Trong báo cáo về triển vọng nâng hạng TTCK Việt Nam mới công bố, Công ty Chứng khoán SSI cho hay hiện có 3 tổ chức lớn về xếp hạng thị trường bao gồm MSCI, FTSE Russell và S&P Dow Jones.
Các tổ chức này đánh giá xếp hạng thị trường định kỳ hàng năm. Mỗi tổ chức có một hệ thống tiêu chí đánh giá riêng nhưng đều tập trung vào các khía cạnh cơ bản như: Mức độ phát triển của nền kinh tế, sự ổn định về chính trị, quy mô và tính thanh khoản của thị trường, hiệu quả vận hành của thị trường, khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, khả năng lưu chuyển dòng vốn,...
Nguyên tắc chắc chắn là một nguyên tắc cơ bản khi các tổ chức xem xét để đưa ra quyết định nâng hạng hay hạ bậc thị trường. FTSE ghi rõ “các quốc gia không nên thay đổi xếp hạng thường xuyên, chỉ khi các tiêu chí đã được thỏa mãn và xác nhận trong một thời gian, và nhà đầu tư cần được báo trước về sự thay đổi”, trong khi MSCI cũng chỉ quyết định nâng bậc thị trường nếu “việc thay đổi xếp hạng thị trường khó có thể đảo ngược”.
Hiện tại theo tiêu chuẩn của cả 3 tổ chức xếp hạng, Việt Nam đang được xếp vào nhóm thấp nhất là Frontier Market (thị trường cận biên). Trên thực tế, FTSE Russell đã đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng lên Emerging Market (thị trường mới nổi) vào năm 2018, với các đánh giá cụ thể và chi tiết về điều kiện mà Việt Nam cần phải thực hiện để có thể được nâng hạng.
"Nhìn chung các tiêu chí định lượng không phải trở ngại lớn với Việt Nam vì trên thị trường đã có đủ số lượng cổ phiếu đại diện. Nhóm tiêu chí định tính mới là những rào cản chính trong quá trình nâng hạng của Việt Nam", SSI nhấn mạnh.
Trong số các tiêu chí định tính mà tổ chức xếp hạng FTSE Russell và MSCI đưa ra, các yêu cầu từ FTSE Russell đơn giản hơn khá nhiều, chủ yếu là do FTSE Russell có phân chia thị trường mới nổi ra thành hai mức độ tùy theo cấp độ phát triển của thị trường như thị trường mới nổi Cấp 1 (Secondary) và Cấp 2 (Advanced). MSCI sẽ có nhiều những tiêu chí khó hơn cần được đáp ứng trong đó có các yếu tố về thị trường ngoại hối hay giới hạn sở hữu nước ngoài sẽ gặp nhiều trở ngại nhất. Tuy nhiên, điểm chung của cả hai tổ chức xếp hạng này là Việt Nam hiện đang thiếu những điều kiện tiên quyết về hoạt động thanh toán bù trừ (và việc chuyển giao đối ứng thanh toán).
SSI nhận định nâng hạng thị trường là một quá trình tương đối dài, đòi hỏi nhiều nỗ lực để tạo ra những thay đổi về nội lực cũng như khung pháp lý. Do vậy, điều này sẽ rất cần một sự nỗ lực chung từ phía tất cả các thành viên tham gia thị trường chứ không chỉ thụ động chờ đợi.
Về phía cơ quan quản lý và các yếu tố pháp lý, theo các chuyên gia của SSI, cần có một sự điều chỉnh hài hòa các luật liên quan tới đầu tư và giao dịch chứng khoán để có thể hỗ trợ được nhà đầu tư. Trước đó, vào cuối năm 2022, việc thành lập Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam (VNX) là bước đầu giúp đồng nhất các yếu tố liên quan đến hệ thống giao dịch hay cơ sở hạ tầng.
Một trong những điều kiện quan trọng nhất mà cả FTSE hay MSCI đều nhắc đến đối với hạn chế của Việt Nam chính là việc quy định phải có tiền trước khi giao dịch (prefunding). Theo SSI, việc thỏa mãn yếu tố này (hoặc có thể ít nhất thực hiện giao dịch ký quỹ cho các nhà đầu tư nước ngoài) nên được được áp dụng sớm hơn so với việc nới sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài, tuy nhiên cần nhìn nhận là cả hai chính sách/biện pháp này tốt nhất cần được phối hợp cùng nhau để đưa lại hiệu quả tối đa của quá trình đón nhận dòng vốn từ nước ngoài vào.
Để có thể làm được điều này, việc vận hành hệ thống KRX là điều kiện cần và sự xuất hiện của cơ chế thanh toán bù trừ trung tâm (CCP) là điều kiện đủ để các giao dịch này được thực hiện và kiểm soát rủi ro về mặt thanh toán, trong trường hợp giao dịch không được thực hiện. Việc vận hành có hiệu quả của cơ chế thanh toán bù trừ trung tâm CCP cần sự tham gia nỗ lực từ các bên trong đó, về phía các cơ quan quản lý có Ngân hàng Nhà Nước, Bộ Tài chính hay Ủy Ban Chứng khoán, các Luật liên quan cần phải sửa đổi như Luật các Tổ chức tín dụng (TCTD), Luật Chứng khoán, Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp.
Đối với vấn đề về sở hữu nước ngoài, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định 60/2015 cho phép nới room cho nhà đầu tư nước ngoài lên 100% đối với các doanh nghiệp không thuộc danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, số lượng cổ phiếu chính thức nới room vẫn khá khiêm tốn, một phần do bị hạn chế bởi các quy định từ các luật liên quan, một phần do không nhận được sự đồng tình của cổ đông về việc nới room.
Một lựa chọn khác là đề xuất áp dụng NVDR (chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết) tương tự như mô hình ở Thái Lan. Tuy nhiên, hiện nay cũng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng do cơ cấu sở hữu doanh nghiệp có thể bị thay đổi và lãnh đạo doanh nghiệp cũng cần được chuẩn bị kiến thức một cách đầy đủ và cẩn thận để có thể hiểu và áp dụng các thay đổi này mà không bị lúng túng.
Xét về quá khứ, giai đoạn ban hành Nghị định 60/2015 cho phép nới room cho nhà đầu tư nước ngoài lên 100% hay vào thời điểm FTSE đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi (2018), thanh khoản thị trường đều có sự cải thiện so với quý trước đó. Giao dịch của các nhà đầu tư nước ngoài cũng phần nào sôi động hơn, và tổng cộng Việt Nam đã thu hút được tổng khoảng 135 triệu USD trong giai đoạn từ tháng 7/2015 – tháng 12/2019 (thời điểm trước khi dịch Covid bùng phát).
Theo thống kê của EPFR Global, hiện tại có 844 quỹ trên toàn cầu đang sử dụng họ MSCI Emerging Markets Index làm chỉ số tham chiếu (benchmark) với tổng tài sản là 614,5 tỷ USD và có khoảng 89,6 tỷ USD tài sản đầu tư vào họ chỉ số FTSE EM.
SSI nhấn mạnh các thị trường mới nổi từ lâu đã là điểm nóng thu hút đầu tư, đặc biệt với các nhà đầu tư ưa mạo hiểm kỳ vọng mức sinh lời cao. Nhờ vậy, các quỹ đầu tư vào thị trường mới nổi cũng thu hút được lượng vốn khổng lồ, tiêu biểu như iShares Core MSCI Emerging Markets ETF với tổng tài sản 70 tỷ USD, Vanguard FTSE Emerging Markets ETF với 71 tỷ USD.
Nếu được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi cấp 1, các cổ phiếu đủ điều kiện của Việt Nam sẽ được bổ sung vào trong chỉ số FTSE Secondary Emerging Markets Index và vì vậy các quỹ đang sử dụng chỉ số này làm tham chiếu sẽ tự động mua các cổ phiếu của Việt nam. Tổng giá trị mua phụ thuộc vào tỷ trọng của Việt nam trong chỉ số. Với mức ước tính trung bình vào khoảng 1% - tổng giá trị vào ròng thông qua việc FTSE nâng hạng có thể lên đến gần 1 tỷ USD. Con số này sẽ cao hơn nhiều trong trường hợp Việt Nam được MSCI nâng hạng lên thị trường mới nổi.
"Dòng tiền đổ vào Việt Nam khi được nâng hạng đương nhiên sẽ không chỉ đến từ những quỹ đầu tư theo chỉ số. Sẽ có nhiều quỹ, nhiều nhà đầu tư khác quan tâm đến Việt Nam khi Việt Nam được nâng hạng do khi đó độ mở, khả năng đầu tư và tính công khai minh bạch của Việt Nam đã lên một tầm cao mới. Đây mới là yếu tố hấp dẫn mang tính dài hạn của TTCK Việt Nam", các chuyên gia của SSI lưu ý.
Theo nghiên cứu từ học viện CFA, khi một thị trường được nâng hạng từ cận biên sang mới nổi, chỉ số chính sẽ tăng trung bình 23,2% từ ngày thông báo đến ngày có hiệu lực. Ước tính từ World Bank cũng cho thấy việc nâng cấp thành thị trường mới nổi có thể mang đến thêm 10 tỷ USD đầu tư gián tiếp mới cho Việt Nam, trong đó riêng năm đầu tiên có thể tiếp nhận thêm từ 2 – 5 tỷ USD.
Tags:
(VNF) - Theo các chuyên gia, để phát triển sản phẩm trái phiếu doanh nghiệp, quan trọng hơn cả vẫn là nguyên tắc của một thị trường kinh doanh: "Có hàng hoá tốt thì mới có giao dịch".
(VNF) - Vào mùa chia cổ tức, trong khi nhiều công ty quy mô vừa và nhỏ gây bất ngờ với tỷ lệ cổ tức cao vượt kế hoạch, thì các doanh nghiệp đầu ngành lại tạo dấu ấn bằng những khoản chi trả lên tới hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Bảo hiểm nhân thọ Prudential Việt Nam trong năm 2025 có khoản đầu tư tài chính lên đến 180.000 tỷ, trong đó danh mục cổ phiếu chiếm gần 13% tương đương hơn 22.500 tỷ đồng.
(VNF) - CTCP Đầu tư và Thương mại TNG - một trong những doanh nghiệp dệt may xuất khẩu hàng đầu Việt Nam vừa được đưa vào kế hoạch kiểm tra thuế năm 2026.
(VNF) - DatVietVAC - đơn vị đứng sau các chương trình đình đám như Anh Trai Say Hi, đang đẩy nhanh kế hoạch IPO trong nửa cuối năm 2026, sau khi ghi nhận doanh thu khoảng 3.235 tỷ đồng và lợi nhuận 380 tỷ đồng trong năm 2025.
(VNF) - Thị trường chứng khoán phiên 13/4 chịu áp lực bán mạnh khi lực chốt lời lan rộng ngay từ đầu phiên, khiến VN-Index duy trì sắc đỏ cho tới trước 14h.
(VNF) - Theo báo cáo kết quả giao dịch, ông Trần Vũ Minh, con trai Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hòa Phát Trần Đình Long, đã mua thành công 33,3 triệu cổ phiếu HPG trong tổng số 50 triệu cổ phiếu đăng ký trước đó.
(VNF) - Công ty cổ phần Tập đoàn Tonmat (TONMAT Group) vừa bị cơ quan thuế “điểm tên” trong danh sách 302 doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng, thuộc diện tăng cường kiểm tra trong năm 2026.
(VNF) - Sau giai đoạn tăng nóng lập đỉnh, cổ phiếu dầu khí đã điều chỉnh mạnh, nhiều mã giảm 30–40% so với đỉnh. Dù vậy, diễn biến giá cho thấy dòng tiền chưa rút khỏi nhóm này, khi nhiều cổ phiếu vẫn duy trì mức tăng đáng kể từ đầu năm và chưa xuất hiện tín hiệu “gãy sóng” rõ ràng.
(VNF) - Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn “nước rút” trước thời điểm thí điểm dự kiến từ quý III/2026. Trong khi dòng vốn từ các quỹ quốc tế liên tục đổ bộ, nhiều doanh nghiệp trong nước cũng gấp rút tăng vốn, hoàn thiện hồ sơ để giành suất tham gia, tạo nên cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt.
(VNF) - Ông Nguyễn Hồ Ngọc - Phó Tổng Giám đốc hãng kiểm toán AMA đánh giá, việc Cục Thuế (Bộ Tài chính) công bố 302 doanh nghiệp trong diện kiểm tra sắp tới không đơn giản nằm ở rủi ro thuế, mà còn là vấn đề quản trị. Ngay bây giờ, doanh nghiệp cần rà soát lại chính mình trước khi bị kiểm tra.
(VNF) - Dù ghi nhận lợi nhuận sau thuế lên tới 1.400 tỷ đồng trong năm 2025, Công ty Cổ phần Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HAH) vẫn bị Cục Thuế đưa vào danh sách doanh nghiệp thuộc diện “tăng cường quản lý thuế” năm 2026. Diễn biến này gây chú ý khi doanh nghiệp đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh, với doanh thu và hiệu quả sinh lời đều ở mức cao.
(VNF) - Việt Nam đang đối mặt với “thách thức kép” trong xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) khi thể chế chưa thật sự thông suốt theo chuẩn quốc tế, trong khi nguồn nhân lực tài chính chất lượng cao vẫn còn thiếu và chưa đồng bộ về chuẩn nghề nghiệp.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng độ bền tăng trưởng, diễn biến của các cổ phiếu tăng mạnh cho thấy tín hiệu đáng chú ý: dòng tiền đang có xu hướng quay trở lại nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là bất động sản.
Việc triệt phá đường dây tiền ảo liên quan đến hệ sinh thái ONUS đã hé lộ nhiều thủ đoạn tinh vi trong việc huy động và chiếm đoạt tiền của nhà đầu tư.
(VNF) - CTCP Viglacera Đông Triều (mã: DTC) vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026 với kết quả kinh doanh tiếp tục thua lỗ, bất chấp doanh thu ghi nhận tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ.
(VNF) - Cơ quan thuế vừa phát đi cảnh báo về tình trạng một số doanh nghiệp cố tình chia nhỏ các khoản chi dưới ngưỡng 5 triệu đồng/lần nhằm né quy định thanh toán không dùng tiền mặt, qua đó hợp thức hóa chi phí khi tính thuế.
(VNF) - Mặc dù sở hữu thương hiệu Huda – một biểu tượng của miền Trung và nằm trong nhóm VNR500, bức tranh tài chính của Công ty TNHH Bia Carlsberg Việt Nam liên tục báo lỗ, đồng thời trở thành đối tượng kiểm tra thuế trong năm 2026.
(VNF) - Làn sóng giao dịch cổ phiếu từ lãnh đạo doanh nghiệp diễn ra sôi động trong tuần qua, với nhiều thương vụ mua – bán quy mô lớn được công bố.
(VNF) - Trong bối cảnh thị trường chứng khoán bước vào chu kỳ phân hóa mạnh và khó có “sóng lớn”, các chuyên gia cho rằng nhà đầu tư buộc phải chuyển từ tư duy cảm tính sang đầu tư có hệ thống, kỷ luật và dựa trên dữ liệu nếu muốn tạo lợi nhuận bền vững.
(VNF) - Chỉ trong ít ngày đầu tháng 4, An Quý Hưng Holding đã mua vào hơn 1,77 triệu cổ phiếu GTD của Công ty Giầy Thượng Đình, qua đó nâng tỷ lệ sở hữu lên khoảng 24% vốn.
(VNF) - Theo TS Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính), độ mở của nền kinh tế Việt Nam hiện đã gấp đôi quy mô GDP, phản ánh mức độ hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng trung tâm tài chính quốc tế được xem là yêu cầu tất yếu để thu hút dòng vốn toàn cầu, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn tới.
(VNF) - Công ty Cổ phần Chứng khoán Thiên Việt (HoSE: TVS) vừa công bố tài liệu họp Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, trong đó có liên quan đến việc thay đổi nhân sự HĐQT.
Nhiều doanh nghiệp trên sàn chứng khoán đang dồn hàng chục đến hàng trăm nghìn tỷ đồng vào ngân hàng, biến tiền nhàn rỗi thành kênh sinh lời ổn định.
(VNF) - Ông Nguyễn Quang Huy nêu quan điểm, từ thực tế việc hàng trăm doanh nghiệp thu nghìn tỷ nhưng liên tục báo lỗ, lợi nhuận mỏng vào diện kiểm tra của cơ quan thuế đòi hỏi nhà điều hành cần nâng cao chất lượng quản trị.
(VNF) - Theo các chuyên gia, để phát triển sản phẩm trái phiếu doanh nghiệp, quan trọng hơn cả vẫn là nguyên tắc của một thị trường kinh doanh: "Có hàng hoá tốt thì mới có giao dịch".
(VNF) - Năm năm trước, khi Phú Quốc rục rịch trở thành Thành phố đảo đầu tiên trong cả nước, nơi đây đã là một đại công trường với hàng trăm dự án BĐS nghỉ dưỡng được ồ ạt đầu tư. Thì nay, để chuẩn bị cho Hội nghị APEC 2027, Phú Quốc hiện là một… siêu đại công trường với nhiều dự án hạ tầng giao thông, khu trung tâm sự kiện…
