Tiền gửi của người dân vào ngân hàng tăng chậm lại
(VNF) - Lượng tiền gửi dân cư tại các tổ chức tín dụng tháng 1 tăng chậm lại, trong khi tiền gửi của các tổ chức kinh tế lại âm.
Số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, trong 3 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt tăng 37,98% về số lượng và 14,22% về giá trị. Trước đó, trong năm 2025, giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đã cao gấp 28,17 lần GDP.
Tuy nhiên, một thực trạng đáng lưu ý thời gian gần đây là không ít cửa hàng và hộ kinh doanh nhỏ lẻ đã âm thầm rút dần thanh toán chuyển khoản, ưu tiên trở lại tiền mặt.
Chia sẻ tại tọa đàm “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 68”, TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cảnh báo, xu thế quay trở lại giao dịch bằng tiền mặt đang diễn ra như một phản ứng của các cơ sở và hộ kinh doanh trước các tác động và rào cản về mặt chính sách quản lý.
Ông cho biết, hiện nay, các hộ kinh doanh và cơ sở kinh doanh đang dần e ngại và không còn muốn thực hiện các giao dịch thông qua tài khoản ngân hàng. Sự chuyển dịch này không chỉ dừng lại ở các khoản mua bán nhỏ lẻ hàng ngày. Chính tôi đã trực tiếp chứng kiến những giao dịch dân sự rất lớn, trị giá lên tới hàng trăm triệu đồng, được người dân rút tiền trực tiếp từ ngân hàng ra để thanh toán hoàn toàn bằng tiền mặt.

“Việc người dân và doanh nghiệp siêu nhỏ né tránh hệ thống ngân hàng để giao dịch tiền mặt là một rủi ro cực kỳ lớn. Xu thế này đẩy mạnh quá trình nền kinh tế quay ngược trở lại trạng thái kinh tế không chính thức (hoặc phi chính thức), đi ngược lại với các nỗ lực minh bạch hóa thị trường”, ông Bình nhấn mạnh.
Trước đó, trong một báo cáo, SHS Research cũng nhận định xu hướng né giao dịch qua ngân hàng để tránh bị cơ quan thuế theo dõi dòng tiền, tránh phát sinh hóa đơn để không có căn cứ tính thuế, đó là những dấu hiệu rõ ràng của một nền “kinh tế tiền mặt trong bóng tối” (shadow-cash economy), khi các giao dịch thực ngày càng thoát ly khỏi hệ thống tài chính chính thức.
Tác động trước tiên của xu hướng này là sự suy giảm tỷ lệ CASA (Current Account Savings Account) – nguồn vốn không kỳ hạn vốn được xem như “dòng vốn rẻ” cốt lõi trong hệ thống ngân hàng. Trong điều kiện bình thường, CASA giúp ngân hàng tiết giảm chi phí vốn (COF), duy trì lãi suất cho vay ở mức cạnh tranh. Tuy nhiên, khi dòng tiền chuyển khoản bị né tránh và chuyển sang dạng tiền mặt, CASA sụt giảm hoặc ít nhất là tăng trưởng chậm lại, buộc ngân hàng phải phụ thuộc nhiều hơn vào tiền gửi kỳ hạn (lãi suất cao hơn), hoặc phải vay mượn kênh liên ngân hàng khi cần xử lý tỷ lệ.
Theo báo cáo tài chính quý I/2026, tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) của các ngân hàng đã đồng loạt giảm. Chỉ có duy nhất 2/27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán ghi nhận tăng trưởng CASA trong quý I, bao gồm Eximbank (tăng 0,3%) và OCB (tăng 0,8%). Trái lại, nhiều ngân hàng ghi nhận CASA sụt giảm, đơn cử như MB (giảm 4,6%), Techcombank (giảm 3,2%), SeABank (giảm 4,3%),…

Theo SHS Research, việc né hệ thống ngân hàng để giao dịch tiền mặt góp phần làm suy yếu “vòng tuần hoàn vốn” trong hệ thống tài chính. Các ngân hàng vì thế phải đối mặt với chi phí vốn tăng, buộc phải điều chỉnh chính sách sản phẩm, khuyến mãi, giảm phí để hút lại dòng tiền thanh toán – nhưng hiệu quả còn bỏ ngỏ.
Trên bình diện vĩ mô, khi tiền mặt bị rút ra và “đóng băng” ngoài hệ thống, nó không tham gia vào chu trình tín dụng, không được sử dụng lại để tạo ra giá trị mới.
“Đây là hiện tượng thường được gọi là ‘decoupling effect’ – tức chính sách tiền tệ và cung tiền bị tách rời khỏi hành vi thực tế trong nền kinh tế, do niềm tin vào hệ thống tài chính bị xói mòn. Nếu dòng tiền không quay vòng qua ngân hàng, dòng vốn không dễ dàng đến tay người cần vay, thì hiệu ứng kích thích kinh tế sẽ bị hạn chế đáng kể”, các chuyên gia SHS Research nhận định.
Đáng lo hơn, khi người dân quay trở lại dùng tiền mặt thay vì chuyển khoản, không phải vì điều kiện kỹ thuật, mà vì tâm lý né tránh, quá trình số hóa tài chính, cải thiện minh bạch và giảm chi phí xã hội cũng sẽ bị chậm lại. Hệ quả dài hạn khi đó không chỉ dừng ở mặt kinh tế mà rộng hơn còn ở mức độ hiện đại hóa của hệ thống tài chính quốc gia.
Để ngăn chặn xu thế giao dịch bằng tiền mặt và nguy cơ đẩy nền kinh tế quay lại trạng thái không chính thức, ông Lê Duy Bình nhấn mạnh vào việc phải thay đổi từ gốc rễ tư duy làm chính sách và năng lực thể chế.
Đầu tiên, các nhà hoạch định cần tính toán kỹ lưỡng và nắm bắt được những phản ứng đối phó của thị trường đối với các quy định mới. Tiếp đến, cơ quan quản lý cần thay đổi suy nghĩ và cách tiếp cận toàn diện, không nên tiếp tục xem các doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh đơn thuần là "đối tượng quản lý". Thay vào đó, phải coi họ là "đối tác" hay "khách hàng" của quá trình quản trị quốc gia để có những chính sách hỗ trợ thiết thực, ông Bình nói.
(VNF) - Lượng tiền gửi dân cư tại các tổ chức tín dụng tháng 1 tăng chậm lại, trong khi tiền gửi của các tổ chức kinh tế lại âm.
(VNF) - Sổ tay đưa ra hàng loạt dấu hiệu nhận diện tài khoản, thẻ hoặc giao dịch có nguy cơ liên quan đến gian lận, giả mạo, lừa đảo.
(VNF) - Đằng sau việc các ngân hàng đóng cửa hàng chục, hàng trăm phòng giao dịch là chiến lược cắt giảm chi phí, tối ưu hiệu quả vận hành trong kỷ nguyên số.
(VNF) - Ba ngân hàng lớn nhất Nhật Bản nhiều khả năng sẽ tiếp tục thiết lập các kỷ lục lợi nhuận mới khi chính sách tiền tệ bình thường hóa của ngân hàng trung ương giúp tăng biên lợi nhuận của họ.
(VNF) - Một ngân hàng thông báo thu giữ gần 1.700m2 đất là tài sản đảm bảo của Công ty cổ phần Tập đoàn Lộc Trời để xử lý nợ.
(VNF) - Theo Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng, nếu người dân không tin tưởng vào sự an toàn của giao dịch số, không tin rằng dữ liệu cá nhân của họ được bảo vệ, không tin rằng các quyết định tài chính được đưa ra minh bạch, công bằng và có trách nhiệm thì mọi thành tựu công nghệ đều khó phát huy đầy đủ giá trị.
(VNF) - Giá USD tại hầu hết ngân hàng sáng nay được điều chỉnh đi lên, cùng chiều với diễn biến của giá đồng bạc xanh trên thị trường thế giới. Trong khi đó, giá USD tự do lại giảm mạnh.
(VNF) - Tăng trưởng tín dụng đang vượt khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng. Áp lực thanh khoản đang gia tăng khi tín dụng được đẩy mạnh trong khi khả năng huy động vốn không theo kịp.
(VNF) - Theo ông Lê Hoài Ân, chuyên gia ngành ngân hàng, vấn đề toàn ngành ngân hàng không chỉ là nợ xấu, mà là ngân hàng nào còn đủ bộ đệm để hấp thụ rủi ro nếu áp lực chuyển nhóm nợ tiếp diễn.
(VNF) - Tín dụng bất động sản xoay trục, dòng vốn đã chuyển dần sang xây dựng. Trong khi đó, lợi nhuận ngành ngân hàng quý I phân hóa mạnh, nhiều nhà băng đi lùi.
(VNF) - Tài khoản ngân hàng có số dư dưới 500.000 đồng hoặc tài khoản "ngủ đông" đều bị thu phí quản lý. Khách hàng lưu ý để không bị trừ sạch tiền trong tài khoản.
(VNF) - Chỉ trong 3 tháng đầu năm, có tới hơn 4.200 nhân sự nghỉ việc cho thấy cuộc 'đại tinh gọn' nhân sự trong ngành ngân hàng để thích nghi với mô hình ngân hàng số.
(VNF) - Thay vì "đánh đồng" chung một mức hệ số rủi ro, các chuyên gia đề xuất cần phân tách rõ ràng và chi tiết hệ số rủi ro dựa trên mục đích sử dụng và từng phân khúc sản phẩm bất động sản cụ thể.
(VNF) - Deutsche Bank ghi nhận lợi nhuận kỷ lục trong quý I/2026, bất chấp phải tăng mạnh dự phòng rủi ro liên quan đến chiến tranh Iran và những lo ngại ngày càng lớn về sức khỏe của thị trường tín dụng tư nhân.
(VNF) - Nhóm cổ đông liên quan đến nữ doanh nhân Ngô Thu Thúy - Chủ tịch HĐQT CTCP Âu Lạc - tiếp tục nâng tỷ lệ sở hữu tại ngân hàng ACB lên trên 6%.
(VNF) - Ngày 6/5, Tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế Moody’s Ratings (Moody’s) vừa công bố nâng xếp hạng tiền gửi dài hạn và xếp hạng nhà phát hành của Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB; HoSE: MBB) từ Ba3 lên Ba2.
(VNF) - Nhiều ngân hàng liên tục đưa các xe chuyên dụng chở tiền ra đấu giá với mức giá khởi điểm chỉ từ vài chục triệu đồng mỗi chiếc, ngang giá xe máy tay ga.
(VNF) - Theo SSI Research, dòng vốn tín dụng trong quý I/2026 đã có sự dịch chuyển rõ nét từ bất động sản sang xây dựng tại một số ngân hàng.
(VNF) - Giá USD tại hầu hết ngân hàng sáng nay được điều chỉnh đi xuống. Giá USD tự do cũng giảm mạnh. Trong khi đó, giá USD thế giới tăng trở lại.
(VNF) - Tăng trưởng tiền gửi khách hàng tại 27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán chỉ "nhích nhẹ" trong quý I/2026 trong khi cầu tín dụng đang dần phục hồi. Điều này cho thấy nguồn vốn đang trở thành điểm nóng của ngành ngân hàng.
(VNF) - Ngân hàng UOB ghi nhận lợi nhuận ròng quý I/2026 đạt 1,44 tỷ SGD (tương đương khoảng 1,14 tỷ USD), phù hợp kỳ vọng thị trường nhờ tăng trưởng cho vay và quản lý tài sản ổn định giữa bối cảnh lãi suất giảm.
(VNF) - Fintech Kredivo (Indonesia) đã hoàn tất việc mua lại 100% ngân hàng số Timo, nhằm phát triển hệ sinh thái tài chính gồm tín dụng, thanh toán và tiết kiệm.
(VNF) - Lợi nhuận ngành ngân hàng quý I tăng trưởng nhưng phân hóa mạnh. Trong khi nhóm dẫn đầu tăng trưởng mạnh thì nhiều ngân hàng ghi nhận lợi nhuận đi lùi.
(VNF) - KB Financial Group - công ty mẹ của Ngân hàng Kookmin - ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong bối cảnh biến động tỷ giá và môi trường vĩ mô nhiều thách thức.
(VNF) - Lượng tiền gửi dân cư tại các tổ chức tín dụng tháng 1 tăng chậm lại, trong khi tiền gửi của các tổ chức kinh tế lại âm.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.