Tiền điện tử có thể giúp Nga 'né' các lệnh trừng phạt của phương Tây?
H.Thủy -
02/03/2022 20:39 (GMT+7)
Giới phân tích nhận định Nga và các ngân hàng của nước này hoàn toàn có thể xem xét sử dụng tiền điện tử vì chúng có thể coi là đại diện cho một phương tiện trao đổi quốc tế thay thế cho đồng USD.
Biểu tượng đồng Bitcoin. FORTUNE/ TTXVN
Hồi tháng 1/2022, khi thảo luận về thế giới phức tạp của tiền điện tử, Tổng thống Nga Vladimir Putin đơn giản chia sẻ nước này cũng có những lợi thế cạnh tranh nhất định trong lĩnh vực đó, đặc biệt trong hoạt động “đào” tiền ảo.
Giới quan sát cho rằng sau một loạt các lệnh trừng phạt tài chính nghiêm trọng do phương Tây áp đặt vào cuối tuần trước, nhà lãnh đạo Nga có thể cân nhắc tận dụng những lợi thế đó.
Phát biểu trên của Tổng thống Putin được đưa ra vài ngày sau khi ngân hàng trung ương nước này đề xuất một lệnh cấm toàn diện đối với hoạt động “đào tiền” và kinh doanh tiền điện tử.
Như trường hợp của bitcoin, đào tiền là quá trình tiêu tốn nhiều năng lượng, trong đó máy tính xác minh các giao dịch bitcoin mới - đưa chúng vào một sổ cái ảo được gọi là blockchain (chuỗi khối) rồi tạo ra những đồng bitcoin mới như một phần thưởng cho công việc đó.
Ngân hàng Trung ương Nga đã nhấn mạnh rằng việc khai thác tiền điện tử kéo theo những rủi ro đáng kể đối với nền kinh tế và sự ổn định của hệ thống tài chính Nga. Song chỉ khoảng một tuần sau, Tổng thống Putin lại chỉ ra rằng Nga có lợi thế trong việc khai thác tiền điện tử nhờ nguồn năng lượng khổng lồ và chuyên môn trong lĩnh vực này.
Một lựa chọn đáng cân nhắc…
Trụ sở Ngân hàng Trung ương Nga tại Moskva. Ảnh: AFP/TTXVN
Những lo ngại về kinh tế Nga đã trở nên sâu sắc hơn sau khi phương Tây gây áp lực lớn lên hệ thống tài chính nước này thông qua một loạt lệnh trừng phạt mới.
Liên minh châu Âu (EU), Mỹ, Vương quốc Anh và Canada đã nhắm tới nguồn dự trữ ngoại tệ trị giá 640 tỷ USD của Nga, bằng cách ngăn chặn Ngân hàng Trung ương Nga triển khai nguồn dự trữ này theo “những cách thức giúp giảm tác động của các lệnh trừng phạt”.
Những nước trên cũng thông báo rằng một số ngân hàng Nga sẽ bị "ngắt khỏi" SWIFT, hệ thống thông tin thanh toán toàn cầu được các ngân hàng sử dụng để thực hiện giao dịch tiền tệ xuyên biên giới.
Trong bối cảnh đó, giới phân tích nhận định Nga và các ngân hàng của nước này hoàn toàn có thể xem xét sử dụng tiền điện tử vì chúng có thể coi là đại diện cho một phương tiện trao đổi quốc tế thay thế cho đồng USD.
Tiền điện tử cũng có thể “né” hệ thống ngân hàng quốc tế, vốn là chìa khóa để thực thi các biện pháp trừng phạt – và đóng vai trò như một “trạm nghe ngóng” cho các giao dịch tài chính trên toàn thế giới thông qua cách thức mới để thực hiện các giao dịch xuyên biên giới. Đây là đặc điểm mà các cơ quan giám sát và ngân hàng trung ương không hề ưa thích ở tiền điện tử.
Một số quốc gia đã chuyển sang bitcoin để tránh các lệnh trừng phạt. Iran, một quốc gia chịu lệnh trừng phạt "nặng nề" nhưng có nguồn dự trữ nhiên liệu hóa thạch đáng kể, đã chuyển đổi nguồn năng lượng dư thừa của mình thành tiền mặt bằng cách mua bitcoin từ các công ty khai thác có trụ sở tại Iran, rồi sử dụng đồng tiền này để mua hàng nhập khẩu.
Ông David Carlisle, Giám đốc chính sách và quy định của công ty chuyên về tư vấn bảo mật blockchain Elliptic cho biết khai thác tiền điện tử là một trong những lựa chọn khả thi nhất đối với Nga. Nước này vốn đã là quốc gia khai thác bitcoin lớn thứ ba thế giới, theo dữ liệu do Đại học Cambridge tổng hợp.
Chuyên gia của Elliptic cho biết thêm sau khi sở hữu một lượng lớn bitcoin, Nga có thể sử dụng số bitcoin đó để thanh toán cho việc nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ mà nước này có thể khó tiếp cận do các hạn chế từ Mỹ cùng châu Âu.
Ngoài ra, còn có các lựa chọn khác thay thế cho tiền điện tử. Việc cắt đứt quyền tiếp cận hệ thống SWIFT của các ngân hàng Nga có thể khuyến khích Trung Quốc củng cố mạng lưới thanh toán non trẻ của riêng nước này là CIPS. Thậm chí còn một biện pháp khác có vẻ trong tầm với hơn: Ngân hàng Trung ương Nga đang phát triển đồng ruble kỹ thuật số của riêng mình.
… Nhưng sẽ không hoàn toàn dễ thực hiện
Khi xuất hiện ngày một nhiều đồn đoán về khả năng này, tờ Wall Street Journal hồi tuần trước đã đưa tin Chính phủ Mỹ đang xem xét áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với thị trường tiền điện tử của Nga.
Dù việc ban hành các biện pháp trừng phạt đối với tiền số sẽ rất khó khăn vì chúng đa phần được thiết kế để nằm ngoài hệ thống tài chính chính thức, song việc này không hẳn là bất khả thi theo đánh giá của giới chuyên gia.
Theo công ty phân tích blockchain Chainalysis, bản chất minh bạch của các blockchain khiến việc sử dụng tiền điện tử để né tránh các biện pháp trừng phạt trở nên khó khăn. Bà Caroline Malcolm, người đứng đầu bộ nghiên cứu và chính sách công quốc tế tại Chainalysis cho biết các hoạt động trốn tránh lệnh trừng phạt đều sẽ bị ghi lại trên các sổ cái blockchain công khai, vĩnh viễn và bất biến.
Về phần doanh nghiệp, mới đây nhất vào ngày 28/2, sàn giao dịch tiền điện tử Binance cho biết họ sẽ chặn tài khoản của bất kỳ khách hàng Nga nào bị nhắm mục tiêu bởi các lệnh trừng phạt.
Theo ông Carlisle, Chính phủ Nga có thể sử dụng một mạng lưới trao đổi riêng để "giữ kín" quyền sở hữu tiền điện tử. Ngoài ra còn có các loại tiền điện tử rất khó theo dõi, chẳng hạn như Monero chuyên tập trung vào bảo vệ quyền riêng tư của người dùng.
Song ông Carlisle cũng thừa nhận rằng quy mô của các hạn chế tài chính áp đặt lên kinh tế Nga lớn đến mức thị trường tiền điện tử sẽ không đủ để giúp nước này đối phó tất cả các lệnh trừng phạt. Chuyên gia này chỉ ra tổng tài sản trong lĩnh vực ngân hàng của Nga hiện vào khoảng là 1,4 tỷ USD - gần bằng quy mô của toàn bộ thị trường tiền điện tử thế giới.
Chia sẻ quan điểm trên, ông Eric Michaud, đồng sáng lập của hội nghị chuyên về bảo mật blockchain có tên Off The Chain cho biết với thị trường tiền điện tử còn trong giai đoạn sơ khai, những đồng tiền phi tập trung này thiếu các cơ quan chính thức và cơ sở hạ tầng cần thiết để có thể phục vụ các thực thể tài chính lớn như Nga.
(VNF) - Eo biển Hormuz vẫn trong trạng thái “mở rồi lại đóng” đầy bất ổn, giữa lúc Mỹ và Iran vừa đàm phán vừa cáo buộc lẫn nhau. Dù có tín hiệu tiến triển, hai bên vẫn chưa thu hẹp được các bất đồng cốt lõi, khiến nguy cơ bất ổn khu vực và gián đoạn năng lượng toàn cầu tiếp tục hiện hữu.
(VNF) - Trong bối cảnh những nhà sản xuất nhiên liệu đang thiếu hụt nguồn cung phải tìm kiếm trên toàn cầu để thay thế dầu Trung Đông, đồng thời ngăn chặn tình trạng này có thể lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế, các nhà lọc dầu châu Á đang cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao vào dầu thô của Mỹ.
(VNF) - Giá dầu giảm mạnh tới 10% sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz đã mở cửa trở lại cho tàu thương mại, qua đó thổi bùng tâm lý lạc quan trên các thị trường tài chính toàn cầu.
(VNF) - Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, trong khi Tổng thống Donald Trump khẳng định tuyến hàng hải này sẽ không còn bị sử dụng như một "vũ khí", giúp thị trường toàn cầu hạ nhiệt.
(VNF) - Giá dầu thế giới quay đầu giảm sau chuỗi 50 ngày biến động mạnh do căng thẳng Trung Đông, khi thị trường dần kỳ vọng vào khả năng hạ nhiệt xung đột.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn sản xuất khi tranh chấp tiền lương với công đoàn leo thang, buộc tập đoàn này phải nhờ đến tòa án nhằm ngăn chặn các hành vi bị cho là bất hợp pháp trong thời gian đình công.
(VNF) - Tổng thống Trump tuyên bố rằng Iran đã đồng ý bàn giao lượng uranium làm giàu cao, được cho là bị chôn vùi sau các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân trọng yếu của nước này. Đây được cho là một bước tiến lớn hướng tới một thỏa thuận.
(VNF) - Làn sóng chi tiêu khẩn cấp đang lan rộng trên toàn cầu khi các chính phủ đồng loạt giảm thuế, trợ cấp năng lượng và hỗ trợ tiền mặt để ứng phó với cú sốc giá cả. Tuy nhiên, trong bối cảnh dư địa tài khóa ngày càng thu hẹp và chi phí vay nợ leo thang, các tổ chức quốc tế cảnh báo rằng những biện pháp cứu trợ quy mô lớn hôm nay có thể nhanh chóng biến thành rủi ro nợ công trong tương lai.
(VNF) - Dự kiến tuần tới, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ bắt đầu tiếp nhận các yêu cầu hoàn thuế đối với các khoản thuế mà ông đã áp đặt nhưng bị xác định là bất hợp pháp.
(VNF) - Bất chấp cú sốc năng lượng do xung đột Iran gây ra làm giảm triển vọng tăng trưởng, nền kinh tế Trung Quốc đã tăng tốc trong quý I/2026, khi tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ bù đắp cho nhu cầu tiêu dùng yếu.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/4 bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran, đồng thời cảnh báo sẽ gia tăng áp lực kinh tế đối với Tehran nếu nước này tiếp tục tỏ ra cứng rắn.
(VNF) - Nhật Bản vừa công bố gói hỗ trợ tài chính trị giá khoảng 10 tỷ USD nhằm giúp các quốc gia Đông Nam Á đối phó với tình trạng giá dầu leo thang, trong bối cảnh nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng ngày càng hiện hữu. Khoản viện trợ này hướng tới việc đảm bảo nguồn cung các sản phẩm có nguồn gốc từ dầu mỏ, bao gồm cả thiết bị y tế thiết yếu.
(VNF) - Giá Bitcoin đang dao động quanh vùng 76.000 USD trong bối cảnh xuất hiện một làn sóng tín hiệu cầu mới từ một thị trường ít được kỳ vọng: nước Nga.
(VNF) - Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc đàm phán thứ 2 giữa Washington và Tehran có thể diễn ra “trong 2 ngày tới”, giá dầu thế giới tiếp tục giảm trong phiên thứ 2 liên tiếp.
(VNF) - Các thị trường châu Á - Thái Bình Dương đồng loạt mở cửa tăng điểm trong phiên giao dịch ngày 14/4, nối tiếp đà khởi sắc của chứng khoán Mỹ trong đêm trước, khi giá dầu suy giảm giữa bối cảnh kỳ vọng về một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột tại Trung Đông ngày càng gia tăng.
(VNF) - Sau nhiều năm tích lũy không ngừng, một số ngân hàng trung ương hiện đã bắt đầu bán vàng thỏi khi áp lực từ cuộc chiến Iran buộc họ phải xoay xở nguồn tiền mặt.
(VNF) - Biến động địa chính trị từ cuộc chiến Iran đang làm suy giảm sức hút của các trung tâm tài chính Trung Đông, thúc đẩy dòng tiền của giới giàu có tìm đến những thị trường ổn định hơn như Singapore. Các ngân hàng lớn đẩy mạnh mảng quản lý tài sản để bù đắp cho sự suy giảm lợi nhuận từ hoạt động cho vay.
(VNF) - Cuộc đua vào ghế nóng Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa xuất hiện diễn biến mới khi ứng viên Kevin Warsh nộp bản kê khai tài chính, hé lộ khối tài sản khủng.
(VNF) - Từng là biểu tượng của cơn sốt bất động sản Trung Quốc, đế chế China Evergrande Group nay chỉ còn những công trình dang dở. Sự sụp đổ ấy không chỉ cuốn phăng một “gã khổng lồ” bất động sản mà còn đẩy nhà sáng lập Hui Ka Yan (Hứa Gia Ấn) từ đỉnh cao danh vọng đến vòng xoáy pháp lý.
(VNF) - Giữa lúc xung đột Iran làm gián đoạn nguồn cung dầu khí và đẩy giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh, các quốc gia ồ ạt chuyển sang năng lượng tái tạo để giảm phụ thuộc. Trong làn sóng đó, một quốc gia gần như không hiện diện trên chiến trường lại nổi lên như bên hưởng lợi lớn nhất, nhờ nắm giữ chuỗi cung ứng công nghệ sạch đang trở thành “chìa khóa” của an ninh năng lượng mới.
(VNF) - Eo biển Hormuz vẫn trong trạng thái “mở rồi lại đóng” đầy bất ổn, giữa lúc Mỹ và Iran vừa đàm phán vừa cáo buộc lẫn nhau. Dù có tín hiệu tiến triển, hai bên vẫn chưa thu hẹp được các bất đồng cốt lõi, khiến nguy cơ bất ổn khu vực và gián đoạn năng lượng toàn cầu tiếp tục hiện hữu.