HĐCĐ 2026, Cảng Hải Phòng dự kiến sẽ trở lại HNX trong thời gian tới. Cùng với đó, công ty kỳ vọng doanh thu đạt 3.495 tỷ đồng trong năm 2026.
(VNF) - Đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận khoảng 10% trong năm 2026, Vissan đồng thời cho biết doanh nghiệp hiện chưa đáp ứng điều kiện của công ty đại chúng do cơ cấu cổ đông chưa đạt tỷ lệ theo quy định.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo và kinh tế số phát triển mạnh mẽ, dữ liệu tài chính vừa là động lực tăng trưởng, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro lớn, đòi hỏi phải hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực bảo mật để bảo đảm an toàn hệ thống.
(VNF) - Phát biểu tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Chủ tịch SSI cho biết doanh nghiệp chưa nhìn thấy rõ hiệu quả và mô hình phù hợp đối với mảng tài sản mã hóa trong bối cảnh khung pháp lý đang hoàn thiện. Dù vậy, công ty khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi và sẵn sàng tham gia khi đủ điều kiện.
(VNF) - Tổng giám đốc Lester Tan khẳng định Bia Sài Gòn là thương hiệu số 1 của Việt Nam. Riêng tại TP. HCM, doanh số của Sabeco trong 4 năm gần đây đã tăng gấp đôi và đang giữ vị trí dẫn đầu.
(VNF) - Dẫn đầu nhóm doanh nghiệp có số nợ nghĩa vụ tài chính về đất tại thời điểm ngày 15/1/2026 là Khu liên hợp Thể thao Quốc gia, với số nợ tiền thuế về đất hơn 997,44 tỷ đồng.
(VNF) - Sáng nay (23/4), tại Hà Nội, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance phối hợp cùng CTCP Đầu tư Thương mại và Phát triển Công nghệ FSI tổ chức hội thảo "An toàn dữ liệu tài chính trong kỷ nguyên AI” nhằm cập nhật các diễn biến chính sách và xu hướng của thị trường liên quan đến vấn đề này.
(VNF) - Sự bùng nổ của AI đang tiếp tay cho tội phạm mạng nâng cấp các phương thức tấn công tài chính, từ việc sử dụng Deepfake Live (giả mạo thời gian thực) để vượt qua eKYC (định danh điện tử từ xa) đến khai thác các lỗ hổng Shadow API. Thực tế cho thấy, việc chỉ đáp ứng các quy định pháp lý là chưa đủ để bảo vệ dữ liệu trong một môi trường tấn công tự động hóa.
(VNF) - Trong kỷ nguyên số, vấn đề bảo vệ an ninh tài chính quốc gia đang đứng trước những yêu cầu mới, không dừng lại việc đảm bảo ổn định hệ thống tài chính – tiền tệ trong phạm vi nội địa hay duy trì các cân đối lớn của nền kinh tế, mà còn là bảo vệ dữ liệu và chủ quyền dữ liệu tài chính. Đó là những chia sẻ của PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế, nguyên Trưởng khoa Tài chính Quốc tế, Học viện Tài chính với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance.
(VNF) - Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HoSE: PNJ) công bố kế hoạch kinh doanh với mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, trong bối cảnh thị trường vàng và bán lẻ trang sức tiếp tục đối mặt nhiều biến động.
(VNF) - Sáng ngày 22/4, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk – mã chứng khoán: VNM) đã tổ chức Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026. Đại hội thông qua kế hoạch tăng trưởng ổn định, duy trì mức chi trả cổ tức ở mức cao và nền tảng phát triển trong giai đoạn mới.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất bỏ mức doanh thu miễn thuế cố định 500 triệu đồng/năm đối với hộ kinh doanh. Nhiều ý kiến đồng tình nhưng cũng có quan điểm cho rằng cần thêm thời gian đánh giá để đảm bảo ổn định chính sách.
(VNF) - Theo ông Cô Gia Thọ, sau 45 năm phát triển, Thiên Long đã đạt được nhiều thành tựu, duy trì lợi nhuận và cổ tức ổn định. Tuy nhiên, để phát triển bền vững và vươn ra thị trường quốc tế, doanh nghiệp cần nguồn lực đa dạng hơn.
(VNF) - Tại đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 (AGM 2026), ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vingroup (HoSE: VIC) cho biết VinFast đang đạt kết quả kinh doanh khả quan.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Quang Đạt, Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), những rủi ro địa chính trị trên thế giới đang mở ra cơ hội cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Giá trị vốn hóa của các thị trường tại khu vực Trung Đông đã giảm mạnh khoảng 35-40% trong thời gian qua. Diễn biến này có thể khiến tỷ trọng của các thị trường khác trong rổ mới nổi gia tăng, qua đó tạo cơ hội cho Việt Nam.
(VNF) - Trong giới tài chính, việc xây dựng một tập đoàn theo mô hình holding company (công ty đầu tư nắm giữ vốn) không mới, nhưng để vận hành nó một cách thực chất và hiệu quả lại là bài toán hóc búa. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên của Tập đoàn PAN vừa qua, những chia sẻ của Chủ tịch Nguyễn Duy Hưng cho thấy sự giao thoa thú vị giữa triết lý xây dựng Tập đoàn PAN và triết lý đầu tư giá trị kinh điển của tỷ phú Warren Buffett khi xây dựng Berkshire Hathaway.
(VNF) - Thông tin trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ tại buổi thảo luận tổ ngày 21/4, cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều các Luật thuế.
(VNF) - Thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn đang tồn tại các vấn đề hạn chế mang tính cấu trúc nhưng trong giai đoạn tới cơ hội là rất lớn. Nhu cầu vốn dài hạn cho sản xuất hạ tầng rất lớn nhưng tỷ lệ phát hàng đang ngày càng thu hẹp do đó cần áp dụng mô hình mới đó là Quỹ đầu tư hạ tầng.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.