Trên Nikkei Asian Review, nhà phân tích Fraser Howie - đồng tác giả cuốn Red Capitalism: The Fragile Financial Foundation of China's Extraordinary Rise - mô tả cuộc điều tra đối với hãng gọi xe Didi Global là diễn biến mới nhất trong "vụ đụng độ giữa ngành công nghệ Trung Quốc và các cơ quan quản lý".
Chính quyền Bắc Kinh đang thắt chặt kiểm soát ngành công nghệ sau nhiều năm buông lỏng. Tác động của chiến dịch trấn áp được thể hiện rõ trên thị trường chứng khoán. Hồi cuối năm ngoái, công ty fintech (công nghệ tài chính) Ant Group của tỷ phú Jack Ma bị yêu cầu hoãn IPO (phát hành cổ phiếu ra công chúng lần đầu).
Còn Didi bị các cơ quan quản lý Trung Quốc giáng đòn ngay sau khi IPO trên sàn New York (Mỹ). Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc yêu cầu các kho ứng dụng trên điện thoại thông minh gỡ bỏ ứng dụng của Didi, khiến công ty này mất hàng triệu người dùng mới.
Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc yêu cầu các kho ứng dụng trên điện thoại thông minh gỡ bỏ ứng dụng của Didi ngay sau khi công ty IPO trên sàn Mỹ. Ảnh: Reuters.Chuyên gia Fraser Howie cho rằng cuộc trấn áp của Bắc Kinh khiến nhiều người nhớ đến ông Yang Huaiding, triệu phú chứng khoán đầu tiên trong thời kỳ cải cách của Trung Quốc. Sau khi từ bỏ công việc luyện thép vào cuối những năm 1980, ông Yang bắt đầu giao dịch cổ phiếu.
Ở thời điểm đó, hầu hết người Trung Quốc chưa từng nghe nói đến chúng. Sau khi đợt phát hành cổ phiếu đầu tiên diễn ra vào cuối năm 1979, các doanh nghiệp quốc doanh trên cả nước cũng bắt đầu phát hành cổ phiếu.
Tuy nhiên, trong thập kỷ tiếp theo, những giao dịch vẫn khá lộn xộn. Các sàn giao dịch chính thức chỉ xuất hiện vào năm 1990. Trong giai đoạn đầu đầy biến động, một số nhà đầu tư đã thắng lớn.
Khi đầu tư nước ngoài đổ vào Trung Quốc đầu những năm 1990, cơn sốt cổ phiếu tràn lan khắp nơi. Hàng trăm nhà đầu tư lẻ như ông Yang cố gắng đưa thị trường trở nên lớn mạnh.
Tuy nhiên, đó là một thời kỳ đổi mới và thử nghiệm, thúc đẩy các công ty quốc doanh áp dụng những cấu trúc tiêu chuẩn để có thể tương tác với thực thể nước ngoài. Chính quyền Trung Quốc cũng đã học cách thực hiện quyền kiểm soát bằng việc trở thành cổ đông.
Hồi năm 1992, thị trường vẫn được giám sát bởi Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc. Việc ngân hàng trung ương xử lý không hiệu quả các đợt IPO ở Thâm Quyến đã gây ra một cuộc bạo động. Điều này thúc đẩy tạo ra một cơ quan quản lý thị trường chứng khoán riêng.
Năm 1992, sàn giao dịch Thâm Quyến giao dịch tổng cộng 43 tỷ NDT (6,63 tỷ USD) cổ phiếu trong cả năm. Để so sánh, tháng trước, quy mô giao dịch trung bình hàng ngày ở Thâm Quyến là 555 tỷ NDT. "Giá cổ phiếu giờ đã xa rời giá trị của nó", ông Yang bình luận.
Thị trường Trung Quốc thường bị chi phối bởi những đợt đầu cơ điên cuồng. Điều đó dẫn đến hàng loạt vụ nổ bong bóng sau mỗi 5-6 năm. Thị trường đã thay đổi nhiều từ thời kỳ của ông Yang. Nhưng một số vẫn giữ nguyên.
Với việc bong bóng tan vỡ diễn ra thường xuyên, đầu tư dài hạn nhìn chung không mang lại hiệu quả, trong khi đầu cơ ngắn hạn chiếm ưu thế. Đầu tư lẻ đã thay đổi đáng kể nhờ giao dịch trực tuyến. Nhưng tiền chủ yếu được kiểm soát bởi những quỹ tư nhân.
"Không thể coi Trung Quốc là quốc gia của các nhà đầu tư cổ phiếu", nhà phân tích Howie viết trên Nikkei Asian Review. Thành công của ông Yang và các nhà đầu tư khác chắc chắn đã giúp thúc đẩy thị trường trong những ngày đầu. Nhưng rõ ràng là không có cách nào để quay về giai đoạn hoang sơ ban đầu.
Cổ phần hóa thông qua phát hành cổ phiếu là một bước cần thiết để chuẩn bị cho các doanh nghiệp Trung Quốc làm những điều lớn hơn.
Tuy nhiên, những hạn chế về quy mô thực tế của thị trường và sự thận trọng đối với rủi ro pháp lý đã khiến nhiều công ty Trung Quốc muốn phát hành cổ phiếu trên sàn nước ngoài. Mô hình đó vẫn diễn ra đến tận ngày nay. Didi là công ty Trung Quốc mới nhất lên sàn Mỹ.
Hệ thống tài chính của Trung Quốc vẫn không phân bổ vốn hiệu quả. Quá nhiều tiền được đổ vào những mục tiêu chính sách hoặc cổ phiếu nóng. "Nhận định của ông Yang về giá cả và định giá cổ phiếu hoàn toàn chính xác", chuyên gia Howie nhận định.
Tuy nhiên, Bắc Kinh giờ nghi ngại việc doanh nghiệp Trung Quốc niêm yết trên sàn nước ngoài. Thị trường Mỹ từng được coi là nguồn vốn quan trọng mà Trung Quốc chưa thể thay thế.
Trong tuyên bố hôm 6/7, sau khi giáng đòn lên Didi, Hội đồng Nhà nước Trung Quốc cho biết sẽ cải thiện các quy định và luật pháp liên quan đến bảo mật dữ liệu, luồng dữ liệu xuyên biên giới và quản lý thông tin mật. Hội đồng khẳng định đang tăng cường giám sát và sửa đổi các quy tắc đối với những công ty Trung Quốc niêm yết trên sàn nước ngoài.
"Trung Quốc có thể không khuyến khích các công ty có triển vọng niêm yết ở nước ngoài. Điều đó sẽ thúc đẩy tham vọng phát triển thị trường tài chính tại Trung Quốc đại lục", chuyên gia Martin Chorzempa tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, bình luận.
"Và các nhà đầu tư có thể muốn đặt câu hỏi cho doanh nghiệp Trung Quốc để đối phó với những rủi ro (pháp lý) tiềm ẩn", chuyên gia Howie nhận định.
Tags:
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
(VNF) - Nhật Bản đã chi hơn 73 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên trong tháng qua, đánh dấu lần can thiệp đầu tiên kể từ năm 2024 khi giới chức ngày càng lo ngại đồng nội tệ suy yếu sẽ đẩy chi phí nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng lên cao.
(VNF) - Thị trường hợp đồng tương lai vĩnh viễn trị giá 61,7 nghìn tỷ USD vừa tiến thêm một bước lớn vào hệ thống tài chính Mỹ khi Coinbase và Kalshi chính thức ra mắt các sản phẩm perps được quản lý dành cho nhà đầu tư trong nước.
(VNF) - Giá vàng đang tiến gần đến một bước ngoặt quan trọng, kỳ vọng sẽ giảm về 4.097,99 USD - mức thấp nhất của tháng 3 hoặc thậm chí thấp hơn.
(VNF) - Từ mô hình tăng trưởng thần tốc dựa trên nguồn vốn gần như miễn phí từ nhà cung ứng, BYD đang bước vào giai đoạn chuyển đổi đầy áp lực khi dòng tiền suy yếu, nợ vay tăng mạnh và hàng chục tỷ USD nghĩa vụ tài chính dần lộ diện trên bảng cân đối kế toán.
(VNF) - Ngày càng nhiều người Mỹ phải tìm đến thực phẩm cứu trợ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, lạm phát kéo dài và các chương trình hỗ trợ thời kỳ đại dịch dần chấm dứt.
(VNF) - CP All, đơn vị vận hành chuỗi cửa hàng tiện lợi 7 Eleven tại Thái Lan, đã phản đối kế hoạch tái cấu trúc mảng kinh doanh tài chính do cổ đông lớn nhất là Tập đoàn Charoen Pokphand (CP) đề xuất, cho thấy những bất đồng nội bộ tại một trong những tập đoàn lớn nhất nước này.
(VNF) - Kevin Warsh được đánh giá có góc nhìn cởi mở hơn với Bitcoin, song ưu tiên kiểm soát lạm phát có thể khiến crypto chưa dễ hưởng lợi.
(VNF) - Bộ Tài chính Mỹ đang xem xét khả năng phát hành tờ tiền mệnh giá 250 USD có in chân dung Tổng thống Donald Trump. Thông tin này được một quan chức của cơ quan này xác nhận với CBS News.
(VNF) - Giá vé “trên trời” cho các trận đấu tại World Cup 2026 đang làm dấy lên làn sóng phản ứng dữ dội tại Mỹ, đồng thời kéo theo cuộc điều tra từ các tổng chưởng lý bang New York và New Jersey nhằm vào FIFA – đơn vị tổ chức giải đấu.
(VNF) - Giá dầu tăng trong phiên giao dịch ngày 28/5 sau khi các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn hoạt động vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz.
(VNF) - Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có nguy cơ gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu do chiến sự Iran, chính sách thương mại liên tục thay đổi và xu hướng rút lui khỏi hợp tác quốc tế.
(VNF) - Hồng Kông đã vượt qua Thụy Sĩ để trở thành trung tâm giao dịch tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới, một vị thế được đánh giá là khó đảo ngược khi các trung tâm tài chính ở châu Á tăng trưởng nhanh hơn những “thiên đường an toàn” tại châu Âu, theo nhận định của Boston Consulting Group (BCG) hôm 27/5.
(VNF) - Hơn một nửa người dân Đức sống trong nhà thuê. Với chính sách ưu tiên bảo vệ người thuê thay vì khuyến khích sở hữu nhà, Đức đã xây dựng một thị trường nhà ở rất khác biệt. Tuy nhiên, áp lực giá thuê tăng cao và tình trạng thiếu nhà ở tại các đô thị lớn đang đặt ra nhiều thách thức mới cho quốc gia này.
(VNF) - Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang đổ hàng tỷ USD xây dựng kho dự trữ khoáng sản chiến lược để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng nghịch lý là phần lớn nguyên liệu tích trữ vẫn phải mua từ Bắc Kinh.
(VNF) - Sau khi Ấn Độ bất ngờ tăng thuế nhập khẩu kim loại quý, một thị trường lớn khác tại châu Á cũng nhanh chóng có động thái tương tự. Cơ quan hải quan Malaysia vừa thông báo sẽ áp thuế mới đối với vàng thỏi, đánh dấu lần đầu tiên quốc gia này áp thuế nhập khẩu với kim loại quý.
(VNF) - Hai nhà sản xuất chip nhớ Micron và SK Hynix vừa gia nhập nhóm doanh nghiệp có vốn hóa vượt 1.000 tỷ USD, trong bối cảnh nhu cầu chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục tăng mạnh.
(VNF) - Trong khi các hãng công nghệ đua nhau phát triển AI và thiết bị ngày càng thông minh, một chàng trai 28 tuổi tại New York lại kiếm hàng trăm nghìn USD nhờ hồi sinh điện thoại gập, máy nghe CD và những món đồ công nghệ tưởng chừng đã lỗi thời để bán cho Gen Z – thế hệ đang khao khát cảm giác “ít online hơn”.
(VNF) - Từ Phố Wall đến châu Á, AI trở thành động cơ dịch chuyển dòng vốn lớn nhất thế giới, đóng vai trò tương tự Internet những năm 2000 hay điện khí hóa thế kỷ 20.
(VNF) - Từ khoản vay 1 triệu USD dành cho Elon Musk trong những ngày đầu Tesla bên bờ vực phá sản, Antonio Gracias giờ đây có thể bước vào hàng ngũ siêu tỷ phú toàn cầu khi SpaceX chuẩn bị thực hiện đợt IPO được dự báo lớn nhất lịch sử. Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng Musk, nhà đầu tư kín tiếng này đang đứng trước cơ hội sở hữu khối tài sản trị giá hàng chục, thậm chí hơn 100 tỷ USD.
(VNF) - Giá dầu thế giới, đồng USD, thị trường chứng khoán toàn cầu và giá vàng đồng loạt biến động mạnh trong phiên 26/5 khi nhà đầu tư giằng co giữa kỳ vọng Mỹ - Iran đạt được thỏa thuận hòa bình và lo ngại căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang sau các cuộc không kích mới của Washington.
(VNF) - Giá bạc tăng gần gấp ba lần vàng trong phiên giao dịch ngày 25/5, kéo tỷ lệ vàng/bạc xuống mức thấp hiếm thấy và làm dấy lên câu hỏi lớn trên thị trường kim loại quý.
(VNF) - Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột kéo dài ba tháng, trong đó Tehran được cho là sẽ mở lại eo biển Hormuz. Trong khi đó, Mỹ tiếp tục mở các đợt không kích mới, hoạt động vận tải dầu khí qua tuyến hàng hải chiến lược này bắt đầu có dấu hiệu phục hồi.
(VNF) - Các nhà đầu tư Trung Quốc đang ráo riết tìm kiếm những con đường thay thế để mua bán cổ phiếu nước ngoài. Động thái này diễn ra sau khi Bắc Kinh phát động chiến dịch mạnh tay nhất từ trước đến nay nhằm trấn áp hoạt động giao dịch chứng khoán xuyên biên giới trái phép, với mục tiêu ngăn chặn dòng vốn tháo chạy ra nước ngoài.
(VNF) - Ông Hun Sen áp dụng các biện pháp pháp lý mạnh tay với các quan chức chính phủ trục lợi từ các đường dây lừa đảo trực tuyến và những người liên quan.
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.
