Không thể tiếp tục đứng im, lãi suất cho vay sẽ tăng đến đâu?

Đối mặt với nhiều áp lực, lãi suất cho vay khó 'đứng im'

Trong bối cảnh lãi suất huy động liên tục được các ngân hàng điều chỉnh đi lên từ giữa năm 2024, nhiều người quan tâm tới việc lãi suất cho vay trong năm 2025 sẽ diễn biến như thế nào.

Thực tế, lãi suất huy động vốn tăng đang gây áp lực đối với lãi vay. Do lãi suất đầu vào được các ngân hàng đẩy lên cao làm dấy lên lo ngại lãi suất cho vay sẽ trở nên "đắt đỏ" trong thời gian tới.

Trong bối cảnh kinh tế phục hồi và cạnh tranh tín dụng gay gắt, các chuyên gia nhận định lãi suất cho vay sẽ khó giảm thêm, các ngân hàng cố gắng giữ lãi suất ở mức thấp như hiện nay cũng là nỗ lực lớn. Thậm chí, nhiều người dự báo lãi suất cho vay có thể tăng nhẹ trong thời gian tới.

Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, ông Cấn Văn Lực, nhìn nhận, lãi suất tiết kiệm đi lên đặt áp lực lên lãi suất đầu ra. Ngoài ra, nợ xấu cũng là áp lực khiến các ngân hàng tăng trích lập dự phòng rủi ro, thu hẹp biên lợi nhuận, qua đó ảnh hưởng đến khả năng giảm lãi vay.

Lãnh đạo Ngân hàng Tiên Phong (TPBank) mới đây nhận định lãi suất huy động sẽ tiếp tục đi ngang hoặc tăng nhẹ, trong bối cảnh sức mạnh đồng USD chưa giảm, qua đó tạo áp lực lên tỷ giá. Vì thế, lãi suất cho vay sẽ khó giảm, nhưng nằm trong xu hướng đi ngang, trước áp lực cạnh tranh để đẩy mạnh tín dụng.

Một số chuyên gia đánh giá khi chi phí vốn tăng, cộng thêm với việc lãi suất cho vay đã tạo đáy, nên nhiều khả năng sẽ đi ngang hoặc nhích nhẹ vào cuối năm nay. Tuy nhiên, mức tăng cụ thể sẽ phụ thuộc vào từng ngân hàng. Nhóm ngân hàng quốc doanh do có vai trò hỗ trợ kinh tế sẽ giữ lãi suất cho vay thấp tương đối, trong khi các ngân hàng tư nhân có xu hướng tăng lãi suất để điều chỉnh phù hợp với sự tăng của lãi suất đầu vào.

Các chuyên gia cho rằng mục tiêu của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) là tiếp tục giảm lãi suất cho vay để duy trì tăng trưởng kinh tế, đồng thời kiểm soát lạm phát ở mức hợp lý, nhưng vấn đề này rất khó đối với các ngân hàng.

Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ ngân hàng năm 2025 mới đây, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng chia sẻ, việc điều hành lãi suất hiện nay gặp không ít khó khăn do áp lực từ thị trường quốc tế và tình hình trong nước.

“Nếu lãi suất cho vay giảm mạnh, tỷ giá có nguy cơ tăng cao, gây mất ổn định kinh tế vĩ mô và tâm lý lo ngại cho nhà đầu tư nước ngoài”, bà Hồng phân tích.

Nhiều chuyên gia cho rằng lãi suất cho vay sẽ tăng tiếp nhưng ở mức thấp chứ không quá mạnh để thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, NHNN về việc giảm mặt bằng lãi suất, hỗ trợ doanh nghiệp.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu phân tích, việc lãi suất cho vay có tăng hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Theo ông Hiếu, nếu các ngân hàng đẩy mạnh tín dụng theo chỉ tiêu của NHNN giao 16% ngay từ đầu năm thì các ngân hàng sẽ cần vốn huy động, từ đó tăng lãi suất huy động để hấp thụ vốn. Tình hình kinh tế thế giới, trong đó có Mỹ cũng sẽ tác động đến lãi suất ở Việt Nam.

Ngoài ra, nợ xấu có thể gia tăng sau trận bão Yagi lịch sử đổ bộ vào miền Bắc Việt Nam từ hồi tháng 9 năm ngoái. Với chính sách tín dụng khi nợ xấu tăng, rủi ro tăng cao thì chắc chắn lãi suất cho vay của các ngân hàng sẽ tăng.

Trong báo cáo từ Công ty chứng khoán Vietcombank (VCBS) và Chứng khoán MB (MBS), các chuyên gia dự báo lãi suất cho vay tăng khoảng 0,5-0,7% trong năm nay so với mức giảm gần 1% của năm trước, nhằm bù đắp áp lực từ việc huy động vốn, trong bối cảnh kinh tế hồi phục và nhu cầu tín dụng mạnh mẽ hơn.

Trong kết quả điều tra xu hướng kinh doanh quý I/2025 do Vụ Dự báo, Thống kê - NHNN công bố, các tổ chức tín dụng dự kiến có thể điều chỉnh tăng nhẹ lãi suất huy động và cho vay khoảng 0,2-0,3% trong năm 2025.

Thực tế, gần đây, nhiều ngân hàng đã rục rịch tăng lãi suất cho vay.

Đơn cử, Techcombank vừa điều chỉnh tăng 0,2%/năm lãi suất đối với các khoản vay trung hạn. Trong khi MB, VPBank tăng lãi suất vay tiêu dùng thêm 0,5-0,7%/năm, hiện dao động từ 8 - 10%/năm. Còn BIDV, VietinBank duy trì mức lãi suất tương đối ổn định nhưng có điều chỉnh nhẹ đối với nhóm khách hàng cá nhân khi vay mua nhà.

Ngân hàng tích cực đẩy vốn ra thị trường

Theo NHNN, trong giai đoạn đầu năm 2025, theo quy luật mùa vụ đầu năm và thời điểm Tết Nguyên đán, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống chưa tăng nhanh nhưng đã có những dấu hiệu khởi sắc hơn so với cùng kỳ.

Đến ngày 3/2, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 15,65 triệu tỷ đồng, tăng 0,19% so với năm 2024, cao hơn so với cùng kỳ năm 2024 (giảm 0,6%). Tín dụng tiếp tục hướng vào các hoạt động sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên.

Với mục tiêu tăng trưởng GDP 8% năm 2025, NHNN định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 16%. Dựa trên tỷ lệ tăng trưởng tín dụng như vậy, các nhà băng sẽ tăng thêm lượng tiền cho vay gần 2,5 triệu tỷ đồng, lên hơn 18 triệu tỷ đồng.

Các ngân hàng thương mại đã và đang triển khai nhiều giải pháp đưa vốn ra nền kinh tế. Ngay từ những ngày đầu năm, nhiều ngân hàng đã đẩy mạnh cho vay với các gói tín dụng ưu đãi dành cho từng nhóm khách hàng ưu tiên.

Đơn cử, Agribank đã dành hơn 210.000 tỷ đồng vốn ưu đãi cho vay khách hàng doanh nghiệp cùng nhiều ưu đãi về lãi suất tiền gửi, phí dịch vụ, áp dụng từ ngày 1/1 đến hết ngày 31/12/2025. Mức lãi suất cho vay VND thấp hơn sàn lãi suất cho vay thông thường từ 1,2-1,6%/năm; thậm chí có nhóm khách hàng còn được vay với lãi suất chỉ từ 1,8%/năm.

Tương tự, tại VietinBank, ngân hàng này đã triển khai nhiều gói sản phẩm phù hợp cho từng tệp khách hàng riêng biệt. Tính đến ngày 31/1/2025, tổng dư nợ của VietinBank đã đạt xấp xỉ 33.000 tỷ đồng...

Ngoài tín dụng dành cho lĩnh vực ưu tiên, ngay từ đầu năm 2025, NHNN có công văn đề nghị 9 ngân hàng thương mại khẩn trương giải ngân gói tín dụng 145.000 tỷ đồng (gốc là gói tín dụng 120.000 tỷ đồng).

Theo ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng giám đốc Nam A Bank, nhu cầu vốn tín dụng của khách hàng trong năm 2025 sẽ cải thiện. Trong quý đầu năm, khả năng tăng trưởng tín dụng sẽ cao hơn so với cùng kỳ năm trước vì tất cả cơ quan, ban, ngành đã tập trung tháo gỡ các khó khăn cho thị trường, bao gồm cả lĩnh vực bất động sản.

Thêm vào đó, mặt bằng lãi suất cho vay cả với khách hàng doanh nghiệp và cá nhân đều đang ở mức thấp, nên nhu cầu vay tiêu dùng được kỳ vọng tăng mạnh trở lại. Hơn nữa, với nền tăng trưởng tín dụng của năm 2024 ở mức tương đối cao và mục tiêu đưa ra năm nay cao hơn năm trước, dư địa cho vay là rất lớn.

Theo kết quả điều tra xu hướng kinh doanh của các tổ chức tín dụng quý I/2025, tốc độ tăng trưởng tín dụng ngắn hạn được dự báo “tăng” cao hơn trung dài hạn ở hầu hết các nhóm tổ chức tín dụng trong quý và cả năm 2025.

Kỳ vọng của các tổ chức tín dụng là hoàn toàn có cơ sở. Các chuyên gia đánh giá bên cạnh tín dụng hướng vào các hoạt động sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên thì bất động sản và hạ tầng cũng được coi là động lực tăng trưởng tín dụng năm nay. Bên cạnh đó, tín dụng xuất khẩu cũng được kỳ vọng tiếp tục duy trì được tốc độ tăng, ngay cả khi chiến tranh thương mại trên thế giới xảy ra.

Giới phân tích đánh giá, năm nay, mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8% tạo đà cho tăng trưởng hai chữ số giai đoạn tới. Tín dụng ngân hàng sẽ là kênh dẫn vốn quan trọng. Để đạt mục tiêu này, Chính phủ sẽ đẩy mạnh triển khai các dự án lớn, đầu tư công. Ngân hàng sẽ mở rộng tín dụng hướng vào các loại bất động sản phục vụ nhu cầu ở thực.

Theo TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, đầu tư công là một trong những động lực tăng trưởng của nền kinh tế năm 2025. Đầu tư công được triển khai hiệu quả sẽ kích thích sản xuất của khu vực tư nhân và của toàn nền kinh tế, kéo theo nhu cầu tín dụng tăng lên.

MBS đánh giá, với sự phục hồi của hoạt động sản xuất và việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công trong năm 2025 sẽ là yếu tố thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, qua đó sẽ gia tăng áp lực lên lãi suất đầu vào.

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo tập trung giảm mặt bằng lãi vay, đặc biệt là kiểm soát chặt chẽ lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại. Hướng đi này không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp mà còn đảm bảo nguồn vốn tín dụng được chuyển vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh hiệu quả.