‘Soi’ bức tranh tài chính của 27 ‘ông lớn’ doanh nghiệp nhà nước
Lệ Chi -
23/05/2018 16:11 (GMT+7)
(VNF) - Hầu hết các tập đoàn, tổng công ty và công ty nhà nước đều sai sót trong việc hạch toán kế toán, kê khai nghĩa vụ với ngân sách nhà nước. Do đó, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị tăng thu ngân sách nhà nước 9.400 tỷ đồng và 0,42 triệu USD.
Bức tranh kinh doanh tài chính của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước
Nợ phải thu lớn, hệ số nợ cao
Kiểm toán Nhà nước vừa có báo cáo kiểm toán về các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn nhà nước năm 2016 của 201 doanh nghiệp thuộc 27 tập đoàn, tổng công ty và công ty nhà nước.
Cụ thể, Kiểm toán Nhà nước cho biết nhiều tập đoàn, tổng công ty quản lý nợ chưa chặt chẽ, có nhiều nợ phải thu quá hạn như Vinaconex (541,05 tỷ đồng), Công ty mẹ - Veam (1.121,53 tỷ đồng), Công ty Cổ phần Vận tải và Thương mại Veam (264,72 tỷ đồng); Vinachem 753,86 tỷ đồng (chiếm 10,94% nợ phải thu); Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam 303,97 tỷ đồng (chiếm 7,07% nợ phải thu); Vinanren 302,56 tỷ đồng (chiếm 69% nợ phải thu); Sabeco (60,39 tỷ đồng); IDICO (90,49 tỷ đồng); VNR (49,54 tỷ đồng); CC1 (45,44 tỷ đồng)...
Bên cạnh đó, một số đơn vị trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi không đúng quy định như Vinacafe trích thừa 24,42 tỷ đồng, HUD thừa 29,85 tỷ đồng, Vinachem thừa 9,28 tỷ đồng...
Ngoài ra, nhiều “ông lớn” nhà nước cũng chưa ban hành quy chế quản lý nợ phải thu. Điển hình như Công ty Cổ phần DAP Vinachem, Công ty Cổ phần Bột giặt Net, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền, Công ty Cổ phần Bột giặt và Hóa chất Đức Giang, Công ty Cổ phần Pin Ắc quy miền Nam; Công ty Cổ phần Phước Hòa FICO; Công ty TNHH MTV Cà phê EaSim, Công ty TNHH MTV Cà phê EaTiêu; Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng HUD 1, Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng đô thị Việt Nam…
Công ty mẹ - Habeco chưa ban hành quy chế quản lý tiền.
Kiểm toán Nhà nước cũng cho biết một số đơn vị chưa ban hành quy chế quản lý tiền như Công ty mẹ - Habeco, Công ty Cổ phần Thương mại Bia Hà Nội, Công ty Cổ phần Bia Hà Nội - Hải Dương, Công ty Cổ phần Cồn rượu Hà Nội thuộc Habeco; Vinacafe.
Ngoài ra, một số đơn vị sử dụng tiền tồn quỹ, nhàn rỗi chưa linh hoạt. Có thể kể đến như Công ty mẹ - VNR, Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt Hà Nội, Công ty Cổ phần Vận tải Đường sắt Sài Gòn, Công ty Cổ phần Đường sắt Vĩnh Phú thuộc VNR.
Bên cạnh đó, nhiều tập đoàn, công ty để vật tư, hàng hóa ứ đọng, chậm luân chuyển lớn gồm: Công ty mẹ - Veam (210,46 tỷ đồng); Vinachem (181,08 tỷ đồng); Sabeco (28,22 tỷ đồng); Công ty mẹ - VNR (26,3 tỷ đồng); Công ty mẹ - TKV (10,08 tỷ đồng), Công ty Tuyển than Cửa Ông - TKV (3,26 tỷ đồng); Saigontourist (9,58 tỷ đồng).
Một số đơn vị khấu hao tài sản cố định không đúng quy định như: Công ty mẹ - VEC trích thừa 165,78 tỷ đồng và thiếu 563,38 tỷ đồng; Công ty mẹ - Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam trích thừa 288,18 tỷ đồng; Công ty Cổ phần Xi măng FICO Tây Ninh trích thiếu 39,99 tỷ đồng.
Cũng theo Kiểm toán Nhà nước, một số doanh nghiệp có hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu cao, kinh doanh chủ yếu dựa vào vốn vay các tổ chức tín dụng, vốn chiếm dụng, tiềm ẩn rủi ro mất cân đối tài chính.
Có thể kể đến như: VIDIFI 14,56 lần; Công ty TNHH MTV Máy kéo và Máy nông nghiệp 12,5 lần; Công ty Cổ phần Đường sắt Thanh Hóa 11,71 lần, Công ty Cổ phần Đường sắt Vĩnh Phú 6,67 lần, Công ty Cổ phần Đường sắt Phú Khánh 5,37 lần; Công ty Cổ phần DAP số 2 - Vinachem 9,97 lần, Công ty Cổ phần Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc 8,53 lần, Công ty Cổ phần Phân bón và Hóa chất Cần Thơ 5,01 lần...
Một số đơn vị vẫn chưa được góp đủ vốn điều lệ như Công ty mẹ - Vinachem thiếu 1.814,15 tỷ đồng, Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình thiếu 186,26 tỷ đồng; Công ty Cổ phần Thương mại Bia Sài Gòn trung tâm thiếu 2,14 tỷ đồng; Vinanren thiếu 94,56 tỷ đồng.
Đầu tư ra nước ngoài không hiệu quả
Theo Kiểm toán Nhà nước, hoạt động đầu tư tài chính của một số tập đoàn, tổng công ty không hiệu quả với nhiều công ty con thua lỗ lớn, âm vốn chủ sở hữu, giải thể.
Cụ thể, một số đơn vị trích lập dự phòng giảm giá đầu tư tài chính không đúng quy định gồm: Công ty mẹ - Vinaconex trích thừa 7,32 tỷ đồng; Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam trích thừa 6,98 tỷ đồng; Tổng công ty Công nghiệp Sài Gòn trích thiếu 68,05 tỷ đồng...
Thêm vào đó, một số đơn vị còn chậm thoái vốn ra khỏi lĩnh vực bất động sản, ngân hàng; góp vốn sở hữu chéo lẫn nhau không phù hợp với quy định của Chính phủ.
Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ rõ hoạt động đầu tư ra nước ngoài của một số tập đoàn, tổng công ty không hiệu quả, tiềm ẩn rủi ro mất vốn, thua lỗ cao.
Điển hình là khoản đầu tư của TKV tại Công ty liên doanh khoáng sản Steung Treng, Campuchia; dự án khai thác và chế biến quặng sắt mỏ Phu Nhoun, Bản Nato, Lào; dự án khai thác và chế biến muối mỏ tại khu vực bản Đông Doc Mai; dự án khảo sát thăm dò khoáng sản Crom - Antimon tại tỉnh Pousat, Campuchia; dự án Đầu tư XDCT khai thác và chế biến tinh quặng bauxite công suất 300.000 tấn/năm tại tỉnh Mondulkiiri, Campuchia.
Hay như khoản đầu tư của Vinachem tại dự án Muối mỏ tại Lào; dự án đầu tư thăm dò, đánh giá trữ lượng, khai thác và chế biến muối mỏ tại huyện Nongbok, tỉnh Khammouan và huyện Xaibouli, tỉnh Savanahat, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào.
Hàng loạt dự án đội vốn, chọn nhà thầu sai quy định
Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ ra các sai sót về chủ đầu tư chưa huy động đủ vốn theo cơ cấu vốn trong phương án tài chính được duyệt; thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư khi chưa có ý kiến tham gia của các cơ quan liên quan, không đúng quy hoạch ngành; phê duyệt dự án khi chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường; không thực hiện đúng cam kết với Thủ tướng Chính phủ về tiến độ khi xin chỉ định thầu.
Dự án tổ hợp bauxite - nhôm Lâm Đồng của TKV.
Đáng chú ý, Tập đoàn TKV áp dụng lựa chọn nhà thầu không đúng quy định và ký kết hợp đồng vượt giá gói thầu, ký giá trị hợp đồng EPC vượt tổng mức đầu tư; ký kết hợp đồng không đúng quy định khi chưa có bảo lãnh của Chính phủ; tiến độ hoàn thành dự án còn chậm so với kế hoạch...
Trong đó, dự án tổ hợp bauxite - nhôm Lâm Đồng của TKV lựa chọn nhà thầu không đúng quy định và ký kết hợp đồng vượt giá gói thầu, ký giá trị hợp đồng EPC vượt tổng mức đầu tư. Hợp đồng EPC nhà máy alumin 466 triệu USD nhưng tổng mức đầu tư dự án chưa được điều chỉnh tại thời điểm đó là 6.220 tỷ đồng, tương đương 387,5 triệu USD.
Ngoài ra, một số dự án của các “ông lớn” khác cũng bị “điểm danh” như dự án đường dây 500 kV nhiệt điện Duyên Hải - Mỹ Tho, vốn đối ứng của EVNNPT 256,503 tỷ đồng bằng 9,14% tổng mức đầu tư (256,503 tỷ đồng /2.806,260 tỷ đồng) thấp hơn 11,65% so với phương án tài chính được duyệt (20,79%); dự án thủy điện Nậm Chiến có nguồn vốn tự có theo cơ cấu được duyệt 20,8%, thực hiện 17,5%;
Một số dự án lập, thẩm định, phê duyệt có quy mô, thời gian không tuân thủ kế hoạch 5 năm được phê duyệt như: dự án khai thác mở rộng và nâng công suất khu mỏ - tuyển đồng Sin Quyền - Lào Cai, dự án khu liên hiệp gang thép Cao Bằng, dự án khu liên hợp gang thép Lào Cai; các dự án của Tổng công ty Điện lực không tuân thủ quy hoạch ngành điện (Nhà máy nhiệt điện Cẩm Phả 1,2,3; Nhà máy Nhiệt điện Na Dương 2; Công trình Thủy điện Đồng Nai 5).
Tính đến ngày 31/12/2016, dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình lỗ luỹ kế 3.197 tỷ đồng.
Một số dự án lập tổng mức đầu tư không sát thực tế dẫn đến trong quá trình thực hiện phải điều chỉnh nhiều lần với giá trị lớn. Chẳng hạn như dự án cảng nhập than Trung tâm điện lực Vĩnh Tân, điều chỉnh 3 lần tăng 3.020 tỷ đồng; dự án đường dây 500 kV nhiệt điện Duyên Hải - Mỹ Tho điều chỉnh một lần tăng 2.309 tỷ đồng; dự án Nhà máy nhiệt điện Ô Môn 1 điều chỉnh 2 lần tăng 10.322 tỷ đồng; dự án đầu tư xây dựng Thủy điện Đakđrinh điều chỉnh một lần tăng 1.488 tỷ đồng, đang xin điều chỉnh lần 2 lên 5.887 tỷ đồng;
Hay như dự án thủy điện Nậm Chiến điều chỉnh 4 lần tăng 3.361 tỷ đồng; dự án Tổ hợp Bauxit - Nhôm Lâm Đồng điều chỉnh 2 lần tăng 9.194 tỷ đồng; dự án đầu tư công trình khai thác mở rộng và nâng công suất khu mỏ tuyển đồng Sin Quyền - Bát Xát - Lào Cai điều chỉnh 3 lần tăng 1.524 tỷ đồng; Nhà máy nhiệt điện Mạo Khê điều chỉnh 1 lần tăng 1.129 tỷ đồng; Nhà máy thủy điện Đồng Nai 5 điều chỉnh một lần tăng 1.962 tỷ đồng...
Kiểm toán Nhà nước cũng nhắc đến một số “đại dự án thua lỗ” như: dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình đến 31/12/2016 lỗ luỹ kế 3.197 tỷ đồng, kết quả sản xuất kinh doanh 6 tháng đầu năm 2017 lỗ 386,94 tỷ đồng; dự án Nhà máy Đạm Hà Bắc đến hết tháng 6/2017 lỗ lũy kế 2.035 tỷ đồng;
Dự án Nhà máy DAP Hải Phòng đến năm 2016 lỗ 469,45 tỷ đồng; dự án Nhà máy DAP số 2 đến hết tháng 6/2017 lỗ lũy kế 1.447 tỷ đồng; dự án Khu liên hợp Gang thép Cao Bằng sản lượng năm 2016 chỉ đạt khoảng 37%, đến 31/12/2016 lỗ lũy kế 248,1 tỷ đồng.
(VNF) - EVN đang lãi lớn hay vẫn còn áp lực tài chính? Câu trả lời không nằm ở riêng khoản lợi nhuận gần 52.000 tỷ đồng hay hơn 152.000 tỷ đồng tiền gửi trên báo cáo tài chính. Muốn hiểu đúng bức tranh tài chính của tập đoàn điện lực lớn nhất Việt Nam, cần nhìn đồng thời vào báo cáo hợp nhất, công ty mẹ, chất lượng dòng tiền và nhu cầu đầu tư khổng lồ của ngành điện trong những năm tới.
(VNF) - Việt Nam đã đạt được sự đồng thuận về chủ trương cho phép các doanh nghiệp FDI quy mô lớn thực hiện IPO và niêm yết trên thị trường chứng khoán. Hiện đã có nhiều tập đoàn FDI lớn chuẩn bị hồ sơ để tham gia thị trường vốn Việt Nam.
(VNF) - Theo thông tin được ACB công bố, nhóm cổ đông Âu Lạc liên quan nữ doanh nhân Ngô Thu Thúy vừa nâng tỷ lệ sở hữu tại Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) lên 8,09%.
(VNF) - Việc thâu tóm DN thông qua mua gom cổ phiếu không là chuyện mới và sau thâu tóm liên minh cổ đông mới đã tạo ra những thay đổi quyền kiểm soát tại các doanh nghiệp niêm yết. Trên sàn chứng khoán Việt đã từng có nhiều vụ thâu tóm gây xôn xao, có nhiều vụ vẫn để hậu quả kéo dài đến hôm nay
(VNF) - Tổng Công ty Xây dựng Số 1 - CTCP (CC1) công bố Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 với kết quả kinh doanh tăng trưởng. Bên cạnh đó, giá trị backlog của doanh nghiệp ghi nhận vượt 50.000 tỷ đồng sau khi bổ sung các hợp đồng mới.
(VNF) - Dù VN-Index ghi nhận mức tăng điểm tương đối ổn định, nhưng dòng tiền vẫn giao dịch trong mức yếu khi thanh khoản chỉ đạt hơn 625 triệu cổ phiếu.
(VNF) - Chính phủ ban hành Nghị định số 200 quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.
(VNF) - IPA nhận án phạt do chưa chi tiết hóa đầy đủ các danh mục sử dụng vốn theo từng mục đích cụ thể tại phương án phát hành đối với Báo cáo tình hình sử dụng vốn trái phiếu năm 2023 và bán niên 2024.
(VNF) - Theo thông báo của An Gia, công ty sẽ tiếp tục thủ tục tăng vốn điều lệ tại Lộc Phát, từ mức đăng ký hiện tại hơn 180 tỷ đồng lên hơn 1.134 tỷ đồng.
(VNF) - CTCP Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) vừa hoàn tất đợt phát hành cổ phiếu để trả cổ tức năm 2025, qua đó nâng vốn điều lệ lên hơn 84.430 tỷ đồng, tiếp tục duy trì vị thế là doanh nghiệp có quy mô vốn lớn nhất ngành thép Việt Nam.
(VNF) - Theo pháp luật thuế, nếu doanh nghiệp bị phát hiện dùng song song 2 sổ kế toán nhằm mục đích gian lận thuế, nhẹ bị xử phạt vi phạm hành chính, nặng có thể bị truy tố hình sự.
(VNF) - Dù VN-Index đang chịu áp lực phân hoá và nhiều biến động từ bên ngoài, các nhà đầu tư tổ chức vẫn đánh giá thị trường chứng khoán Việt Nam đang sở hữu mức định giá hấp dẫn nhờ nền tảng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp tích cực và triển vọng dài hạn của nền kinh tế.
(VNF) - Dù ghi nhận khối lượng “trao tay” lớn tại ACB, SHB hay VIX, dòng tiền nhìn chung vẫn khá dè dặt khiến thanh khoản thị trường duy trì ở mức thấp.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán như EVN, Hòa Phát, Vingroup... đang sở hữu lượng tiền gửi ngân hàng rất lớn, lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.
(VNF) - VN-Index đánh mất mốc tâm lý 1.800 điểm trong bối cảnh áp lực bán lan rộng, song các công ty chứng khoán cho rằng nhà đầu tư chưa nên vội vàng “bắt đáy” khi tín hiệu hỗ trợ thị trường vẫn chưa thực sự rõ ràng.
(VNF) - Cơ quan Thuế tỉnh Gia Lai đã có công văn số 2331, trong đó thông tin đến Cộng đồng doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh nhận diện một số hành vi vi phạm pháp luật thuế phổ biến.
(VNF) - VN-Index giảm gần 50 điểm trong phiên giao dịch ngày 8/6, đánh mất mốc tâm lý 1.800 điểm và xuyên thủng đường trung bình MA50. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, điều đáng lo ngại hơn là sự suy yếu kéo dài của thanh khoản – yếu tố đang khiến mọi nỗ lực phục hồi của thị trường trở nên mong manh.
(VNF) - Tuần giao dịch từ ngày 8-12/6 ghi nhận mùa cao điểm chốt quyền của các doanh nghiệp niêm yết khi có khoảng 40 công ty thông báo chốt danh sách cổ đông để thực hiện trả cổ tức hoặc phát hành cổ phiếu thưởng.
(VNF) - MBS cho rằng thị trường nhiều khả năng vẫn gặp khó khăn trong tuần tới. Hai phiên hồi phục cuối tuần chưa đủ độ tin cậy để xác nhận một nhịp phục hồi rõ nét, đặc biệt khi thanh khoản thị trường đang xuống mức thấp nhất trong vòng một năm.
(VNF) - Áp lực chốt lời mạnh mẽ từ Phố Wall cuối tuần trước cộng hưởng cùng cú sốc địa chính trị mới tại Trung Đông rạng sáng nay đã kích hoạt làn sóng tháo chạy trên thị trường tài chính. Tại Việt Nam, chỉ số VN-Index nhanh chóng đánh mất hơn 22 điểm chỉ sau 30 phút giao dịch.
(VNF) - EVN đang lãi lớn hay vẫn còn áp lực tài chính? Câu trả lời không nằm ở riêng khoản lợi nhuận gần 52.000 tỷ đồng hay hơn 152.000 tỷ đồng tiền gửi trên báo cáo tài chính. Muốn hiểu đúng bức tranh tài chính của tập đoàn điện lực lớn nhất Việt Nam, cần nhìn đồng thời vào báo cáo hợp nhất, công ty mẹ, chất lượng dòng tiền và nhu cầu đầu tư khổng lồ của ngành điện trong những năm tới.
(VNF) - Sau hơn 5 tháng kể từ ngày khởi công, Sân vận động Hùng Vương, công trình có quy mô 135.000 chỗ ngồi đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm. Nhiều hạng mục quan trọng đã dần thành hình, trong khi hàng nghìn kỹ sư, công nhân được huy động làm việc liên tục ngày đêm để bảo đảm tiến độ hoàn thành vào tháng 7/2027.