Vừa vượt 1.700 điểm, VN-Index đã quay đầu: Có lo ngại hiệu ứng 'Cá tháng Tư'

Thị trường chứng khoán ngày 2/4 diễn biến kém tích cực khi VN-Index quay đầu điều chỉnh ngay sau phiên bứt phá trước đó, qua đó đánh mất ngưỡng tâm lý 1.700 điểm. Kết phiên, chỉ số giảm 8,11 điểm (-0,48%), xuống 1.694,82 điểm. Độ rộng nghiêng mạnh về phía tiêu cực với 474 mã giảm, áp đảo so với 250 mã tăng và 188 mã đứng giá. Dù vậy, thanh khoản vẫn duy trì ở mức cao với hơn 23.299 tỷ đồng. Diễn biến trong phiên cho thấy lực bán xuất hiện từ sớm và kéo dài trong phần lớn thời gian giao dịch, phản ánh tâm lý chốt lời gia tăng sau nhịp tăng mạnh.

Trong bối cảnh thị trường điều chỉnh, hai cổ phiếu VHM và DGC trở thành điểm sáng hiếm hoi khi đồng loạt tăng kịch trần và đóng cửa trong sắc tím. VHM đóng cửa tại 117.900 đồng/cp, tăng 6,99%, là mã đóng góp tích cực nhất cho VN-Index với mức tác động khoảng +6,7 điểm. Trong khi đó, DGC tăng trần lên 54.000 đồng/cp, trở thành điểm sáng nổi bật của nhóm hóa chất. Ngoài ra, một số cổ phiếu như VCK, HPG, DPM, DCM cũng ghi nhận sắc xanh, phần nào giúp thu hẹp đà giảm của chỉ số, dù lực kéo này không đủ để cân bằng áp lực bán lan rộng trên thị trường.

Ở chiều ngược lại, nhóm tài chính trở thành lực cản chính khi hàng loạt cổ phiếu chứng khoán và ngân hàng đồng loạt giảm sâu. SHB, VIX, SSI, VCI, VND, VPB đều giảm trên 1%, trong khi các cổ phiếu ngân hàng như BID, CTG, VCB, STB giảm từ 1–1,7%, cho thấy áp lực chốt lời sau nhịp tăng trước đó đang gia tăng và khiến thị trường thiếu đi nhóm dẫn dắt.

Nhóm bất động sản tiếp tục phân hóa mạnh. Trong khi VHM tăng trần và DXG giữ được tham chiếu, nhiều cổ phiếu khác như VIC, VRE, PDR, KHG lại điều chỉnh. Diễn biến này cho thấy dòng tiền không còn lan tỏa trên diện rộng mà có xu hướng tập trung vào một số cổ phiếu riêng lẻ có câu chuyện hỗ trợ.

Tại nhóm công nghiệp, giao dịch cũng kém tích cực khi GEX, VCG, HHV đồng loạt giảm điểm, trong khi chỉ một số ít mã giữ được sắc xanh như CII và PC1. Nhóm năng lượng chịu áp lực bán rõ rệt khi BSR giảm 1,52%, góp phần gia tăng sức ép lên chỉ số.

Một điểm tích cực là hoạt động của khối ngoại. Sau chuỗi bán ròng kéo dài, nhà đầu tư nước ngoài đã quay đầu mua ròng mạnh với giá trị hơn 3.081 tỷ đồng trên HoSE. Động lực chính đến từ giao dịch đột biến tại VPL với giá trị mua ròng hơn 4.053 tỷ đồng, vượt xa các mã còn lại. Ngoài VPL, khối ngoại còn giải ngân đáng kể vào MSN, VCK, DGC và MWG. Ngược lại, lực bán tập trung tại VHM, MBB, VCB, SSI và VIC.

Tháng Tư là "lời nói dối" của thị trường chứng khoán?

Trạng thái kém tích cực của thị trường ngay sau phiên tăng mạnh ngày 1/4 đang dấy lên những lo ngại rằng cú bứt phá vừa qua có thể chỉ là một “lời nói dối” của thị trường chứng khoán.

Trước đó, trong phiên giao dịch ngày “Cá tháng Tư”, VN-Index tăng hơn 28 điểm (+1,7%), qua đó lấy lại mốc 1.700 điểm. Pha phục hồi này từng thắp lên kỳ vọng về một khởi đầu thuận lợi cho tháng 4, thay vì chỉ là một nhịp tăng mang tính tâm lý.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy tháng 4 từ lâu đã là giai đoạn biến động khó lường của thị trường chứng khoán Việt Nam. Thống kê trong khoảng 25 năm cho thấy xác suất tăng – giảm của VN-Index trong tháng này gần như 50/50. Dù vậy, điều đáng chú ý là trong 4 năm gần nhất, thị trường đều giảm điểm trong tháng 4, khiến yếu tố lịch sử phần nào tạo ra áp lực tâm lý đối với nhà đầu tư.

Năm ngoái, cú sốc thuế quan từ chính sách của Tổng thống Donald Trump ngay đầu tháng 4 đã khiến thị trường chứng khoán Việt Nam trải qua một trong những nhịp giảm mạnh nhất trong lịch sử. Xa hơn, vào năm 2022, tháng 4 cũng là điểm khởi đầu cho chu kỳ lao dốc của thị trường từ vùng đỉnh 1.500 điểm xuống mức 900 điểm. Những ký ức này khiến tháng 4 thường được nhìn nhận như một giai đoạn nhạy cảm của thị trường.

Dù vậy, thống kê quá khứ chỉ mang tính tham khảo, bởi bối cảnh thị trường hiện tại đã có nhiều thay đổi so với các giai đoạn trước.

Ở góc độ vĩ mô, một trong những yếu tố từng gây áp lực lớn lên thị trường là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang có dấu hiệu hạ nhiệt khi xuất hiện các tuyên bố về khả năng chấm dứt xung đột trong vài tuần tới. Ngay ở thời điểm hiện tại, các yếu tố từng gây áp lực lên thị trường tài chính như giá dầu và USD cũng đã hạ nhiệt sau giai đoạn tăng nóng.

Bên cạnh đó, nhịp điều chỉnh trước đó đã khiến thị trường chiết khấu khoảng 10% so với vùng đỉnh. Dù VN-Index đang ở quanh mốc 1.700 điểm, nhưng nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn đã giảm về vùng giá thấp hơn đáng kể. Trong bối cảnh lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết vẫn được kỳ vọng tăng trưởng, mặt bằng định giá thị trường hiện được nhiều tổ chức đánh giá là đã trở nên hấp dẫn hơn.

Trong thư gửi nhà đầu tư hồi giữa tháng 3, ông Petri Deryng, người đứng đầu Pyn Elite Fund, cho rằng định giá thị trường chứng khoán Việt Nam đang ở mức thấp, với hệ số P/E dự phóng của VN-Index cho năm 2027 ở mức khoảng 10,4 lần. Ông cũng bày tỏ sự tin tưởng vào triển vọng tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết, trong bối cảnh đầu tư cơ sở hạ tầng của Nhà nước được đẩy mạnh, qua đó kích thích nhu cầu trong nước và thúc đẩy đầu tư khu vực tư nhân.

Một yếu tố đáng chú ý khác là câu chuyện nâng hạng thị trường. Ngày 7/4 tới, FTSE Russell sẽ công bố kết quả rà soát phân loại thị trường, và theo đánh giá của nhiều tổ chức, Việt Nam có khả năng vượt qua kỳ rà soát này. Theo lộ trình, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể chính thức được đưa vào rổ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE từ tháng 9/2026. Tuy nhiên, dòng vốn ngoại thường có xu hướng quay trở lại thị trường trước khi việc nâng hạng chính thức diễn ra.

Ngoài ra, tháng 4 cũng là cao điểm mùa ĐHĐCĐ thường niên. Dù mang tính chu kỳ hàng năm, nhưng các nội dung được công bố tại đại hội như kế hoạch kinh doanh tham vọng, phương án phát hành cổ phiếu, chia cổ tức bằng tiền hoặc cổ phiếu… thường có thể tạo ra những nhịp sóng riêng lẻ, thậm chí tác động lan tỏa đến toàn thị trường.

Nhìn tổng thể, tháng 4 có thể vẫn là giai đoạn biến động khó lường, nhưng bối cảnh hiện tại cho thấy rủi ro và cơ hội đang tồn tại song song. Vấn đề của thị trường lúc này có lẽ không phải là tháng 4 tốt hay xấu, mà là dòng tiền sẽ quay lại mạnh đến đâu và liệu những câu chuyện lớn như nâng hạng thị trường có đủ sức thay đổi tâm lý nhà đầu tư hay không.