Ngành bán lẻ kỳ vọng vào chu kỳ tiêu dùng mới

Kết quả kinh doanh vượt mục tiêu

2024 là một năm phục hồi đầy ấn tượng của các doanh nghiệp bán lẻ. Công ty Cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail, HoSE: FRT) cho biết doanh thu cả năm 2024 đạt 40.104 tỷ đồng, tăng 26% so với năm 2023 và vượt kế hoạch năm. Trong đó, doanh thu online toàn công ty đạt 7.165 tỷ đồng, tăng 23% so với năm 2023.

Sau khi trừ đi các khoản chi phí phát sinh trong hoạt động kinh doanh, FRT thu về 527 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, cải thiện mạnh so với mức lỗ lớn của năm 2024 và cao gấp 4 lần so với kế hoạch năm đã đề ra. Con số này cũng tiệm cận với mức lợi nhuận cao kỷ lục mà FRT từng đạt được trong năm 2021.

Với Công ty Cổ phần Đầu tư Thế giới Di động (HoSE: MWG), 2024 là năm đầu tiên MWG quay trở lại đường đua tăng trưởng sau một giai đoạn ảm đạm với doanh thu cả năm đạt 134.341 tỷ đồng, tăng 13,6% so với năm 2023 và hoàn thành 107% kế hoạch đề ra. Lợi nhuận sau thuế đạt 3.733 tỷ đồng, gấp 22 lần so với mức nền thấp của năm trước. Kết quả khả quan của MWG chủ yếu đến từ việc tăng trưởng doanh thu và cải thiện biên lợi nhuận.

Công ty Cổ phần Thế giới số (Digiworld, HoSE: DGW) cũng đã công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý IV/2024 với doanh thu thuần bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt 5.859 tỷ đồng, tăng 21% so với cùng kỳ. Trong kỳ, DGW ghi nhận doanh thu tăng trưởng cao tại tất cả ngành hàng. Trừ đi các chi phí, DGW báo lãi 140 tỷ đồng trong quý cuối năm, tăng mạnh 57% so với cùng kỳ, đánh dấu quý có lợi nhuận cao nhất trong vòng 8 quý. Lũy kế cả năm 2024, DGW ghi nhận 22.078 tỷ đồng doanh thu thuần và 444 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng lần lượt 17% và 25% so với cùng kỳ.

Kỳ vọng hưởng lợi nhờ chu kỳ tiêu dùng mới

Bước sang năm 2025, cả FRT, MWG và DGW đều được kỳ vọng sẽ bứt phá mạnh mẽ khi thị trường tiêu dùng bước vào giai đoạn khởi sắc.

Trong báo cáo phân tích mới công bố, Công ty chứng khoán MBS cho rằng, triển vọng tăng trưởng của các ngành bán lẻ trang sức, ô tô và ICT-CE (điện máy, công nghệ) trong giai đoạn 2025-2026 dự báo sẽ không mạnh, do các thị trường này đã đạt mức bão hòa. Tuy nhiên, ngành tiêu dùng vẫn duy trì sự ổn định và tiếp tục có tiềm năng, được thúc đẩy bởi sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của thế hệ mới.

Đối với bán lẻ tiêu dùng, MBS cho rằng vẫn còn tiềm năng trong trung và dài hạn nhờ vào thu nhập khả dụng tăng cao, nhu cầu ngày càng tăng đối với lối sống chất lượng cao hơn. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng sẽ mở rộng khả năng tiếp cận các mô hình bán lẻ hiện đại – một xu hướng phát triển trong ngành bán lẻ thực phẩm. Bên cạnh đó, việc áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các kênh bán hàng đa kênh (omni-channel) sẽ giúp các nhà bán lẻ khai thác tiềm năng đáng kể trên thị trường này.

Liên quan đến bán lẻ tiêu dùng, ban lãnh đạo DGW cho rằng sự tăng trưởng mạnh mẽ trong quý IV là một trong những cơ sở để công ty kỳ vọng vào một năm 2025 đầy rực rỡ. Đặc biệt, trong bối cảnh tiêu dùng mới, DGW sẽ đẩy mạnh nhóm hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), lĩnh vực còn nhiều tiềm năng vì quy mô hiện tại của công ty trong lĩnh vực này còn khiêm tốn. Theo đó, công ty sẽ tập trung vào nhóm khách hàng có thu nhập trung bình và cao – nhóm đang tăng trưởng ổn định và hứa hẹn nhiều tiềm năng.

Còn theo chia sẻ của lãnh đạo FRT, trong bối cảnh kinh tế vẫn còn nhiều ẩn số và tốc độ phục hồi của thị trường vẫn chậm, công ty đã triển khai nhiều giải pháp để tối ưu chi phí vận hành và kiện toàn hệ thống chuỗi bán lẻ ICT. FPT Shop sẽ tiếp tục bổ sung, đa dạng hoá và tập trung phát triển các nhóm hàng có lợi nhuận cao như như điện máy, điện lạnh, gia dụng... nhằm khai thác và tận dụng tối đa tiềm lực của mỗi cửa hàng, từng bước cải thiện biên lãi gộp. Công ty cũng chú trọng phát triển kinh doanh trực tuyến đa nền tảng để tận dụng xu hướng mua sắm online.

Các chuyên gia phân tích cũng cho rằng năm 2025, các doanh nghiệp sẽ không còn đóng mạnh các cửa hàng vật lý, thay vào đó là tập trung các chương trình kích thích chi tiêu mua sắm điện tử tiêu dùng, trong bối cảnh chi tiêu tiêu dùng được dự báo sẽ tiếp tục cải thiện hơn so với cùng kỳ năm trước nhờ vào tác động tích cực từ các yếu tố vĩ mô của Việt Nam. Bước sang năm 2025, trong lĩnh vực bán lẻ thiết bị điện tử công nghệ, các doanh nghiệp sẽ không còn chịu quá nhiều áp lực trong việc tái cấu trúc chuỗi, giảm các cửa hàng hoạt động kém hiệu quả. Thay vào đó, các doanh nghiệp sẽ tập trung triển khai chương trình kích cầu trong bối cảnh tiêu dùng được dự báo sẽ quay trở lại mức bình thường trước đại dịch Covid-19.

Trong định hướng kinh doanh năm 2025, ban lãnh đạo MWG nhận định, kinh tế Việt Nam được kỳ vọng tích cực hơn so với năm 2024. Sau giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ với chiến lược "giảm lượng, tăng chất", năm 2025, MWG tiếp tục tối ưu bộ máy quản lý, đồng thời tập trung phát triển chuỗi Bách Hóa Xanh – được xem là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng. Công ty dự kiến mở mới 200 - 400 cửa hàng, đẩy doanh thu chuỗi này tăng thêm ít nhất 7.000 tỷ đồng.

Trong bối cảnh tiêu dùng mới, DGW cũng cho biết sẽ tập trung mở rộng theo hàng ngang, liên tục bổ sung các thương hiệu mới vào kênh sẵn có, như đồng hồ thông minh (Kospet, Suunto), giải pháp mạng và an ninh (TP-Link), màn hình máy tính (AOC), card đồ họa màn hình MSI. Song song với việc mở rộng theo chiều ngang, doanh nghiệp cũng tích cực hợp tác theo nhiều thương hiệu mới, đẩy mạnh phát triển theo chiều dọc với định hướng rõ ràng hơn cho mô hình D2C gồm hai hướng là Brandshops và đầu tư với mức cổ phần không chi phối vào các đơn vị bán hàng trên các sàn thương mại điện tử.

Về phía FRT, các ý kiến chuyên gia cũng chỉ ra, trong bối cảnh thị trường bán lẻ điện tử tiêu dùng tại Việt Nam hiện đã đến điểm bão hòa và thương mại điện tử phát triển nhanh, FRT nhiều khả năng không mở rộng mạnh trở lại các cửa hàng vật lý FPT Shop nhằm tối ưu hóa chi phí và hỗ trợ phục hồi lợi nhuận. Điều này cũng phản ánh sự điều chỉnh cần thiết trước sự thay đổi trong hành vi người tiêu dùng. Thực tế gần đây, khi ngành bán lẻ sản phẩm công nghệ gặp khó khăn do thị trường bão hòa và cạnh tranh khốc liệt, FRT nhanh chân chuyển trọng tâm kinh doanh sang chuỗi dược phẩm. FPT Long Châu những năm gần đây đã dần thay thế vị trí “át chủ bài” để duy trì tăng trưởng cho FRT. Sau khi tìm được mô hình phù hợp, chuỗi nhà thuốc này đã tích cực nhân rộng cửa hàng, từ đó giúp doanh thu ngày càng tăng trưởng và đóng góp tỷ trọng lớn cho tổng doanh thu của công ty mẹ.

Trong chia sẻ mới đây, ban lãnh đạo FRT cũng cho hay FRT vẫn duy trì mục tiêu mỗi quý một dịch vụ mới dành cho khách hàng. Trong quý I/2025, công ty sẽ ra mắt dịch vụ bảo lãnh thuốc.