Trong bài viết đăng tải trên tờ Sydney Morning Herald của Australia, chuyên gia kinh tế Bartholomeusz cho rằng đời sống xã hội hậu Covid-19 sẽ đặt ra rất nhiều thách thức đối với các chính phủ, doanh nghiệp và hộ gia đình.
Đại dịch cũng tạo ra vô số tình huống khó khăn cho các ngân hàng trung ương khi phải cố gắng cân bằng giữa nợ không bền vững, tham vọng tăng trưởng kinh tế và rủi ro từ bong bóng tài chính. Đây là những yếu tố có thể dẫn tới một cuộc khủng hoảng tài chính khác trong khi thế giới vẫn còn rất "mong manh".
Thách thức lớn nhất và cũng là hạn chế lớn nhất của các chính phủ, doanh nghiệp, hộ gia đình và ngân hàng trung ương là di sản nợ. Trên toàn cầu, đặc biệt là tại các nền kinh tế phát triển - đáng chú ý nhất là Mỹ, nợ đã ở ngưỡng cao lịch sử ngay từ trước khi đại dịch bùng phát.
Trước khi nợ toàn cầu trong giai đoạn đại dịch tăng lên mức 360.000 tỷ USD, tương đương 320% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu, con số này đã là 75.000 tỷ USD và chiếm đến 40% tổng GDP, nhiều hơn mức trước khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
Nợ công toàn cầu hiện ở mức cao nhất trong lịch sử. Do hậu quả của những chương trình hỗ trợ tài chính mà các chính phủ đã bổ sung khoảng 11.000 tỷ USD nợ. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết tại các nền kinh tế tiên tiến, nợ công được dự báo sẽ tăng gần 19% trong năm nay lên tương đương 130% GDP toàn cầu.
Tại Australia, Chính phủ của Thủ tướng Scott Morrison đã phản ứng nhanh chóng với đại dịch bằng cách biến khoản thặng dư dự kiến 5 tỷ AUD (3,4 tỷ USD) của tài khóa 2019 - 2020 thành khoản thâm hụt trị giá 85 tỷ AUD (57,8 tỷ USD). Nợ chính phủ liên bang, tương đương khoảng 579 tỷ AUD (387,6 tỷ USD) vào thời điểm bắt đầu đại dịch, dự kiến sẽ "nở" thành 1.000 tỷ USD hoặc cao hơn thế.
Tại Mỹ, thâm hụt ngân sách liên bang đang phát triển từ mức dưới 1.000 tỷ USD vào tài khóa trước lên ngưỡng 3.700 tỷ USD trong tài khóa hiện tại, với khả năng có thể tăng cao hơn nữa nếu xuất hiện thêm một gói hỗ trợ tài chính khác.
Nợ công của Mỹ đã ở mức 16.800 tỷ USD trong năm 2019. Vào tháng trước, con số này là 20.300 tỷ USD và dự báo sẽ đạt khoảng 26.500 tỷ USD trong tháng này, khi các chính sách tài khóa ban đầu để ứng phó với đại dịch được triển khai.
Tuy nhiên, không chỉ có nợ chính phủ đang tiếp tục tăng lên. Trong báo cáo vừa công bố tuần qua của nhà quản lý quỹ toàn cầu Janus Henderson, tác giả đã chỉ ra rằng những khoản vay mượn của các công ty toàn cầu đã tăng 8,1%, lên mức kỷ lục 8.300 tỷ USD vào tháng Một, ghi nhập tốc độ tăng nợ nhanh nhất trong vòng 5 năm.
Nhưng đó là thời điểm trước khi đại dịch bùng phát. Dự báo, con số này sẽ tăng thêm 12%, tương đương 1.000 tỷ USD trong năm nay, trong đó gần một nửa số nợ mới thuộc về các công ty Mỹ.
Dự báo của chuyên gia Janus Henderson có lẽ cũng khá "cực đoan" khi cho rằng các công ty Mỹ đã vay gần 750 tỷ USD trong quý I/2020 và không giống như các công ty Australia đã huy động được hơn 30 tỷ AUD (20,4 tỷ USD) vốn chủ sở hữu trong năm nay, những doanh nghiệp này vẫn thích nợ hơn là bổ sung vốn chủ sở hữu .
Đã có một làn sóng hạ xếp hạng tín dụng và sự gia tăng mạnh mẽ số lượng các công ty lớn vỡ nợ tại Mỹ. Khi hỗ trợ tài chính giảm, mức độ khó khăn của các công ty và thất bại có thể sẽ tăng lên.
Tuy nhiên, những căng thẳng trong khu vực các doanh nghiệp vừa và nhỏ thậm chí còn nghiêm trọng hơn vì nhiều người trong số đó đã mất đi thu nhập do các lệnh phong tỏa và hạn chế ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh, trong khi lãi suất trên các khoản nợ, ngay cả khi việc thanh toán đã được trì hoãn hoặc tái cơ cấu lại nợ, thì nợ vẫn tiếp tục tăng lên. Nhiều doanh nghiệp khó trụ vững được cho tới khi đại dịch kết thúc.
Trong khi đó, Australia đã tiến vào đại dịch với một trong những tỷ lệ nợ hộ gia đình trên mức thu nhập cao nhất thế giới. Các khoản lỗ thu nhập và nợ trả chậm, gia hạn trả nợ cho ngân hàng chỉ làm trầm trọng thêm mức độ căng thẳng, ngay cả khi những hộ gia đình đó duy trì thu nhập và trở nên thận trọng hơn trong chi tiêu.
Do đó, khi đại dịch gây ra một sự gia tăng lớn về con số thất nghiệp, khiến nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp bị mất thu nhập trong các nền kinh tế phát triển, thì di sản là một sự gia tăng khổng lồ mức nợ trong các nền kinh tế.
Đối với các chính phủ và ngân hàng trung ương, di sản này - đến sau một thập kỷ tăng trưởng thấp và nợ tăng sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 - sẽ là một hạn chế đối với các chính sách trong tương lai.
Nợ liên quan tới đại dịch sẽ có thể được dự báo là tăng trưởng thấp nhất, ảnh hưởng đến chính nguồn thu của chính phủ, khi các chính phủ cố gắng kiểm soát ngân sách và các khoản vay không bền vững, hạn chế chi tiêu ít nhất là trong năm tới.
Đối với các ngân hàng trung ương, đại dịch rõ ràng đã "khóa" họ vào một môi trường có tỷ lệ từ âm đến cực thấp. Tuy nhiên, các cơ quan này vẫn sẽ tiếp tục bơm thanh khoản vào hệ thống tài chính của mình. Một tỷ lệ lãi suất thực và tín dụng dồi dào sẽ khuyến khích sức mạnh đòn bẩy và buộc các nhà đầu tư chấp nhận rủi ro ngày càng tăng. Hậu quả là bong bóng đầu cơ có thể xuất hiện.
Thêm một kỷ nguyên khác của các loại chính sách mà Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) đã theo đuổi kể từ khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 làm biến dạng thêm mọi thứ được coi là bình thường trong các chính sách tiền tệ và thiết lập thị trường tài chính của giai đoạn trước khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008.
Để đối phó với những thiệt hại gây ra cho các nền kinh tế thực, các ngân hàng trung ương có thể lại tạo ra một cuộc khủng hoảng tài chính khác, khi kết hợp giữa mức nợ không bền vững và một bong bóng khổng lồ của thị trường chứng khoán, vào một thời điểm nào đó trong tương lai.
Kết thúc bài viết, tác giả nhận định đại dịch đến một lúc nào đó sẽ kết thúc, nhưng những di sản sẽ còn tồn tại và kéo dài, có thể là trong vòng một thập kỷ tới hoặc thậm chí là một thế hệ sau này vẫn sẽ tiếp tục phải vật lộn với những gì mà khủng hoảng tài chính toàn cầu và đại dịch đã tạo ra.
Xem thêm: Đà Nẵng giãn cách vì Covid-19: Phó chủ tịch Lê Trung Chinh gửi thư mong du khách thông cảm
Tags:
(VNF) - Sau hơn 2 giờ hội đàm tại Bắc Kinh ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phát đi hàng loạt tín hiệu đáng chú ý về thương mại, công nghệ, Đài Loan và hợp tác chiến lược, cho thấy nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ mời ông Jensen Huang, giám đốc điều hành của Nvidia, lên chuyên cơ Air Force One vào tối 12/5 khi ông chuẩn bị tới Bắc Kinh tham dự hội nghị thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc.
(VNF) - Theo sắc lệnh được chính phủ ban hành ngày 13/5, Ấn Độ đã nâng thuế nhập khẩu vàng và bạc từ 6% lên 15%, trong nỗ lực hạn chế nhập khẩu kim loại quý và giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối quốc gia.
(VNF) - Cả phe lạc quan và phe bi quan đều cho rằng thị trường hiện tại có thể đang lặp lại kịch bản năm 1999. Vì vậy, một bên kêu gọi bán tháo cổ phiếu công nghệ, trong khi bên còn lại lại xem đây là cơ hội để mua vào.
(VNF) - Chuyên gia cho rằng, thường phải có những cú sốc lớn hoặc sự kiện bất ngờ thì hệ thống mới thay đổi. Nếu cuộc chiến kéo dài và hậu quả kinh tế càng nghiêm trọng, đây là cơ hội và động lực để cải tổ chuỗi cung ứng năng lượng cho nền kinh tế thế giới bền vững hơn.
(VNF) - Blockchain và AI đang mở ra mô hình tài chính mới cho bất động sản thương mại khi cho phép chuyển khoản vay cùng mức lãi suất sang tài sản khác mà không phải chịu phí phạt trả trước. Công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp tăng thanh khoản và thúc đẩy giao dịch trên thị trường.
(VNF) - Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), Bộ Tài chính Mỹ đã phải chi 628 tỷ USD tiền lãi ròng trong năm nay cho các khoản vay của chính phủ.
(VNF) - Một loạt lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu của Mỹ sẽ tháp tùng Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này, trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh nỗ lực thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư và tìm cách kéo dài thỏa thuận đình chiến trong cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Giá bạc thế giới đang trở thành tâm điểm của thị trường kim loại quý khi liên tục tăng mạnh và vượt xa tốc độ tăng của vàng.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất đáp trả của Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 10 tuần ở Trung Đông, gọi đó là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”, trong khi Tehran tuyên bố sẽ “không bao giờ khuất phục”. Tình trạng bế tắc tiếp tục khiến eo biển Hormuz bị tê liệt và làm xáo trộn thị trường năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Nhà đầu tư tổ chức vẫn tiếp tục đổ tiền vào tín dụng tư nhân, thậm chí trong một số trường hợp còn tăng mạnh tỷ trọng phân bổ, dù ngày càng xuất hiện nhiều lo ngại về tiêu chuẩn cho vay, sự thiếu minh bạch trong định giá và mức độ tập trung ngành.
(VNF) - Lời kêu gọi của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, đề nghị người dân tạm hoãn mua vàng cho đám cưới trong vòng một năm, được xem là khá bất thường tại một quốc gia mà vàng từ lâu không chỉ là tài sản tích trữ mà còn gắn sâu với truyền thống văn hóa và các sự kiện trọng đại của mỗi gia đình.
(VNF) - Cựu thủ tướng - tỷ phú Thái Lan Thaksin Shinawatra đã được trả tự do theo diện tạm tha vào sáng nay (11/5), trong sự reo hò chào đón của đám đông, 8 tháng sau khi tòa án buộc ông phải chấp hành án tù mà trước đó ông đã tránh bằng thời gian nằm viện kéo dài.
(VNF) - 9 năm sau chuyến thăm xa hoa đầu tiên tới Trung Quốc trên cương vị tổng thống Mỹ, ông Donald Trump dự kiến sẽ trở lại Bắc Kinh từ ngày 13-15/5 theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Trong bối cảnh căng thẳng về thuế quan, Đài Loan và cạnh tranh công nghệ vẫn âm ỉ, hội nghị thượng đỉnh lần này sẽ là phép thử quan trọng đối với khả năng ổn định mối quan hệ đầy rạn nứt giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Hai anh em Zhu Shuangquan và Zhu Shunquan đã gia nhập hàng ngũ tỷ phú USD sau khi cổ phiếu công ty vật liệu bán dẫn Hubei Dinglong tăng vọt gần 116% trong 1 năm qua.
(VNF) - Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã kêu gọi 1,4 tỷ người dân nước này làm việc tại nhà, hạn chế đi lại và ngừng mua vàng, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran tiếp tục đẩy chi phí năng lượng leo thang.
(VNF) - Căng thẳng trên thị trường tín dụng tư nhân Mỹ đang lan sang lĩnh vực vốn đầu tư tư nhân, đẩy chi phí vay tăng cao, gây áp lực tái cấp vốn và làm suy giảm định giá tài sản trên toàn thị trường.
(VNF) - Khi blockchain và trí tuệ nhân tạo bắt đầu tiến sâu vào lĩnh vực bất động sản, việc mua bán nhà đất bằng crypto không còn là ý tưởng xa vời. Các công ty công nghệ đang tìm cách thay thế quy trình giấy tờ kéo dài hàng tuần bằng những giao dịch số hóa chỉ diễn ra trong vài giờ, với toàn bộ dữ liệu quyền sở hữu được ghi nhận trực tiếp trên blockchain.
(VNF) - Xe hơi Trung Quốc gần như vắng bóng trên đường phố Mỹ, nhưng phụ tùng ô tô do Trung Quốc sản xuất lại hiện diện ngày càng sâu rộng trong những chiếc xe mang thương hiệu Mỹ.
(VNF) - Bộ trưởng Thương mại Mỹ từng dự đoán chính phủ sẽ cấp 80.000 Thẻ Vàng và thu về hơn 100 tỷ USD. Tuy nhiên, mới chỉ có 338 người nộp đơn xin Thẻ Vàng, và chỉ 165 người trong số đó đóng khoản phí xử lý thị thực 15.000 USD.
(VNF) - Thế giới đang tiêu thụ lượng dầu dự trữ với tốc độ kỷ lục khi cuộc chiến với Iran làm tê liệt dòng chảy năng lượng từ Vịnh Ba Tư, bào mòn chính “tấm đệm an toàn” vốn bảo vệ thị trường trước các cú sốc nguồn cung.
(VNF) - Cuộc chiến Iran nhiều khả năng sẽ trở thành tâm điểm trong hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và , khiến khả năng giải quyết các vấn đề như thuế quan và nguồn cung đất hiếm trở nên khó khăn hơn.
(VNF) - Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác tiếp tục đẩy mạnh tích trữ kim loại quý. Làn sóng mua vào mạnh mẽ này đang trở thành bệ đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì trên mốc 4.700 USD/ounce, đồng thời củng cố kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong thời gian tới.
(VNF) - Lời cảnh báo trị giá 397 tỷ USD của "trùm đầu tư" Warren Buffett và Greg Abel dành cho Phố Wall đang trở nên ngày càng đáng lo ngại, trong bối cảnh thị trường chứng khoán Mỹ liên tục lập đỉnh mới dù nhiều dấu hiệu rủi ro đã xuất hiện.
(VNF) - Xung đột Iran gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung naphtha trên toàn châu Á, đẩy giá bao bì thực phẩm và các sản phẩm y tế tăng cao, khiến châu lục này đối mặt với một cuộc khủng hoảng mới.
(VNF) - Sau hơn 2 giờ hội đàm tại Bắc Kinh ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phát đi hàng loạt tín hiệu đáng chú ý về thương mại, công nghệ, Đài Loan và hợp tác chiến lược, cho thấy nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
