Xung đột vũ trang – mồi lửa cho khủng hoảng năng lượng và lương thực
(VNF) - Những năm gần đây, thế giới chứng kiến các cuộc xung đột vũ trang bùng phát ở nhiều khu vực. Tác động của chúng không chỉ giới hạn trong phạm vi chiến sự, mà còn làm “chao đảo” trật tự kinh tế toàn cầu. Các cuộc chiến đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy nhiều mặt hàng thiết yếu vào tình trạng khan hiếm và thổi bùng làn sóng lạm phát trên diện rộng.
- Xung đột quân sự khuấy đảo thị trường năng lượng 10/08/2025 01:30
Chiến tranh thổi bùng làn sóng lạm phát
Chỉ trong vòng 3 năm trở lại đây, nhiều cuộc xung đột vũ trang đã bùng nổ trên khắp thế giới, từ chiến sự Nga-Ukraine, Israel-Palestine đến nội chiến ở Afghanistan, Myanmar, Syria… Những cuộc xung đột này làm gián đoạn hoạt động sản xuất, vận chuyển và xuất khẩu, gây ra tình trạng khan hiếm hàng hóa, từ đó đẩy các nền kinh tế vào tình trạng lạm phát.
Tháng 2/2022, trong lúc kinh tế thế giới vẫn đang gồng mình hồi phục sau đại dịch, xung đột Nga – Ukraine nổ ra như cú đánh thứ hai giáng vào nền kinh tế toàn cầu. Tại Nga, kể từ khi cuộc xung đột nổ ra, tỷ lệ lạm phát luôn ở mức cao do ảnh hưởng từ chuỗi cung ứng đứt gãy và các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Năm 2021, tỷ lệ lạm phát của Nga là 6,7% nhưng đến tháng 4/2022 đã đạt mức kỷ lục 17,8%. Tại Ukraine, tính đến cuối năm 2024 chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng 144,2% kể từ khi xung đột nổ ra.
Không những vậy, xung đột Nga - Ukraine đã thổi bùng làn sóng lạm phát trên toàn cầu. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tỷ lệ lạm phát toàn cầu năm 2022 là 8,8%, gấp đôi so với mức năm 2021. “Chiến sự đã lập tức làm đứt gãy một loạt chuỗi cung ứng mà Nga và Ukraine là những mắt xích cốt lõi, làm trầm trọng thêm một loạt các vấn đề mà thế giới đang phải đối mặt khi đó, nhất là khủng hoảng năng lượng, lương thực”, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cho biết.
Những quốc gia bị cuốn vào các biện pháp trừng phạt là những nước chịu tác động nặng nề nhất. Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đối mặt với mức lạm phát chưa từng có là 9,2% vào năm 2022, cao gấp 3 lần so với mức 2,9% năm 2021. Tháng 6/2022, lạm phát tại Mỹ là 9,1% - cao nhất kể từ năm 1982.
Lạm phát lập đỉnh khiến hàng loạt nền kinh tế phải điều chỉnh chính sách tiền tệ. Tính đến tháng 7/2022, tức gần 5 tháng sau khi xung đột nổ ra, hơn 70 ngân hàng trung ương đã nâng lãi suất để đối phó lạm phát. Đây là điều chưa từng xảy ra kể từ thập niên 80, theo The New York Times.
Khủng hoảng năng lượng
Năng lượng ảnh hưởng rất lớn đến lạm phát vì nó là đầu vào thiết yếu cho hầu hết mọi hoạt động kinh tế - từ sản xuất, vận tải, đến tiêu dùng. Khi giá năng lượng tăng, điều này tạo ra hiệu ứng dây chuyền đẩy giá cả chung tăng lên.
Hệ quả rõ nét nhất mà chiến tranh gây ra với ngành năng lượng là làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Một ví dụ điển hình có thể kể đến cuộc khủng hoảng năng lượng bắt nguồn từ xung đột Nga - Ukraine năm 2022.

Trước khi xung đột nổ ra, Nga là cường quốc năng lượng hàng đầu thế giới, do đó xung đột đã đẩy nước này và cả thế giới vào một cuộc khủng hoảng năng lượng trầm trọng. Ngay sau khi xung đột nổ ra, giá dầu thô vượt ngưỡng 100 USD/thùng, mức giá cao nhất kể từ năm 2014. Có thời điểm giá dầu lên tới gần 140 USD/thùng, gần bằng mức kỷ lục mọi thời đại.
Tại Ukraine, tính đến cuối năm 2024, giá điện tăng 177% so với trước khi xảy ra xung đột. Nguyên nhân chính được cho là do các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng, khiến nước này mất 80% công suất năng lượng phi hạt nhân.
Việc Nga siết nhập khẩu cũng khiến giá xăng tại Mỹ tăng lên mức cao nhất lịch sử hồi giữa năm 2022. Trong khi đó, người Đức có thời điểm phải mua khí đốt Nga với giá gấp 14 lần so với trước khi xung đột nổ ra.
Tình trạng lạm phát năng lượng khiến nhiều doanh nghiệp châu Âu buộc phải điều chỉnh chuỗi cung ứng hoặc dịch chuyển sản xuất đến nơi khác. Trong khi đó giá điện, gas, sưởi ấm tăng cao khiến nhiều hộ gia đình chật vật chi trả hóa đơn. Ở châu Âu, một số quốc gia phải thực hiện cắt giảm tiêu thụ năng lượng, như tắt đèn đường sớm, hạn chế sưởi trong công sở, trường học…
Tại Trung Đông, cuộc xung đột giữa Israel và Iran diễn ra hồi tháng 6 cũng làm gia tăng áp lực lên lạm phát năng lượng toàn cầu.
Dầu mỏ đóng vai trò trụ cột trong ngân sách và dự trữ ngoại hối của Iran. Tuy nhiên, sau khi bị Israel tấn công ngày 14/6, Iran đã buộc phải dừng một phần hoạt động tại mỏ khí đốt South Pars - mỏ khí lớn nhất thế giới, chiếm tới 80% sản lượng khí đốt của nước này. Cộng với nền kinh tế bị đình trệ do chiến tranh, tỷ lệ lạm phát của Iran thời gian qua tăng vọt từ 32,6% lên 43,3% và dự báo sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong những năm tới.
Không chỉ ở nội địa, theo các chuyên gia, xung đột Israel - Iran còn thổi bùng lạm phát năng lượng trên thế giới. Ngay sau khi xung đột nổ ra, giá dầu Brent và dầu hợp đồng tương lai WTI lần lượt tăng tới 11% và 8%, vọt lên mức 73 - 77 USD/thùng. Đây là đợt tăng giá trong ngày mạnh nhất kể từ xung đột Nga - Ukraine tháng 2/2022.

Tình trạng đói nghèo lan rộng
Không chỉ gây ra khủng hoảng năng lượng, các cuộc xung đột còn làm trầm trọng thêm nguy cơ mất an ninh lương thực và gia tăng tình trạng đói nghèo trên thế giới. Năm 2022, giá lương thực và phân bón tăng mạnh do xung đột tại Ukraine đã gây ra cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu nghiêm trọng nhất kể từ năm 2008. Điều này khiến cuộc sống và sinh kế của 345 triệu người bị đe dọa, theo IMF.
Theo đó, chiến sự đã làm đứt gãy chuỗi cung ứng vật tư nông nghiệp, đặc biệt là phân bón. Nga là nhà xuất khẩu phân đạm lớn nhất thế giới, tuy nhiên các chuyến hàng phân đạm đã liên tục bị gián đoạn do các đợt tấn công và lệnh trừng phạt. Trong khi đó, xung đột làm gián đoạn vụ mùa, khiến nhiều diện tích đất canh tác tại Ukraine bị bỏ hoang. Tình trạng thiếu dầu diesel nhập từ Nga cũng khiến hoạt động sản xuất nông nghiệp bị ngưng trệ.

Thống kê cuối năm 2024 cho thấy giá thực phẩm tại Ukraine tăng trung bình 51%, riêng trái cây tăng tới 109,8% so với thời điểm trước chiến sự. Là “vựa lúa mì của châu Âu”, Ukraine từng xuất khẩu khoảng 5 triệu tấn ngũ cốc mỗi tháng, trong đó gần 90% xuất đi từ các cảng ở Biển Đen. Nhưng chiến sự đã phong tỏa Biển Đen, khiến hàng triệu tấn ngũ cốc tồn đọng tại các cảng.
Hậu quả là, xung đột Nga - Ukraine đã khiến giá lương thực tăng lên mức cao nhất trong lịch sử 61 năm trong lịch sử ghi nhận của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO). Điều này đe doạ an ninh lương thực của các quốc gia phụ thuộc vào nguồn cung từ Nga và Ukraine, đặc biệt là các nước nghèo ở châu Phi như Somalia, Nam Sudan và Yemen. Ngân hàng Thế giới (WB) từng dự báo 2022 là một trong những năm tệ nhất của tình trạng đói nghèo toàn cầu kể từ đầu thế kỷ 21.
Tại châu Á, kể từ sau cuộc đảo chính năm 2021, người dân Myanmar phải đối mặt với khó khăn kinh tế do nội chiến kéo dài.

Suốt 4 năm qua, giá xăng duy trì ở mức đắt đỏ. Giá các mặt hàng thiết yếu như gạo, hành, tỏi đã tăng hơn 50%. Các sản phẩm y tế thậm chí còn đội giá gấp đôi, gấp 3. Tình trạng giao tranh tại các khu vực biên giới làm gián đoạn hoạt động giao thương, kéo theo tình trạng khan hiếm nhiều mặt hàng thiết yếu. Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc công bố tháng 4/2024, tình hình kinh tế Myanmar đã suy giảm nghiêm trọng đến mức tầng lớp trung lưu đứng trước nguy cơ bị xóa sổ, và gần một nửa trong số 54 triệu dân nước này đang sống dưới mức nghèo.
Địa vị 'hầm trú ẩn' của tài sản Mỹ đang bị lung lay?
- Làn sóng hồi hương vàng và bài toán chủ quyền 09/08/2025 09:15
- TT Trump đề cử thành viên Hội đồng Thống đốc Fed 08/08/2025 02:48
- Mỹ đấu giá siêu du thuyền trị giá 325 triệu USD tịch thu của tỷ phú Nga 08/08/2025 10:45
Ghế nóng Fed thời Kevin Warsh: Lạm phát, nợ công và áp lực hạ lãi suất
(VNF) - Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ phải đối mặt với hàng loạt bài toán khó, từ kiểm soát lạm phát có dấu hiệu nóng trở lại đến áp lực điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh nợ công Mỹ tiếp tục gia tăng.
Dòng tiền đầu cơ ‘đốt nóng’ giá đồng
(VNF) - Dòng tiền đầu cơ đang ồ ạt chảy vào thị trường đồng, đẩy giá kim loại này tiến sát mức cao kỷ lục trong bối cảnh giới quan sát ngày càng lo ngại về một rủi ro nguồn cung mới xuất phát từ xung đột tại Trung Đông: nguy cơ thiếu hụt lưu huỳnh – nguyên liệu then chốt trong quá trình luyện đồng.
Điều gì khiến Thổ Nhĩ Kỳ gần như bán sạch trái phiếu Mỹ?
(VNF) - Thổ Nhĩ Kỳ đã gần như bán sạch lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà nước này nắm giữ trong tháng 3, trong bối cảnh Ankara tăng cường nỗ lực bảo vệ đồng lira giữa lúc giá năng lượng leo thang gây sức ép lớn lên nền kinh tế.
Vàng bước vào giai đoạn mới của ‘thập kỷ vàng’, mục tiêu 8.900 USD/ounce
(VNF) - Trải qua đợt tăng giá chưa từng có vào đầu năm, tiếp theo là giai đoạn biến động dữ dội và hiện nay là trạng thái tích lũy, vàng đang thực hiện đúng vai trò vốn có của mình khi tiếp tục khẳng định vị thế là một tài sản tiền tệ quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu. Đây là nhận định được đưa ra trong báo cáo thường niên “In Gold We Trust” của Incrementum AG.
Một fintech được định giá 5,2 tỷ USD, gọi vốn thành công thêm 200 triệu USD
(VNF) - Công ty công nghệ tài chính cung cấp dịch vụ ngân hàng cho startup này đã huy động được 200 triệu USD với mức định giá 5,2 tỷ USD.
Nhân dân tệ đón 'thời cơ vàng'
(VNF) - Cuộc chiến Iran đang trở thành chất xúc tác mới cho tham vọng quốc tế hóa đồng nhân dân tệ của Trung Quốc, khi việc sử dụng hệ thống thanh toán xuyên biên giới do Bắc Kinh xây dựng tăng vọt kể từ khi xung đột bùng phát.
Xung đột Trung Đông nảy sinh 'vùng xám' pháp lý: DN bảo hiểm đối mặt rủi ro kép
(VNF) - Các công ty bảo hiểm cho rằng khác biệt giữa “khủng bố” và “chiến tranh” có thể quyết định việc doanh nghiệp được bồi thường hay bị từ chối chi trả. Khi xung đột liên quan đến Iran lan rộng tại Trung Đông, nhiều doanh nghiệp mới nhận ra họ đã mua bảo hiểm không đủ, trong khi giới bảo hiểm phải đối mặt với hàng loạt tranh cãi pháp lý, rủi ro mạng và chi phí leo thang.
CEO Jensen Huang tìm thấy 'mỏ vàng mới' 200 tỷ USD cho Nvidia
(VNF) - Sau khi thống trị thị trường GPU AI, CEO Nvidia Jensen Huang cho rằng công ty đang đứng trước một “mỏ vàng” mới trị giá 200 tỷ USD với dòng CPU Vera dành cho AI tác nhân.
Bất động sản thoái trào, Trung Quốc đặt cược vào ‘huyết mạch’ kinh tế mới
(VNF) - Trung Quốc ngày càng dựa vào các ngành công nghiệp năng lượng sạch như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, xe điện và chuỗi cung ứng pin để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh lĩnh vực bất động sản đang suy yếu
Nga và Trung Quốc cảnh báo thế giới đối mặt thời kỳ 'luật rừng'
(VNF) - Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng thế giới đang có nguy cơ quay trở lại “luật rừng” và ca ngợi quan hệ Trung Quốc - Nga là một lực lượng ổn định toàn cầu khi tiếp đón Tổng thống Vladimir Putin tại Bắc Kinh hôm 20/5.
Ông Putin và ông Tập bàn 'át chủ bài năng lượng' giữa cú sốc Trung Đông
(VNF) - Trong bối cảnh chiến sự Iran làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 20/5, với trọng tâm thảo luận xoay quanh dự án đường ống khí đốt Power of Siberia 2 vốn bị đình trệ trong thời gian dài.
Điều gì đang xảy ra bên trong 'đế chế' Samsung?
(VNF) - Cuộc đình công kéo dài 18 ngày của công đoàn Samsung Electronics dự kiến sẽ leo thang từ ngày 21/5 khi 48.000 công nhân đồng loạt ngừng làm việc, sau khi các nỗ lực đạt được thỏa thuận về tiền thưởng đổ vỡ. Diễn biến này không chỉ đe dọa nền kinh tế Hàn Quốc mà còn có nguy cơ làm gián đoạn nguồn cung chất bán dẫn toàn cầu.
Arsenal thu gần 180 triệu bảng sau chức vô địch Premier League
(VNF) - Chức vô địch Premier League 2025/26 không chỉ giúp Arsenal chấm dứt 22 năm chờ đợi danh hiệu quốc nội mà còn mang lại cú hích tài chính cực lớn cho đội bóng thành London.
Morgan Stanley phát iPhone 'đặc biệt' cho nhân viên tới Trung Quốc
(VNF) - Trong bối cảnh căng thẳng công nghệ và dữ liệu giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng leo thang, ngân hàng đầu tư Morgan Stanley đã trang bị các thiết bị di động chuyên biệt cho toàn bộ đội ngũ ngân hàng đầu tư tại Hồng Kông khi đi công tác tới Trung Quốc đại lục. Động thái này phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn về an ninh dữ liệu và yêu cầu tuân thủ quy định bảo mật xuyên biên giới.
'Cơn khát' vàng toàn cầu chưa hạ nhiệt
(VNF) - Nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương trong năm 2026 đang mạnh hơn đáng kể so với các dự báo trước đây, trong khi các ước tính cập nhật cho thấy lực cầu từ các quốc gia sẽ còn gia tăng trong nửa cuối năm, theo nhận định của các chiến lược gia hàng hóa tại Goldman Sachs.
Cú bắt tay làm 'rung chuyển' ngành đồng hồ Thụy Sĩ
(VNF) - Một bên là hãng bán hàng triệu chiếc đồng hồ giá rẻ mỗi năm, bên còn lại là nhà chế tác những “cỗ máy thời gian” xa xỉ có thể được bán với giá hàng triệu USD. Nhưng khi Swatch bắt tay với Audemars Piguet (AP), cả hai đã tạo nên một cơn sốt bán lẻ kiểu “cao cấp kết hợp bình dân”, kéo theo cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố trên khắp thế giới vào cuối tuần qua.
Cú 'xoay trục' 17 tỷ USD của Trung Quốc tác động ra sao tới thị trường nông sản?
(VNF) - Cam kết mua thêm ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm của Trung Quốc không chỉ đánh dấu bước hạ nhiệt mới trong quan hệ thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, mà còn có thể tạo ra những biến động lớn trên thị trường nông sản toàn cầu.
Chấn động: ChatGPT thành cố vấn tài chính giá rẻ ăn đứt con người
(VNF) - OpenAI vừa biến ChatGPT thành “cố vấn tài chính AI” có thể đọc dữ liệu ngân hàng, phân tích chi tiêu và lập kế hoạch tiết kiệm với chi phí rẻ hơn nhiều chuyên gia truyền thống.
Hơn 47.000 công nhân sẵn sàng đình công, Samsung đối mặt 'cú sốc' 20 tỷ USD
(VNF) - Nguy cơ hơn 47.000 công nhân đồng loạt đình công đang đẩy Samsung Electronics vào một trong những cuộc khủng hoảng lao động nghiêm trọng nhất lịch sử tập đoàn. Không chỉ đối mặt thiệt hại ước tính lên tới 20 tỷ USD, “gã khổng lồ” công nghệ Hàn Quốc còn khiến chính phủ Seoul lo ngại về những tác động dây chuyền có thể làm rung chuyển nền kinh tế phụ thuộc lớn vào ngành chip và xuất khẩu.
Mỹ - Trung đạt thêm thỏa thuận lớn, chiến tranh thương mại sắp hạ nhiệt?
(VNF) - Trung Quốc sẽ mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ mỗi năm đến hết năm 2028, bên cạnh các cam kết mua đậu nành đã được thống nhất trước đó, theo bản thông tin do Nhà Trắng công bố ngày 17/5.
Từ chiếc đồng hồ Swatch 400 USD đến 'cơn hỗn loạn' toàn cầu
(VNF) - Làn sóng săn lùng mẫu đồng hồ phiên bản giới hạn “Royal Pop” của Swatch đã gây ra cảnh hỗn loạn tại nhiều thành phố lớn trên thế giới, buộc hãng đồng hồ Thụy Sĩ phải đóng cửa hàng loạt cửa hàng vì lo ngại an ninh và an toàn công cộng.
Bắc Kinh phát tín hiệu thận trọng sau loạt cam kết với TT Trump
(VNF) - Bộ Thương mại Trung Quốc mô tả các thỏa thuận về thuế quan, nông nghiệp và máy bay đạt được trong chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong tuần này chỉ mang tính “sơ bộ”.
Lọt tầm ngắm của CEO Nvidia, một món ăn Trung Quốc 'cháy hàng'
(VNF) - Ngẫu nhiên ăn thử món mì tương đậu tại phố cổ Nam La Bắc Kinh, CEO Nvidia Jensen Huang đã góp phần thúc đẩy doanh số món ăn này tới gần 80%.
Cuộc đình công 'đe doạ' tuyến đường sắt nhộn nhịp nhất nước Mỹ
(VNF) - Các công nhân vận tải của Đường sắt Long Island, tuyến đường sắt chở khách lớn nhất nước Mỹ, đã tiến hành đình công. Việc này có thể gây khó khăn cho hàng trăm nghìn hành khách ở khu vực thành phố New York.
CEO Nvidia Jensen Huang: Quan điểm AI ‘xóa sổ’ việc làm là lố bịch
(VNF) - CEO Nvidia Jensen Huang cho rằng dự đoán “AI sẽ khiến 50% việc làm biến mất” của những người bi quan về AI là “lố bịch”.
Ghế nóng Fed thời Kevin Warsh: Lạm phát, nợ công và áp lực hạ lãi suất
(VNF) - Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ phải đối mặt với hàng loạt bài toán khó, từ kiểm soát lạm phát có dấu hiệu nóng trở lại đến áp lực điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh nợ công Mỹ tiếp tục gia tăng.
Cận cảnh công trường sân khấu, khán đài lễ hội pháo hoa Đà Nẵng lớn nhất lịch sử
(VNF) - Sân khấu và khán đài Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) 2026 đang bước vào giai đoạn hoàn thiện để phục vụ cho đêm khai mạc sắp tới.


































































