Thế giới tuần qua: Nga cam kết rút bớt quân, EU-Trung Quốc tổ chức hội nghị thượng đỉnh
Quỳnh Anh -
02/04/2022 18:08 (GMT+7)
(VNF) - Sau hơn 1 tháng chiến sự, Nga – Ukraine cuối cùng đã tìm được hi vọng khi Nga cam kết rút bớt quân khỏi phía tây Ukraine và mở thêm các hành lang nhân đạo. Tuy vậy, những tiến bộ mới trong quân sự không thể xoá nhoà những bất ổn kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng, với việc Nga đòi thanh toán đồng ruble cho khí đốt, còn Mỹ phải mở đợt xả kho dầu dự trữ lớn nhất lịch sử.
Tổng thống Mỹ Joe Biden đã công bố đợt xả dầu dự trữ lớn nhất lịch sử trong bối cảnh căng thẳng Nga - Ukraine làm giá dầu thế giới tăng mạnh.
Tình hình dịch Covid-19 trên thế giới
Theo worldometers.info, tính đến sáng ngày 2/4 (giờ Việt Nam), thế giới ghi nhận tổng cộng 490.043.442 ca mắc Covid-19, trong đó có 6.171.238 ca tử vong.
Trong 24 giờ qua, trên toàn thế giới có thêm 1.229.698 ca mắc Covid-19 mới, trong đó Hàn Quốc đứng đầu với 280.187 ca, đánh dấu ngày thứ hai liên tiếp số ca lây nhiễm mới ở dưới mốc 300.000 ca; tiếp đến là Đức với 231.910 ca và Pháp với 148.629 ca.
Trong 7 ngày qua, toàn thế giới ghi nhận thêm hơn 9,7 triệu ca nhiễm mới, tập trung chủ yếu tại châu Âu với hơn 4,7 triệu ca và châu Á (3,8 triệu ca). Xét theo quốc gia, Hàn Quốc vẫn là nước ghi nhận nhiều ca nhiễm nhất trong tuần (2,2 triệu ca), theo sau là Đức (1,4 triệu ca), Pháp (983.590 ca) và Việt Nam (611.874 ca).
Với tổng số hơn 81 triệu ca nhiễm Covid-19, Mỹ vẫn là quốc gia có số ca nhiễm nhiều nhất thế giới. Tuy nhiên, quốc gia này đã hoàn toàn nới lỏng các lệnh hạn chế dịch bệnh và không còn yêu cầu người dân phải đeo khẩu trang ở nơi công cộng. Nước này cũng mới cấp phép tiêm mũi tăng cường thứ 2 cho người dân trên 50 tuổi.
Trong đợt lây nhiễm mới với biến chủng gây bệnh chủ yếu là chủng “tàng hình” Omicron BA.2, châu Âu và châu Á là các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Mặc dù đã qua đỉnh dịch, một số quốc gia châu Âu như Đức và Pháp gần đây tiếp tục ghi nhận số ca nhiễm mới tăng, trong khi các quốc gia châu Á bắt đầu cho thấy dấu hiệu đã qua đỉnh dịch.
Tại châu Á, bên cạnh các quốc gia có số ca nhiễm mới hàng đầu như Hàn Quốc hay Việt Nam, các nước như Nhật Bản, Lào, Iran bắt đầu ghi nhận số ca nhiễm tăng. Tuy vậy, nhiều nước vẫn quyết định mở cửa đón khách du lịch trở lại, quay lại trạng thái bình thường mới. Ngay cả Hàn Quốc cũng đã quyết định nới lỏng các biện pháp giãn cách xã hội trong 2 tuần, bắt đầu từ ngày 1/4.
Trái lại, Trung Quốc, nước vẫn đang kiên trì theo đuổi chính sách “zero-Covid”, tiếp tục ra lệnh phong toả thành phố Thượng Hải với gần 24 triệu dân để dập dịch triệt để, tránh lây lan. Quốc gia này trong tuần qua ghi nhận hơn 10.000 ca nhiễm Covid-19 mới, giảm 28% so với tuần trước, và không ghi nhận ca tử vong mới nào.
Chiến sự Nga – Ukraine đạt tiến triển mới
Sau hơn 1 tháng chiến sự căng thẳng mà không có đột phá từ các cuộc đàm phán song phương, ngày 29/3, Thứ trưởng Quốc phòng Nga Alexander Fomin tuyên bố Nga sẽ “giảm đáng kể hoạt động quân sự ở các khu vực Kiev và Chernihiv của Ukraine”, nhằm tăng cường tin tưởng lẫn nhau và tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán tiếp theo.
Quyết định này được đưa ra sau cuộc đàm phán thứ 4 giữa Nga và Ukraine. Mặc dù cả Mỹ và Ukraine sau đó đều bày tỏ sự nghi ngờ đối với quyết định rút bớt quân của Nga, nhưng đến ngày 1/4, quân đội Nga đã trao lại quyền kiểm soát nhà máy điện hạt nhân Chernobyl cho phía Ukraine và bắt đầu rời khu vực sau hơn một tháng tiếp quản.
Cùng ngày, Nga cũng tuyên bố sẽ mở các hành lang nhân đạo ở các khu vực Kiev, Chernigov, Sumy, Kharkov và Mariupol vào lúc 10h sáng hằng ngày, bắt đầu từ 1/4.
Tuy nhiên, giao tranh dường như vẫn xảy ra tại Kiev, với việc các cuộc phóng tên lửa vẫn được thực hiện trong thành phố. Mỹ cũng tố cáo Nga chỉ rút khoảng 20% quân lính tại Kiev về phía biên giới với Belarus.
Thêm vào đó, chiều 1/4, một kho trữ dầu tại thành phố Belgarod của Nga đã bốc cháy, quan chức Nga nghi ngờ do không kích từ 2 chiếc máy bay của Ukraine. Vì vậy, những tiến triển để đem tới một cuộc gặp giữa lãnh đạo 2 quốc gia sẽ mất thêm một thời gian nữa để có thể trở thành hiện thực.
Nga yêu cầu các nước “không thân thiện” trả tiền khí đốt bằng ruble
Trong một nỗ lực làm phục hồi giá trị cho đồng ruble và “trả đũa” phương Tây, tuần trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tuyên bố sẽ bắt các quốc gia “không thân thiện” mua khí đốt của Nga phải thanh toán bằng đồng tiền chủ quyền của Moscow.
Danh sách các quốc gia “không thân thiện” bao gồm Mỹ và Canada, các quốc gia EU, Vương quốc Anh, Ukraine, Montenegro, Thụy Sĩ, Albania, Andorra, Iceland, Liechtenstein, Monaco, Na Uy, San Marino, Bắc Macedonia, và cả Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, Micronesia, New Zealand, Singapore và Đài Loan.
Theo Tổng thống Nga, nếu các quốc gia không thanh toán ruble cho các hoá đơn khí đốt, Moscow sẽ cắt nguồn cung vì nước này đã phải chịu tình trạng gần như “cho không” khí đốt từ khi Nga phải hứng chịu các lệnh trừng phạt khiến việc thanh toán khí đốt cho nước này trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Quyết định của ông Putin đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các khách hàng khối EU, khu vực nhập khẩu khoảng 40% khí đốt từ Nga. Theo đại diện Uỷ ban Liên minh châu Âu, hành động của Nga là vi phạm hợp đồng và cố tình “tống tiền” bằng khí đốt, đồng thời cho biết EU sẽ không tuân theo yêu cầu này.
Đáp lại, phía Nga vẫn giữ nguyên quyết định của mình. Ngày 31/3, Tổng thống Putin đã ký sắc lệnh mới, trong đó yêu cầu các khách hàng mua khí đốt của Nga phải mở tài khoản bằng ruble tại ngân hàng Gazprombank, chuyển ngoại tệ vào để chuyển sang thành ruble và thanh toán khí đốt cho Nga, bắt đầu từ ngày 1/4.
Hiện vẫn chưa rõ liệu các quốc gia EU có đồng ý với sắc lệnh mới của ông Putin hay không. Tuy nhiên, tới chiều ngày 1/4, dòng chảy khí đốt từ Nga sang châu Âu vẫn hoạt động với công suất bình thường.
Mỹ mở đợt xả kho dầu dự trữ lớn nhất lịch sử
Kể từ thời điểm chiến sự Nga – Ukraine nổ ra, giá dầu thế giới đã liên tục bị đẩy lên cao. Những lệnh trừng phạt với Nga, một trong những nước xuất khẩu dầu lớn và là thành viên đối tác quan trọng của các nước OPEC+, đã phần nào khiến nguồn cung dầu thắt chặt, với hệ quả là giá dầu bị đẩy lên trên 100 USD/thùng tại nhiều nơi.
Giá dầu neo cao trong nhiều tuần đã tạo những thách thức mới cho chính quyền Tổng thống Biden, người đang có tỷ lệ tín nhiệm thấp nhất trong nhiệm kỳ, và làm trì trệ quá trình phục hồi kinh tế sau đại dịch của Mỹ.
Sau khi kêu gọi các nước OPEC tăng thêm sản lượng nhưng không đạt được tiến độ đáng kể, ngày 31/3, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã công bố quyết định xuất kho khoảng 1 triệu thùng dầu/ngày từ Cục Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) trong 180 ngày nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu.
Đây là lần thứ 3 Mỹ quyết định xả kho dầu dự trữ trong 6 tháng và cũng là đợt xả dầu lớn nhất lịch sử từ kho SPR. Lượng xả kho dầu lần này của Mỹ tương đương với lượng tiêu thụ dầu toàn cầu trong 2 ngày.
Theo một quan chức Mỹ, những thùng dầu này sẽ đóng vai trò cầu nối cho tới khi Mỹ bổ sung sản lượng và các hoạt động sản xuất khác mà chính quyền mong đợi vào cuối năm nay. Chính quyền Mỹ cũng đang thúc đẩy hoạt động khai thác dầu mỏ trong nước để tăng sản lượng.
Sau khi ông Biden công bố kế hoạch xả kho dầu, giá dầu thế giới đã giảm 7%. Tại thị trường New York, giá dầu WTI giao tháng 5/2022 giảm 7,54 USD xuống 100,28 USD/thùng. Trong khi đó, tại thị trường London, giá dầu Brent giao cùng kỳ hạn cũng hạ 5,54 USD (4,8%), xuống 107,91 USD/thùng.
Cùng ngày, các nước OPEC+ cũng quyết định tăng nhẹ sản lượng dầu thô bắt đầu từ tháng 5, nâng sản lượng lên 432.000 thùng/ngày so với mức cũ 400.000 thùng/ngày.
Các thành viên khác của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) có khả năng cũng "theo chân" Mỹ giải phóng dầu từ các kho SPR để bù đắp nguồn dầu xuất khẩu bị chặn của Nga.
Hội nghị thượng đỉnh EU – Trung Quốc
Ngày 1/4, sau nhiều lần trì hoãn, hội nghị thượng đỉnh giữa các quốc gia Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc đã diễn ra dưới hình thức trực tuyến.
Với mục đích "cung cấp chỉ đạo chính trị và hoạch định chiến lược cho quan hệ Trung Quốc-EU", cuộc họp với sự tham gia của lãnh đạo hàng đầu các nước đã bàn bạc về các vấn đề kinh tế song phương và cả mối quan hệ với Nga trong tình hình hiện tại.
Theo chia sẻ của ông Wang Lutong, Vụ trưởng Vụ các vấn đề châu Âu của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Bắc Kinh và EU sẽ xây dựng các cơ chế hoàn thiện, bao gồm đối thoại kinh tế và thương mại cấp cao và đối thoại kinh tế vĩ mô để tăng cường thông tin về các chính sách kinh tế vi mô và trao đổi phối hợp chính sách.
Hai bên cũng sẽ tiếp tục làm sâu sắc hơn hợp tác về biến đổi khí hậu và nỗ lực vì sự thành công của COP27.
Ngoài ra, các bên cũng nhất trí tổ chức thêm các cuộc hội đàm cấp cao về quản lý khẩn cấp và các vấn đề nhân đạo và phòng chống dịch Covid-19.
Tuy nhiên, Trung Quốc cũng bày tỏ lo ngại về tác động đối với các doanh nghiệp Trung Quốc bởi một loạt chính sách kinh tế và thương mại do EU đưa ra trong những năm gần đây.
"Chúng tôi kêu gọi EU giữ cho thương mại và đầu tư cởi mở, và đặc biệt, không tạo ra các rào cản mới”, ông Wang chia sẻ.
Tại hội nghị, phía EU một lần nữa kêu gọi Trung Quốc chấm dứt quan hệ thương mại với Nga và không giúp nước này “lách” các lệnh trừng phạt.
"Chúng tôi kêu gọi Trung Quốc giúp chấm dứt chiến tranh ở Ukraine. Trung Quốc không thể nhắm mắt làm ngơ trước việc Nga vi phạm luật pháp quốc tế", Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel phát biểu.
Tuy nhiên, Thủ tướng Lý Khắc Cường nói với các nhà lãnh đạo EU rằng Bắc Kinh sẽ thúc đẩy hòa bình theo "cách riêng của mình", trong khi Chủ tịch Tập Cận Bình nói rằng ông hy vọng EU sẽ đối xử với Trung Quốc một cách "độc lập".
Trung Quốc một lần nữa khẳng định sẽ tiếp tục “tiến hành thương mại bình thường với Nga và cố gắng ngăn chặn một cuộc khủng hoảng về năng lượng và lương thực có thể xảy ra”.
Được biết, trong hội nghị với các lãnh đạo EU, phía Trung Quốc cũng bày tỏ sự phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương và lên án Mỹ cố gắng “thổi bùng ngọn lửa” bất hoà, trong khi Trung Quốc muốn làm dịu tình hình.
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
(VNF) - Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang rơi vào thế giằng co khi cả hai bên đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Lệnh phong tỏa hải quân do Tổng thống Donald Trump áp đặt khiến xuất khẩu dầu của Iran sụt giảm mạnh. Câu hỏi đặt ra lúc này là: Liệu Iran có thể cầm cự được bao lâu?
(VNF) - Trong cuộc phỏng vấn với Euronews, Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu (EU) khẳng định EU sẽ giữ vững lập trường sau khi Trung Quốc đe dọa áp dụng các biện pháp trả đũa liên quan đến kế hoạch tăng cường chính sách công nghiệp của khối.
(VNF) - Ngân hàng DBS (Singapore) ghi nhận lợi nhuận quý I đạt khoảng 2,3 tỷ USD nhờ dòng vốn tiếp tục chảy mạnh vào Singapore và mảng quản lý tài sản tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo rủi ro từ bất ổn địa chính trị có thể làm gia tăng chi phí hậu cần và ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.
(VNF) - Mặt bằng lãi suất thấp tại Trung Quốc đang thúc đẩy làn sóng vay vốn bằng nhân dân tệ trên thị trường quốc tế, khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài tìm đến nguồn vốn chi phí rẻ hơn. Xu hướng này không chỉ giúp thị trường trái phiếu dim sum bùng nổ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của đồng nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.
(VNF) - Dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ, các hãng xe điện Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á, châu Âu và nhiều khu vực khác.
(VNF) - Giá dầu Brent giảm nhẹ ngay sau khi chạm mức cao nhất trong 4 năm, lên tới 126 USD/thùng. Nhiều chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể chạm mốc 150 USD/thùng nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài.
(VNF) - Trong nhiều năm, lượng khách đông kỷ lục từng là thước đo thành công của ngành du lịch toàn cầu. Nhưng khi dòng người đổ dồn vào một số địa danh quen thuộc vượt quá sức chịu tải, những “điểm nóng” du lịch đang dần trở thành “điểm nghẽn”, buộc các quốc gia phải nhìn lại mô hình tăng trưởng và tìm cách cân bằng giữa thu hút du khách với phát triển bền vững.
(VNF) - Các lãnh đạo ngân hàng châu Âu đang tìm cách trấn an nhà đầu tư về những rủi ro liên quan đến tín dụng tư nhân, khi mức độ tiếp xúc của họ với lĩnh vực đang gặp khó khăn này một lần nữa trở thành tâm điểm trong mùa công bố kết quả kinh doanh.
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
(VNF) - Giá dầu thế giới tăng mạnh khi Mỹ được cho là siết phong tỏa các cảng của Iran, trong lúc UAE bất ngờ tuyên bố rời OPEC, làm dấy lên lo ngại nguồn cung toàn cầu thêm căng thẳng.
(VNF) - Các thương hiệu Trung Quốc đang tăng tốc hiện diện trên khắp thế giới. Không còn gắn với hình ảnh hàng giá rẻ, làn sóng doanh nghiệp mới từ Trung Quốc đang từng bước chinh phục người tiêu dùng toàn cầu bằng thiết kế, công nghệ và chiến lược bản địa hóa linh hoạt.
(VNF) - USD mạnh lên so với rổ tiền tệ chủ chốt sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất, trong bối cảnh nhà đầu tư vẫn căng thẳng khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
(VNF) - Quyết định rời OPEC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được xem là diễn biến mang lại lợi thế mới cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi liên minh dầu mỏ quyền lực nhất thế giới đứng trước nguy cơ suy yếu, còn nguồn cung toàn cầu có thể gia tăng và làm giảm áp lực giá năng lượng.
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
(VNF) - Giá vàng giảm khi căng thẳng ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, trong khi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thu hút sự chú ý của giới đầu tư.
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 28/4 đã giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới khi tuyên bố rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+).
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa đạt bước đột phá trong công nghệ “pin dòng chảy sử dụng sắt hoàn toàn”, mở ra khả năng cắt giảm mạnh chi phí lưu trữ năng lượng tái tạo, đồng thời kéo dài đáng kể tuổi thọ pin.
(VNF) - Sự biến động địa chính trị, đặc biệt từ các xung đột năng lượng, đang tái định hình trật tự tài chính tiền tệ toàn cầu và nâng đỡ các đồng tiền gắn với hàng hóa.
(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm - yếu tố quan trọng định hình lãi suất trên toàn nền kinh tế - đã giao dịch trong phạm vi ngày càng thu hẹp suốt 2 năm qua. Tuy nhiên, các phân tích kỹ thuật cho thấy trạng thái này có thể sắp thay đổi.
(VNF) - Khảo sát của Reuters cho thấy giá vàng có thể tiếp tục tăng trong năm 2026 nhờ nhu cầu từ ngân hàng trung ương và bất ổn kinh tế, bất chấp ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông.
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/4 tuyên bố cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể phát nổ trong khoảng 3 ngày tới do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bị làm trầm trọng thêm bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu của nước này.
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
(VNF) - Sân vận động PVF được khởi công vào tháng 10/2025, với sức chứa lên tới 60.000 chỗ ngồi, nằm trong quần thể tổ hợp thể thao - dịch vụ rộng khoảng 92ha tại Hưng Yên.