Việt Nam tiếp cận công nghệ ghép tạng động vật cho người
Hoàng Ngân -
15/04/2026 08:00 (GMT+7)
(VNF) - Sáng 4/4/2026 tại Hà Nội, công nghệ ghép giác mạc từ lợn cho người đã được giới thiệu tại Hội thảo Khoa học Quốc tế về Giác mạc sinh học. Sự kiện do Công ty Cổ phần Gen và Tế bào Việt Nam (VGCT), Hội Nhãn khoa Việt Nam và Acro Biomedical (Đài Loan) phối hợp tổ chức, đánh dấu một hướng tiếp cận mới trong lĩnh vực nhãn khoa.
TS. Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y Tế) cho biết: “Ước tính Việt Nam có tới gần 500.000 người bị mù do bệnh lý giác mạc và nhu cầu ghép giác mạc ngày càng tăng, trong khi nguồn giác mạc hiến tặng còn rất hạn chế.
Chính vì vậy, việc tìm kiếm các giải pháp thay thế là rất cần thiết của ngành nhãn khoa hiện nay không chỉ của Việt Nam mà của các quốc gia trên thế giới. Qua trao đổi với các đơn vị trong Bộ Y tế, chúng tôi được biết hiện hồ sơ xin cấp phép lưu hành tại Việt Nam đối với giác mạc sinh học đã gửi về Bộ Y tế.
TS. Vương Ánh Dương - Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y Tế) phát biểu tại Hội thảo
Vì vậy, đối với Bộ Y Tế, cuộc hội thảo hôm nay có ý nghĩa vô cùng quan trọng, giúp những nhà quản lý, đặc biệt là các Vụ, Cục của Bộ Y tế có thêm những minh chứng thực tiễn, khách quan, khoa học để nhìn nhận toàn diện về tính chuyên môn kỹ thuật, hiệu quả, pháp lý khi xem xét cấp phép lưu hành sản phẩm tại Việt Nam”.
Từ thực tiễn của Bệnh viện Mắt TP. HCM, ThS.BS CK II Lâm Minh Vinh - Trưởng khoa Giác mạc, Bệnh viện Mắt TP. HCM phân tích: “Trong số bệnh nhân nhập viện, có tới 90% là viêm loét giác mạc, nhiều trường hợp loét toàn bộ giác mạc nhưng không có sẵn mô ghép nên buộc phải bỏ mắt.
PGS.TS Phạm Ngọc Đông - Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương (ngoài cùng bên trái) chủ trì phiên tọa đàm với các chuyên gia, bác sĩ
Trong 13 năm gần nhất, tỷ lệ múc nội nhãn tại Bệnh viện Mắt TP. HCM khá cao tới 12%, cho thấy tình trạng thiếu hụt mô giác mạc là rất nghiêm trọng... Dù kỹ thuật ghép và trình độ chuyên môn đã có nhiều tiến bộ, nhưng hạn chế về nguồn mô hiến vẫn làm làm giảm đáng kể cơ hội bảo tồn nhãn cầu và phục hồi thị lực cho người bệnh”.
PGS.TS.BS Lê Xuân Cung - Trưởng khoa Giác mạc, Bệnh viện Mắt Trung ương, cho biết: “Theo số liệu từ Ngân hàng Mắt giai đoạn 2023 - 2025, có khoảng 300 giác mạc đã được thu nhận để phục vụ phẫu thuật ghép, riêng năm 2025 đạt 188 giác mạc.
Tuy nhiên, con số này vẫn còn rất khiêm tốn so với nhu cầu ngày càng gia tăng. Số lượng bệnh nhân mù do bệnh lý giác mạc liên tục tích lũy theo thời gian, trong khi phẫu thuật ghép khó có thể triển khai rộng rãi do nguồn giác mạc hiến trong nước còn hạn chế…
Vì vậy, rất cần thêm nguồn giác mạc sẵn có để có thể thực hiện phẫu thuật ghép giác mạc ngay khi cần thiết và giác mạc sinh học là một giải pháp hiệu quả”.
Trước bài toán này, VGCT và Acro Biomedical - đối tác lâu dài của VGCT đã chủ động nghiên cứu và phát triển công nghệ giác mạc sinh học với nguồn động vật là lợn. Lần đầu tiên, giác mạc lợn được xem như một vật tư y tế giúp bệnh nhân mù tìm lại ánh sáng, trở thành một công nghệ mới độc quyền vươn tầm khu vực ASEAN.
Thực tế lâm sàng đã ghi nhận những kết quả tích cực từ hướng tiếp cận này. Bác sĩ Xiaoming Yao – Cố vấn tại Bệnh viện Mắt Shenzhen (Thâm Quyến, Trung Quốc) đã thực hiện Nghiên cứu Quan sát lâm sàng ứng dụng giác mạc lợn trong điều trị viêm giác mạc nhiễm trùng, được thực hiện tại Bệnh viện Mắt Aidi (Tứ Xuyên, Trung Quốc) nhằm đánh giá tính khả thi, độ an toàn và hiệu quả lâm sàng của loại vật liệu này.
“Nghiên cứu được tiến hành trên 19 bệnh nhân có tổn thương trên 1/2 bề dày giác mạc, sử dụng kỹ thuật ghép giác mạc lớp. Mảnh ghép được sử dụng là nhu mô giác mạc lợn đã khử tế bào. Phần lớn các quy trình thành công đều sử dụng kết hợp nhiều phương pháp như đông lạnh - rã đông kết hợp với enzyme, hoặc xử lý thẩm thấu kết hợp CO2 siêu tới hạn nhằm đạt được sự cân bằng giữa hiệu quả và khả năng bảo tồn cấu trúc mô.
Kết quả theo dõi sau 12 tháng cho thấy tỷ lệ sống của mảnh ghép đạt 94,7%, tương đương 18/19 bệnh nhân phục hồi được thị lực chức năng. Trong các tình huống khẩn cấp và không có sẵn nguồn hiến tặng, giác mạc sinh học với mảnh ghép được sử dụng là nhu mô giác mạc lợn đã khử tế bào chính là "vị cứu tinh" thực sự để cứu lấy đôi mắt và giá trị lâm sàng của nguồn vật liệu này là không thể bàn cãi”, Bác sĩ Xiaoming Yao cho biết.
Là bác sĩ tham gia vào quá trình ghép giác mạc lợn, TS.BS Chen Jiunn-Liang, Trưởng khoa Mắt, Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Kaohsiung (Đài Loan) đã chia sẻ kinh nghiệm từ 4 ca bệnh có tổn thương giác mạc phức tạp.
Ông phân tích: “Trong các ca này, vật liệu sử dụng là nhu mô giác mạc lợn đã khử tế bào, được ghép bằng phương pháp ghép giác mạc lớp trước. Kết quả sau ghép cho thấy ở những bệnh nhân loét giác mạc kháng trị có nguy cơ thủng, vùng tổn thương đã được che phủ hiệu quả bằng khung giác mạc vô bào có nguồn gốc từ lợn.
Trong các trường hợp tổn thương vôi hóa củng mạc, vùng mô thiếu máu trước đó cũng được cải thiện khi được bao phủ bởi hệ thống mạch máu kết mạc. Theo đánh giá, so với các vật liệu ghép khác, giác mạc có nguồn gốc từ lợn có ưu điểm nổi bật là nguồn cung lớn sẵn có, nguy cơ thải ghép gần như bằng 0, hỗ trợ như một giá đỡ sinh học trơ và giữ độ ổn định cơ học cao. Sau điều trị, các bệnh nhân đều hồi phục tốt và ghi nhận phản hồi tích cực”.
Phân tích lý do lựa chọn giác mạc lợn để ghép cho người, TS. Dar-Jen Hsieh – Chủ tịch & CEO Acro Biomedical cho biết: “Giác mạc người hiến mang theo các tế bào có nguồn gốc từ người cho, có thể gây ra phản ứng thải ghép miễn dịch ở người nhận, do đó người bệnh thường phải sử dụng thuốc ức chế miễn dịch trong thời gian dài.
Trong khi đó, nhãn cầu của lợn có kích thước tương đồng với nhãn cầu người, đồng thời cấu trúc mô học của giác mạc lợn cũng tương tự như giác mạc người”.
TS. Dar-Jen Hsieh - Chủ tịch & CEO Acro Biomedical trình bày tại Hội thảo
Bà Đặng Thị Tươi, Phó Tổng giám đốc VGCT chia sẻ, VGCT đang thực hiện tốt đẹp mô hình 3 nhà của Nghị quyết 57 với sự hợp tác của các Viện, Trường, Bộ Y tế, đặc biệt là Bệnh viện Mắt Trung ương, Bệnh Viện mắt TP. HCM, cùng nhiều cơ sở nhãn khoa trên cả nước.
Giác mạc sinh học từ động vật là giải pháp đột phá nhằm giải quyết tình trạng khan hiếm nguồn hiến giác mạc, mở ra cơ hội phục hồi thị lực cho hàng triệu bệnh nhân, đồng thời tạo nền tảng để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ y sinh tiên tiến.
TS Đặng Thị Tươi, Phó tổng giám đốc VGCT phát biểu tại Hội thảo
Việc một người mù có thể nhìn lại ánh sáng không chỉ là thành tựu y học, mà còn là sự phục hồi toàn diện về năng lực sống và năng lực lao động, kể cả giảm bớt gánh nặng cho gia đình.
Ở quy mô xã hội, điều này góp phần nâng cao chất lượng sống, gia tăng chỉ số hạnh phúc của người dân, đồng thời bổ sung lực lượng lao động Việt Nam với khả năng đóng góp gần 0.3 - 0.4% GDP cho nền kinh tế khi một bộ phận người mất thị lực được quay trở lại lực lượng lao động.
Nếu được triển khai ở quy mô quốc gia, với sự tham gia đồng bộ của “ba nhà”, lĩnh vực này hoàn toàn có thể trở thành một trong những động lực đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao và y sinh.
Để hiện thực hóa chiến lược này, rất cần sự đồng hành của các cơ quan quản lý Nhà nước, các bệnh viện, các nhà khoa học và các đối tác quốc tế, để hoàn thiện hệ sinh thái, thúc đẩy nhanh nhất có thể triển khai ứng dụng trên diện rộng khắp Việt Nam và ASEAN.
(VNF) - Sau nhiều năm tập trung đầu tư và tối ưu hoạt động, Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi kết quả kinh doanh cải thiện mạnh cùng chu kỳ giá vonfram thuận lợi. Không chỉ ghi nhận lợi nhuận kỷ lục, doanh nghiệp còn đặt mục tiêu giảm mạnh đòn bẩy tài chính, đưa tỷ lệ Nợ ròng/EBITDA về khoảng 0,1 lần vào cuối năm 2027. Nếu đạt được kế hoạch này, MSR có thể chuyển mình từ một doanh nghiệp khai khoáng mang tính chu kỳ thành một tài sản tạo dòng tiền đáng chú ý trong hệ sinh thái Masan.
(VNF) - Giá vàng trong nước được các thương hiệu điều chỉnh giảm nhẹ ở cả hai chiều mua vào - bán ra. Hiện giá vàng miếng đang ở mức 158,5 triệu đồng/lượng chiều bán ra.
(VNF) - Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) vừa thông tin về việc vì sao chỉ sử dụng mỗi xăng E10 mà không sử dụng song song cùng với xăng khoáng như một số nước áp dụng.
(VNF) - Ngày 1/6/2026 – Trong khuôn khổ sự kiện NVIDIA GTC Taipei thuộc triển lãm công nghệ COMPUTEX 2026, VinFast, NVIDIA, và Autobrains công bố hợp tác chiến lược nhằm phát triển chương trình robotaxi (taxi tự lái) cấp độ 4 thế hệ mới cho thị trường Đông Nam Á trên nền tảng NVIDIA DRIVE Hyperion. Hợp tác đánh dấu bước tiến của VinFast trong lộ trình phổ cập công nghệ tự lái tiên tiến với chi phí hợp lý, đồng thời mở ra hướng tiếp cận thực tiễn hơn cho các giải pháp di chuyển tự hành trong môi trường giao thông phức tạp tại khu vực.
(VNF) - Trong khi thị trường xe điện Việt Nam vẫn chủ yếu xoay quanh nhóm phương tiện cá nhân, một dư địa mới đang dần mở ra ở phân khúc xe thương mại phục vụ logistics và vận hành đô thị. Việc KITA Group - một đơn vị phát triển bất động sản đô thị tham gia sản xuất và phân phối một số dòng xe thương mại chạy điện tại Việt Nam cho thấy xu hướng mở rộng ngày càng rõ của các doanh nghiệp bất động sản sang những lĩnh vực gắn trực tiếp với nhu cầu vận hành của đô thị hiện đại.
(VNF) - Peugeot 3008 và 5008 mới có khả năng bán tốt hơn thế hệ cũ nhờ thiết kế và công nghệ mới, nhưng để thoát hẳn tình trạng bán chậm sẽ không dễ do định vị bán cao.
(VNF) - Với 16,4 triệu lượt khách trong năm 2025 và mục tiêu đón 18,8 triệu lượt khách cùng 78.100 tỷ đồng doanh thu du lịch năm 2026, Khánh Hòa đang là “cỗ máy tiêu dùng” thuộc top đầu cả nước. Trong bức tranh đó, trục đường mặt biển Trần Phú (Nha Trang) nơi Vinhomes Pearl Bay tọa lạc giữ vai trò xương sống, trở thành tâm điểm được giới đầu tư săn đón suốt nhiều năm qua.
Câu hỏi xe Trung Quốc bền đến đâu vốn rất khó trả lời, vì phần lớn xe mới chỉ lăn bánh vài năm, chưa đủ thời gian để lộ ra điều gì, nhưng thị trường Nga đã tìm ra câu trả lời.
(VNF) - Trong tuần qua, giá vàng nhẫn có diễn biến khá tương đồng với vàng miếng SJC, với xu hướng chủ đạo là giảm trước khi hồi phục nhẹ vào cuối tuần.
(VNF) - Nhỏ gọn, dễ lái, đổi pin nhanh, không yêu cầu bằng lái và có chi phí sử dụng nhẹ gánh - đó là những lý do khiến VinFast Evo Lite trở thành “người bạn đồng hành” lý tưởng của cư dân đô thị cho nhu cầu đi lại hàng ngày.
(VNF) - Không chỉ là không gian trưng bày sản phẩm, gian hàng Vinamilk tại chuỗi triển lãm chuyên ngành sữa – kem – trà sữa và thức uống hiện đại năm 2026 thu hút đông đảo khách tham quan, khi biến hành trình 50 năm phát triển thành trải nghiệm đa giác quan, nơi người tiêu dùng có thể trực tiếp “chạm” vào câu chuyện thương hiệu.
(VNF) - Ngày 28 và 29/5/2026, Công ty cổ phần Vinpearl đã công bố loạt hợp tác và thỏa thuận chiến lược với Agoda, AirAsia MOVE, BeMyGuest và GlobalTix – các đối tác hàng đầu khu vực trong lĩnh vực du lịch trực tuyến, hàng không và phân phối sản phẩm trải nghiệm. Các thỏa thuận hướng tới mở rộng kênh tiếp cận khách quốc tế, gia tăng hiện diện cho hệ sinh thái Vinpearl – VinWonders – Vinpearl Golf - VinPalace và từng bước đưa các sản phẩm lưu trú, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí của Vinpearl tiếp cận sâu rộng hơn tại các thị trường toàn cầu.
(VNF) - Giải pháp quản lý thu hồi nợ thông minh Debt Collection do công ty CP TNTech phát triển vừa được vinh danh tại Giải thưởng Sao Khuê 2026. Đây tiếp tục là dấu mốc mới trong chuỗi giải pháp công nghệ của TNTech được ghi nhận ở giải thưởng danh giá này.
(VNF) - Đợt chia thưởng cổ phiếu quy mô lớn được F88 triển khai ngay trước kế hoạch IPO, góp phần mở rộng lượng cổ phiếu lưu hành, cải thiện thanh khoản và tăng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư trên thị trường.
(VNF) - VinFast Evo Lite, mẫu xe máy điện không cần bằng lái, tiếp tục thu hút người dùng nhờ kích thước gọn nhẹ, vận hành êm ái cùng ưu thế vượt trội của công nghệ đổi pin.
(VNF) - Từ những giai điệu giao hưởng vang lên trong khán phòng Nhà hát Hồ Gươm đến những đêm hội cộng đồng tại các khu đô thị, ROX Group lựa chọn nghệ thuật như một cách kết nối con người, nuôi dưỡng cảm xúc và lan tỏa tinh thần hội nhập trong đời sống đương đại.
(VNF) - Tập đoàn Vingroup sẽ tách CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinFast để thành lập pháp nhân mới mang tên CTCP VinFast Việt Nam (VFVN), với vốn điều lệ dự kiến 5.184 tỷ đồng.
(VNF) - Chương trình hỗ trợ khách hàng chuyển đổi vàng mua vàng của Vinhomes đang tạo nên làn sóng dịch chuyển tài sản mạnh mẽ. Không chỉ mở ra cơ hội đưa vàng “nằm yên trong két” trở thành dòng vốn năng động, sinh lời bền vững, chính sách này còn giúp nhà đầu tư sở hữu những bất động sản truyền đời tại “thủ phủ thượng lưu” Vinhomes Royal Island (Hải Phòng).
(VNF) - Giữa lúc Khánh Hòa bước vào chu kỳ phát triển mới cùng khát vọng trở thành trung tâm du lịch – giải trí tầm cỡ châu Á, Sun Group xuất hiện với “cú chào sân” giàu cảm xúc theo cách riêng: bắt đầu bằng lễ hội, âm nhạc và những màn pháo hoa bùng nổ bên vịnh biển.
(VNF) - Bộ Công Thương đang đề xuất sửa Thông tư 60/2025 để triển khai ngay khung giờ điện cao điểm mới từ 17h30 - 22h30 trong mùa nắng nóng năm nay. Việc điều chỉnh được kỳ vọng giúp giảm áp lực cho hệ thống điện, đồng thời thúc đẩy các ngành tiêu thụ điện lớn như thép, xi măng, chế biến thực phẩm dịch chuyển sản xuất sang giờ thấp điểm.
(VNF) - Sau nhiều năm tập trung đầu tư và tối ưu hoạt động, Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi kết quả kinh doanh cải thiện mạnh cùng chu kỳ giá vonfram thuận lợi. Không chỉ ghi nhận lợi nhuận kỷ lục, doanh nghiệp còn đặt mục tiêu giảm mạnh đòn bẩy tài chính, đưa tỷ lệ Nợ ròng/EBITDA về khoảng 0,1 lần vào cuối năm 2027. Nếu đạt được kế hoạch này, MSR có thể chuyển mình từ một doanh nghiệp khai khoáng mang tính chu kỳ thành một tài sản tạo dòng tiền đáng chú ý trong hệ sinh thái Masan.
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.
