Theo CNN, Trung Quốc đang kìm hãm tinh thần kinh doanh vốn góp phần quan trọng vào sự phát triển của đất nước. Trong những tháng qua, một số công ty công nghệ bị điều tra vì cáo buộc độc quyền hoặc vi phạm quyền của người tiêu dùng. Giá trị vốn hóa thị trường của các tập đoàn lớn nhất đã bay hơi 600 tỷ USD.
Một số doanh nhân đã thoái lui. Hôm 19/5, ông Zhang Yiming, nhà sáng lập kiêm CEO ByteDance - công ty mẹ của TikTok, tuyên bố sẽ từ chức CEO vào cuối năm nay. Năm 2020, ông Hoàng Tranh - nhà sáng lập Pinduoduo - cũng từ chức CEO công ty. Khoảng 8 tháng sau, ông rời bỏ vị trí chủ tịch.
Tỷ phú Jack Ma - nhà sáng lập Alibaba - hiếm khi xuất hiện trước công chúng. "Bầu không khí độc hại đang bao trùm ngành công nghệ của Trung Quốc", chuyên gia Alex Capri tại Hinrich Foundation bình luận. Ông mô tả động thái của CEO ByteDance là "bằng chứng cho thấy nỗi sợ hãi đang lấn át tham vọng".
Trong vài thập kỷ qua, Trung Quốc đã vươn lên từ một nước nghèo trở thành động lực kinh tế, công nghệ lớn nhất toàn cầu. Nếu động lực đó không còn, đất nước tỷ dân không chỉ đánh mất vị thế hiện tại, mà còn thất bại trong tham vọng dẫn đầu thế giới về công nghệ ở tương lai.
Theo CNN, các doanh nhân Trung Quốc chỉ cần nhìn vào bài học của ông Ma. Tháng 10/2020, khi Ant chuẩn bị IPO (phát hành cổ phiếu ra công chúng lần đầu), tỷ phú Jack Ma đã chỉ trích các cơ quan quản lý tài chính của Trung Quốc tại một hội nghị ở Thượng Hải.
Ông mô tả hệ thống ngân hàng Trung Quốc "hoạt động như tiệm cầm đồ." Ngay sau đó, đợt IPO của Ant bị yêu cầu hủy bỏ. Công ty phải sửa đổi mô hình kinh doanh và chịu quản lý nghiêm ngặt. Alibaba cũng phải trả khoản phạt kỷ lục hồi tháng 4 vì các vấn đề độc quyền. Ông Ma hiếm khi xuất hiện kể từ đó.
Theo CNN, Bắc Kinh muốn siết chặt kiểm soát doanh nghiệp tư nhân, bởi họ tin rằng nền kinh tế do nhà nước quản lý sẽ hiệu quả hơn nền kinh tế dựa trên cách tiếp cận thị trường tự do. "Các lãnh đạo doanh nghiệp đã trở nên quá quyền lực so với những gì chính quyền Trung Quốc cho phép", ông Steve Tsang, Giám đốc Viện SOAS Trung Quốc tại Đại học SOAS London bình luận.
Trên thực tế, phép màu kinh tế của Trung Quốc bắt đầu sau quyết định của Bắc Kinh từ cuối những năm 1970. Đó là từ bỏ quyền kiểm soát nền kinh tế và áp dụng cách tiếp cận thị trường tự do trong nhiều lĩnh vực. Chẳng hạn, ngành công nghiệp công nghệ của Trung Quốc được tự do huy động vốn ở nước ngoài. Các ván cược của SoftBank (Nhật Bản) vào Alibaba và Naspers (Nam Phi) với Tencent cách đây khoảng 20 năm đã thành công rực rỡ.
Việc chính quyền Bắc Kinh tăng cường kiểm soát có thể cản đường các doanh nghiệp tư nhân đổi mới và theo kịp những đối thủ cạnh tranh trên toàn cầu. "Nhà đầu tư có thể mất động lực rót tiền cho các công ty tư nhân Trung Quốc nếu họ lo lắng về sự can thiệp không mong muốn của chính phủ", giáo sư Sonja Opper tại Đại học Bocconi (Italy) bình luận.
Vốn hóa của Alibaba đã bốc hơi hơn 240 tỷ USD kể từ khi Ant Group hoãn IPO hồi tháng 11/2020. Tencent chứng kiến 173 tỷ USD bị xóa sổ khỏi giá trị vốn hóa thị trường kể từ mức đỉnh hồi tháng 1. Trong khi đó, tổng vốn hóa của các công ty thương mại điện tử Pinduoduo, JD.com và công ty giao thực phẩm khổng lồ Meituan bốc hơi 231 tỷ USD từ mức đỉnh tháng 2.
Bắc Kinh rõ ràng không muốn xóa sổ khu vực tư nhân. Khu vực đóng góp cho 2/3 GDP đất nước và sử dụng 80% lao động. Tuy nhiên, mong muốn của chính quyền Trung Quốc là khu vực nhà nước dẫn đầu và khu vực tư nhân giữ vai trò hỗ trợ.
"Đó là một nghịch lý", chuyên gia Nicholas Lardy tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson (PIIE) nhận xét. Theo ông, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình muốn nhà nước đóng vai trò lớn. Nhưng để đạt được tham vọng trở thành người dẫn đầu đổi mới năm 2035 và siêu cường công nghệ toàn cầu năm 2050, Bắc Kinh cần phụ thuộc nhiều hơn vào khu vực tư nhân.
Các nhà lãnh đạo Trung Quốc liên tục nhấn mạnh sự cần thiết của việc giảm phụ thuộc vào phương Tây về công nghệ, nhất là khi Washington hạn chế khả năng tiếp cận của doanh nghiệp Trung Quốc đối với công nghệ Mỹ.
| Các doanh nghiệp quốc doanh tại Trung Quốc sẽ không thể lấp đầy khoảng trống do thiếu động cơ lợi nhuận và cơ cấu kiểm soát chặt chẽ hơn Giáo sư Sonja Opper tại Đại học Bocconi (Italy) |
Tuy nhiên, các công ty thúc đẩy sự phát triển và đổi mới ở Trung Quốc không phải doanh nghiệp quốc doanh. Đó là những Alibaba, Huawei. Theo China Enterprise Confederation, năm ngoái, họ chi nhiều hơn bất cứ công ty nào khác về nghiên cứu và phát triển.
"Tự do cho phép họ giải phóng năng suất và đạt sự đổi mới chưa từng thấy ở bất cứ doanh nghiệp quốc doanh nào tại Trung Quốc", bà Opper nhận định.
Theo bà, Bắc Kinh có thể quá tự tin vào chiến lược kinh tế từ trên xuống. "Đó là chiến lược ưu tiên những mục tiêu ngắn hạn hơn các mục tiêu tăng trưởng và phát triển trung hạn", bà Opper nhận xét. "Các doanh nghiệp quốc doanh sẽ không thể lấp đầy khoảng trống do thiếu động cơ lợi nhuận và cơ cấu kiểm soát chặt chẽ hơn", bà nói thêm.
Các doanh nghiệp nhà nước tại Trung Quốc kém hiệu quả trong việc phân bổ nguồn lực và cạnh tranh với khu vực tư nhân. Họ tạo ra số việc làm ít hơn nhiều doanh nghiệp tư nhân và chiếm tới 70% nợ doanh nghiệp ngoài lĩnh vực tài chính.
Điều đó gây ra mối đe dọa đối với sự ổn định tài chính và tăng trưởng kinh tế. Do đó, ông Tsang tại SOAS nhận định "Trung Quốc đang lựa chọn con đường rủi ro hơn con đường còn lại".
Tags:
(VNF) - Tuần qua đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong căng thẳng Mỹ - Iran: từ đối đầu quân sự sang đối đầu kinh tế và năng lượng. Eo biển Hormuz trở thành trung tâm của cuộc chơi, trong khi các chính sách tài khóa và phong tỏa kinh tế đóng vai trò hỗ trợ chiến lược.
(VNF) - Việc Iran tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz ngay lập tức khiến giá dầu lao dốc và thị trường toàn cầu “thở phào”, nhưng đằng sau động thái này là một thực tế khác: Tehran vẫn nắm trong tay đòn bẩy chiến lược quan trọng nhất của hệ thống năng lượng toàn cầu.
(VNF) - Trong bối cảnh những nhà sản xuất nhiên liệu đang thiếu hụt nguồn cung phải tìm kiếm trên toàn cầu để thay thế dầu Trung Đông, đồng thời ngăn chặn tình trạng này có thể lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế, các nhà lọc dầu châu Á đang cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao vào dầu thô của Mỹ.
(VNF) - Giá dầu giảm mạnh tới 10% sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz đã mở cửa trở lại cho tàu thương mại, qua đó thổi bùng tâm lý lạc quan trên các thị trường tài chính toàn cầu.
(VNF) - Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, trong khi Tổng thống Donald Trump khẳng định tuyến hàng hải này sẽ không còn bị sử dụng như một "vũ khí", giúp thị trường toàn cầu hạ nhiệt.
(VNF) - Giá dầu thế giới quay đầu giảm sau chuỗi 50 ngày biến động mạnh do căng thẳng Trung Đông, khi thị trường dần kỳ vọng vào khả năng hạ nhiệt xung đột.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn sản xuất khi tranh chấp tiền lương với công đoàn leo thang, buộc tập đoàn này phải nhờ đến tòa án nhằm ngăn chặn các hành vi bị cho là bất hợp pháp trong thời gian đình công.
(VNF) - Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo rằng châu Âu “có lẽ chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay cho khoảng 6 tuần nữa”.
(VNF) - Tổng thống Trump tuyên bố rằng Iran đã đồng ý bàn giao lượng uranium làm giàu cao, được cho là bị chôn vùi sau các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào các cơ sở hạt nhân trọng yếu của nước này. Đây được cho là một bước tiến lớn hướng tới một thỏa thuận.
(VNF) - Làn sóng chi tiêu khẩn cấp đang lan rộng trên toàn cầu khi các chính phủ đồng loạt giảm thuế, trợ cấp năng lượng và hỗ trợ tiền mặt để ứng phó với cú sốc giá cả. Tuy nhiên, trong bối cảnh dư địa tài khóa ngày càng thu hẹp và chi phí vay nợ leo thang, các tổ chức quốc tế cảnh báo rằng những biện pháp cứu trợ quy mô lớn hôm nay có thể nhanh chóng biến thành rủi ro nợ công trong tương lai.
(VNF) - Dự kiến tuần tới, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ bắt đầu tiếp nhận các yêu cầu hoàn thuế đối với các khoản thuế mà ông đã áp đặt nhưng bị xác định là bất hợp pháp.
(VNF) - Bất chấp cú sốc năng lượng do xung đột Iran gây ra làm giảm triển vọng tăng trưởng, nền kinh tế Trung Quốc đã tăng tốc trong quý I/2026, khi tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ bù đắp cho nhu cầu tiêu dùng yếu.
(VNF) - Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/4 bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran, đồng thời cảnh báo sẽ gia tăng áp lực kinh tế đối với Tehran nếu nước này tiếp tục tỏ ra cứng rắn.
(VNF) - Khi tâm lý các nhà đầu tư lạc quan về việc sớm chấm dứt chiến sự tại Trung Đông, các chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite trong phiên ngày 15/4.
(VNF) - Nhật Bản vừa công bố gói hỗ trợ tài chính trị giá khoảng 10 tỷ USD nhằm giúp các quốc gia Đông Nam Á đối phó với tình trạng giá dầu leo thang, trong bối cảnh nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng ngày càng hiện hữu. Khoản viện trợ này hướng tới việc đảm bảo nguồn cung các sản phẩm có nguồn gốc từ dầu mỏ, bao gồm cả thiết bị y tế thiết yếu.
(VNF) - Giá Bitcoin đang dao động quanh vùng 76.000 USD trong bối cảnh xuất hiện một làn sóng tín hiệu cầu mới từ một thị trường ít được kỳ vọng: nước Nga.
(VNF) - Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết cuộc đàm phán thứ 2 giữa Washington và Tehran có thể diễn ra “trong 2 ngày tới”, giá dầu thế giới tiếp tục giảm trong phiên thứ 2 liên tiếp.
(VNF) - Các thị trường châu Á - Thái Bình Dương đồng loạt mở cửa tăng điểm trong phiên giao dịch ngày 14/4, nối tiếp đà khởi sắc của chứng khoán Mỹ trong đêm trước, khi giá dầu suy giảm giữa bối cảnh kỳ vọng về một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột tại Trung Đông ngày càng gia tăng.
(VNF) - Sau nhiều năm tích lũy không ngừng, một số ngân hàng trung ương hiện đã bắt đầu bán vàng thỏi khi áp lực từ cuộc chiến Iran buộc họ phải xoay xở nguồn tiền mặt.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã tuyên bố chiến dịch quân sự nhằm vào Iran “đã kết thúc” trong một cuộc phỏng vấn với Fox News.
(VNF) - Biến động địa chính trị từ cuộc chiến Iran đang làm suy giảm sức hút của các trung tâm tài chính Trung Đông, thúc đẩy dòng tiền của giới giàu có tìm đến những thị trường ổn định hơn như Singapore. Các ngân hàng lớn đẩy mạnh mảng quản lý tài sản để bù đắp cho sự suy giảm lợi nhuận từ hoạt động cho vay.
(VNF) - Cuộc đua vào ghế nóng Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa xuất hiện diễn biến mới khi ứng viên Kevin Warsh nộp bản kê khai tài chính, hé lộ khối tài sản khủng.
(VNF) - Sau khi Trung Quốc tuyên bố vẫn tiếp tục di chuyển qua eo biển Hormuz bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ, giá dầu thế giới đảo chiều giảm.
(VNF) - Từng là biểu tượng của cơn sốt bất động sản Trung Quốc, đế chế China Evergrande Group nay chỉ còn những công trình dang dở. Sự sụp đổ ấy không chỉ cuốn phăng một “gã khổng lồ” bất động sản mà còn đẩy nhà sáng lập Hui Ka Yan (Hứa Gia Ấn) từ đỉnh cao danh vọng đến vòng xoáy pháp lý.
(VNF) - Quân đội Mỹ đã bắt đầu phong tỏa các cảng của Iran, sau khi các cuộc đàm phán cuối tuần tại Islamabad về việc chấm dứt chiến tranh thất bại.
(VNF) - Tuần qua đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong căng thẳng Mỹ - Iran: từ đối đầu quân sự sang đối đầu kinh tế và năng lượng. Eo biển Hormuz trở thành trung tâm của cuộc chơi, trong khi các chính sách tài khóa và phong tỏa kinh tế đóng vai trò hỗ trợ chiến lược.
(VNF) - Dự án nhà ở xã hội ở Khu công nghiệp Yên Mỹ 2 có tổng vốn đầu tư hơn 4.960 tỷ đồng, phục vụ dân số khoảng 11.500 người.
