Nhu cầu về nhà ở xã hội hiện rất lớn nhưng nguồn cung ít, dẫn đến tình trạng nhiều người bất chấp rủi ro về pháp lý, lách luật để mua nhà theo hình thức “hợp đồng ủy quyền” được công chứng.
Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ, người mua sẽ chịu nhiều rủi ro khi triển khai hình thức hợp đồng này.
Theo điều 19 Nghị định 100 năm 2015 của Chính phủ về phát triển và quản lý nhà ở xã hội quy định, người thuê nhà ở xã hội không được cho thuê lại hoặc chuyển nhượng nhà ở dưới mọi hình thức, trong thời gian thuê nhà theo hợp đồng đã ký với bên cho thuê; trong thời hạn chưa đủ 5 năm, kể từ thời điểm trả hết tiền mua, thuê mua nhà ở xã hội.
Nếu bên mua hoặc thuê mua có nhu cầu bán lại nhà ở xã hội thì chỉ được bán lại cho nhà nước (trong trường hợp thuê mua nhà ở xã hội do nhà nước đầu tư) hoặc bán lại cho chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội (trong trường hợp mua, thuê mua nhà ở xã hội được đầu tư xây dựng bằng nguồn vốn ngoài ngân sách) hoặc bán lại cho đối tượng được mua, thuê mua nhà ở xã hội theo quy định tại điều 49 của Luật Nhà ở.
Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SB Law cho hay theo quy định tại Điều 562 Bộ luật Dân sự năm 2015: "Hợp đồng ủy quyền (HĐUQ) là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền, bên ủy quyền chỉ phải trả thù lao nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định".
Có thể nói, HĐUQ chỉ là nhân danh bên có nhà ở thực hiện việc quản lý, sử dụng nhà… mà không thực hiện việc quan trọng nhất là chuyển quyền sở hữu nhà ở cho bên mua. Do đó, việc mua bán nhà bằng HĐUQ là không đủ cơ sở pháp lý.
Quy định tại Điều 140 - Bộ luật Dân sự 2015 cũng cho thấy, khi người ủy quyền chết thì hợp đồng ủy quyền chấm dứt và khi đó, đương nhiên người mua thực tế sẽ không được thực hiện các quyền trong HĐUQ. Đồng thời, bên ủy quyền có quyền đơn phương chấm dứt HĐUQ và chỉ cần thông báo trước cho người mua trong một thời gian nhất định và chi trả thù lao cho bên bán nếu là HĐUQ có thù lao.
Như vậy, người mua nhà ở xã hội thông qua bản HĐUQ sẽ không thể tự làm các thủ tục sang nhượng hay làm sổ hồng khi người ủy quyền tử vong, thậm chí đứng trước nguy cơ mất trắng số tiền mua nhà vì vi phạm pháp luật về nhà ở xã hội.
Luật sư Hà cho biết thêm: "Thêm một vấn đề nữa là, nếu người mua nhà ở xã hội bị cơ quan nhà nước thu hồi do vi phạm quy định về việc mua bán nhà ở xã hội thì việc đòi quyền lợi sẽ rất khó khăn bởi bên mua không phải là chủ sở hữu hợp pháp. Cũng vì lý do này mà người mua nhà ở xã hội thông qua hình thức HĐUQ không thể thế chấp căn nhà để vay vốn ngân hàng khi cần".
Luật sư Trần Minh Hùng (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết, theo quy định tại điều 562 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì “Hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền, bên ủy quyền chỉ phải trả thù lao nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định”.
Như vậy, về mặt pháp luật thì hợp đồng ủy quyền và hợp đồng mua bán hoàn toàn khác nhau về bản chất; khác nhau về nội dung, hậu quả pháp lý; khác nhau về quyền và nghĩa vụ.
Ông Hùng cho biết, hình thức ủy quyền mua nhà ở xã hội sẽ có nhiều rủi ro. Theo quy định tại điều 158 Bộ luật Dân sự 2015, quyền sở hữu bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản của chủ sở hữu theo quy định của luật.
Theo đó, quyền chiếm hữu là quyền nắm giữ, quản lý tài sản; quyền sử dụng tài sản là quyền khai thác công dụng, hưởng hoa lời, cổ tức từ tài sản; còn quyền định đoạt là quyền chuyển giao quyền sở hữu hoặc từ bỏ quyền sở hữu đối với tài sản (mua, bán, chuyển quyền sử dụng…). Đây cũng là một trong những quyền quan trọng mang tính chất quyết định về sự tồn tại hay không của tài sản, khẳng định quyền sở hữu hay không của chủ thể và cũng có khả năng quyết định tài sản.
Do đó, nếu mua nhà ở theo hình thức hợp đồng ủy quyền thì người được ủy quyền (người mua) thường chỉ được thực hiện các công việc là nhân danh bên ủy quyền như thực hiện việc quản lý, sử dụng nhà hay có thể là thay mặt chủ sở hữu thực hiện chuyển giao quyền sở hữu như mua bán… Tuy nhiên, việc ủy quyền đó chỉ dừng lại trong phạm vi ủy quyền nhất định chứ thực tế người được ủy quyền (người mua) không phải là chủ sở hữu thực tế của tài sản đó.
Do đó, nếu mua bán nhà bằng hợp đồng ủy quyền sẽ không đủ cơ sở pháp lý để xác định nhà đó là thuộc quyền sở hữu của người mua, cũng không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận quyền sở hữu của người mua.
“Thực tế pháp luật không có khái niệm “mua bán nhà bằng hợp đồng ủy quyền”, đó chỉ là thuật ngữ người dân dùng để giải thích cho những trường hợp mua nhà nhưng không ký hợp đồng mua bán mà ký qua hình thức ủy quyền toàn quyền… nhằm tránh các thủ tục đăng ký sang tên kéo dài, tránh thuế…”, ông Hùng nói.
Hơn nữa, theo ông Hùng, hợp đồng ủy quyền là hợp đồng có thời hạn và được ủy quyền chỉ được thực hiện trong một phạm vi nhất định do bên ủy quyền cho phép thực hiện. Do đó, nếu ký hợp đồng ủy quyền với chủ sở hữu thì người mua sẽ bị hạn chế một số quyền lợi.
Một vấn đề pháp lý nữa đặt ra đối với hợp đồng ủy quyền là người ủy quyền. Theo quy định tại điều 140 Bộ luật Dân sự 2015 thì khi người ủy quyền chết thì hợp đồng ủy quyền chấm dứt và khi chấm dứt đương nhiên người mua thực tế sẽ không được thực hiện các quyền trong hợp đồng ủy quyền nữa. Điều này rất dễ xảy ra tranh chấp. Như vậy, người mua nhà ở xã hội thông qua bản hợp đồng ủy quyền có thể chịu nhiều rủi ro, thậm chí là mất trắng.
Mặc khác, nếu người mua nhà ở xã hội bị cơ quan nhà nước thu hồi do vi phạm quy định về việc mua bán nhà ở xã hội thì việc đòi quyền lợi sẽ rất khó khăn bởi bên mua không phải là chủ sở hữu hợp pháp. Cũng vì lý do này mà người mua nhà ở xã hội thông qua hình thức hợp đồng ủy quyền không thể thế chấp căn nhà để vay vốn ngân hàng khi cần.
Ngoài ra, luật sư Hùng cũng cho rằng ký qua hình thức ủy quyền rất dễ xảy ra tranh chấp, vì khi chưa sang tên cho người mua, chưa đăng ký tên người mua trên giấy chứng nhận mà bên bán có tranh chấp với các bên thứ 3 thì rủi ro cho người mua nhà qua hình thức ủy quyền rất cao. Lúc này người mua không còn quyền quyết định thực hiện các quyền về tài sản…
| Ngoài hình thức mua nhà qua hợp đồng ủy quyền, nhiều người cũng mua bán nhà ở xã hội bằng hình thức lập vi bằng. Thực tế, hình thức mua bán này không đúng với quy định của pháp luật hiện hành. |
Tags:
(VNF) - Ngày 25/4, Tập đoàn Đạt Phương (HoSE: DPG) đã tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 (AGM 2026) tại Hà Nội, thông qua toàn bộ tờ trình về hoạt động kinh doanh và bầu HĐQT nhiệm kỳ mới.
(VNF) - Khu đất "Cao Xà Lá" trên đường Nguyễn Trãi (TP Hà Nội) có tổng diện tích khoảng 11ha, dự kiến sẽ được xây dựng các tòa nhà cao tầng từ 43 đến 46 tầng.
(VNF) - Nhiều cơ sở nhà, đất công dôi dư đang xuống cấp sau thời gian bỏ hoang sẽ được Đà Nẵng cho thuê hoặc bố trí sử dụng trong thời gian tới.
(VNF) - Chính sách giảm tiền sử dụng đất theo Nghị quyết 254/2025/QH15 được đánh giá là bước điều chỉnh cần thiết nhằm tháo gỡ gánh nặng tài chính cho người dân khi chuyển mục đích sử dụng đất. Tuy nhiên, thực tế triển khai tại một số địa phương cho thấy, từ quy định đến thực thi vẫn tồn tại khoảng cách lớn.
(VNF) - Tại đại hội đồng cổ đông thường niên, lãnh đạo Vinpearl (HoSE: VPL) cho biết năm 2026 sẽ đẩy mạnh mở rộng hệ sinh thái du lịch – nghỉ dưỡng, phát triển thêm các điểm đến mới và đa dạng thị trường khách quốc tế.
(VNF) - Chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội có thể được miễn giấy phép xây dựng khi lựa chọn thực hiện thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng theo quy định, thay vì thực hiện thủ tục cấp phép như thông thường.
(VNF) - Luật Công chứng (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua tiếp tục quy định việc công chứng giao dịch bất động sản theo phạm vi tỉnh, thành phố nhằm bảo đảm an toàn pháp lý. Tuy nhiên, quy định này sẽ từng bước được nới lỏng theo lộ trình, tiến tới không phụ thuộc địa giới hành chính khi hệ thống dữ liệu được hoàn thiện.
(VNF) - Hà Nội, ngày 23/04/2026 – Công ty Cổ phần Đô thị Du lịch Cần Giờ - chủ đầu tư dự án Vinhomes Green Paradise và IHG Hotels & Resorts (IHG) – tập đoàn quản lý khách sạn hàng đầu thế giới đã ký kết thỏa thuận hợp tác nhằm đưa các thương hiệu khách sạn của IHG tới Vinhomes Green Paradise Cần Giờ (TP.HCM).
(VNF) - Đà Nẵng đưa ra đấu giá khu đất thực hiện dự án Tổ hợp công trình phục vụ Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với tổng vốn đầu tư gần 11.000 tỷ đồng.
(VNF) - Năm 2026, ban lãnh đạo Công ty cổ phần phát triển bất động sản Văn Phú (mã chứng khoán: VPI) sẽ tập trung nguồn lực tăng tốc bán hàng, đẩy nhanh tiến độ thi công tại các dự án cốt lõi như Vlasta Premier – Phú Thuận, Vlasta – Thủy Nguyên, Vlasta Premier – Phú Hội... qua đó hoàn thành mục tiêu lợi nhuận trước và sau thuế cả năm ở mức 900 tỉ đồng và 720 tỉ đồng.
(VNF) - Dự án Ecohome Hòa Hiệp tại phường Hải Vân và phường Liên Chiểu (TP. Đà Nẵng) tiếp tục mở bán 787 căn hộ nhà ở xã hội, giá 20,8 triệu đồng/m².
(VNF) - Bà Trần Mai Hoa, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Vincom Retail (HoSE: VRE) cho biết 2025 là năm bứt phá khi ghi nhận kết quả tích cực trong bối cảnh thị trường vẫn còn nhiều biến động. Đây là nền tảng để công ty tiếp tục vươn lên trong năm 2026.
(VNF) - Sau khi hoàn thành, dự án Động Lực Tower sẽ gặp không ít khó khăn khi mà Hạ Đình là con phố nhỏ hẹp và là “điểm đen” về tắc nghẽn giao thông.
(VNF) - Xã Cát Tiến được định hướng trở thành khu vực phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ, du lịch sinh thái, lịch sử và kinh tế biển với diện tích 100km².
(VNF) - TP. HCM vừa có văn bản gửi Bộ Nông nghiệp- Môi trường, kiến nghị hướng dẫn tháo gỡ các vướng mắc liên quan phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) trên địa bàn.
(VNF) - Khu căn hộ The Sentosa (Vinhomes Star City, Thanh Hóa) đem đến cho cư dân tương lai một bước chuyển rõ rệt về chất lượng sống. Với không gian xanh khoáng đạt, trải nghiệm nghỉ dưỡng giữa đại lộ trung tâm, và tổ hợp thương mại ngay dưới chân nhà, mỗi ngày tại The Sentosa trở thành hành trình tận hưởng đúng nghĩa.
(VNF) - Thị trường bất động sản Đà Nẵng quý I/2026 ghi nhận thanh khoản suy yếu do áp lực lãi suất, trong khi mặt bằng giá vẫn tiếp tục xu hướng tăng ở nhiều phân khúc
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
(VNF) - Trần thấp, lối đi hẹp hay sự ngột ngạt đang âm thầm bào mòn giá trị của nhiều căn hộ hạng sang. Tại Regal Complex, những kỷ lục về khối tích kiến trúc và nghệ thuật bố trí không gian đã đập tan mọi bất tiện ấy, trả lại định nghĩa đích thực về một trải nghiệm sống mới.
(VNF) - Trong bối cảnh khu Tây TP. HCM đang đón làn sóng phát triển hạ tầng, công nghiệp và dịch chuyển dân cư, nhiều dự án bất động sản bắt đầu xuất hiện. Tuy nhiên, giữa sự gia tăng nguồn cung, thị trường cũng dần đặt ra yêu cầu cao hơn: không chỉ là nơi để ở, mà phải có khả năng hình thành nhịp sống và hoạt động kinh tế thực. Đó cũng là hướng tiếp cận của Thanh Phú Centre Point, dự án được BIM Land định hướng phát triển như một đô thị giao thương tích hợp tại cửa ngõ phía Tây.
(VNF) - Cử tri Hà Nội yêu cầu đẩy nhanh quy hoạch 1/500 cải tạo, xây dựng lại khu tập thể Vĩnh Hồ, dự kiến phê duyệt trong tháng 5/2026.
(VNF) - Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển ARMO là đơn vị trúng thầu triển khai dự án Khu dân cư, dịch vụ du lịch Chánh Oai quy mô hơn 33ha, vốn đầu tư trên 1.218 tỷ đồng.
(VNF) - Thị trường nhà ở xã hội Bắc Ninh sôi động khi hai dự án tại Yên Phong và phường Nếnh đồng loạt mở bán với giá chỉ từ 223 triệu đồng/căn mà đi kèm nhiều tiện ích.
(VNF) - Tại ĐHĐCĐ thường niên của Công ty Cổ phần Cao su Sao Vàng (HoSE: SRC), Chủ tịch HĐQT Phạm Hoành Sơn đã cập nhật về việc đầu tư dự án trọng điểm tại khu “đất vàng” 231 Nguyễn Trãi, cũng như tiến độ di dời nhà máy tại đây.
Rao bán nhà từ trước Tết nhưng không có khách mua, một số chủ nhà trong ngõ buộc phải hạ giá sâu, lên tới cả tỷ đồng.
(VNF) - Ngày 25/4, Tập đoàn Đạt Phương (HoSE: DPG) đã tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 (AGM 2026) tại Hà Nội, thông qua toàn bộ tờ trình về hoạt động kinh doanh và bầu HĐQT nhiệm kỳ mới.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
