VEAM: Cho vay tràn lan, 'bốc hơi' hàng trăm tỷ đồng
Phạm Tuyên -
06/08/2019 08:18 (GMT+7)
Trong Kết luận thanh tra của Bộ Công Thương, do Chánh thanh tra Lê Việt Long ký ban hành tháng 5/2019, cho thấy việc quản lý, sử dụng tài sản tại Tổng Công ty Cổ phần Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM) hiệu suất không cao, việc đầu tư không hiệu quả đã gây lãng phí rất lớn tại nhiều đơn vị. Việc đầu tư, cho vay trái quy định, buông lỏng quản lý dưới thời ông Lâm Chí Quang và Trần Ngọc Hà đã khiến cho nhiều đơn vị thua lỗ, mất vốn chủ sở hữu hàng trăm tỷ đồng.
VEAM, nơi xảy ra nhiều bê bối về tài chính, gây thất thoát vốn và tài sản của nhà nước
Sai phạm chồng chất
Theo kết luận thanh tra của Bộ Công Thương, trong giai đoạn 2010 đến tháng 6/2018, mặc dù kết quả kinh doanh hợp nhất tại VEAM hằng năm đều có lãi nhưng nguồn thu nhập chủ yếu do lợi nhuận từ các công ty liên doanh Honda, Toyota, Ford mang lại nhưng hoạt động sản xuất kinh doanh tại nhiều đơn vị thuộc VEAM không đạt hiệu quả.
VEAM đã không ban hành các quyết định về bổ nhiệm chức vụ lãnh đạo đơn vị trực thuộc phù hợp với mô hình mới của VEAM (mô hình công ty mẹ - công ty con). Ngay tại thời điểm ngày 30/4/2014, VEAM không ban hành quy chế hoạt động của người đại diện doanh nghiệp có phần vốn góp của tổng công ty.
Hàng loạt sai phạm trong công tác bổ nhiệm cán bộ trong giai đoạn 2010 đến 2018 được cơ quan thanh tra chỉ ra sau này cho thấy, sự dính líu và chịu trách nhiệm chính thuộc về ông Nguyễn Thanh Giang (Tổng giám đốc giai đoạn 2010 -2011); ông Lâm Chí Quang (Chủ tịch giai đoạn 2004 -2011, Tổng giám đốc giai đoạn 2011-2015) và ông Trần Ngọc Hà (Chủ tịch giai đoạn 2011-2014, Tổng giám đốc giai đoạn 2015-2018).
Việc quản lý, sử dụng tài sản tại VEAM cũng cho thấy nhiều điều kỳ lạ. Điển hình như năm 2013, khi ghi nhận tài sản cố định VEAM và nhà máy ô tô không kiểm kê chi tiết số tài sản thuộc nhà máy được bàn giao với giá trị tài sản cố định lên tới hơn 652,9 tỷ đồng; để mất 1 ô tô Fortuner trị giá 1 tỷ đồng. Chỉ tính riêng tổng số tiền mua ô tô vượt tiêu chuẩn quy định dành cho các cán bộ có chức danh lên tới hơn 2,63 tỷ đồng.
Cùng đó, năm 2016, VEAM tiếp tục mua một xe Toyota Landcruiser với giá cao hơn mức quy định chi phí xe hợp lý của Bộ Tài chính tới hơn 990 triệu đồng… Đáng chú ý, việc mua xe này không được tiến hành theo hình thức đấu thầu. Tổng số tiền mua xe năm 2016 lên tới hơn 8,75 tỷ đồng.
Mất vốn chủ sở hữu hàng trăm tỷ đồng
Theo thông tin của PV Tiền Phong, ngoài những vi phạm về quản lý tài chính, ông Trần Ngọc Hà cùng các ông Nguyễn Thanh Giang, ông Lâm Chí Quang, ông Phạm Đình Công Nhân (Giám đốc Công ty cơ khí Trần Hưng Đạo giai đoạn 2006 - 2011) có liên quan và phải chịu trách nhiệm trong nhiều vụ việc khác ở VEAM cũng như ở các đơn vị thành viên trong thời gian ông nắm quyền Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc.
Một trong những vụ việc lùm xùm (đã được chuyển hồ sơ cho công an) liên quan đến những sai phạm về quản lý, tài sản, công nợ là việc sử dụng hơn 112 tỷ đồng không đúng mục đích từ nguồn vốn chuyển quyền sử dụng đất 191 và 193 Bà Triệu (Hà Nội) tại Công ty TNHH MTV cơ khí Trần Hưng Đạo trong dự án đầu tư di chuyển và xây dựng mới Công ty cơ khí Trần Hưng Đạo. Các ông Quang, Hà còn để xảy ra việc Công ty TNHH MTV Cơ khí Trần Hưng Đạo chưa xin ý kiến VEAM đã ký phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng tại 18 Tam Trinh (Hà Nội) và tài sản tại Nhà nghỉ Sầm Sơn trong quá trình cổ phần hóa, gây thiệt hại hơn 6,8 tỷ đồng.
Kết luận thanh tra của Bộ Công Thương cho thấy, ông Trần Ngọc Hà, Lâm Chí Quang còn dính líu đến hàng loạt sai phạm về quản lý, sử dụng đất dưới thời điều hành của mình. Điển hình là vụ việc quản lý, sử dụng đất không đúng quy định với Khu đất 25A Vũ Ngọc Phan (quận Đống Đa, Hà Nội) cũng như khu đất 27B Khu Công nghiệp Quang Minh (huyện Mê Linh, Hà Nội).
“Việc quản lý không đúng quy định đối với một số khu đất (khu đất số 18 Tam Trinh (quận Hoàng Mai); khu đất 18 Đoàn Trần Nghiệp; khu đất A8/0DK1 với diện tích khoảng 3,4 ha thuộc dự án khu đô thị mới Nam hồ Linh Đàm; khu đất 1.224m2 tại Sông Công (Thái Nguyên) và khu đất của Công ty Disoco ở TPHCM) đã dẫn đến nguy cơ thất thoát, mất tài sản tại. Trách nhiệm chính thuộc về ông Nguyễn Thanh Giang, Lâm Chí Quang, Trần Ngọc Hà…”, Kết luận của Thanh tra Bộ Công Thương nêu rõ.
Ba cựu lãnh đạo VEAM cũng được xác định có liên quan trách nhiệm đối với việc Công ty TAMAC sử dụng sai mục đích hơn 2,7 tỷ đồng từ khoản hỗ trợ hơn 49,7 tỷ đồng của VEAM và hơn 33,7 tỷ đồng từ khoản hỗ trợ di dời cơ sở từ Công ty CIRI.
Bên cạnh việc cho vay tiền tràn lan, ông Trần Ngọc Hà và các cựu lãnh đạo của VEAM còn để xảy ra các khoản nợ đọng kéo dài lên tới cả nghìn tỷ đồng mà theo kết luận thanh tra chưa biết đến bao giờ mới thu hồi được. Cụ thể, các lãnh đạo VEAM đã cho các đơn vị thành viên vay tiền tính lãi suất trái quy định. Một số đơn vị được cho vay, hỗ trợ lãi suất ưu đãi khi kinh doanh không hiệu quả, có nhiều năm thua lỗ khiến các khoản vay này đến nay khó có khả năng thu hồi.
Nhiều công ty nợ VEAM hơn 880 tỷ đồng. Các công ty nợ VEAM khác phải kể đến như Công ty Cổ phần Matexim Hải Phòng nợ 95,3 tỷ đồng; Công ty Cổ phần Vật tư và Thiết bị toàn bộ nợ hơn 136 tỷ đồng; Công ty TNHH Máy kéo và Máy nông nghiệp nợ 68,5 tỷ đồng; Công ty Vetranco nợ 216 tỷ đồng…Chưa kể số nợ quá hạn, khó đòi của các đơn vị thành viên dưới thời các ông Giang, Quang và Hà cũng được ghi nhận đến nay lên tới gần 70 tỷ đồng.
Bộ Công Thương cho hay, đã yêu cầu lãnh đạo VEAM và các đơn vị thành viên kinh doanh thua lỗ cần khẩn trương giải quyết khắc phục và sớm có biện pháp thu hồi vốn (nợ quá hạn có khả năng thu hồi) nhằm bảo toàn vốn của VEAM tại doanh nghiệp. “Một số đơn vị thành viên của VEAM kinh doanh thua lỗ, mất vốn lên tới hơn 379 tỷ đồng. Đến nay, số nợ quá hạn trên 3 năm tại Công ty DISOCO đã lên tới hơn 8,71 tỷ đồng. Nợ khó đòi tại Công ty cơ khí Trần Hưng Đạo hơn 23,9 tỷ đồng, Công ty TAMAC hơn 27,8 tỷ đồng”, Bộ Công Thương cho hay.
Còn quá nhiều khoản phải thu, tồn kho hàng hóa lớn
Theo một lãnh đạo đương nhiệm của VEAM, có nhiều việc ở tổng công ty đã bị báo cáo sai sự thật với Bộ Công Thương. Ví như: Sự việc Công ty TNHH một thành viên Chế tạo động cơ (VINAPPRO) thuộc VEAM bị sáp nhập, một số người ở VEAM đã báo cáo không trung thực Bộ Công Thương về khoản nợ IRA. Việc MATEXIM Hải Phòng (đơn vị trực thuộc VEAM) nợ thương mại và cho vay rất lớn từ đó đến nay cũng bị báo cáo sai; Việc chuyển khoản phải thu từ kinh doanh thương mại thành khoản cho vay đầu tư đối với MATEXIM (thuộc VEAM); Việc kinh doanh máy kéo tân trang không tuân thủ quy định tạm nhập - tái xuất của Chính phủ và hậu quả còn đến ngày nay; Việc kinh doanh xe Huantao, Lifan, Mudan với Mekong Auto (như kinh doanh xe Changan hiện nay) để lại hậu quả là những khoản tiền (phải thu) và hàng hóa, vật chất (tồn kho) không thể thu hồi… đều được báo cáo, thông tin không trung thực.
Cũng theo nguồn tin này, hoạt động kinh doanh với VETRANCO dẫn đến một khoản phải thu khó đòi hiện nay (gần 71,5 tỷ đồng). Ngoài ra, VEAM bảo lãnh cho VETRANCO vay ngân hàng dẫn đến tồn tại khoản phải thu hỗ trợ vốn 144,5 tỷ đồng…
(VNF) - Nếu trước kia câu chuyện của Thế Giới Di Động thường được nhìn qua lăng kính của một tập đoàn bán lẻ đa ngành, thì giờ đây, Điện Máy Xanh dường như muốn đứng trên một sân khấu riêng. Không chỉ để IPO, mà như cách CEO Đoàn Văn Hiểu Em nói, là để “giải oan” cho cả ngành bán lẻ điện máy.
(VNF) - Thanh khoản trên thị trường tiếp tục suy giảm trong bối cảnh dòng tiền lớn của khối ngoại từ kỳ vọng nâng hạng thị trường vẫn chưa thực sự nhập cuộc
(VNF) - Các doanh nghiệp ngành bảo hiểm đang đầu tư trở lại nền kinh tế một khoản vốn “khổng lồ”, đến nay vượt 1 triệu tỷ đồng. Vậy, danh mục đầu tư của các “cá mập” bảo hiểm như thế nào và nguyên tắc đầu tư ra sao?
(VNF) - Không chỉ nổi danh trong lĩnh vực phân phối ICT, hai “ông lớn” DGW và PET còn đang gây chú ý khi mạnh tay rót hàng trăm tỷ đồng vào thị trường chứng khoán.
(VNF) - CEO Prudential Việt Nam cho rằng, trong các dòng vốn phục vụ tăng trưởng của Việt Nam, bảo hiểm là một dạng “dòng vốn” khác ít được nhìn thấy hơn, âm thầm, kiên nhẫn và mang tính dài hạn.
(VNF) - Sau nhiều tháng bị đình chỉ giao dịch do chậm công bố thông tin, Bamboo Capital cho biết đang dồn nguồn lực phối hợp với đơn vị kiểm toán để hoàn tất loạt báo cáo tài chính còn tồn đọng. Doanh nghiệp kỳ vọng sớm khắc phục các vi phạm, qua đó đưa hơn 880 triệu cổ phiếu BCG trở lại giao dịch trên HoSE.
(VNF) - VN-Index liên tục lập vùng giá cao mới trong những tháng gần đây, nhưng không phải nhà đầu tư nào cũng được hưởng niềm vui từ đà tăng ấy. Theo bà Nguyễn Thị Bình Minh, Tổng giám đốc Money Gain, thị trường hiện nay đang bước vào giai đoạn phân hóa mạnh, nơi lợi thế không còn thuộc về người “đoán đúng chỉ số” mà thuộc về người biết đọc dữ liệu, hiểu ngành, chọn đúng cổ phiếu và giữ kỷ luật với phương pháp của mình.
(VNF) - Sau góp ý từ Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính đã bỏ quy định yêu cầu các tổ chức tín dụng cung cấp dữ liệu tài khoản thanh toán của người dùng cho cơ quan thuế. Nội dung này từng gây chú ý do liên quan trực tiếp đến vấn đề bảo mật thông tin khách hàng và quản lý giao dịch số.
(VNF) - Chương trình dùng vàng giao dịch bất động sản được triển khai trong 5 năm, với kỳ vọng vừa tạo thêm kênh thanh khoản cho thị trường nhà ở, vừa góp phần đưa nguồn lực vàng nhàn rỗi vào lưu thông kinh tế.
(VNF) - Đề xuất áp dụng xác thực sinh trắc học đang thu hút nhiều sự quan tâm khi được kỳ vọng sẽ tăng cường an toàn, minh bạch và hạn chế tình trạng gian lận, thao túng. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích về bảo mật, quy định này cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến trải nghiệm giao dịch và tốc độ khớp lệnh của nhà đầu tư.
(VNF) - Theo nhà chức trách, thay vì các hình thức huy động vốn truyền thống như hiện nay, doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể thế chấp các tài sản khác như quyền ở hữu trí tuệ, tài sản số để vay vốn.
(VNF) - Sài Gòn Capital (SGGC) vừa có văn bản gửi Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội thông báo về việc chậm thanh toán lãi trái phiếu cho lô SGGCH2328003.
(VNF) - Trong khi thị trường chứng khoán rung lắc mạnh và nhiều nhóm cổ phiếu chịu áp lực điều chỉnh, một mã lại gây chú ý khi liên tiếp tăng kịch trần trong ba phiên giao dịch gần nhất.
(VNF) - Từ 1/7, theo quy định cơ quan thuế có quyền áp dụng biện pháp để doanh nghiệp nộp đơn mở thủ tục phá sản, tuy nhiên việc này chưa đồng nghĩa với DN phải chịu trách nhiệm hình sự.
(VNF) - Khối ngoại tiếp tục tạo áp lực lớn lên VN-Index khi bán ròng mạnh trên HoSE với giá trị hơn 3.240 tỷ đồng – mức mạnh nhất trong nhiều phiên gần đây.
(VNF) - Động thái liên tục gia tăng sở hữu của hệ sinh thái Nutifood tại Đường Quảng Ngãi cho thấy tham vọng tiến sâu hơn vào doanh nghiệp đầu lương thực - thực phẩm này. Dẫu vậy, “bài toán kiểm soát” vẫn còn nhiều thách thức khi ban lãnh đạo cũ và các cổ đông nội bộ đang nắm giữ những lợi thế đáng kể.
(VNF) - Bamboo Capital cho biết đang phối hợp với đơn vị kiểm toán để hoàn tất các báo cáo tài chính còn chậm công bố, đồng thời xây dựng lộ trình khắc phục vi phạm công bố thông tin nhằm đưa cổ phiếu BCG trở lại giao dịch trong thời gian tới.
(VNF) - Một đề xuất đáng chú ý trong dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 đang thu hút sự quan tâm lớn của người lao động: cá nhân có một người phụ thuộc và phát sinh đầy đủ các khoản giảm trừ y tế, giáo dục có thể chỉ bắt đầu phải nộp thuế thu nhập cá nhân khi thu nhập vượt 28,63 triệu đồng/tháng.
(VNF) - Ngày 21/5/2026, tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC), Diễn đàn cấp cao “Thúc đẩy Hệ sinh thái Trung tâm Tài chính Hàng hải trong Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM” đã chính thức công bố sáng kiến Hệ sinh thái Tài chính Hàng hải Quốc tế (IMFE/IMFC) - một trong những trụ cột chiến lược của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam.
(VNF) - Nếu trước kia câu chuyện của Thế Giới Di Động thường được nhìn qua lăng kính của một tập đoàn bán lẻ đa ngành, thì giờ đây, Điện Máy Xanh dường như muốn đứng trên một sân khấu riêng. Không chỉ để IPO, mà như cách CEO Đoàn Văn Hiểu Em nói, là để “giải oan” cho cả ngành bán lẻ điện máy.
(VNF) - Kỳ vọng khi hoàn thiện, tổ hợp này sẽ trở thành một biểu tượng mới của du lịch Phú Quốc, cùng với các dự án khác như Cáp treo Hòn Thơm, Cầu Hôn, Tổ hợp vui chơi giải trí thị trấn Hoàng Hôn... sẽ giúp du lịch Phú Quốc phát triển tương xứng với tiềm năng, thu hút thêm hàng triệu lượt khách quốc tế, đặc biệt dòng khách chi tiêu cao, có thêm sản phẩm để cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.