Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, Viện trưởng Viện Tư vấn phát triển (CODE), Việt Nam đang là một trong những quốc gia có tốc độ phát thải khí nhà kính tăng nhanh nhất thế giới. Đây là điều điều đáng báo động trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh và biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt.
“Giảm phát thải khí nhà kính không còn là lựa chọn, mà là mệnh lệnh sống còn của nhân loại” – ông nhấn mạnh.
Dù vậy, theo TS. Nghĩa, điều đáng mừng là cam kết Net Zero đến năm 2050 không chỉ được thể hiện trên nghị trường quốc tế, mà đã bắt đầu thấm vào hành động cụ thể ở từng địa phương, từng cộng đồng, từng cánh rừng và thửa ruộng. Và hành trình ấy đang chứng kiến những mô hình tiên phong đầy cảm hứng – từ rừng sản xuất tại xã Cao Quảng (nay là xã Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình) đến hệ sinh thái lúa – tôm ở Cà Mau.
Rừng Cao Quảng trước đây thuộc xã Cao Quảng (cũ), nay là xã Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình là một ví dụ điển hình cho mô hình quản trị rừng cộng đồng gắn với tín chỉ carbon. Với hơn 10.000 ha đất lâm nghiệp, trong đó có hơn 9.000 ha rừng sản xuất là rừng tự nhiên, Cao Quảng từng đối mặt với tình trạng tranh chấp ranh giới rừng, khai thác kém hiệu quả và mất dần hệ sinh thái.
Nhưng bước ngoặt lớn bắt đầu từ năm 2018, khi xã triển khai phân định ranh giới rừng cho từng hộ dân, xây dựng vườn ươm cây bản địa và thành lập các nhóm chủ rừng. Theo ông Nguyễn Quang Huy – Chủ tịch HĐQT Hợp tác xã Lâm nghiệp cộng đồng Cao Quảng: “Chỉ khi người dân thực sự trở thành chủ rừng, họ mới có động lực giữ rừng và làm giàu từ rừng. Rừng vàng, biển bạc là có thật – và chúng tôi đang chứng minh điều đó mỗi ngày”.
Ông Huy cho biết, từ năm 2023 đến nay, các chủ rừng Cao Quảng đã được hưởng lợi từ nguồn Thỏa thuận giảm phát thải khí nhà kính 06 tỉnh Bắc Trung Bộ (Nguồn tài chính từ Ngân hàng ERPA chi trả cho Chính phủ về việc mua tín chỉ carbon rừng của 6 tỉnh Bắc Trung Bộ); và nguồn từ ngân sách nhà nước bảo vệ rừng trong thời gian đóng cửa rừng. Trong 3 năm gần đây, bình quân mỗi năm các chủ rừng Cao Quảng được nhận gần 3 tỷ đồng.
Năm 2025 này, Cao Quảng nhận được gần 4 tỷ đồng từ tiền chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon rừng từ FCPF và các nguồn bảo vệ rừng khác. Đây là nguồn thu nhập tăng thêm rất có ý nghĩa đối với một xã vùng cao chủ yếu sống dựa vào nông – lâm nghiệp.
Đặc biệt, nhờ cách làm bài bản và đồng thuận cao trong cộng đồng, hơn 85% diện tích rừng của xã hiện đã được bảo vệ và khai thác bền vững. Các nhóm chủ rừng được tổ chức theo cụm, tự tuần tra, báo cháy và phối hợp với kiểm lâm. Các diện tích giáp ranh trước kia dễ bị xâm lấn nay cũng đã được quản lý tốt hơn.
Ông Huy cũng thẳng thắn đề nghị: “Chính phủ cần hoàn thiện cơ chế để các chủ rừng như chúng tôi được tham gia thị trường carbon theo Nghị định 06 và Quyết định 232, để người dân được hưởng lợi từ tài nguyên rừng thay vì nằm trong tay những đơn vị không khai thác.”
Nếu như Cao Quảng thể hiện con đường Net Zero từ rừng, thì kỹ sư Hồ Quang Cua – cha đẻ của giống gạo ST25 – đang viết tiếp câu chuyện này trên cánh đồng ven biển Cà Mau, nơi kết hợp canh tác lúa – tôm đã trở thành chiến lược sinh kế bền vững và giảm phát thải rõ rệt.
Từ năm 2020, ông Cua cùng cộng sự bắt đầu triển khai trồng giống lúa ST24, ST25 trên hàng ngàn hecta vùng tôm – lúa ở các tỉnh Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang. Họ áp dụng mô hình nông nghiệp tuần hoàn với kỹ thuật “rút khô giữa mùa và cuối mùa” – giúp tăng sinh khối vi sinh vật, phân hủy rơm rạ tự nhiên và giảm phát thải khí nhà kính.
"Giải pháp này đã giúp chi phí thu hoạch giảm 75% nhờ cơ giới hóa, năng suất tăng lên 6 tấn/ha, giá bán đạt 9.200 đồng/kg – gấp rưỡi lúa thường.
Song song đó với giống lúa ST24 và ST25, lợi thế của vùng đất tự nhiên có nhiều gió biển trong lành và những mô hình ứng dụng phân hữu cơ, vi sinh vật vào ruộng lúa do chúng tôi thực hiện đã biến vùng Lúa – Tôm rộng lớn hàng trăm ngàn hecta thành vùng lúa giảm phát thải khí nhà kính cao bậc nhất ở nước ta" - ông Cua cho biết.
Đặc biệt, sản xuất tuần hoàn còn nâng cao chất lượng gạo – thơm ngon, sạch hóa chất – đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu và phù hợp với định hướng phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao – phát thải thấp của Chính phủ đến năm 2030.
Trên quy mô 100.000 ha, theo tính toán của ông Cua, mô hình này có thể mang lại lợi nhuận tăng thêm tới 1.800 tỷ đồng mỗi năm cho nông dân đồng bằng sông Cửu Long. Quan trọng hơn, nó góp phần giảm phát thải khí nhà kính và tạo thương hiệu lúa gạo Việt Nam gắn với Net Zero – điều mà nhiều quốc gia nhập khẩu gạo đang đặc biệt quan tâm.
Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, thế giới đã bước vào giai đoạn không thể trì hoãn trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Ông nhấn mạnh:
“Những ai phản đối Net Zero không phải vì không thấy hiểm họa, mà vì động cơ ích kỷ. Trong khi đó, doanh nghiệp quốc tế, kể cả ở Mỹ, vẫn bắt buộc báo cáo phát thải và phát triển bền vững để được tồn tại trong chuỗi cung ứng toàn cầu.”
Việt Nam hiện đã ban hành Chỉ thị yêu cầu hơn 2.000 doanh nghiệp phải thực hiện báo cáo phát thải khí nhà kính. Ngành hàng không cũng chuẩn bị nộp thuế carbon từ 2027. Và điều quan trọng là những mô hình như Cao Quảng hay ST25 không chỉ đáp ứng yêu cầu pháp lý, mà còn mở ra những con đường sinh kế xanh, hiệu quả và đầy cảm hứng.
Từ rừng đến ruộng, Net Zero ở Việt Nam không còn là khái niệm xa vời. Nó đang được hiện thực hóa bằng những câu chuyện có thật – từ bàn tay của người nông dân, bằng sự đồng hành của cộng đồng, và bằng chính trách nhiệm của từng tấc đất rừng, từng hạt lúa thơm.
Tags:
(VNF) - Văn phòng Chính phủ vừa có công văn truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc về công tác giải phóng mặt bằng phục vụ triển khai dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
(VNF) - Phát triển hàng không thế hệ mới không chỉ đáp ứng nhu cầu nội tại mà trở thành định hướng chiến lược để Việt Nam kiến tạo không gian tăng trưởng mới từ kinh tế hàng không . Trong đó, sân bay quốc tế Gia Bình đang được triển khai đồng bộ được xem là mô hình tiên phong, mở ra cơ hội cho phát triển hàng không thế hệ mới tại Việt Nam.
(VNF) - Liên danh Đại Quang Minh - Thaco - Hòa Phát vừa có văn bản gửi UBND TP Hà Nội báo cáo tiến độ và đề xuất kế hoạch triển khai Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
(VNF) - Liên danh Công ty cổ phần ANI Power, Công ty cổ phần Sông Đà 505 và Công ty cổ phần Điện mặt trời Trang Đức là nhà đầu tư thực hiện dự án Nhà máy điện gió Chư Pơng.
(VNF) - Theo tính toán, tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển du lịch Lý Sơn đến năm 2045 hơn 78.000 tỷ đồng.
(VNF) - Không chỉ duy trì vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN, Thái Lan còn đang đẩy mạnh đầu tư tại nhiều lĩnh vực trọng điểm như bán lẻ, công nghiệp chế biến, logistics, năng lượng xanh và hạ tầng khu công nghiệp.
(VNF) - Việc thúc đẩy Trung tâm Tài chính quốc tế cùng cơ chế sandbox đang mở ra kỳ vọng đưa Đà Nẵng trở thành điểm đến mới của dòng vốn công nghệ, tài chính và đổi mới sáng tạo khu vực.
(VNF) - Một hầm chui quy mô lớn với tổng vốn đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng dự kiến được Hà Nội khởi công từ năm 2026, kết nối thẳng đường Tây Thăng Long 10 làn xe vào khu đô thị Tây Hồ Tây.
(VNF) - Mỏ quặng sắt Thạch Khê có tiềm năng nhưng “độ khó” cao, cần các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế đánh giá, nghiên cứu trước khi thực hiện dự án.
(VNF) - Đằng sau mô hình tưởng như “cho vay miễn phí” là bài toán fintech, dữ liệu và chuỗi cung ứng đang mở ra cơ hội lớn trong thị trường điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam.
(VNF) -Hoạt động mua bán tín chỉ carbon rừng tại Việt Nam sẽ phải thực hiện thông qua hợp đồng hoặc sàn giao dịch và được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác nhận trước khi chuyển nhượng.
(VNF) - Công ty cổ phần Đầu tư công nghiệp năng lượng Đà Nẵng đề xuất đầu tư dự án Bến cảng lỏng/khí tại Khu bến Liên Chiểu.
(VNF) - Cuộc cạnh tranh trong ngành xe điện toàn cầu đang bước sang giai đoạn mới khi các doanh nghiệp và viện nghiên cứu Trung Quốc liên tục công bố những bước tiến đáng chú ý trong công nghệ pin thế hệ mới.
(VNF) - UBND TP. Đà Nẵng đang đẩy mạnh kêu gọi đầu tư hàng loạt dự án trung tâm logistics tại các khu vực cửa khẩu, cảng biển, sân bay và đầu mối giao thông trọng điểm.
(VNF) - UBND TP. Đà Nẵng vừa công bố danh mục nhiều dự án sân golf kết hợp du lịch, nghỉ dưỡng kêu gọi đầu tư trên địa bàn, tập trung tại các khu vực Hòa Vang, Hải Vân, Tam Xuân, Nông Sơn, Bàn Thạch, Thăng Phú…
(VNF) - Dự án Đầu tư xây dựng Bến cảng Phù Mỹ - Giai đoạn 1 điều chỉnh tăng vốn từ 6.086 tỷ đồng lên 8.200 tỷ đồng.
(VNF) - Trong khi thị trường startup khan hiếm vốn và nhu cầu điện tăng mạnh do nắng nóng cùng biến động địa chính trị ở Trung Đông, startup năng lượng mặt trời Stride của Việt Nam vẫn huy động thành công 15 triệu USD từ các quỹ đầu tư quốc tế, cho thấy sức hút ngày càng lớn của lĩnh vực năng lượng sạch tại Việt Nam.
(VNF) - UBND TP. Đà Nẵng vừa công bố danh mục nhiều dự án du lịch, sinh thái và nghỉ dưỡng kêu gọi đầu tư trên địa bàn, nhằm khai thác tiềm năng cảnh quan, thúc đẩy phát triển du lịch.
(VNF) - Dự án Nhà máy thủy điện Sê San 4A mở rộng tại xã Ia O, tỉnh Gia Lai có tổng vốn đầu tư hơn 666 tỷ đồng và sẽ do Công ty Cổ phần Thủy điện IAO thực hiện.
Mạng lưới cảng hàng không Việt Nam đang đứng trước làn sóng mở rộng quy mô chưa từng có với hàng loạt dự án mới được đưa vào quy hoạch. Thế nhưng, mỗi lần có một sân bay mới được bổ sung, lại nổi lên tranh luận về hiệu quả kinh tế khi nhiều cảng hàng không hiện hữu đang phải gồng mình gánh lỗ.
(VNF) - Dự án Nhà máy điện gió Ia Blứ 1 - Giai đoạn 2 do liên danh Công ty Cổ phần Tập đoàn Tài Tâm và Công ty TNHH MTV Đầu tư Năng lượng Tài Tâm Quảng Trị làm nhà đầu tư
(VNF) - Trong bối cảnh chi phí vốn neo cao, tín dụng xanh đang trở thành nguồn lực hấp dẫn với nhiều doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, chỉ những doanh nghiệp đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), minh bạch tài chính và phát triển bền vững mới có cơ hội tiếp cận dòng vốn ưu đãi từ các quỹ và tổ chức tài chính quốc tế.
(VNF) - Dự án Nhà máy xử lý môi trường và phát điện công nghệ cao Núi Thoong có tổng vốn đầu tư khoảng 5.250 tỷ đồng, công suất xử lý 2.000 tấn rác/ngày đêm, công suất phát điện 45MW.
(VNF) - Sáng 19/5, tại khu vực phía Tây Nam TP. Hà Tĩnh, Dự án sân golf thể thao 36 hố thuộc Quy hoạch khu thể thao phía Tây Nam huyện Thạch Hà (cũ) chính thức được khởi công với tổng mức đầu tư gần 1.800 tỷ đồng.
(VNF) - Dự án mở rộng Nhà ga hành khách quốc tế Đà Nẵng có tổng vốn đầu tư gần 1.500 tỷ đồng, nâng công suất phục vụ lên 6 triệu hành khách mỗi năm, nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng du lịch và hàng không quốc tế.
(VNF) - Văn phòng Chính phủ vừa có công văn truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc về công tác giải phóng mặt bằng phục vụ triển khai dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.
