Việt Nam vào cuộc 'nâng cấp' FDI: Môi trường đầu tư quyết định năng lực cạnh tranh
(VNF) - Sau gần 40 năm dựa vào FDI như một động lực tăng trưởng, Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng dòng vốn. Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị không chỉ thay đổi cách lựa chọn nhà đầu tư mà còn đặt mục tiêu đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu thông qua công nghệ, đổi mới sáng tạo và liên kết với doanh nghiệp trong nước.
Từ thu hút thật nhiều sang tạo ra thật nhiều giá trị
Trong gần bốn thập kỷ mở cửa, khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã trở thành một trong những trụ cột của nền kinh tế Việt Nam. FDI góp phần bổ sung nguồn vốn, thúc đẩy xuất khẩu, tạo việc làm, hình thành nhiều ngành công nghiệp chủ lực và đưa Việt Nam tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo Tổng Cục Thống kê, khu vực FDI hiện đóng góp khoảng 75% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, trong khi tổng kim ngạch thương mại đã vượt 180% GDP.
Số liệu từ ngân hàng HSBC cho thấy, năm 2025, vốn FDI giải ngân đạt 27,6 tỷ USD - mức cao nhất trong 5 năm, còn tổng kim ngạch thương mại lập kỷ lục 928 tỷ USD, tăng 18% so với năm trước.
Tuy nhiên, mô hình thu hút FDI dựa trên lợi thế lao động giá rẻ, ưu đãi thuế và quy mô vốn cũng bộc lộ không ít hạn chế. Tỷ lệ nội địa hóa tại nhiều ngành còn thấp, giá trị gia tăng tạo ra trong nước chưa cao, chuyển giao công nghệ chưa đạt kỳ vọng và sự liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa vẫn còn lỏng lẻo.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, những hạn chế đó khiến việc thay đổi chiến lược thu hút FDI trở thành yêu cầu tất yếu.

Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Lần đầu tiên, Việt Nam xác lập một định hướng mang tính chiến lược: thành công của FDI sẽ không còn được đo bằng lượng vốn đăng ký hay số lượng dự án, mà bằng chất lượng đóng góp đối với nền kinh tế, từ công nghệ, đổi mới sáng tạo, năng suất lao động đến khả năng lan tỏa sang khu vực doanh nghiệp trong nước.
Nghị quyết cũng đặt mục tiêu rõ ràng đến năm 2030 thu hút 200-300 tỷ USD vốn FDI đăng ký, trong đó 75% đến từ các nền kinh tế phát triển; tăng 30% số nhà đầu tư thuộc Fortune Global 500; có ít nhất 3 tập đoàn công nghệ toàn cầu đặt trung tâm R&D tại Việt Nam và đưa 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia.
Theo TS. Phan Hữu Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), đây là lần đầu tiên tư duy thu hút đầu tư nước ngoài được thay đổi một cách căn bản.
Nếu trước đây, thành công của FDI chủ yếu được đo bằng quy mô vốn đăng ký hay số lượng dự án thì nay trọng tâm đã chuyển sang chất lượng, hiệu quả và mức độ đóng góp của khu vực FDI đối với nền kinh tế.
Theo ông Thắng, Việt Nam sẽ không còn thu hút FDI bằng mọi giá mà hướng tới lựa chọn các dự án có công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, quản trị hiện đại, thân thiện môi trường, có khả năng chuyển giao công nghệ và tạo liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp trong nước.
Đồng quan điểm, ông Vlad Savin, Giám đốc Acclime Việt Nam, cho rằng Nghị quyết 10 đánh dấu bước chuyển từ ưu tiên quy mô sang ưu tiên giá trị gia tăng và phát triển bền vững.
Theo ông, các tập đoàn đa quốc gia sẽ không còn coi Việt Nam đơn thuần là nơi đặt nhà máy sản xuất mà cần tích hợp thêm các khâu có giá trị cao hơn như nghiên cứu - phát triển (R&D), thiết kế sản phẩm, kỹ thuật, quản trị chuỗi cung ứng hay điều hành khu vực.
"Thông điệp rất rõ ràng là giai đoạn phát triển FDI tiếp theo của Việt Nam sẽ được định hình bởi khả năng tạo ra giá trị, thay vì chỉ dựa vào quy mô dòng vốn", ông Vlad Savin nhận định.
Quan điểm này cũng được ông Richard Barnsley - Giám đốc cấp cao Khối Khách hàng Doanh nghiệp HSBC Việt Nam, chia sẻ khi cho rằng Nghị quyết 10 phản ánh tham vọng đưa Việt Nam tiến lên những nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo ông, sau nhiều năm tận dụng FDI và xuất khẩu để tăng trưởng, Việt Nam đang chuyển sang giai đoạn coi công nghệ, đổi mới sáng tạo, quản trị và liên kết doanh nghiệp là những giá trị cốt lõi của FDI thế hệ mới.
Muốn đón FDI thế hệ mới, Việt Nam phải tạo lợi thế cạnh tranh mới
Việc thay đổi chiến lược cũng đồng nghĩa yêu cầu đối với môi trường đầu tư sẽ cao hơn.
Theo ông Vlad Savin, Việt Nam vẫn sở hữu nhiều lợi thế như vị trí địa lý thuận lợi, môi trường chính trị ổn định, mạng lưới FTA rộng và vai trò ngày càng lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, những yếu tố này sẽ không còn đủ để cạnh tranh trong cuộc đua thu hút FDI công nghệ cao.

Ông Vlad Savin cho rằng có ba ưu tiên cần được đẩy mạnh.
Thứ nhất là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Các lĩnh vực như bán dẫn, AI hay công nghệ cao đều phụ thuộc vào đội ngũ kỹ sư, chuyên gia đạt chuẩn quốc tế. Bên cạnh đào tạo trong nước, việc cải cách thủ tục cấp giấy phép lao động cho chuyên gia nước ngoài cũng cần được thúc đẩy nhằm thu hút nhân tài.
Thứ hai là phát triển hạ tầng năng lượng xanh. Với các doanh nghiệp công nghệ toàn cầu, khả năng tiếp cận nguồn điện tái tạo hiện đã trở thành điều kiện gần như bắt buộc để đáp ứng các tiêu chuẩn ESG và cam kết phát thải ròng bằng 0.
Thứ ba là đổi mới chính sách ưu đãi đầu tư trong bối cảnh Thuế tối thiểu toàn cầu (GMT) làm giảm hiệu quả của ưu đãi thuế truyền thống. Thay vì giảm thuế, Việt Nam cần chuyển sang hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động R&D, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và chi phí đầu tư.
Trong khi đó, TS. Phan Hữu Thắng cho rằng để Nghị quyết đi vào thực tiễn, ngoài việc hoàn thiện chính sách, Việt Nam còn phải nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước.
Theo ông, mục tiêu quan trọng nhất là giúp doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia. Nếu doanh nghiệp nội địa không nâng được trình độ quản trị, công nghệ và tiêu chuẩn sản xuất thì hiệu ứng lan tỏa từ FDI sẽ vẫn rất hạn chế.
Nếu trước đây, lợi thế của Việt Nam chủ yếu nằm ở chi phí cạnh tranh thì trong giai đoạn tới, sức hấp dẫn sẽ được quyết định bởi môi trường đầu tư: Chất lượng thể chế, nguồn nhân lực, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng hình thành các hệ sinh thái công nghiệp hiện đại.
Tinh thần này cũng được thể hiện rõ trong Nghị quyết 10 khi xác định khu vực FDI phải trở thành động lực thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, hình thành các chuỗi cung ứng trong nước và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của nền kinh tế. Mục tiêu đến năm 2045 là đưa Việt Nam trở thành điểm đến có sức cạnh tranh hàng đầu đối với dòng vốn trung và dài hạn chất lượng cao, đồng thời nâng tỷ trọng giá trị gia tăng được tạo ra trong nước thay vì chỉ đảm nhận các công đoạn gia công.
Các chuyên gia đều thống nhất rằng Nghị quyết 10 không phải là sự "siết" FDI, mà là một cuộc nâng cấp tiêu chuẩn thu hút đầu tư.
Nói cách khác, cuộc cạnh tranh thu hút FDI của Việt Nam sẽ không còn là cuộc đua về ưu đãi, mà là cuộc đua về chất lượng môi trường đầu tư và khả năng đồng hành cùng các tập đoàn toàn cầu trong những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Đây cũng chính là bước chuyển quan trọng nhất mà Nghị quyết số 10 đặt ra cho nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Hết thời cho thuê đất giá rẻ, các KCN Việt Nam tìm lợi thế cạnh tranh mới
Gia Lai đấu thầu tìm nhà đầu tư nhà máy điện gió 1.500 tỷ đồng
(VNF) - Nhà máy điện gió Ia Le 2 có tổng vốn đầu tư khoảng 1.468 tỷ đồng sẽ được tỉnh Gia Lai lựa chọn nhà đầu tư thông qua hình thức đấu thầu.
Thương vụ 115 triệu USD vào giáo dục: Thị trường tỷ USD và thời điểm đột phá chất lượng
(VNF) - Theo các chuyên gia, những thương vụ hàng trăm triệu USD “rót” vào khối giáo dục tư nhân Việt Nam không đơn giản là con số, đó còn là niềm tin của nhà đầu tư và xa hơn là dòng vốn tạo tác động, xây dựng hệ thống giáo dục đủ năng lực cung cấp nguồn nhân lực đạt chuẩn quốc tế trong dài hạn.
Đức Long Gia Lai tiến thêm một bước tại dự án cao tốc 77.000 tỷ đồng
(VNF) - Cao tốc Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa do Tập đoàn Đức Long Gia Lai đề xuất, theo phương thức đối tác công tư (PPP), tổng vốn đầu tư 77.000 tỷ đồng.
Đèo Cả được 'bật đèn xanh' tại dự án cao tốc Nha Trang - Đà Lạt 25.000 tỷ
(VNF) - Liên danh do Tập đoàn Đèo Cả làm đại diện được chấp thuận nghiên cứu, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng đoạn Nha Trang - Đà Lạt thuộc tuyến cao tốc Nha Trang - Liên Khương.
Hà Tĩnh lên phương án xây cao tốc nối Cầu Treo sang Lào, kết nối Đông Bắc Thái Lan
(VNF) - Tuyến cao tốc Hà Tĩnh - Cầu Treo với chiều dài dự kiến khoảng 85 km, quy mô từ 4 đến 6 làn xe vừa chính thức được bổ sung vào quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia. Đây được kỳ vọng là "mạch máu" hạ tầng chiến lược giúp Hà Tĩnh phá vỡ thế độc đạo sang Lào, đồng thời tạo bước ngoặt lớn cho hành lang kinh tế Đông - Tây.
Hà Nội chọn nhà đầu tư làm đường cảnh quan 30.000 tỷ đồng ven hồ Tây
(VNF) - Sở Tài chính Hà Nội cho biết đang tham mưu UBND TP. Hà Nội triển khai các thủ tục để lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án cải tạo khu vực Hồ Tây.
CII tính vay 27.000 tỷ đồng đầu tư mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận
(VNF) - CII đẩy nhanh quá trình thu xếp vốn cho dự án cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận có tổng mức đầu tư hơn 36.172 tỷ đồng.
Xuất hiện công ty môi giới bất động sản xin làm tuyến cao tốc 36.000 tỷ tại Hà Nội
(VNF) - Công ty cổ phần Tập đoàn Việt Thành đề xuất đầu tư xây dựng tuyến đường cao tốc Hồ Chí Minh đoạn nút giao IC9 (cao tốc Nội Bài - Lào Cai) đến đường Vành đai 5 Vùng Thủ đô Hà Nội.
Đường sắt tốc độ cao 350km/h Hà Nội - Quảng Ninh thêm bước tiến mới
(VNF) - Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh vừa có thêm bước tiến khi Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được đưa ra lấy ý kiến tham vấn. Tuyến đường dài khoảng 120km, tốc độ thiết kế 350km/h, dự kiến khai thác từ năm 2028 với 16 đoàn tàu, mỗi đoàn chở hơn 600 hành khách.
Mở casino trong khu kinh tế đặc biệt phải đầu tư tối thiểu 2 tỷ USD
(VNF) - Bộ Tư pháp đề xuất thành lập các khu kinh tế đặc biệt với cơ chế, chính sách vượt trội nhằm tạo động lực tăng trưởng mới. Đáng chú ý, các khu này sẽ ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược triển khai các dự án có quy mô vốn từ 1.500 tỷ đồng, thậm chí lên tới hàng tỷ USD đối với một số lĩnh vực.
Hết thời cho thuê đất giá rẻ, các KCN Việt Nam tìm lợi thế cạnh tranh mới
(VNF) - Sau nhiều năm thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài nhờ lợi thế giá thuê, các khu công nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đáp ứng những tiêu chuẩn mới của nhà đầu tư toàn cầu.
Hà Nội muốn đổi hơn 350ha đất cho Geleximco cải tạo sông Nhuệ
(VNF) - UBND TP Hà Nội đề xuất thực hiện dự án cải tạo toàn diện sông Nhuệ theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT, với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 75.115 tỷ đồng. Thành phố dự kiến sử dụng quỹ đất khoảng 353,5ha để thanh toán cho nhà đầu tư là Tập đoàn Geleximco.
Siêu dự án lấn biển 390.000 tỷ do Tập đoàn Xuân Thiện đề xuất đón tin vui
(VNF) - TP. Cần Thơ đồng ý cho Tập đoàn Xuân Thiện tiếp tục nghiên cứu tổ hợp dự án có quy mô khoảng 132.600ha, lấy khu vực lấn biển Trần Đề và Cù Lao Dung làm hạt nhân phát triển.
Đầu tư cao tốc Bảo Hà - Lai Châu hơn 65.500 tỷ đồng
(VNF) - Dự án Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu dài 162km, có 7 hầm xuyên núi với tổng mức đầu tư khoảng 65.518 tỷ đồng được đánh giá là một trong những công trình hạ tầng đường bộ có quy mô lớn nhất tại khu vực Tây Bắc.
Hồ điều hòa gần Trung tâm Hành chính mới sắp hoàn thành
(VNF) - Hồ điều hòa Mễ Trì (Đồng Bông 2) rộng hơn 17 ha đang bước vào giai đoạn hoàn thiện. Công trình không chỉ góp phần giảm ngập cho khu vực phía Tây Hà Nội mà còn bổ sung thêm không gian mặt nước, cây xanh giữa khu vực tập trung nhiều dự án bất động sản, trong đó có dự án đang mở bán và được thị trường quan tâm trong giai đoạn này.
Sáu tập đoàn tư nhân đổ vốn gần 200 tỷ USD vào các dự án bất động sản và hạ tầng
(VNF) - Theo thống kê của Công ty Chứng khoán BIDV (BSC), 6 tập đoàn tư nhân lớn của Việt Nam đang triển khai danh mục 40 dự án với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 4,9 triệu tỷ đồng, tương đương gần 200 tỷ USD. Dòng vốn khổng lồ này chủ yếu tập trung vào bất động sản, hạ tầng và công nghiệp, được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế cũng như thúc đẩy nhu cầu tín dụng trong những năm tới.
Tái định vị KCN: Không chỉ cho thuê đất mà trở thành trung tâm liên kết chuỗi giá trị
(VNF) - Các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia và doanh nghiệp cùng chung nhận định, đã đến lúc chuyển từ tư duy phát triển khu công nghiệp (KCN) theo số lượng sang chất lượng, lấy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và liên kết chuỗi giá trị làm trụ cột.
Gần 12.000 tỷ đồng làm 3 trục đường nối sân bay Long Thành
(VNF) - Ngày 10/7, UBND TP. Đồng Nai đồng loạt khởi công ba dự án giao thông gồm xây mới ĐT 770B, nâng cấp và mở rộng ĐT 773, ĐT 769. Các tuyến kết nối sân bay Long Thành với quốc lộ, cao tốc, khu công nghiệp và hệ thống cảng Cái Mép - Thị Vải.
Loạt ‘ông lớn’ Hàn Quốc xây thêm nhà máy tại Việt Nam
(VNF) - Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm sản xuất công nghệ của khu vực khi hàng loạt tập đoàn Hàn Quốc đồng loạt triển khai các dự án nhà máy mới, mở rộng năng lực sản xuất trong các lĩnh vực từ linh kiện điện tử, bảng mạch in đến vật liệu bán dẫn, đón đầu làn sóng tăng trưởng của các ngành công nghệ cao.
TP.HCM: Đầu tư nghìn tỷ xây 7 cầu vượt, giải tỏa 'điểm nóng' giao' thông
(VNF) - TP. HCM dự kiến sẽ xây 7 cây cầu vượt bằng thép, đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành và đưa vào khai thác trong giai đoạn 2026 - 2027 nhằm giảm kẹt xe.
Bài toán lớn của tăng trưởng xanh Việt Nam
(VNF) - Việt Nam hiện nay đã có nguồn dữ liệu phong phú phục vụ quá trình chuyển đổi xanh. Thách thức hiện nay là làm thế nào để kết nối, chia sẻ và chuyển hóa hiệu quả các nguồn dữ liệu này để phục vụ hoạch định chính sách.
Dự án 1 tỷ USD, thêm bước tiến của Việt Nam trong chuỗi bán dẫn toàn cầu
(VNF) - Khoản đầu tư 1 tỷ USD của LG Innotek vào nhà máy sản xuất chất nền bán dẫn tại Hải Phòng giúp mở rộng hiện diện của tập đoàn Hàn Quốc đồng thời phản ánh bước tiến mới của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn. Dự án được kỳ vọng sẽ đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào lĩnh vực đóng gói bán dẫn tiên tiến, thay vì chỉ tập trung vào lắp ráp điện tử như trước.
Bốn trụ cột đưa Đà Nẵng trở thành đô thị cửa ngõ quốc gia
(VNF) - Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành cửa ngõ quốc gia và trung tâm kết nối của miền Trung, ông Đặng Việt Dũng - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đà Nẵng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho rằng, Đà Nẵng cần phát triển đồng bộ bốn trụ cột gồm logistics quốc tế, giao thương quốc tế, trung tâm trung chuyển du lịch và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Chi phí bồi thường cao tốc TP. HCM- Mộc Bài 'đội' thêm 1.300 tỷ đồng
(VNF) - TP. HCM vừa phê duyệt điều chỉnh mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự án cao tốc TP. HCM - Mộc Bài từ hơn 5.052 lên hơn 6.382 tỷ đồng.
Gia Lai đấu thầu tìm nhà đầu tư nhà máy điện gió 1.500 tỷ đồng
(VNF) - Nhà máy điện gió Ia Le 2 có tổng vốn đầu tư khoảng 1.468 tỷ đồng sẽ được tỉnh Gia Lai lựa chọn nhà đầu tư thông qua hình thức đấu thầu.
Sau thời hạn chót, công trường Kênh La Khê vẫn bề bộn, hệ thống chống ngập chưa đồng bộ
(VNF) - Sau khi vượt mốc tiến độ theo yêu cầu của TP. Hà Nội, công trường kênh La Khê vẫn duy trì nhịp độ thi công khẩn trương. Nhiều hạng mục như kè bờ, nạo vét lòng kênh, hoàn thiện kết cấu bê tông và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đang được đẩy nhanh.






























































