Người Trung Quốc mất niềm tin vào Huawei vì scandal bắt giam nhân viên
Phúc Thịnh -
06/12/2019 08:11 (GMT+7)
Sự ủng hộ của người tiêu dùng Trung Quốc dành cho Huawei sau vụ công ty này bị Mỹ cấm vận bỗng chốc tan biến sau khi bài phỏng vấn một nhân viên lâu năm bị bắt giữ được đăng tải.
Người Trung Quốc đòi tẩy chay Huawei
Đã tròn một năm trôi qua kể từ khi bà Mạnh Vãn Chu - Giám đốc Tài chính Huawei và là con gái người sáng lập Nhậm Chính Phi - bị bắt tại Canada vì cáo buộc vi phạm lệnh cấm vận của Mỹ lên Iran.
Ngày 2/12, bà Mạnh đã đăng tâm thư chia sẻ những tháng ngày bị quản thúc tại Canada, cách bà trải qua nỗi sợ hãi, đau đớn, thất vọng, bất lực, dằn vặt và chấp nhận. Phần lớn bức thư của bà Mạnh nói về sự giúp đỡ, ủng hộ từ đồng nghiệp, bạn bè và người dân Trung Quốc.
Tuy nhiên, sau sự ủng hộ ban đầu, bà Mạnh bị cộng đồng mạng Trung Quốc phản ứng dữ dội. Tại quê nhà, bà được ví như "công chúa" vì là con gái của nhà sáng lập Huawei.
Bà Mạnh Vãn Châu bị quản thúc ở Canada. Ảnh: Canadian Press.
Đều bị bắt giam, nhưng không công bằng
Mới đây, trên mạng xã hội Weibo xuất hiện hàng loạt bình luận chứa những con số 985, 996, 251 và 404, tất cả đều liên quan đến một cựu nhân viên Huawei tên Li Hongyuan.
Cụ thể, 985 ám chỉ chương trình học tập dành cho sinh viên các trường đại học hàng đầu Trung Quốc, nơi mà Hongyuan đã tham gia. Tại Huawei, Hongyuan làm việc từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối trong 6 ngày liên tục (số 996).
Khi nhân viên này đòi hỏi gói trợ cấp nghỉ việc, Huawei đã báo cảnh sát, tố Hongyuan tống tiền khiến anh bị bắt giam trong 251 ngày, từ tháng 12/2018 đến tháng 8/2019. Sau khi được thả, Hongyuan nhận khoản tiền đền bù 15.000 USD. Cảnh sát không thể có bằng chứng cho rằng anh tống tiền công ty cũ.
Bài phỏng vấn kèm câu chuyện của Li Hongyuan đăng tải ngày 2/12 được lan truyền khắp Trung Quốc, tạo ra làn sóng phản ứng dữ dội. Ngay sau đó, toàn bộ bài viết, bình luận liên quan đến vụ việc bị gỡ bỏ dẫn đến lỗi 404.
Câu chuyện của Hongyuan khiến mọi chỉ trích đổ dồn về Huawei. Cùng thời điểm đó, bức thư của Mạnh Vãn Chu xuất hiện. Trong thời gian chờ dẫn độ về Mỹ, bà Mạnh bị quản thúc trong căn nhà 6 phòng ngủ, đầy đủ tiện nghi tại Vancouver (Canada).
Sau khi bị Mỹ đưa vào danh sách đen, Huawei nhận được sự ủng hộ lớn của người Trung Quốc. Tuy nhiên, sự ủng hộ này đang suy giảm nghiêm trọng. Ảnh: Getty Images.
"Một người tận hưởng ánh nắng Canada, người kia phải chịu cảnh tù tội, lạnh lẽo trong phòng giam Thâm Quyến", nhà tâm lý học Jiang Feng bình luận trên Zhihu, website hỏi đáp giống Quora.
Sau khi bị chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa vào danh sách đen, Huawei nhận được sự ủng hộ to lớn của người tiêu dùng Trung Quốc. Trong hoàn cảnh thương chiến Mỹ - Trung leo thang, nhiều người Trung Quốc sẵn sàng từ bỏ iPhone để chuyển sang dùng điện thoại Huawei.
Tuy nhiên, sau khi câu chuyện bị bắt oan của Hongyuan và bức thư của bà Mạnh xuất hiện, nhiều người Trung Quốc bắt đầu quay lưng lại với Huawei, thậm chí đưa ra lời lẽ cay nghiệt về công ty này.
Công ty "máu lạnh", "phi nhân tính"
Không ít người nhận định vụ bà Mạnh và nhân viên Li Hongyuan cho thấy sự khác biệt giữa tầng lớp thượng lưu và người bình dân tại Trung Quốc. "Nhiều người thuộc tầng lớp trung lưu tin rằng nếu học hành tốt, làm việc tích cực và ít quan tâm những gì xảy ra xung quanh, họ sẽ thực hiện được 'giấc mộng Trung Quốc'. Tuy nhiên, ước mơ đó đã tan vỡ", một blogger cay đắng viết.
Li Hongyuan là nhân viên của Huawei trong 12 năm. Khi nghỉ việc vào tháng 3 năm ngoái, ông yêu cầu được công ty trả gói hỗ trợ trị giá 48.000 USD. Tuy nhiên Hongyuan đã khởi kiện Huawei vào tháng 11/2018 vì không nhận được khoản tiền thưởng như lời hứa.
Một tháng sau, Hongyuan bị cảnh sát Thâm Quyến bắt giữ với cáo buộc tiết lộ bí mật thương mại, sau đó bị giam vào tháng 1 năm nay vì cáo buộc tống tiền. Tháng 8 vừa rồi, anh được thả tự do mà không phải trả khoản phạt nào.
Một dây chuyền sản xuất của Huawei tại Đông Quản (Trung Quốc). Ảnh: Getty Images.
Trong thông cáo chính thức, Huawei khẳng định công ty này không có lỗi, thậm chí thách thức ông Hongyuan chứng minh rằng mình bị oan.
"Huawei có quyền và nghĩa vụ báo cáo bất cứ hành vi bất hợp pháp cho chính quyền nếu nghi ngờ. Chúng tôi tôn trọng quyết định của chính quyền. Nếu Li Hongyuan tin rằng mình bị thiệt, anh ta có thể tìm kiếm sự công bằng thông qua pháp lý, thậm chí khởi kiện Huawei".
Trên mạng xã hội, nhiều người Trung Quốc dùng những từ như "máu lạnh" hay "kiêu ngạo" sau khi đọc tuyên bố của Huawei.
Jiang Jingjing là blogger công khai chỉ trích Huawei vì chà đạp lên quyền lợi nhân viên. "Khi một công ty trở nên máu lạnh, phi nhân tính, nó có nên tồn tại không?", ông này đặt câu hỏi.
Theo New York Times, Huawei từ lâu đã "nuôi dưỡng một nền văn hóa chó sói khi khuyến khích nhân viên làm việc vô cùng cực nhọc".
Khi mới vào Huawei làm việc, các nhân viên được phát giường, nệm để ngủ tại công ty vì họ sẽ phải làm rất nhiều. Hơn 10 năm trước, cái chết của hàng loạt nhân viên khiến văn hóa làm việc của Huawei bị chỉ trích nghiêm trọng. Một báo cáo cho biết có khoảng 6 nhân viên Huawei chết trong 2 năm, 4 trong số đó do tự tử.
Người Trung Quốc đòi tẩy chay Huawei
Sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ban hành lệnh cấm với Huawei, công ty này được xem là đại diện cho sức mạnh Trung Quốc, là mục tiêu của Mỹ để hủy hoại kinh tế Trung Quốc.
Khi bà Mạnh bị bắt và chiến tranh thương mại diễn ra, Huawei vẫn không có dấu hiệu suy sụp. Trong quý gần nhất, doanh số smartphone của Huawei tại Trung Quốc tăng 66% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi Apple và các đối thủ khác đều suy giảm.
Bây giờ, cộng đồng mạng Trung Quốc đang kêu gọi tẩy chay Huawei. Trên Twitter, ảnh chế sản phẩm còng tay Huawei đang lan truyền với thông điệp "mang đến chỗ ở, thức ăn miễn phí" ám chỉ cuộc sống trong tù.
Nhiều người thuộc tầng lớp trung lưu lo sợ rằng họ sẽ bị bắt giống Li Hongyuan. Họ chia sẻ những bài báo chia sẻ về cuộc sống trong tù đặc biệt là tại nhà tù Longgang ở Thâm Quyến, nơi Hongyuan bị giam trong 8 tháng.
Một số người dùng chia sẻ bài blog dài 3 phần được viết bởi một lập trình viên, người dành hơn một năm trong trại giam để viết game và phần mềm đánh bạc. Bài viết chia sẻ chi tiết cuộc sống trong không gian 32 m2 chứa 55 người, nơi mà họ ăn ở mỗi ngày.
Bức tâm thư của bà Mạnh trên Weibo nhận hơn 1.400 bình luận, đa số chỉ gõ số 251, số ngày mà Hongyuan bị giam. "Một công ty quá lớn để nhận chỉ trích còn đáng sợ hơn công ty quá lớn để sụp đổ", ông Nie Huihua, giáo sư kinh tế thuộc Đại học Nhân Dân (Bắc Kinh, Trung Quốc) nhận định.
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
(VNF) - Nguồn cung nhà ở xã hội tại Đức đang giảm nhanh trong khi giá nhà, giá thuê và chi phí xây dựng tiếp tục leo thang, khiến khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ ngày càng khó khăn. Các chuyên gia cảnh báo nước này sẽ cần khoảng 2 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 và chỉ xây mới sẽ không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.
(VNF) - Kinh tế Canada bước vào giai đoạn thử thách khi các động lực tăng trưởng truyền thống bị suy yếu, trong khi thị trường lao động và lạm phát tiếp tục tạo áp lực
(VNF) - World Cup 2026 được kỳ vọng tạo ra hàng chục tỷ USD giá trị kinh tế, hàng trăm nghìn việc làm và làn sóng du lịch toàn cầu chưa từng có. Tuy nhiên, phía sau những dự báo đầy tham vọng là bài toán chi phí khổng lồ, áp lực hạ tầng và câu hỏi liệu lợi ích thực tế có tương xứng với khoản đầu tư bỏ ra.
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
(VNF) - Làn sóng AI đang tạo ra những người chiến thắng vượt ra ngoài nhóm công nghệ và bán dẫn. Khi nhà đầu tư tìm kiếm các doanh nghiệp hưởng lợi ở cấp độ thứ hai và thứ ba từ cuộc đua AI, những cái tên tưởng chừng không liên quan như Ajinomoto, nhà sản xuất gia vị nổi tiếng của Nhật Bản, lại bất ngờ nổi lên.
(VNF) - Những vết nứt đang xuất hiện rõ hơn trong thị trường tín dụng tư nhân khi các khoản lỗ chưa thực hiện tăng mạnh và thu nhập lãi phi tiền mặt tiếp tục duy trì ở mức cao.
(VNF) - Một trang web được thiết kế giống hệt giao diện Excel đang gây sốt tại Hàn Quốc khi cho phép người dùng âm thầm theo dõi giá cổ phiếu ngay trong giờ làm việc. Sự lan truyền nhanh chóng của nền tảng này không chỉ khiến nhiều người thích thú vì tính sáng tạo mà còn làm dấy lên tranh cãi về mức độ ám ảnh đầu tư ngày càng lớn của dân văn phòng xứ kim chi.
(VNF) - Đồng won của Hàn Quốc đang giao dịch ở vùng đáy thấp nhất trong nhiều thập kỷ so với USD, bất chấp xuất khẩu chất bán dẫn tăng bùng nổ và thị trường chứng khoán thăng hoa.
(VNF) - Nhật Bản đã chi hơn 73 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên trong tháng qua, đánh dấu lần can thiệp đầu tiên kể từ năm 2024 khi giới chức ngày càng lo ngại đồng nội tệ suy yếu sẽ đẩy chi phí nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng lên cao.
(VNF) - Thị trường hợp đồng tương lai vĩnh viễn trị giá 61,7 nghìn tỷ USD vừa tiến thêm một bước lớn vào hệ thống tài chính Mỹ khi Coinbase và Kalshi chính thức ra mắt các sản phẩm perps được quản lý dành cho nhà đầu tư trong nước.
(VNF) - Từ mô hình tăng trưởng thần tốc dựa trên nguồn vốn gần như miễn phí từ nhà cung ứng, BYD đang bước vào giai đoạn chuyển đổi đầy áp lực khi dòng tiền suy yếu, nợ vay tăng mạnh và hàng chục tỷ USD nghĩa vụ tài chính dần lộ diện trên bảng cân đối kế toán.
(VNF) - Ngày càng nhiều người Mỹ phải tìm đến thực phẩm cứu trợ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, lạm phát kéo dài và các chương trình hỗ trợ thời kỳ đại dịch dần chấm dứt.
(VNF) - CP All, đơn vị vận hành chuỗi cửa hàng tiện lợi 7 Eleven tại Thái Lan, đã phản đối kế hoạch tái cấu trúc mảng kinh doanh tài chính do cổ đông lớn nhất là Tập đoàn Charoen Pokphand (CP) đề xuất, cho thấy những bất đồng nội bộ tại một trong những tập đoàn lớn nhất nước này.
(VNF) - Bộ Tài chính Mỹ đang xem xét khả năng phát hành tờ tiền mệnh giá 250 USD có in chân dung Tổng thống Donald Trump. Thông tin này được một quan chức của cơ quan này xác nhận với CBS News.
(VNF) - Giá vé “trên trời” cho các trận đấu tại World Cup 2026 đang làm dấy lên làn sóng phản ứng dữ dội tại Mỹ, đồng thời kéo theo cuộc điều tra từ các tổng chưởng lý bang New York và New Jersey nhằm vào FIFA – đơn vị tổ chức giải đấu.
(VNF) - Giá dầu tăng trong phiên giao dịch ngày 28/5 sau khi các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn hoạt động vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz.
(VNF) - Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có nguy cơ gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu do chiến sự Iran, chính sách thương mại liên tục thay đổi và xu hướng rút lui khỏi hợp tác quốc tế.
(VNF) - Hồng Kông đã vượt qua Thụy Sĩ để trở thành trung tâm giao dịch tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới, một vị thế được đánh giá là khó đảo ngược khi các trung tâm tài chính ở châu Á tăng trưởng nhanh hơn những “thiên đường an toàn” tại châu Âu, theo nhận định của Boston Consulting Group (BCG) hôm 27/5.
(VNF) - Hơn một nửa người dân Đức sống trong nhà thuê. Với chính sách ưu tiên bảo vệ người thuê thay vì khuyến khích sở hữu nhà, Đức đã xây dựng một thị trường nhà ở rất khác biệt. Tuy nhiên, áp lực giá thuê tăng cao và tình trạng thiếu nhà ở tại các đô thị lớn đang đặt ra nhiều thách thức mới cho quốc gia này.
(VNF) - Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang đổ hàng tỷ USD xây dựng kho dự trữ khoáng sản chiến lược để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng nghịch lý là phần lớn nguyên liệu tích trữ vẫn phải mua từ Bắc Kinh.
(VNF) - Sau khi Ấn Độ bất ngờ tăng thuế nhập khẩu kim loại quý, một thị trường lớn khác tại châu Á cũng nhanh chóng có động thái tương tự. Cơ quan hải quan Malaysia vừa thông báo sẽ áp thuế mới đối với vàng thỏi, đánh dấu lần đầu tiên quốc gia này áp thuế nhập khẩu với kim loại quý.
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.