Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh: 'Ngoại giao cần tầm nhìn mới, tư duy mới'
Phạm Bình Minh -
29/08/2019 14:52 (GMT+7)
(VNF) - Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh vừa có bài viết về ngành ngoại giao trong bối cảnh mới, trong đó nêu thông điệp cần coi trọng khả năng thích ứng, điều chỉnh nhạy bén cho phù hợp với tình hình mới. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài viết này, đầu đề do Tòa soạn đặt lại.
Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh.
Đã tròn 50 năm kể từ ngày Bác đi xa và dân tộc ta thực hiện Di chúc của Người, Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh luôn là kim chỉ nam cho Ngoại giao Việt Nam. Đối với các thế hệ cán bộ ngoại giao Việt Nam, Bác Hồ luôn là người Thầy lớn, một thiên tài ngoại giao đã xây dựng một phong cách ngoại giao Việt Nam.
Những tư tưởng, phương châm kinh điển mà Bác chỉ ra như “Dĩ bất biến ứng vạn biến”, ngoại giao tâm công, “Ngũ tri” (biết mình, biết người, biết thời thế, biết dừng, biết biến) là bài học nằm lòng đối với các cán bộ làm công tác đối ngoại.
Dưới ánh sáng của Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh, 74 năm qua, ngành Ngoại giao Việt Nam đã từng bước trưởng thành và đạt nhiều thành tựu to lớn mang tính lịch sử, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ngoại giao Việt Nam đã kế thừa tinh hoa ngoại giao truyền thống của ông cha ta, đồng thời phát huy được những giá trị mới trong thời đại Hồ Chí Minh.
Trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập dân tộc và thống nhất đất nước, cùng với những “binh chủng” khác, ngoại giao luôn có mặt ở tuyến đầu. Với tài trí ngoại giao và nhãn quan chiến lược sắc bén của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nền ngoại giao cách mạng đã thực hiện chủ trương “hòa để tiến” bằng Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946 và Tạm ước 14/9/1946, góp phần giữ vững thành quả cách mạng và chính quyền non trẻ trước hiểm họa thù trong giặc ngoài, kéo dài thời gian hòa bình để chuẩn bị lực lượng cho kháng chiến.
Trong hai cuộc kháng chiến thần thánh của dân tộc ta, ngoại giao đã thực sự trở thành một mặt trận, sát cánh cùng các mặt trận quân sự và chính trị tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn. Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 và Hiệp định Pa-ri 1973 đã trở thành những dấu ấn lịch sử của nền ngoại giao cách mạng, hiện thực hóa chủ trương giành thắng lợi từng bước, tiến đến giành thắng lợi cuối cùng bằng Chiến thắng lịch sử mùa xuân năm 1975, thống nhất đất nước.
Trong thời bình, như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định tại Hội nghị Ngoại giao 28 (2013), “Ngoại giao đi đầu trong kiến tạo hòa bình, bảo vệ Tổ quốc và thu hút nguồn lực cho phát triển đất nước”. Đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển đã tỏ rõ tính đúng đắn, phục vụ hiệu quả các lợi ích an ninh và phát triển, nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế.
Nhờ đó, từ chỗ bị bao vây cô lập, đến nay Việt Nam đã tạo dựng được môi trường đối ngoại thuận lợi. Chúng ta đã có quan hệ ngoại giao với 189/193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc, thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược và Đối tác toàn diện với 30 nước, trong đó có tất cả các nước lớn ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và toàn bộ 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp Quốc.
Vai trò, vị thế của Việt Nam trong ASEAN và trên 70 tổ chức khu vực và quốc tế khác ngày càng được coi trọng. Việc Việt Nam được bầu làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 - 2021 với số phiếu cao kỷ lục (192/193 phiếu) và đảm nhận thành công rất nhiều trọng trách đa phương như chủ nhà APEC 2017, Diễn đàn Kinh tế Thế giới về ASEAN (WEF ASEAN) 2018, tổ chức tốt Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ hai (2019) đã khẳng định tầm vóc và vị thế mới của đất nước.
Có thể nói, Ngoại giao Việt Nam đã thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ khi Người phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị Ngoại giao năm 1964 về mục đích của ngoại giao: “Nói tóm tắt là nâng cao địa vị quốc tế của nước mình”.
Đoàn kết dân tộc gắn với đoàn kết quốc tế: yếu tố cơ bản để thành công
Đại đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế là một trong những nội dung cốt lõi trong Tư tưởng Hồ Chí Minh. Bác Hồ đã khái quát tư tưởng ấy qua hai câu thơ rất giàu hình ảnh:
“Quan sơn muôn dặm một nhà Vì trong bốn biển đều là anh em”.
Bám sát tư tưởng đó, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại luôn là phương châm và cũng làbài học lớn của ngoại giao Việt Nam. Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước trước đây cũng như sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay, Đảng và Nhà nước ta rất coi trọng đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế.
Chúng ta nhận thức rõ sức mạnh của ngoại giao bắt nguồn từ sức mạnh tổng hợp của muôn triệu người con đất Việt cùng đồng tâm, nhất trí, cùng nhìn về một hướng, luôn hành động vì lợi ích quốc gia - dân tộc. Sức mạnh ấy cũng đến từ sự phối hợp chặt chẽ giữa tất cả các lực lượng làm công tác đối ngoại để cùng góp phần giữ nước từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước còn chưa nguy. Sức mạnh ấy đến từ sự ủng hộ của bạn bè quốc tế với chính nghĩa và các lợi ích chính đáng của Việt Nam - một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.
Tư tưởng Ngoại giao Hồ Chí Minh với hội nhập quốc tế
Ngay trong những tháng ngày đất nước còn chiến tranh, chưa được thống nhất, tầm nhìn xa của Chủ tịch Hồ Chí Minh về hội nhập quốc tế đã được thể hiện rất rõ. Người khẳng định: “Việt Nam là một bộ phận của thế giới, cũng không thể đi ngược dòng lịch sử được”.
Thực hiện tầm nhìn chiến lược đó của Bác, ngoại giao Việt Nam đã làm tốt vai trò “mở đường”, “cầu nối”, đồng hành với các bộ, ban, ngành, địa phương, doanh nghiệp trong những chặng đường hội nhập của đất nước. Nhiều chủ trương, chính sách lớn đã được ban hành và triển khai. Những thành tựu của công cuộc Đổi mới gần 35 năm qua đã khẳng định vai trò quan trọng của ngoại giao trong tiến trình hội nhập quốc tế.
Việt Nam đã gia nhập ASEAN năm 1995, APEC năm 1998, trở thành thành viên sáng lập của nhiều diễn đàn, liên kết khu vực và quốc tế quan trọng như Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM), Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng Châu Á (AIIB), ký Hiệp định Thương mại tự do và Hiệp định Bảo hộ đầu tư với Liên minh Châu Âu… Những bước đi chủ động, tích cực trong hội nhập quốc tế đã mang lại những lợi ích thiết thực cho đất nước, góp phần đưa Việt Nam trở thành một bộ phận không thể tách rời của cộng đồng quốc tế, đúng như phương châm Bác Hồ đã từng căn dặn.
Tầm nhìn mới, tư duy mới
Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng khả năng thích ứng, điều chỉnh nhạy bén của ngoại giao cho phù hợp với tình hình mới. Quan điểm của Người là: “Tình hình mới đã đặt ra những nhiệm vụ mới, phương châm mới, sách lược mới… Chính sách và khẩu hiệu cũng phải thay đổi cho phù hợp với tình hình mới”.
Phát biểu chỉ đạo Hội nghị Ngoại giao lần thứ 30 (8/2018), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy trong công tác đối ngoại theo hướng “dám nghĩ, dám làm, có tinh thần chủ động tiến công, dám vượt ra khỏi những tư duy, những lĩnh vực quen thuộc để có suy nghĩ và hành động vượt tầm quốc gia, đạt tới tầm khu vực và quốc tế”.
Tình hình thế giới và khu vực đang chuyển động nhanh chóng và sâu sắc. Nhiều nước lớn và các đối tác chủ chốt của ta đã và đang có những điều chỉnh chính sách quan trọng. Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang mang lại cả những cơ hội và thách thức đối với đất nước. Do đó, đổi mới tư duy và nâng cao khả năng thích ứng là yêu cầu cấp thiết đối với ngoại giao Việt Nam trong tình hình mới nhằm nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức để định vị đất nước một cách có lợi nhất trong cục diện mới đang định hình.
Thời gian tới, đi đôi với việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định, chúng ta tiếp tục thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, làm sâu sắc quan hệ với các nước, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng. Đó là những phương hướng, nhiệm vụ lớn của Ngoại giao Việt Nam. Trong đó, đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương, đảm nhận tốt các trọng trách Chủ tịch ASEAN 2020 và Uy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 - 2021 là những trọng tâm toàn ngành đang khẩn trương chuẩn bị với quyết tâm và trách nhiệm cao.
Đồng thời, ngành ngoại giao sẽ tiếp tục sát cánh cùng các ngành, kiên định bảo vệ vững chắc chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia; kịp thời bảo hộ lợi ích chính đáng của công dân Việt Nam trên thế giới; hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng hướng về quê hương; nỗ lực quảng bá hình ảnh đất nước Việt Nam tươi đẹp, năng động, yêu chuộng hòa bình; đồng hành cùng các doanh nghiệp trong tiến trình mở rộng quan hệ kinh tế quốc tế.
Kiên định con đường Bác Hồ đã chọn, phát huy truyền thống vẻ vang và những thành tựu to lớn trong 74 năm qua, ngành Ngoại giao Việt Nam đang vững bước tiến lên, viết tiếp những trang sử vàng của nền ngoại giao cách mạng Việt Nam.
(VNF) - Với mức tăng trưởng GDP đạt 7,83% trong quý I/2026, Việt Nam tiếp tục đứng đầu nhóm ASEAN-6, vượt xa nhiều nền kinh tế lớn trong khu vực và cao gần gấp ba lần Philippines, Thái Lan – hai quốc gia có tốc độ tăng trưởng thấp nhất khu vực.
(VNF) - UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch phát triển dịch vụ logistics thời kỳ 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050 với mục tiêu đưa địa phương trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa trọng điểm của khu vực Tây Nguyên.
(VNF) - Hòa Phát đề xuất sản xuất ray và cấu kiện thép, trong khi Viettel muốn phát triển hệ thống điều hành, tín hiệu cho đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Bộ Xây dựng yêu cầu hoàn thiện các nhiệm vụ công nghệ trọng điểm ngay trong tháng 5, hướng tới mục tiêu từng bước tự chủ công nghệ cho siêu dự án 67 tỷ USD trước năm 2028.
(VNF) - Theo TS Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, Việt Nam cần tạo đột phá về thể chế nhằm khơi thông nguồn lực từ khu vực tư nhân, thị trường vốn và dòng vốn FDI thế hệ mới, thay vì tiếp tục phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng và đầu tư công.
(VNF) - Theo đề xuất, trường hợp nhân lực chất lượng cao cam kết làm việc, cống hiến cho TP. Hà Nội tối thiểu 10 năm trở lên thì được tặng nhà ở (biệt thự, liên kế hoặc chung cư).
(VNF) - PC1 khẳng định toàn bộ các hoạt động sản xuất kinh doanh vẫn đang được triển khai bình thường tại các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp, vận hành nhà máy và các dự án trong nước và quốc tế.
(VNF) -Tạp chí Đầu tư Tài chính trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với tiêu đề "Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi" nhân kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
(VNF) - Cảng hàng không thứ 2 Vùng Thủ đô sẽ được xây dựng tại khu vực phía nam (xã Ứng Hòa, Chuyên Mỹ) với quy mô khoảng 1.500ha, công suất dự kiến khoảng 30-50 triệu khách/năm, đạt tiêu chuẩn quốc tế.
(VNF) - Bộ Công Thương đề xuất thành lập Cục Năng lượng - Dầu khí, đồng thời hợp nhất, đổi tên nhiều đơn vị nhằm tinh gọn bộ máy, giảm chồng chéo chức năng và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực công nghiệp - thương mại.
(VNF) - Theo nội dung công bố ngày 16/5/2026, PC1 cho biết danh sách các cá nhân bị khởi tố, tạm giam gồm 7 người, trong đó có nhiều lãnh đạo cấp cao của tập đoàn.
(VNF) - Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance trân trọng giới thiệu Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội (16/5/1906 - 16/5/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, được tổ chức ngày 16/5.
(VNF) - Bộ Công an đã khởi tố 5 vụ án xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, trong đó có vụ án xảy ra tại BH Media. Nguyễn Hải Bình – Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền Tác giả Việt Nam (VCCA), đồng thời là Tổng Giám đốc BH Media – bị khởi tố để điều tra về hành vi xâm phạm bản quyền.
(VNF) - Bà Trịnh Thị Vân Anh, Giám đốc Nhà xe Vân Anh bị khởi tố, bắt tạm giam do chỉ đạo nhân viên lập doanh thu ngoài sổ sách nhằm trốn thuế với số tiền hơn 34,6 tỷ đồng.
(VNF) - FDI tiếp tục đổ mạnh vào Việt Nam với hàng chục tỷ USD vốn đăng ký chỉ sau 4 tháng đầu năm 2026, song mức độ liên kết giữa doanh nghiệp ngoại và doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế. Theo các chuyên gia, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đang gặp nhiều rào cản về vốn, quản trị và nhân lực, khiến cơ hội tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia vẫn khá mờ nhạt ngay trên “sân nhà”.
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa có các quyết định điều động, bổ nhiệm Trợ lý Thủ tướng Chính phủ và Trợ lý Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.
(VNF) - Theo công bố PCI 2025 của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh là 5 địa phương thuộc nhóm chất lượng điều hành “Tốt” nhất cả nước. Đây cũng là năm đầu tiên PCI được công bố theo mô hình phân nhóm thay vì xếp hạng thứ tự, phản ánh cách tiếp cận mới trong đánh giá môi trường kinh doanh và năng lực điều hành địa phương.
(VNF) - Sau gần một năm triển khai Nghị quyết 68, bức tranh doanh nghiệp cho thấy nhiều thách thức khi tốc độ gia nhập thị trường không đủ bù số rút lui. Điều này khiến mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 đứng trước áp lực lớn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, dù Việt Nam hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động nhưng số doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn rất hạn chế.
(VNF) - Sau một năm thực hiện Nghị quyết 68, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa cảm nhận rõ chuyển biến trong cải cách tư pháp kinh doanh. Theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, thủ tục tố tụng kéo dài và thiếu hướng dẫn cụ thể đang khiến doanh nghiệp tiếp tục chờ đợi một môi trường pháp lý thông thoáng hơn.
(VNF) - TS.Nguyễn Đình Cung cho rằng, trong khi số doanh nghiệp thành lập mới thường được nhắc đến với những cụm từ như “bùng nổ”, thì số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng đang tăng rất mạnh nhưng ít được nhìn nhận đầy đủ.
(VNF) - Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đề nghị truy tố vắng mặt bị can Nguyễn Công Minh, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cây xanh Công Minh, trong vụ án liên quan vi phạm đấu thầu, đưa và nhận hối lộ.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh cho biết mỗi tháng có khoảng 32.000 doanh nghiệp gia nhập thị trường nhưng cũng có tới 30.400 doanh nghiệp rút lui, cho thấy sức khỏe khu vực kinh tế tư nhân vẫn còn nhiều lo ngại và niềm tin doanh nghiệp chưa phục hồi như kỳ vọng.
(VNF) - Đó là nhìn nhận chung của các chuyên gia, Nghị quyết 68 đã mở ra nhận thức và nhiều cơ hội mới, thực tiễn triển khai cho thấy, một nhóm nhỏ DN lớn đã thấy được kết quả bước đầu nhưng nhóm DN nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đang còn nhiều e ngại.
(VNF) - Với mức tăng trưởng GDP đạt 7,83% trong quý I/2026, Việt Nam tiếp tục đứng đầu nhóm ASEAN-6, vượt xa nhiều nền kinh tế lớn trong khu vực và cao gần gấp ba lần Philippines, Thái Lan – hai quốc gia có tốc độ tăng trưởng thấp nhất khu vực.
(VNF) - Sau sáp nhập, TP. Vũng Tàu (cũ) ghi nhận dòng vốn lớn đổ vào hạ tầng và đô thị biển. Tâm điểm là Blanca City do Sun Group phát triển tại phường Phước Thắng (TP.HCM), rộng gần 96ha, tổng vốn khoảng 37.000 tỷ đồng, là một trong những dự án có quy mô lớn nhất đang triển khai tại khu vực.