Canh bạc AI nghìn tỷ USD của các 'ông lớn' vùng Vịnh
(VNF) - Các nước vùng Vịnh đang chi không tiếc tay vào trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm đa dạng hóa nền kinh tế và khẳng định vị thế công nghệ trên bản đồ thế giới. Dù tiềm lực tài chính vượt trội, họ vẫn đối mặt thách thức về nhân lực, hạ tầng và khung pháp lý để biến tham vọng thành hiện thực.
- Thái tử Arab Saudi tuyên bố đầu tư 1.000 tỷ USD vào Mỹ 19/11/2025 06:27
Chiến lược mới của các nền kinh tế dầu mỏ
Sau khi thu về hàng nghìn tỷ USD từ dầu mỏ, các nước vùng Vịnh ghi dấu ấn với những khoản đầu tư “khủng” vào các dự án tầm cỡ và xa hoa, từ xây dựng các “thành phố trong mơ” giữa sa mạc, mua lại các câu lạc bộ thể thao danh tiếng, cho đến đầu tư vào các loại vũ khí hiện đại.
Tuy nhiên, trong bối cảnh giá dầu duy trì ở mức thấp kéo dài, nhiều nhà lãnh đạo trong khu vực đang tìm cách chuyển hướng nguồn vốn khổng lồ từ các quỹ đầu tư quốc gia sang xây dựng những ngành công nghiệp mới, đặc biệt là AI.

Nổi bật trong xu hướng này là Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Qatar. Những quốc gia này đang chi hàng tỷ USD vào các dự án trung tâm dữ liệu với các đối tác lớn như Microsoft, OpenAI cùng nhiều doanh nghiệp công nghệ khác. Đồng thời, họ cũng nỗ lực thu mua số lượng lớn chip của Nvidia và AMD nhằm hiện thực hóa tham vọng AI. Loạt động thái này đã thu hút sự chú ý của Bộ Thương mại Mỹ.
Sau chuyến công du của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Ả Rập Xê Út, UAE và Qatar hồi tháng 5, Washington đã phát tín hiệu có thể nới lỏng một số hạn chế xuất khẩu chip, vốn được thiết lập do lo ngại các chất bán dẫn tiên tiến của Mỹ có thể bị rò rỉ sang Trung Quốc thông qua các đối tác vùng Vịnh. Đáp lại, các quốc gia vùng Vịnh đã nỗ lực chứng minh rằng họ coi Mỹ là đối tác công nghệ chiến lược, thể hiện qua hàng loạt thỏa thuận hợp tác lớn với các tập đoàn công nghệ hàng đầu của Mỹ.
Baghdad Gherras, đối tác đầu tư mạo hiểm tại Antler - một công ty chuyên đầu tư vào các dự án AI giai đoạn đầu có trụ sở tại UAE - nhận định: “Các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) có cả tiềm lực tài chính và tầm nhìn lãnh đạo. Họ xem đây là chiến lược trọng yếu và sẵn sàng dấn thân vào cuộc chơi này”.
Lãnh đạo các tập đoàn công nghệ Mỹ cũng tỏ ra hứng thú với môi trường pháp lý linh hoạt và thuận lợi tại vùng Vịnh, nơi các quyết sách lớn có thể được thông qua nhanh chóng, không bị cản trở bởi hệ thống hành chính phức tạp như ở phương Tây.
Dòng tiền khổng lồ đổ vào cuộc đua AI
Abu Dhabi hiện là trung tâm của 3 quỹ đầu tư quốc gia năng động nhất khu vực gồm ADIA, Mubadala và ADQ, với tổng tài sản quản lý lên tới 1,7 nghìn tỷ USD, và phần lớn dòng tiền đang hướng mạnh vào AI.

Công ty AI chủ lực của UAE là G42, do Cố vấn An ninh Quốc gia Sheikh Tahnoon bin Zayed al-Nahyan làm chủ tịch và Peng Xiao (một doanh nhân gốc Trung Quốc) làm CEO. Microsoft cam kết đầu tư 15,2 tỷ USD vào UAE trong giai đoạn 2023–2029, đồng thời rót 1,5 tỷ USD vào G42, nắm cổ phần thiểu số và một ghế hội đồng quản trị. “Ông lớn” công nghệ Mỹ này cũng được cấp phép đặc biệt xuất khẩu chip AI tiên tiến của Nvidia sang UAE, một động thái hiếm trong bối cảnh Mỹ siết chặt kiểm soát xuất khẩu chip.
G42 cùng Mubadala là những nhà sáng lập quỹ đầu tư công nghệ MGX, với quy mô quản lý lên tới 100 tỷ USD. Quỹ này đã rót vốn vào nhiều công ty AI hàng đầu thế giới, bao gồm OpenAI, xAI của tỷ phú Elon Musk, Anthropic, và 2 tỷ USD vào sàn tiền điện tử Binance. Bên cạnh đó, MGX còn hợp tác với Global Infrastructure Partners (thuộc BlackRock) chi 40 tỷ USD để mua lại Aligned Data Centers, đồng thời dự kiến góp vốn vào dự án Stargate - hệ thống trung tâm dữ liệu AI lớn nhất bên ngoài Mỹ, mang tên UAE–US AI Campus 5GW.
ỞẢ Rập Xê Út, chiến lược đa dạng hóa kinh tế tập trung vào AI với “ngôi sao” Humain - công ty AI quốc gia ra mắt tháng 5 vừa qua. Humain đặt mục tiêu phát triển toàn diện từ trung tâm dữ liệu, hạ tầng điện toán đám mây đến các mô hình AI tiên tiến, hướng tới biến Ả Rập Xê Út thành trung tâm AI của Trung Đông.
Humain thuộc sở hữu của Quỹ Đầu tư Công Ả Rập Xê Út (PIF) với tổng tài sản quản lý gần 1.000 tỷ USD. Quỹ này đã chi 23 tỷ USD cho các quan hệ đối tác chiến lược và 10 tỷ USD cho quỹ đầu tư mạo hiểm. Đồng thời, công ty mua 18.000 chip AI của Nvidia và ký thỏa thuận trị giá 10 tỷ USD với AMD.
Qatar đi theo hướng khác với chiến lược “AI+X”, tích hợp AI vào mọi lĩnh vực từ giáo dục, y tế, quản trị công tới kinh doanh. Quỹ đầu tư quốc gia của Qatar (QIA) với tổng tài sản quản lý khoảng 524 tỷ USD cho biết phần lớn đầu tư vào công nghệ và truyền thông đều liên quan tới AI, từ hạ tầng, trung tâm dữ liệu đến các mô hình ngôn ngữ lớn. QIA đầu tư trực tiếp vào các công ty như Anthropic, Databricks, Cresta, Applied Intuition, và tham gia vòng gọi vốn 6 tỷ USD của xAI. ScaleAI hợp tác với chính phủ Qatar triển khai AI trong giáo dục, dịch vụ dân sự, giao thông và y tế.
Loạt thách thức cần vượt qua
Dẫu vậy, khác với Mỹ hay Trung Quốc, những quốc gia có nguồn nhân lực công nghệ khổng lồ và nền kinh tế phát triển lâu đời, các nước vùng Vịnh sẽ phải nỗ lực đáng kể để xây dựng lực lượng nhân tài bản địa và phát triển hạ tầng AI trong nước.
Theo các chuyên gia ngành, một thách thức lớn khác là khả năng tiếp cận ổn định với các loại chip tiên tiến như GPU (bộ xử lý đồ họa) và NPU (bộ xử lý thần kinh). Việc phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu giữa lúc kiểm soát xuất khẩu siết chặt và nguồn cung toàn cầu gián đoạn trở thành rủi ro đáng kể đối với các quốc gia không có ngành sản xuất bán dẫn nội địa.

Ngoài ra, khu vực này còn phải chứng minh với giới đầu tư quốc tế về sự ổn định chính trị và khung pháp lý. Vào tháng 9, thủ đô Doha (Qatar) đã bị tấn công sau khi Israel bất ngờ không kích nhằm vào các lãnh đạo Hamas.
“Chừng nào cuộc chiến giữa Israel và Hamas còn tiếp diễn, căng thẳng khu vực leo thang sẽ tiếp tục là mối lo ngại lớn đối với các nhà đầu tư tiềm năng”, ông Torbjorn Soltvedt, chuyên gia phân tích cấp cao khu vực MENA tại Verisk Maplecroft, nhận định.
Bên cạnh đó, vùng Vịnh còn phải đối mặt với bài toán xây dựng một hệ sinh thái công nghệ hoàn chỉnh, bao gồm các startup đổi mới sáng tạo, các công ty cung cấp giải pháp, cũng như các kênh rút vốn, đồng thời thu hút nhân tài AI hàng đầu thế giới đến làm việc. Chẳng hạn như tại Ả Rập Xê Út, các vị trí liên quan đến AI hiện vẫn đang bị bỏ trống với tỷ lệ thiếu hụt nhân sự lên tới khoảng 50%.
Tuy nhiên, bất chấp các trở ngại, những quốc gia giàu nhất vùng Vịnh vẫn đang tiến bước mạnh mẽ, đưa mục tiêu đa dạng hóa kinh tế và dẫn đầu công nghệ lên hàng đầu trong chương trình nghị sự quốc gia, bất chấp mọi chi phí.
Bà Ulyana Lenvalskaya, chuyên gia phân tích công nghệ và tiêu dùng khu vực MENA tại Ngân hàng Đầu tư UBS, nhận định: “Quy mô vốn mà UAE và Ả Rập Xê Út đang triển khai đủ lớn để biến hai quốc gia này trở thành những trung tâm công nghệ có sức ảnh hưởng vượt ra ngoài khu vực”. Theo bà, rào cản cuối cùng của vùng Vịnh “không phải là tiền, mà là năng lực thực thi”.
“Các quốc gia này cần chứng minh khả năng xây dựng nguồn nhân lực AI chất lượng cao, thu hút và giữ chân các nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới, đồng thời thiết lập khung pháp lý đủ hấp dẫn với các đối tác toàn cầu. Các tập đoàn quốc tế cần được thuyết phục rằng khu vực này không chỉ có năng lực, mà còn có sự trung lập, quản trị tốt và ổn định lâu dài”, bà Lenvalskaya nhấn mạnh thêm.
Quỹ lớn rút vốn khỏi Hàn Quốc - Đài Loan, đổ tiền vào AI Trung Quốc
- TT Trump điện đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình, thảo luận loạt vấn đề 'nóng' 25/11/2025 08:15
- Nvidia không ‘cứu’ được thị trường, tương lai nào cho ngành AI? 24/11/2025 03:30
- Kinh tế Mỹ xuất hiện tín hiệu bất thường, Fed đứng trước bài toán khó 24/11/2025 09:00
Chiến sự bùng phát toàn cầu, một ngành bùng nổ doanh thu
(VNF) - Do nhu cầu leo thang từ các cuộc xung đột ở Ukraine và Gaza cùng xu hướng gia tăng chi tiêu quốc phòng của nhiều quốc gia, doanh thu từ bán vũ khí và dịch vụ quân sự của các tập đoàn quốc phòng lớn trên thế giới đã tăng 5,9% trong năm ngoái, theo báo cáo công bố ngày 1/12 của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI).
Điểm danh loạt doanh nhân được Tổng thống Trump 'giải cứu'
(VNF) - Trong nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thực hiện một loạt lệnh ân xá và giảm án mang tính chất phi truyền thống, mở rộng từ những chính khách đến các doanh nhân và tỷ phú có tầm ảnh hưởng trong các lĩnh vực kinh tế mới như tiền điện tử. Gây chú ý cả về khía cạnh pháp lý lẫn tác động tài chính.
Giữ chân giới siêu giàu, Thụy Sĩ phản bác thuế thừa kế gây tranh cãi
(VNF) - Ngày 30/11, cử tri Thụy Sĩ đã bác bỏ sáng kiến thu thuế thừa kế 50% đối với giới tỷ phú. Kết quả này có tác động trực tiếp tới niềm tin nhà đầu tư và môi trường kinh tế Thụy Sĩ.
Ngân hàng TW ra cảnh báo, Trung Quốc siết khai thác tiền số
(VNF) - Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) khẳng định lập trường nghiêm ngặt với tiền điện tử, nhấn mạnh kinh doanh tài sản kỹ thuật số là bất hợp pháp trong phạm vi lãnh thổ nước này. Cơ quan này cũng cảnh báo nguy cơ các stablecoin tiềm ẩn rủi ro tài chính và khả năng bị lợi dụng cho các hoạt động phi pháp như rửa tiền, huy động vốn gian lận và chuyển vốn xuyên biên giới bất hợp pháp.
Tín hiệu đáng lo cho đà phục hồi kinh tế Trung Quốc
(VNF) - Hoạt động sản xuất của Trung Quốc cải thiện nhưng vẫn thu hẹp trong tháng 11, kéo dài chuỗi suy giảm lên mức kỷ lục khi nền kinh tế tiếp tục đối mặt với đà giảm tốc.
Bong bóng AI khổng lồ: Điều gì có thể kích hoạt vụ nổ 10 nghìn tỷ USD?
(VNF) - 25 năm sau bong bóng Dot-Com, thị trường AI 2025 đứng trước nguy cơ bong bóng 10 nghìn tỷ USD. Liệu lịch sử có lặp lại?
Indonesia triệt phá hơn 1.400 mỏ vàng trái phép
(VNF) - Chính phủ Indonesia triển khai chiến dịch quy mô lớn nhằm đóng cửa khoảng 1.400 mỏ vàng trái phép tại Vườn quốc gia Halimun Salak. Đánh dấu một trong những chiến dịch mạnh tay nhất của quốc đảo trong nhiều năm với lĩnh vực tài nguyên khoáng sản.
Chàng trai từ chối công việc văn phòng, lập chuỗi sửa chữa thu 33 tỷ/năm
(VNF) - Khi mới 16 tuổi, Zames Chew bỏ ra 23 USD (khoảng 600.000 đồng) mua một tên miền trên Internet - quyết định ngẫu hứng mà chính anh không ngờ sẽ trở thành nền tảng cho sự nghiệp sau này. 9 năm trôi qua, khoản đầu tư nhỏ ấy đã dẫn đường để chàng trai 26 tuổi xây dựng Repair.sg, doanh nghiệp sửa chữa - dọn dẹp quy mô với doanh thu khoảng 1,3 triệu USD (33 tỷ đồng) mỗi năm.
Fed sắp hành động, đại gia BĐS Trung Quốc bên bờ phá sản... cả thị trường ‘nín thở’
(VNF) - Thị trường toàn cầu ghi nhận nhiều biến động trước kỳ vọng Fed hạ lãi suất. Trên thị trường tiền điện tử, Bitcoin phục hồi nhẹ nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro, gây thiệt hại hàng tỷ USD cho TT Trump. Thế giới cũng rung chuyển sau vụ cháy chung cư nghiêm trọng ở Hong Kong, phơi bày cuộc khủng hoảng nhà ở và BĐS trầm trọng ở Trung Quốc.
Trung Quốc cắt 1.000 chuyến bay, Tokyo ước thiệt hại 1,2 tỷ USD
(VNF) - Các hãng hàng không Trung Quốc ra thông báo sẽ hủy hơn 900 chuyến bay tới Nhật Bản trong tháng 12, do căng thẳng ngoại giao giữa hai nước. Sự kiện này gây áp lực lớn lên các sân bay tại Nhật Bản, đồng thời tác động mạnh tới du lịch và kinh tế Tokyo với thiệt hại ước tính 1,2 tỷ USD.
Dầu khí Nga hứng khủng hoảng kép, doanh nghiệp giảm mạnh lợi nhuận
(VNF) - Nhà sản xuất dầu lớn nhất của Nga Rosneft ngày 28/11 cho biết lợi nhuận ròng từ tháng 1 đến tháng 9 đã giảm 70% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 277 tỷ rúp (tương đương 3,57 tỷ USD), trong bối cảnh lãi suất cao, giá dầu giảm và đồng rúp mạnh hơn.
'Siêu cá mập' mạnh tay mua vào, giá bạc lập đỉnh lịch sử
(VNF) - Giá bạc vượt mốc lịch sử khi chạm ngưỡng 55 USD/ounce, đánh dấu một giai đoạn tăng nóng hiếm thấy trên thị trường kim loại quý. Diễn biến này vừa phản ánh tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài, vừa cho thấy dòng vốn lớn tiếp tục đổ vào thị trường, củng cố kỳ vọng bạc sẽ bước vào chu kỳ tăng giá mạnh mẽ và bền vững trong nhiều năm tới.
Vụ cướp 1,6 triệu USD USD Bitcoin dấy lên lo ngại về an toàn tài sản số
(VNF) - Một gia đình Canada đã mất 1,6 triệu USD Bitcoin sau khi bị một nhóm nghi phạm đột nhập, trói giữ và cưỡng ép suốt nhiều giờ. Vụ việc không chỉ thu hút sự chú ý về mức độ bạo lực mà còn phản ánh xu hướng gia tăng các tấn công nhắm vào chủ sở hữu crypto, cảnh báo rủi ro với tài sản kỹ thuật số.
Thụy Sĩ ‘chấn động’ vì thuế thừa kế: Tỷ phú dọa rời bỏ đất nước
(VNF) - Thụy Sĩ từ lâu đã được xem là thiên đường của giới siêu giàu, nơi 300 cư dân giàu nhất sở hữu tổng tài sản lên tới 850 tỷ franc Thụy Sĩ (tương đương hơn 1.000 tỷ USD), theo tạp chí kinh doanh Bilanz. Tuy nhiên, vào ngày 30/11 tới, cử tri nước này sẽ bỏ phiếu về một loại thuế thừa kế mới đang gây chấn động trong cộng đồng tài phiệt.
Công xưởng Trung Quốc thời 5.0: Mỗi nhà máy là 1 'sinh vật sống' do AI làm chủ?
(VNF) - CEO OpenAI Sam Altman muốn dùng AI để chữa ung thư, tỷ phú Elon Musk nói robot AI sẽ xóa đói giảm nghèo, còn Trung Quốc lại đặt mục tiêu thực tế hơn: vận hành các nhà máy tốt hơn bằng AI.
Airbus triệu hồi 6.000 máy bay trên toàn cầu
(VNF) - Airbus thông báo triệu hồi khẩn cấp trên toàn cầu 6.000 máy bay dòng A320 nguy cơ lỗi phần mềm do liên quan đến bão từ khiến dữ liệu điều khiển bay bị sai lệch.
Indonesia phản đối điều khoản ‘thuốc độc’ trong đàm phán thương mại với Mỹ
(VNF) - Indonesia được cho là đang phản đối nỗ lực của Mỹ nhằm đưa cái gọi là điều khoản “thuốc độc” vào một thỏa thuận thương mại thuế quan đang được hai bên đàm phán, hãng tin Financial Times dẫn nguồn tin am hiểu quá trình thảo luận cho hay.
Số doanh nghiệp Trung Quốc báo lỗ cao kỷ lục, bức tranh kinh tế ngày càng u ám
(VNF) - Gần 1/4 doanh nghiệp niêm yết tại Trung Quốc báo cáo lỗ ròng trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9, ghi nhận tỷ lệ cao nhất kể từ năm 2002, trong bối cảnh công suất dư thừa và nhu cầu nội địa tiếp tục yếu ớt.
Cháy chung cư Hong Kong khiến 94 người thiệt mạng: Gánh nặng bảo hiểm thuộc về ai?
(VNF) - Cổ phiếu China Taiping Insurance Holdings từng lao dốc 8% trong phiên 27/11, khi lo ngại về khoản bảo hiểm hơn 200 triệu USD cho khu chung cư Hồng Kông – nơi xảy ra vụ hỏa hoạn khiến ít nhất 94 người thiệt mạng và gần 300 người mất tích.
Nhà đầu tư đặt cược Fed hạ lãi suất, thị trường toàn cầu biến động
(VNF) - Giá cổ phiếu tăng nhẹ trong bối cảnh kỳ vọng ngày càng lớn về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể cắt giảm lãi suất ngay trong tháng tới. Đồng USD giảm so với hầu hết các đồng tiền chủ chốt, ngoại trừ yên Nhật – đồng tiền vẫn đang được theo dõi sát sao khi thị trường cân nhắc khả năng Tokyo nâng lãi suất trước cuối năm.
Thảm họa cháy chung cư và cuộc khủng hoảng nhà ở nan giải của Hồng Kông
(VNF) - Năm 2024, giá đất trung bình ở Hồng Kông là khoảng 1,2 tỷ đồng/m2, cao nhất thế giới. Giá nhà quá cao khiến nhiều người phải sống trong các căn hộ chật hẹp giống như quan tài, hoặc đăng ký thuê nhà ở xã hội từ khi còn học cấp 3.
Apple sắp có 'thuyền trưởng' mới: Ai là người thay thế được Tim Cook?
(VNF) - Truyền thông Mỹ đưa tin Apple sắp có biến động lớn, khi CEO lâu năm Tim Cook có thể rời vị trí sớm nhất là vào đầu năm tới. Ứng cử viên sáng giá nhất cho vị trí kế nhiệm ông đã lộ diện.
Sóng gió lại ập đến, thêm 'đại bàng' bất động sản Trung Quốc nguy cơ 'gãy cánh'
(VNF) - Bất động sản Trung Quốc đang đối mặt với sóng gió mới khi China Vanke, từng được xem là “đại bàng” của ngành, lần đầu tiên đề xuất hoãn thanh toán trái phiếu trong nước. Động thái này khiến nhà đầu tư lo ngại về thanh khoản của Vanke và mức độ hỗ trợ từ chính phủ trong bối cảnh thị trường bất động sản suy yếu.
Cháy dữ dội cụm chung cư tại Hong Kong, ít nhất 13 người thiệt mạng
(VNF) - Vụ cháy bùng phát và lan rộng tại một khu chung cư ở Hong Kong chiều 24/11 khiến ít nhất 13 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Giới chức Hong Kong cho biết số người mắc kẹt bên trong các tòa nhà hiện vẫn chưa được xác định.
GWM đặt mục tiêu chinh phục châu Âu: Nhà máy mới, 300.000 xe/năm
(VNF) - Hãng xe Great Wall Motor (GWM) của Trung Quốc đang đặt mục tiêu sản xuất 300.000 xe mỗi năm vào năm 2029 tại châu Âu, nơi công ty đang tìm kiếm địa điểm xây dựng nhà máy ô tô đầu tiên trong nỗ lực khôi phục doanh số bán hàng đang sụt giảm tại khu vực.
Chiến sự bùng phát toàn cầu, một ngành bùng nổ doanh thu
(VNF) - Do nhu cầu leo thang từ các cuộc xung đột ở Ukraine và Gaza cùng xu hướng gia tăng chi tiêu quốc phòng của nhiều quốc gia, doanh thu từ bán vũ khí và dịch vụ quân sự của các tập đoàn quốc phòng lớn trên thế giới đã tăng 5,9% trong năm ngoái, theo báo cáo công bố ngày 1/12 của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI).
Toàn cảnh 3ha đất nông nghiệp nội đô vừa được Hà Nội chuyển đổi để xây cao ốc
(VNF) - Gần 3ha đất nông nghiệp của Tân Á Đại Thành ở quận Hoàng Mai cũ (Hà Nội) được chuyển đổi mục đích sử dụng để thực hiện tổ hợp nhà ở, văn phòng.


































































