Về phần mình, nếu cuộc chiến xẩy ra, Trung Quốc không dễ dàng đầu hàng hoặc chuẩn bị các biện pháp hạn chế xuất khẩu như Nhật Bản từng làm với ngành xuất khẩu ô tô của mình vào những năm 1980. Mỹ tin rằng Trung Quốc sẽ bắt đầu đối kháng mạnh mẽ, nhưng chưa chắc dẫn đến sự trả đũa ngay lập tức. Báo cáo của Bank of America nhận định như vậy về cuộc chiến thương mại đang rình rập giữa hai cường quốc.
Mỹ thiệt như thế nào?
Ngay từ trước khi Trump ngồi vào Nhà Trắng, Trung Quốc đã gửi tín hiệu "cảnh cáo" khi thông báo nước này sẽ áp dụng thuế chống phá giá lên một số mặt hàng thức ăn gia súc nhập khẩu từ Mỹ ở mức cao hơn so với những gì từng được đề xuất hồi năm ngoái.
Nếu ông Trump quyết áp mức thuế 45% như từng đe dọa lên 500 tỷ USD nhập khẩu mỗi năm từ đại lục, kinh tế Trung Quốc chắc chắn cũng bị ảnh hưởng. Nhưng người bị thiệt trước tiên là Mỹ. Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc, tiêu thụ 16% tổng giá trị xuất khẩu của nước này.
Trong khi đó, giá trị xuất khẩu từ Mỹ sang Trung Quốc chỉ đạt 1/4 con số trên, khoảng 120 tỷ USD. Nếu thương mại giữa hai nước đình trệ, Trung Quốc hiển nhiên sẽ mất nhiều trong ngắn hạn. Tuy nhiên, Bắc Kinh có nhiều cách khác để trả đũa, theo New York Times.
Báo Trung Quốc Global Times đã cảnh báo việc áp đặt hàng rào thương mại lên các sản phẩm Trung Quốc đồng nghĩa với việc hàng loạt hợp đồng máy bay Boeing sẽ bị thay thế bằng Airbus, doanh số iPhone và đồ điện tử Mỹ tại Trung Quốc sụt giảm mạnh, bắp và đậu nành Mỹ không thể xâm nhập thị trường Trung Quốc nữa.
Ngoài ra, Trung Quốc có thể cấm các doanh nghiệp nhà nước làm ăn với Mỹ, cấm xuất khẩu sang Mỹ một số mặt hàng thiết yếu, thậm chí ngó lơ những vụ ăn cắp bản quyền sở hữu trí tuệ vốn làm "đau đầu" nhiều công ty Mỹ.
Cuộc chiến thương mại của Trump sẽ làm khốn đốn nhiều ông lớn công nghệ, vốn phụ thuộc nhiều vào nhân công giá rẻ của Trung Quốc. iPhone là một ví dụ. Tất cả iPhone đều được lắp ráp tại Trung Quốc, nhưng chi phí lắp ráp này chỉ chiếm 4% giá trị gia tăng của một chiếc iPhone, và tình thế Trung Quốc mất Apple (nhà sản xuất iPhone) sẽ không nguy cấp bằng việc Apple mất công xưởng lẫn thị trường Trung Quốc.
Trên chính nước Mỹ, người dân Mỹ sẽ phải trả giá. Các hàng rào thuế quan sẽ đẩy giá cá hàng hóa tại Mỹ lên cao và rất khó để người Mỹ tìm được nguồn hàng hóa thay thế hàng Trung Quốc. Việc làm tiếp tục "đội nón ra đi". Cốt lõi của cuộc chiến thương mại mà Trump đề xuất là ông muốn "mang việc làm trở lại nước Mỹ".
Tuy nhiên, theo phân tích của Viện nghiên cứu Kinh tế Quốc tế Peterson, những người trông chờ vào Trump sẽ vỡ mộng, cuộc chiến thương mại với Trung Quốc sẽ đẩy tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ từ mức 4,9% hiện nay lên 9% vào năm 2020.
Cụ thể, việc Mỹ áp đặt các hình thức bảo hộ thương mại cho doanh nghiệp trong nước sẽ kích động trả đũa từ các đối tác thương mại của nước này, nạn nhân đầu tiên là các doanh nghiệp phụ thuộc vào xuất khẩu của Mỹ và nhân viên các công ty này. Những nhân viên với thu nhập thấp hơn hoặc vừa bị sa thải sẽ kéo theo sức mua giảm, làm ảnh hưởng các ngành bán lẻ, dịch vụ ăn uống. Viện Peterson dự đoán tỷ lệ người có việc làm sẽ giảm 5% ở bang Washington và 4% ở 19 bang khác.
Tương tự, một mô hình giả định của hãng phân tích Moody mới đây cho ra kết quả tương tự về tỷ lệ thất nghiệp, 9,5% vào năm 2019. Nghiên cứu của Moody dự đoán dù Trump áp các biện pháp bảo hộ lên các sản phẩm sản xuất tại nước ngoài, những công ty Mỹ xưa nay lựa chọn nhân công Trung Quốc sẽ hoang mang không biết các biện pháp này kéo dài đến bao giờ chứ chưa vội vã chuyển công xưởng về trong nước.
"Được tiếng" nhưng "mất miếng"
Trong chiến lược trỗi dậy của mình, Trung Quốc không an phận làm công xưởng của thế giới mà tham vọng tạo ra những đế chế của riêng mình. "Trung Quốc muốn người tiêu dùng Mỹ sử dụng những chiếc điện thoại thông minh của Trung Quốc, chứ không cần người dùng trong nước chạy theo các sản phẩm của Apple (dù sản phẩm đó lắp ráp trong Trung Quốc)", Michael Schuman, nhà báo chuyên trách khu vực châu Á của Time, nhận định.
Khi làm khó các hãng công nghệ lớn của Mỹ, Trump đang gián tiếp trao cơ hội cho Trung Quốc. Các công ty nội địa của nước này luôn sẵn sàng trám vào khoảng trống các công ty Mỹ để lại do giá thành sản xuất bị đẩy lên cao.
Trong cuộc chiến này, Mỹ sẽ là kẻ khơi mào và phải đóng vai "kẻ ác". Bất chấp việc chính phủ Trung Quốc có thể từng có chiêu trò làm tổn hại lợi ích của Mỹ, nhưng trong cuộc chiến ấy Trung Quốc sẽ được tiếng là "nạn nhân", thậm chí là người bảo vệ cho một thế giới của tự do thương mại dựa trên luật pháp.
"Trung Quốc là siêu cường duy nhất vẫn còn nói về việc mở rộng hợp tác", New York Times dẫn lời ông Nicholas Lardy, chuyên gia về Trung Quốc của Viện nghiên cứu Kinh tế Quốc tế Peterson. Các nước đang phát triển vẫn tin rằng con đường dẫn đến sự thịnh vượng của họ phụ thuộc sự hòa mình vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong khi đó, ở các nước giàu như Mỹ, Anh và Pháp, người ta đang chứng kiến sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc. Từ khi ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút khỏi Hiệp định TPP, Bắc Kinh vui mừng xúc tiến những hiệp định thương mại hợp tác với các nước vừa bị Mỹ "bỏ rơi", điển hình là Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP).
Thông tin từ hải quan Mỹ cho biết, năm 2015, thặng dư thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc là 366 tỷ USD. Còn số liệu của Trung Quốc chỉ ra, thặng dư thương mại giữa hai quốc gia năm 2016 đạt 250,79 tỷ USD, giảm không đáng kể so với mức 260,91 tỷ USD của năm 2015.
Một bản báo cáo của Bank of America Merrill Lynch nhận định, tân Tổng thống Mỹ có thể sử dụng điều này làm một con bài "đối phó" với Bắc Kinh trên các bàn thương lượng. Thặng dư vượt 20 tỷ USD là một trong ba yếu tố để Bộ Ngân khố Hoa Kỳ đánh giá một quốc gia có thao túng tiền tệ hay không.
"Mối lo ngại của chúng tôi là, lập trường của ông Trump đối với thương mại Trung Quốc có thể khiến sự yếu kém dài hạn về cơ cấu trong xuất khẩu của Trung Quốc lộ rõ," một nhà phân tích kinh tế của ngân hàng ANZ cho biết. "Chính sách thương mại của ông Trump chắc chắn sẽ khuyến khích các doanh nghiệp Mỹ chuyển các cơ sở sản xuất của mình ra khỏi Trung Quốc".
Khi cơ sở của nền kinh tế Trung Quốc trở nên rộng lớn hơn và ít phụ thuộc và xuất khẩu hơn, nó cũng trở nên dẻo dai hơn trước các biến động bên ngoài. Tuy nhiên, những bất trắc từ bên ngoài mà Trung Quốc ngày nay đang phải đối mặt là chưa từng có tiền lệ và có khả năng là những bất trắc nghiêm trọng nhất kể từ khi nước này bắt đầu chính sách mở cửa năm 1978.
Sự bất trắc đang tích tụ dần đã tạo ra cảm giác về một cuộc khủng hoảng sắp đến và gây hại cho đầu tư và tiêu dùng. Bất cứ một hành động chiến tranh thương mại nào, dù nhỏ, hay bất cứ biện pháp trừng phạt nào dù chỉ là một phần cũng sẽ làm thị trường tài chính Trung Quốc lao đao và làm cho tình cảnh chảy máu tài sản vốn đã tệ hại sẽ còn trầm trọng hơn, từ đó gây thêm áp lực cho đồng NDT.
Tags:
(VNF) - Thương vụ IPO lịch sử của SpaceX đang biến những người lao động bình thường thành triệu phú chỉ sau một đêm. Từ kỹ sư tên lửa đến nhân viên nhà ăn, tất cả đều hưởng lợi từ đợt IPO kỷ lục của SpaceX.
(VNF) - Sau đợt IPO kỷ lục của SpaceX, Elon Musk được cho là đã trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trong lịch sử với khối tài sản vượt 1.000 tỷ USD, bỏ xa mọi đối thủ trên bảng xếp hạng người giàu thế giới.
(VNF) - ECB chọn nâng lãi suất để bảo vệ mục tiêu lạm phát 2%, dù quyết định này làm dấy lên nhiều tranh luận.
(VNF) - BYD dự kiến chi gần 2 tỷ euro để phát triển hệ thống hạ tầng tại châu Âu nhằm đưa công nghệ sạc siêu nhanh chỉ trong 5 phút lên toàn bộ các dòng xe chủ lực của hãng trong vài năm tới.
(VNF) - Giá dầu tăng cao do chiến sự Iran và sự mạnh lên của đồng USD đang tạo ra áp lực kép đối với các nền kinh tế châu Á. Trong bối cảnh dự đoán về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất gia tăng, cùng với mức độ bất ổn kinh tế vẫn ở ngưỡng cao, các quốc gia trong khu vực ngày càng khó khăn hơn trong việc bảo vệ đồng nội tệ.
(VNF) - Giá vàng kỳ hạn chốt phiên 10/6 ở mức thấp nhất kể từ đầu năm, chính thức xác nhận việc kim loại quý này bước vào thị trường gấu lần đầu tiên trong vòng 4 năm qua. Diễn biến này xảy ra ngay cả khi nhà đầu tư vẫn đang tìm kiếm những nơi trú ẩn an toàn hơn cho dòng vốn trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến khó lường.
(VNF) - 'Cá voi' Strategy quay lại mua Bitcoin chỉ ít ngày sau giao dịch bán hiếm hoi, trong khi BitMine tiếp tục tăng tốc tích lũy Ethereum
(VNF) - World Cup từ lâu không chỉ là sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh mà còn là tài sản thương mại giá trị nhất của FIFA. Tuy nhiên, khi World Cup 2026 khởi tranh tại Mỹ, Canada và Mexico, FIFA đang đối mặt một thực tế mới: bán bản quyền phát sóng ngày càng khó hơn, dù giải đấu được mở rộng và lượng khán giả toàn cầu vẫn ở mức khổng lồ.
(VNF) - Từng khiến giới đầu tư phát cuồng và tạo nên những cơn FOMO lớn nhất trên thị trường tài chính toàn cầu, vàng và Bitcoin đang đánh mất dần sức hút. Dòng tiền suy giảm, niềm tin lung lay và sự trỗi dậy của những câu chuyện đầu tư mới đang khiến ánh hào quang của chúng trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết.
(VNF) - CEO của Tesla Elon Musk vừa đưa ra một tuyên bố đáng chú ý trong cuộc trò chuyện gần đây với nhà sáng lập Baron Capital, Ron Baron. Theo đó, ông Musk cho biết công ty của ông đang phát triển một con chip “tốt hơn NVIDIA từ hai đến ba lần” với chi phí chỉ bằng 10%, đặc biệt tập trung vào các tác vụ suy luận (inference).
(VNF) - Bảng xếp hạng này cho thấy sự áp đảo của các cường quốc châu Âu cùng những con số kỷ lục trên thị trường bóng đá.
(VNF) - Theo Citi Group, giá vàng có thể giảm thêm gần 20% vào tháng 9 và các nhà phân tích của ngân hàng này cho rằng đà giảm vẫn chưa kết thúc.
(VNF) - Ở Hàn Quốc, nhà đầu tư cá nhân từ lâu không chỉ là một lực lượng tham gia thị trường. Họ còn là biến số có thể khuếch đại các chu kỳ tăng nóng, từ tiền mã hóa, cổ phiếu công nghệ cho tới các sản phẩm đòn bẩy.
(VNF) - Bitcoin đã bốc hơi khoảng 235 tỷ USD vốn hóa chỉ trong một tuần. Tuy nhiên, phía sau những biến động giá là một quá trình tái định hình đang diễn ra trong ngành tiền điện tử.
(VNF) - Chính quyền Mỹ ngày 8/6 đã công bố danh sách cập nhật các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc mà Washington cho rằng có liên hệ hoặc hỗ trợ quân đội nước này. Danh sách này bao gồm nhiều tên tuổi nổi bật như Alibaba, Baidu và nhà sản xuất xe điện BYD.
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
(VNF) - Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã kéo dài chuỗi mua vàng liên tiếp lên tháng thứ 19 trong tháng 5, trong bối cảnh dự trữ ngoại hối của nước này tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.
(VNF) - OPEC+ tiếp tục nâng mục tiêu khai thác dầu từ tháng 7, nhưng xung đột tại Trung Đông khiến phần lớn sản lượng tăng thêm vẫn chỉ tồn tại trên giấy.
(VNF) - Trước thềm cuộc họp đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed, ông Kevin Warsh đang chịu sức ép từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, người tiếp tục kêu gọi hạ lãi suất. Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi báo cáo việc làm tích cực của Mỹ làm gia tăng kỳ vọng Fed có thể phải nâng lãi suất trở lại.
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
(VNF) - Đồng won rơi xuống mức thấp nhất trong 17 năm khi đồng USD tăng giá và dòng vốn ngoại liên tục rời khỏi Hàn Quốc. Trong khi đó, thị trường chứng khoán Seoul chứng kiến phiên giảm sâu nhất nhiều tháng do làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và tâm lý né tránh rủi ro lan rộng.
(VNF) - Đằng sau cuộc gặp gỡ tưởng như đơn giản này là bàn ăn quy tụ các tập đoàn có tổng vốn hóa khoảng 5.370 tỷ USD cùng những kế hoạch mới xoay quanh AI, robot và tương lai ngành bán dẫn.
(VNF) - Sự suy yếu của đồng yên đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản khi tác động ngày càng rõ nét đến giá nhập khẩu, lạm phát và chi phí sinh hoạt của người dân.
(VNF) - Làn sóng bán tháo kéo dài trên thị trường tiền điện tử đã khiến hàng nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa bị thổi bay, làm gia tăng tâm lý bất an của giới đầu tư và một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính ổn định của nhóm tài sản thay thế này.
(VNF) - Ngày càng nhiều tỷ phú trên thế giới cho rằng điều quan trọng là giúp thế hệ sau giữ được động lực tự vươn lên, thay vì sống dựa vào “núi tiền” thừa kế.
(VNF) - Thương vụ IPO lịch sử của SpaceX đang biến những người lao động bình thường thành triệu phú chỉ sau một đêm. Từ kỹ sư tên lửa đến nhân viên nhà ăn, tất cả đều hưởng lợi từ đợt IPO kỷ lục của SpaceX.
(VNF) - Trên công trường cầu Thượng Cát - Hà Nội, hàng trăm công nhân cùng nhiều thiết bị cơ giới đang làm việc liên tục ngày đêm để đẩy nhanh tiến độ thi công, hướng tới mục tiêu hoàn thành công trình trong năm 2027.
