Được ví như “vựa lúa” của châu Âu nhờ đất đai màu mỡ và khí hậu thuận lợi, Ukraine còn có nguồn tài nguyên khoáng sản vô cùng phong phú cũng như là đầu mối khai thác khí đốt tự nhiên vô cùng quan trọng.
Tuy nhiên, trái lại những điều kiện tự nhiên thuận lợi, Ukraine vẫn là một quốc gia có thu nhập trung bình và nền kinh tế bị cho là vô cùng đình trệ. Theo tính toán của Ngân hàng Thế giới (WB), Ukraine hiện nghèo hơn khoảng 20% so với năm 1990.
Sau nhiều năm căng thẳng chính trị và kinh tế, nền kinh tế Ukraine đã bắt đầu ổn định, nhưng sự bùng phát của đại dịch Covid-19 đã đẩy nước này vào suy thoái vào năm 2020 (-4%).
Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tăng trưởng GDP của Ukraine đã phục hồi lên 3,5% vào năm 2021 nhờ những biện pháp kích thích tài chính và tiền tệ. Tăng trưởng kinh tế của Ukraine dự kiến sẽ tăng nhẹ vào năm 2022 (3,6%) trước khi chậm lại một chút vào năm 2023 (3,4%).
Cuộc khủng hoảng giữa Ukraine với Nga bắt đầu leo thang từ tháng 11/2021, kéo dài tới hiện tại và đang có nguy cơ xảy ra chiến tranh bất cứ lúc nào. Mối đe doạ từ hơn 100.000 quân lính Nga đóng quân gần biên giới và những giằng co giữa các bên Mỹ - NATO và Nga chắc chắn đã tác động không nhỏ tới nền kinh tế Đông Âu vốn còn chưa kịp phục hồi hoàn toàn hậu Covid-19.
Khi lo ngại về việc quân đội Nga tăng cường ở biên giới Ukraine vào ngày 14/1, lợi tức đối với đồng Euro có chủ quyền của Ukraine tính bằng USD bất ngờ tăng vọt lên 11-14%, và thậm chí đã tăng mạnh hơn kể từ thời điểm này, khiến Ukraine mất khả năng tiếp cận thị trường tài chính quốc tế một cách hiệu quả.
Cú sốc tài chính đột ngột này xuất hiện bất chấp tình trạng tương đối vững chắc của nền kinh tế Ukraine. Ukraine đã tích lũy dự trữ tiền tệ quốc tế là 31 tỷ USD, nhiều hơn so với bất kỳ thời điểm nào kể từ năm 2011. Năm 2015, dự trữ của Ukraine đạt mức thấp chỉ 5 tỷ USD.
Nhờ giá lương thực và quặng sắt cao, đồng tiền hryvnia của Ukraine đã thực sự tăng giá vào năm ngoái. Chính phủ đã duy trì mức thâm hụt ngân sách hạn chế, thậm chí còn nhỏ hơn mức cho phép của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), và nợ công ở mức vừa phải ở mức 51% GDP.
Mối lo ngại chính là lạm phát cao ở mức 10,2%, nhưng Ngân hàng Quốc gia Ukraine đã tăng lãi suất lên 10% để đối phó với thách thức này. Ukraine cũng đã nhận được một đợt hỗ trợ mới của IMF vào cuối tháng 11/2021.
Các vấn đề kinh tế đang nổi lên của Ukraine hoàn toàn do bóng đen của mối đe dọa leo thang mạnh mẽ trong hành động quân sự của Nga.
Tỷ giá hối đoái hryvnia đã giảm vài điểm phần trăm trong những tuần gần đây. Các nhà đầu tư quốc tế hiện coi Ukraine là một rủi ro quá mức và không sẵn sàng cho chính phủ Ukraine hoặc các công ty Ukraine vay tiền với bất kỳ giá nào. Điều này đặt ra những hạn chế nghiêm trọng đối với nền kinh tế Ukraine và có khả năng khiến tăng trưởng kinh tế giảm xuống dưới mức dự báo vốn đã khá khiêm tốn của IMF là 3,6% vào năm 2022.
Trong khi đó, các nhà đầu tư nước ngoài chiến lược - chẳng hạn như các công ty năng lượng, sản xuất và bán lẻ - có thể tạm dừng mọi khoản đầu tư theo kế hoạch vào Ukraine trong bối cảnh cuộc khủng hoảng giữa Nga và Ukraine leo thang từng ngày.
Chỉ trong hơn một tháng, đồng tiền của Ukraine đã mất giá khoảng 7% so với USD, xuống mức thấp nhất kể từ năm 2018.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thừa nhận rằng nền kinh tế của đất nước đã bị ảnh hưởng bởi sự hoảng loạn ở cấp quốc tế do căng thẳng biên giới với Nga.
Theo ông Zelensky, Kiev sẽ phải chi từ 4 - 5 tỷ USD từ dự trữ quốc gia để ổn định đồng tiền quốc gia.
Phó thủ tướng Ukraine phụ trách hội nhập châu Âu và châu Âu-Đại Tây Dương Olha Stefanishyna đã đổ lỗi cho Nga vì đã gây bất ổn cho nền kinh tế của đất nước thông qua căng thẳng quân sự.
Mặc dù Nga là nguyên nhân gây ra “nỗi đau kinh tế” của Ukraine, nhưng nước này hiện đang gánh chịu ít hậu quả tiêu cực hơn Ukraine vì nền kinh tế của nước này lớn hơn nhiều và dự trữ ngoại tệ của nước này lớn hơn Ukraine những 20 lần. Đồng rúp của Nga đã giảm nhiều ngang với hryvnia, nhưng lợi tức trái phiếu của Nga thấp hơn nhiều so với của Ukraine bất chấp các lệnh trừng phạt “nửa vời” của phương Tây.
Theo các chuyên gia, thiệt hại kinh tế sẽ lớn hơn nhiều đối với cả hai nước nếu chiến tranh toàn diện bắt đầu trong những tuần tới.
Maximilian Hess, thành viên của Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại tin rằng nếu một cuộc chiến tranh xảy ra, nó có thể sẽ ở miền đông Ukraine, chứ không phải các khu vực phía tây giáp với EU, nhằm giành được khu vực có ảnh hưởng của đất nước và có vị thế toàn cầu.
Ngoài ra, Nga cũng có thể đồng thời chiếm lấy thành phố công nghiệp ven biển Mariupol, nằm rất gần Nga, nơi bị phiến quân thân Nga chiếm giữ vào năm 2014. Mariupol là nơi có 2 trong số các nhà máy thép lớn nhất ở Ukraine, cả hai đều thuộc sở hữu của nhà tài phiệt Rinat Akhmetov, một trong những doanh nhân giàu nhất Ukraine.
Theo bà Hess, địa điểm tiếp theo trong tầm ngắm của Tổng thống Nga Vladimir Putin có thể là Kharkiv, thành phố lớn thứ hai của Ukraine, vì nó cũng rất gần với biên giới Nga.
Ngoài ra, khu vực phía tây Ukraine cũng là địa điểm trọng yếu, vì phần lớn đầu tư nước ngoài vào Ukraine đã đổ vào các khu vực này, với các nhà đầu tư lớn nhất là các công ty ô tô của Đức. Ukraine là một phần quan trọng trong chuỗi cung ứng linh kiện ô tô của EU, đặc biệt là để lập trình hệ thống định vị vệ tinh và các thiết bị kỹ thuật số khác được sử dụng trên xe.
Bà Hess cũng không loại trừ một khả năng khác, dù rất khó có thể xảy ra, đó là Nga sẽ chiếm được miền đông Ukraine, còn phía tây vẫn độc lập.
“Nếu theo kịch bản này, miền đông Ukraine sẽ trở thành trung tâm cho đầu tư và thương mại quốc tế, trong khi khu vực phía tây sẽ nhanh chóng gia nhập EU và chứng kiến sự bùng nổ đầu tư thực sự từ Châu Âu", bà Hess cho biết.
Mặc dù vậy, bà Hess cho rằng: “Tôi không nghĩ rằng chúng ta đang ở giai đoạn chiến tranh lớn nổ ra. Trên thực tế, tôi nghĩ chiến lược chính của ông Putin là nhận được sự nhượng bộ từ Mỹ và phương Tây, chứ không phải tấn công Ukraine”.
Theo các chuyên gia, chính phủ Ukraine hiện cần áp dụng một chương trình chống khủng hoảng. Chính sách tiền tệ hiện tại đã chặt chẽ một cách hợp lý và thâm hụt tài khóa nhỏ, mặc dù nó có thể phải được cắt giảm.
Các nhà chức trách cần tiến hành các cải cách cơ cấu đã bị trì hoãn từ lâu. Các nhiệm vụ ưu tiên phải là cải cách cơ quan tư pháp, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) và văn phòng tổng công tố.
Chính phủ Ukraine cũng cần đưa giá cả và các khoản thanh toán trong lĩnh vực năng lượng đi vào nề nếp, vì sự trục trặc trong lĩnh vực năng lượng đã khiến các nhà đầu tư nước ngoài e ngại đầu tư. Ngoài ra, nước này cũng nên khôi phục và tăng cường quản trị tại các doanh nghiệp nhà nước lớn của Ukraine để nâng cao hiệu quả và ngăn chặn tham nhũng.
Dù có thực hiện những cải cách đúng đắn, nhưng Ukraine vẫn có thể gặp nhiều khó khăn do không có khả năng tiếp cận tài chính quốc tế. Vì vậy, quốc gia này cần lựa thời cơ kêu gọi IMF, Ngân hàng Thế giới (WB), Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), các ngân hàng đầu tư châu Âu và các nhà tài trợ song phương cung cấp tài chính khẩn cấp cho Ukraine.
Mặc dù không thể giảm bớt mức độ nghiêm trọng trong vấn đề tài chính Ukraine, nhưng với sự hỗ trợ từ các đối tác phương Tây, chính phủ Ukraine có thể giải quyết các vấn đề của mình như trong giai đoạn 2014- 2015 thông qua các biện pháp như thắt lưng buộc bụng, cải cách và hỗ trợ tài chính quốc tế.
Xem thêm >> Lo Nga 'động binh', 35 nước khuyến nghị người dân rời Ukraine
Tags:
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
(VNF) - Giá vàng giảm khi căng thẳng ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, trong khi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thu hút sự chú ý của giới đầu tư.
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 28/4 đã giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới khi tuyên bố rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+).
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa đạt bước đột phá trong công nghệ “pin dòng chảy sử dụng sắt hoàn toàn”, mở ra khả năng cắt giảm mạnh chi phí lưu trữ năng lượng tái tạo, đồng thời kéo dài đáng kể tuổi thọ pin.
(VNF) - Sự biến động địa chính trị, đặc biệt từ các xung đột năng lượng, đang tái định hình trật tự tài chính tiền tệ toàn cầu và nâng đỡ các đồng tiền gắn với hàng hóa.
(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm - yếu tố quan trọng định hình lãi suất trên toàn nền kinh tế - đã giao dịch trong phạm vi ngày càng thu hẹp suốt 2 năm qua. Tuy nhiên, các phân tích kỹ thuật cho thấy trạng thái này có thể sắp thay đổi.
(VNF) - Khảo sát của Reuters cho thấy giá vàng có thể tiếp tục tăng trong năm 2026 nhờ nhu cầu từ ngân hàng trung ương và bất ổn kinh tế, bất chấp ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông.
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/4 tuyên bố cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể phát nổ trong khoảng 3 ngày tới do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bị làm trầm trọng thêm bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu của nước này.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Tokyo Kiraboshi hợp tác Tập đoàn Tân Long và công ty khởi nghiệp Megaplan của Hàn Quốc trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản... Đây là bước đi mở rộng thị phần ở Việt Nam
(VNF) - Giá nhiên liệu hóa thạch tăng mạnh đang đẩy chi phí sản xuất polyester leo thang, gây áp lực lên toàn bộ chuỗi cung ứng may mặc tại châu Á. Khi nguyên liệu đầu vào từ dầu mỏ tăng giá và nguồn cung gián đoạn, các nhà sản xuất buộc phải nâng giá, kéo theo nguy cơ tác động đến các thương hiệu thời trang lớn như Zara, H&M, Nike...
(VNF) - Dù thường bị gắn mác “quả bom hẹn giờ” tiếp theo của hệ thống tài chính, tín dụng tư nhân thực chất có cấu trúc an toàn hơn nhiều so với các định chế từng gây ra khủng hoảng năm 2008. Tuy vẫn tồn tại những rủi ro nhất định, dữ liệu cho thấy mối đe dọa mà lĩnh vực này đặt ra mang tính cục bộ và được kiểm soát tốt hơn, thay vì có khả năng gây ra một cú sốc hệ thống.
(VNF) - Tuần qua, kinh tế - tài chính toàn cầu tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh từ xung đột địa chính trị, chính sách tiền tệ và dòng vốn quốc tế. Những biến động này không chỉ tác động tới các thị trường lớn mà còn lan rộng tới các nền kinh tế mới nổi.
Giữa lòng New York, hàng nghìn tấn vàng được cất giữ trong một kho đặc biệt dưới lòng đất. Nhưng điều bất ngờ là số vàng này không thuộc về Mỹ. Vậy ai mới là chủ nhân thực sự?
(VNF) - Giám đốc điều hành của LVMH (Moët Hennessy Louis Vuitton), tỷ phú Bernard Arnault vừa cảnh báo về một “thảm họa toàn cầu” nếu cuộc xung đột ở Trung Đông không được giải quyết.
(VNF) - Quyết định phút chót của Tổng thống Donald Trump đã khiến tiến trình đàm phán với Iran thêm bế tắc. Trong khi các cuộc thương lượng không đạt kết quả, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng với những động thái mới và lập trường cứng rắn từ các bên liên quan.
(VNF) - Trong khi lưu lượng khách đến nhà hàng suy giảm và tăng trưởng doanh thu chững lại, Coca-Cola đang đẩy mạnh hợp tác với các chuỗi F&B nhằm kích cầu tiêu dùng và củng cố kênh bán hàng ngoài gia đình - một trụ cột quan trọng trong chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp.
(VNF) - Từ những đường ống xuyên sa mạc đến các hành lang hàng hải ít được biết tới, Trung Đông đang buộc phải kích hoạt những lối thoát chiến lược vốn lâu nay chỉ tồn tại trên giấy hoặc trong tính toán dự phòng.
(VNF) - Trong bối cảnh nợ xấu gia tăng và tài sản đảm bảo trở thành tâm điểm kiểm soát rủi ro, các ngân hàng Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vệ tinh để đánh giá tài sản trên mặt đất của khách hàng. Đây được xem là một bước đi công nghệ cao nhằm bảo vệ hệ thống tài chính trước những rủi ro tín dụng ngày càng lớn.
(VNF) - Chỉ vài tháng nắm quyền tại Berkshire Hathaway, Greg Abel đã đảo chiều triết lý hàng chục năm, tung loạt nước đi táo bạo khiến phố Wall choáng váng.
(VNF) - Sau gần một tuần trì hoãn, Iran và Mỹ đã tới Islamabad (Pakistan) để thúc đẩy nối lại đàm phán hòa bình, trong bối cảnh xung đột kéo dài 8 tuần gây thiệt hại lớn và làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Theo chuyên trang phân tích tài chính Kobeissi Letter, nhu cầu tăng mạnh từ nhà đầu tư cá nhân cùng với việc các nhà sản xuất đẩy nhanh sản xuất tấm pin mặt trời đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo”, khiến lượng bạc nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt.
(VNF) - Bất chấp đề xuất áp thuế 5% đối với tài sản của giới tỷ phú tại bang California, động thái đang khiến một bộ phận người giàu cân nhắc rời đi, CEO Nvidia Jensen Huang cho biết ông vẫn sẵn sàng chấp nhận mức thuế này. Tuyên bố của ông được xem như một lời “thách thức” gửi tới giới tỷ phú Mỹ.
(VNF) - Dữ liệu mới cho thấy Trung Quốc bước vào cuộc xung đột với Iran với lượng dự trữ dầu chiến lược lớn gấp hơn 3 lần so với Mỹ.
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.
