Theo VEPR, trong hơn một thập kỷ qua, nhờ mô hình nhập khẩu để xuất khẩu phục vụ tăng trưởng kinh tế, Việt Nam đã đạt được sự tăng trưởng liên tục. Điều này giúp Việt Nam giải quyết việc làm, tăng dự trữ ngoại hối và cải thiện đời sống người dân.
Tuy nhiên, VEPR nhận định rằng mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu của Việt Nam đang đi theo dấu chân của Mexico: trở thành trung tâm sản xuất của các công ty đa quốc gia nhưng thu nhập chính từ lương chứ không phát triển được năng lực công nghiệp nội địa.
Mô hình này của Việt Nam khác với mô hình từng được áp dụng bởi Đức, Nhật và các quốc gia thuộc nhóm 4 con hổ châu Á - các quốc gia này đã nâng cấp được năng lực công nghiệp nội địa.
“Mexico tới giờ vẫn không thành công: GDP tăng chậm dần, năng suất lao động không đổi, năng suất yếu tố tổng hợp âm.
“Với mức sống tăng lên, lợi thế lao động giá rẻ sẽ không còn trong tương lai. Làn sóng công việc gia công lắp ráp sẽ chảy ra nước ngoài, để lại nguy cơ thất nghiệp lớn cho Việt Nam”, báo cáo của VEPR viết.
Đánh giá về vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, VEPR nhận định Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu tích cực ở liên kết phía sau (các ngành máy tính, điện tử, dệt may, giày dép, thực phẩm, đồ uống, máy móc…). Những ngành của Việt Nam chủ yếu tham gia ở khâu trung nguồn của chuỗi giá trị, có đóng góp lớn vào tổng giá trị xuất khẩu nhưng gia tăng giá trị nội địa thấp.
Điều này được giải thích bởi hai nguyên nhân: Việt Nam chuyên môn hóa ở khâu lắp ráp; các công ty nước ngoài đã thống trị kênh phân phối và marketing ở các ngành có liên kết cao.
Kịch bản tốt hơn cho Việt Nam, theo VEPR, là chiến lược gia công lắp ráp cần gắn với phát triển năng lực nội địa và nền tảng công nghệ quốc gia. Điều này sẽ giúp Việt Nam nâng cấp toàn diện chuỗi giá trị bao gồm: nâng cấp sản phẩm, nâng cấp quy trình, nâng cấp chức năng.
Cũng theo đánh giá của VEPR, với mô hình tăng trưởng hiện tại và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, rủi ro đối với nền kinh tế có thể diễn ra theo 2 kịch bản.
Kịch bản thứ nhất là các công ty đa quốc gia có thể rời Việt Nam để tìm kiếm lực lượng lao động lành nghề, hoặc đặt các nhà máy sản xuất gần khách hàng.
Kịch bản thứ hai là các doanh nghiệp sẽ tự động hóa quá trình sản xuất, tạo ra lượng thất nghiệp đáng kể lao động có tay nghề thấp.
Rủi ro thứ nhất ít có khả năng xảy ra nhưng rủi ro thứ hai là khó tránh khỏi. Trong bối cảnh đó, việc ưu tiên tập trung vào phát triển kĩ năng của lượng lao động rất quan trọng đối với Việt Nam.
“Chiến lược phát triển hiệu quả đòi hỏi chúng ta phải mở rộng hơn nữa các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng và có nhiều việc làm hơn trước với hiệu ứng số nhân lớn và có các liên kết phía trước, phía sau với chính nền kinh tế nội địa”, VEPR khuyến nghị.
Tags:
(VNF) - Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 14-17/4, ngày 15/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chứng kiến Lễ ký các văn kiện hợp tác tiêu biểu giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu dứt khoát đưa cơ sở 2 của bệnh viện Bạch Mai và bệnh viện Việt Đức vào hoạt động trong quý II/2026 sau nhiều năm chậm tiến độ.
(VNF) - HĐND tỉnh Hưng Yên khóa XVIII bầu ông Nguyễn Mạnh Quyền giữ chức Chủ tịch UBND tỉnh nhiệm kỳ 2026-2031.
(VNF) - Thượng tướng Lê Đức Thái, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, được Bộ Chính trị chỉ định giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa.
(VNF) - Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, dứt khoát chấm dứt tình trạng đầu tư theo phong trào, theo mong muốn chủ quan, theo cơ chế xin - cho, theo nhiệm kỳ, theo hình thức bề ngoài.
(VNF) - Trung ương đã thống nhất mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026–2030, gắn với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và ổn định kinh tế vĩ mô.
(VNF) - Ông Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh yêu cầu xây dựng cơ chế đặc thù để phát triển trung tâm năng lượng quốc gia, tạo đột phá cho tăng trưởng và an ninh năng lượng.
(VNF) - Theo cáo trạng, nhóm bị can dùng thủ đoạn đa cấp và dự án “ảo” dưới vỏ bọc doanh nghiệp, tổ chức hội thảo kêu gọi đầu tư để huy động 572 tỷ đồng từ hơn 5.300 nhà đầu tư.
(VNF) - Dự kiến lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7. Khi đó, lương công chức thuế và hải quan cao nhất là 20,24 triệu đồng/tháng, thấp nhất là 4,7 triệu đồng/tháng.
(VNF) - Ông Trịnh Văn Quyết t nhấn mạnh “Tiếng nói Việt Nam” là biểu tượng thiêng liêng của độc lập dân tộc, đồng thời khẳng định phát thanh cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, chuyển đổi số toàn diện.
(VNF) - Tại Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), ông Lại Xuân Thanh bị khai trừ Đảng, ông Vũ Thế Phiệt bị đề nghị kỷ luật. Công an Hà Nội cũng khởi tố ông Vũ Minh Châu và lãnh đạo Star Homes trong các vụ án kinh tế, lừa đảo; đồng thời Bộ Công an kêu gọi bị can trong vụ Ngân hàng TMCP Đông Á ra đầu thú, cùng nhiều vụ án khác đang tiếp tục được xử lý.
UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các sở, ngành, địa phương triển khai nhiệm vụ thành lập đơn vị hành chính đô thị, hoàn thiện báo cáo trình cấp có thẩm quyền trước ngày 10/6.
(VNF) - Trong vòng 1 tháng, giá vàng nhẫn đã giảm tới gần 14 triệu đồng/lượng trong khi mức giảm của vàng miếng SJC lên tới 14,8 triệu đồng/lượng.
(VNF) - Bộ Nội vụ cho biết không có chủ trương điều chỉnh lịch nghỉ dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4-1/5, đồng thời không đề xuất phương án hoán đổi ngày làm việc để kéo dài kỳ nghỉ lên 9 ngày như một số thông tin lan truyền.
(VNF) - Theo TS. Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện chiến lược và chính sách Kinh tế - Tài chính, Bộ Tài chính, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các trung tâm tài chính phát triển đều dựa trên hai nền tảng cốt lõi là khung pháp lý hiện đại và nguồn nhân lực chất lượng cao.
(VNF) - Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên trăn trở phải làm sao để người dân yên tâm đầu tư thay vì vùi tiền vào đất, vào vàng hay ném tiền ra nước ngoài đầu tư.
(VNF) - Công an bắt khẩn cấp ông Hoàng Trọng Lợi, Phó Chủ tịch UBND phường Phúc Yên, tỉnh Phú Thọ, do liên quan đến vụ các nhóm “xã hội đen” núp bóng doanh nghiệp hoành hành ở địa phương này.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, việc vận hành thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa, tài sản kỹ thuật số... sẽ được triển khai ngay từ quý II/2026.
(VNF) - Ngày 9/4/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã ký quyết định phân công công tác của Thủ tướng và 6 Phó thủ tướng, sau khi Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031 kiện toàn nhân sự.
(VNF) - Thủ tướng nhấn mạnh không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà phải đánh đổi bằng sự bất ổn vĩ mô, vì cái giá phải trả sẽ rất đắt và lớn hơn rất nhiều.
(VNF) - Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo tăng trưởng khu vực Đông Nam Á đang phát triển vào khoảng 4,7% năm 2026 và nâng lên 4,8% năm 2027, trong khi đó Việt Nam được dự báo tăng trưởng lần lượt 7,2% và 7,0%, cao nhất khu vực.
(VNF)- Ông Lê Ngọc Châu, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng khóa XV giữ chức Bí thư Thành ủy Hải Phòng nhiệm kỳ 2026-2031
(VNF) - Cho rằng không thể chờ đến khi khát mới bắt đầu đào giếng, đại biểu Quốc hội nhấn mạnh việc xây dựng kho dự trữ xăng dầu chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế.
(VNF) - Trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động mạnh do căng thẳng địa chính trị, Bộ Công Thương cho biết việc điều chỉnh giá vào ban đêm nhằm bám sát diễn biến thị trường quốc tế, hạn chế độ trễ chính sách, đồng thời đảm bảo nguồn cung trong nước vẫn ổn định.
(VNF) - Nhấn mạnh việc đẩy mạnh thu hút đầu tư tư nhân, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định sẽ tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp tư nhân trong nước phát triển, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
(VNF) - Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 14-17/4, ngày 15/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã chứng kiến Lễ ký các văn kiện hợp tác tiêu biểu giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước.
(VNF) - Năm năm trước, khi Phú Quốc rục rịch trở thành Thành phố đảo đầu tiên trong cả nước, nơi đây đã là một đại công trường với hàng trăm dự án BĐS nghỉ dưỡng được ồ ạt đầu tư. Thì nay, để chuẩn bị cho Hội nghị APEC 2027, Phú Quốc hiện là một… siêu đại công trường với nhiều dự án hạ tầng giao thông, khu trung tâm sự kiện…
