'Zero-Covid' của Trung Quốc: Cơn ác mộng cho chuỗi cung ứng toàn cầu
Thanh Tú -
28/05/2022 07:34 (GMT+7)
(VNF) - Lệnh phong tỏa nghiêm ngặt tại Thượng Hải, trung tâm tài chính hàng đầu Trung Quốc, và nhiều thành phố khác của nước này đã tạo ra những thách thức nghiêm trọng đối với hoạt động vận tải và ảnh hưởng không nhỏ tới chuỗi cung ứng toàn cầu.
Lệnh phong tỏa nghiêm ngặt đã khiến Thượng Hải, nơi có cảng container lớn nhất thế giới, đối mặt với lượng tàu và hàng hóa ùn tắc chưa từng có, gây ra sự chậm trễ và hỗn loạn đáng kể trong hoạt động giao hàng trên toàn cầu.
Kiên định chính sách “zero-Covid”
Mặc dù nền kinh tế đang phải hứng chịu những tổn thất không nhỏ vì chính sách chống dịch mang tên “zero-Covid” (không Covid), Trung Quốc cho đến nay vẫn kiên quyết duy trì phương pháp hà khắc này. Phản ứng với phát biểu mới đây của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) rằng cách tiếp cận này không bền vững trước sự xuất hiện của các biến chủng mới, Bắc Kinh nhấn mạnh rằng chính sách chống dịch của mình là “khoa học và hiệu quả”.
“Zero-Covid” đã khiến hàng trăm triệu người ở hàng chục thành phố của nước này trong tình trạng hạn chế đi lại ở nhiều mức độ khác nhau. Kể từ đầu tháng 4 vừa qua, Thượng Hải, thành phố lớn nhất Trung Quốc với 25 triệu dân, đã áp đặt lệnh phong tỏa, yêu cầu người dân không ra khỏi nhà khi số ca mắc mới Covid-19 vượt ngưỡng 25.000 ca/ngày, trong đó phần lớn là các ca nhiễm “siêu” biến chủng Omicron.
Hầu hết các quận ở Thượng Hải, nơi tập trung nhiều công ty đa quốc gia, đều thực hiện các biện pháp phòng dịch chặt chẽ, đảm bảo rằng tất cả người dân trên địa bàn đều được xét nghiệm và các ca bệnh mới cùng những người tiếp xúc với người bệnh sẽ được cách ly càng sớm càng tốt.
Việc bị phong tỏa dài ngày đã khiến nhiều người dân Thượng Hải tỏ ra bức xúc. Tại nhiều khu chung cư cao tầng, người dân phàn nàn về tình trạng thiếu lương thực và thuốc men. Tuy nhiên, giới chức địa phương vẫn khẳng định sẽ không nới lỏng các hạn chế cho đến khi dập tắt các ổ dịch mới bên ngoài khu vực cách ly.
Trải qua 6 tuần phong tỏa, sau khi 15 trên tổng số 16 quận của thành phố không còn ca mắc Covid-19 bên ngoài các khu cách ly, chính quyền Thượng Hải mới đặt mục tiêu trở lại nhịp sống bình thường từ ngày 1/6. Dù vậy, các lệnh phong tỏa dài ngày đã khiến nền kinh tế Trung Quốc bị tổn thất không nhỏ.
Chuyên gia Nick Marro của cơ quan phân tích kinh tế Economist Intelligence cho rằng chiến lược “zero-Covid” đã nhanh chóng giúp Trung Quốc đưa tăng trưởng kinh tế trở lại trong năm 2020 khi nhiều nước vẫn còn loay hoay với việc chống dịch. Tuy nhiên, việc áp dụng các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt trái ngược hoàn toàn với phần đa thế giới đang âm thầm tác động tới kinh tế ở Thượng Hải và nhiều khu vực khác của Trung Quốc, đe dọa đến mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng của nước này. Nhiều doanh nghiệp nước ngoài bày tỏ hy vọng chính phủ Trung Quốc có thể nới lỏng các hạn chế Covid-19 trong mùa thu tới.
Chuỗi cung ứng toàn cầu chao đảo
Với tư cách là một trung tâm kinh tế, việc Thượng Hải phong tỏa toàn khu vực không chỉ gây thiệt hại kinh tế lên đến gần 10 tỷ nhân dân tệ (1,4 tỷ USD) mỗi ngày, mà còn làm suy giảm niềm tin của các chủ doanh nghiệp với nền kinh tế Trung Quốc. Các đợt đóng cửa do phong tỏa đã làm chậm khả năng vận chuyển hàng hóa ở khắp Trung Quốc. Bên cạnh đó, nhiều nhà máy ở khu vực Thượng Hải cũng đã giảm hoặc dừng sản xuất trong nhiều tuần.
Theo đánh giá của các chuyên gia, các quy tắc chống dịch nghiêm ngặt của Trung Quốc cho đến nay có vẻ chưa ghi nhận thiệt hại thực sự nghiêm trọng nhưng đây mới chỉ là bước khởi đầu. Thế giới sẽ dần dần “thấm” các tác động đầy đủ của việc Thượng Hải và một số thành phố lớn của Trung Quốc đóng cửa. Trung Quốc chiếm khoảng 12% thương mại toàn cầu, việc biến động lan rộng ra khắp các nền kinh tế chỉ còn là vấn đề thời gian, thậm chí mở ra một làn sóng hỗn loạn mới với chuỗi cung ứng thế giới.
Các cuộc khảo sát về chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) cho thấy các nhà cung cấp phải đối mặt với sự chậm trễ lâu nhất trong hơn 2 năm qua trong việc cung cấp nguyên liệu thô cho khách hàng sản xuất. Lượng thành phẩm tồn kho tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập niên, trong khi chỉ số xuất khẩu và nhập khẩu giảm mạnh.
Lệnh phong tỏa nghiêm ngặt đã khiến Thượng Hải, nơi có cảng container lớn nhất thế giới, đối mặt với lượng tàu và hàng hóa ùn tắc chưa từng có, gây ra sự chậm trễ và hỗn loạn đáng kể trong hoạt động giao hàng trên toàn cầu. Những hình ảnh vệ tinh kỹ thuật số ghi nhận từ đầu tháng 5 tại cảng nằm ở bờ biển phía Đông Trung Quốc cho thấy lượng lớn tàu đang “mắc kẹt” tại đây.
Tình trạng tắc nghẽn ở châu Âu còn nghiêm trọng hơn khi các cảng chính như Rotterdam, Hamburg, Antwerp và ba cảng ở Anh đều hoạt động ở mức công suất cao. Các cảng này phải chật vật để nhận thêm container vì không còn không gian để chứa thêm.
Theo Công ty giao nhận hàng hóa Flexport trụ sở tại San Francisco (Mỹ), hiện mất trung bình 111 ngày để hàng hóa đến nhà kho ở Mỹ kể từ thời điểm rời khỏi nhà máy ở châu Á. Con số này gần bằng kỷ lục 113 ngày vào tháng 1 và hơn gấp đôi so với thời điểm năm 2019.
Bà Julie Gerdeman, Giám đốc điều hành của công ty phân tích rủi ro chuỗi cung ứng Everstream Analytics, cho rằng các cảng của Mỹ và châu Âu vốn đã ngập trong hàng hóa nên càng dễ bị ảnh hưởng bởi cú sốc mới này. Khi Thượng Hải mở cửa trở lại và mọi thứ trở về quỹ đạo của nó, tất cả các tàu vận chuyển sẽ hướng về Mỹ. Điều đó có thể gây thêm thách thức bởi tình trạng tắc nghẽn.
Vận chuyển hàng không cũng bị ảnh hưởng nặng nề khi hàng liên tục đổ về sân bay quốc tế Phố Đông (Thượng Hải). Tắc nghẽn lan sang Thâm Quyến khi nơi đây chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ các chuyến hàng được chuyển từ Thượng Hải.
“Nút thắt cổ chai” tại các cảng của Trung Quốc kết hợp với chiến sự ở Ukraine được cảnh báo sẽ là một đòn giáng làm chệch hướng phục hồi của kinh tế thế giới, vốn đã bị ảnh hưởng bởi áp lực lạm phát.
Các nhà kinh tế tại Goldman Sachs thừa nhận khó khăn trong chuỗi cung ứng “có phần tồi tệ hơn chúng tôi dự đoán, và chúng tôi đã điều chỉnh một chút dự báo tăng trưởng và lạm phát trong những tuần gần đây”. Stephanie Loomis, Phó chủ tịch phụ trách thu mua quốc tế của CargoTrans, cho biết một số công ty có thể đã cố gắng chuyển đơn đặt hàng của họ đến nơi khác hoặc hủy đơn.
Các chuyên gia dự đoán ngay cả khi dịch bệnh được khống chế, gián đoạn chuỗi cung ứng vẫn sẽ lan rộng toàn cầu và tác động tiêu cực đến cả năm 2022. Trong ngắn hạn, việc tắc nghẽn đồng nghĩa với chi phí gia tăng lên lưu lượng 22.000 tỷ USD thương mại hàng hóa toàn cầu, vốn đã sụt giảm vào năm 2020 và đang dần phục hồi vào năm ngoái.
Các công ty đã vượt qua những đợt hỗn loạn nguồn cung trong năm qua một phần bằng cách tăng giá và người tiêu dùng phần lớn đã chấp nhận. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, nguồn cung khó khăn từ Trung Quốc đặt ra thách thức đáng sợ hơn về nhu cầu hộ gia đình.
(VNF) - Ủy ban độc lập của Premier League đã kết luận Manchester City vi phạm toàn bộ các cáo buộc nghiêm trọng liên quan đến quy định tài chính trong giai đoạn kéo dài 9 mùa giải, trong đó sử dụng các hợp đồng không phản ánh đúng bản chất giao dịch để làm tăng doanh thu, giảm chi phí với tổng tác động hơn 900 triệu bảng. Án phạt đối sẽ được quyết định trong một phiên điều trần riêng.
(VNF) - Với khoảng 250 tấn vàng được ước tính còn nằm trong lòng đất, Nicaragua đang trở thành điểm đến đáng chú ý của doanh nghiệp Trung Quốc, với 80 giấy phép khai thác trên 11% lãnh thổ được cấp từ năm 2023.
(VNF) - Hàng tỷ USD tiền điện tử đã bị đánh cắp trong những vụ tấn công gây chấn động thị trường. Số tiền đó đã biến mất bằng cách nào, và vì sao những vụ việc tương tự vẫn tiếp diễn?
(VNF) - Theo những quy luật từng chi phối giá vàng trong nhiều năm, kim loại quý này lẽ ra phải thấp hơn đáng kể so với hiện nay. Việc vàng vẫn trụ vững đang cho thấy thị trường đã thay đổi.
(VNF) - Manchester City không bị đặt dưới kính hiển vi chỉ vì tiêu quá nhiều tiền. Cốt lõi của vụ án tài chính lớn nhất bóng đá Anh nằm ở câu hỏi khó hơn: một phần tiền của chủ sở hữu có được biến thành doanh thu thương mại, trong khi một số chi phí dành cho HLV và cầu thủ lại không xuất hiện đầy đủ trên sổ sách hay không?
(VNF) - Nợ công Mỹ đã vượt 40 nghìn tỷ USD, đưa nền kinh tế lớn nhất thế giới vào bài toán tài khóa ngày càng khó giải. Thay vì cắt giảm mạnh chi tiêu hoặc tăng thuế, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đặt cược vào một lối thoát khác: tăng trưởng kinh tế đủ nhanh để vượt qua gánh nặng nợ.
(VNF) - Trung Quốc hôm 26/9 cho biết nước này và Mỹ đã đạt thỏa thuận về việc giảm thuế quan có đi có lại trị giá 30 tỷ USD, đồng thời nhất trí khởi động đối thoại về trí tuệ nhân tạo, theo thỏa thuận gồm 8 điểm đạt được trong chuyến thăm Washington của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
(VNF) - Việt Nam chính thức không có bản quyền phát sóng FIFA ASEAN Cup 2026 sau khi các cuộc đàm phán về mức giá không đạt thỏa thuận, trong bối cảnh gói bản quyền được chào bán hàng triệu USD nhưng sức hút thương mại của giải đấu mới chưa đủ để thuyết phục các nhà đài trong nước.
(VNF) - Thái Lan đang xem xét áp thuế đối với các giao dịch vàng với mức có thể chỉ 0,01% nhằm tăng khả năng giám sát dòng tiền và ngăn vàng trở thành kênh rửa tiền. Động thái này có thể đặt ra những thay đổi mới đối với thị trường vàng vốn được tự do hóa tại nước này từ đầu những năm 1990.
(VNF) - Hàng loạt CEO hàng đầu của Mỹ đã có mặt tại bữa tiệc trọng thể do Tổng thống Donald Trump tổ chức tại Nhà Trắng để tiếp đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khi sự vắng bóng của các lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc gây chú ý, cho thấy những thay đổi đáng kể trong quan hệ kinh tế Mỹ - Trung.
(VNF) - Manchester City bị kết luận vi phạm gần như toàn bộ 115 cáo buộc liên quan đến các quy định tài chính của Premier League, theo The Athletic. Diễn biến có thể gây chấn động bóng đá Anh trong vụ việc đã kéo dài nhiều năm.
(VNF) - Nền kinh tế Mỹ vẫn cho thấy sức chống chịu đáng kể sau hai năm nhiều biến động. Tuy nhiên, những rủi ro mới đang xuất hiện trong bối cảnh các điểm yếu cũ chưa được giải quyết triệt để, đặt ra thách thức ngày càng lớn đối với tăng trưởng và sức mạnh của nền kinh tế lớn nhất thế giới.
(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đang tăng lên những mức chưa từng thấy trong nhiều năm. Tuy nhiên, điều khiến Phố Wall lo ngại không hẳn là mức lợi suất hiện tại, mà là tốc độ tăng quá nhanh. Lịch sử cho thấy mỗi khi lãi suất tăng với tốc độ như vậy, một sự cố nào đó thường xảy ra.
(VNF) - Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đạt mức cao nhất kể từ năm 2004 khi thị trường trái phiếu tiếp tục chịu áp lực bán mạnh. Trong khi lợi suất trái phiếu Nhật Bản kỳ hạn 10 năm cũng tăng lên mức cao nhất từ năm 1996.
(VNF) - Tiệc chiêu đãi cấp nhà nước do Tổng thống Mỹ Donald Trump chủ trì dành cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tối 24/9 quy tụ một loạt tên tuổi quyền lực nhất giới công nghệ Mỹ.
(VNF) - Doanh số xe hybrid sản xuất tại Trung Quốc đang tăng mạnh tại Liên minh châu Âu (EU) trong 4 năm rưỡi qua, làm gia tăng lo ngại tại Brussels về tương lai của ngành công nghiệp ô tô châu Âu.
(VNF) - Nợ toàn cầu đã vượt 365.000 tỷ USD, tăng thêm 10.000 tỷ USD chỉ trong nửa đầu năm, trong khi chi phí vay ngày càng leo thang, làm gia tăng áp lực tài khóa tại các nền kinh tế lớn.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chào đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Nhà Trắng hôm 24/9, trong bối cảnh các cuộc đàm phán về thương mại, trí tuệ nhân tạo (AI) và sự cạnh tranh chiến lược ngày càng gia tăng giữa hai nước trở thành tâm điểm của chuyến thăm cấp nhà nước được tổ chức trọng thể.
(VNF) - Bangkok Post đã đưa cảnh báo của Nhà khoa học chính trị Weerasak Krueathep về hệ thống tài chính của Thái Lan được có thể đối mặt với một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng trong vòng một thập kỷ nếu chính phủ nước này không khẩn trương tiến hành cải cách.
(VNF) - Amazon Kuiper Việt Nam vừa được cấp phép thiết lập mạng viễn thông dùng riêng sử dụng đường truyền vệ tinh, mở thêm một bước trong kế hoạch đưa mạng Internet vệ tinh quỹ đạo thấp của tập đoàn công nghệ Mỹ vào Việt Nam.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, người đang dẫn đầu các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc trong tuần này, cho biết trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 23/9 rằng Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí gia hạn thỏa thuận ngừng chiến thương mại thêm hai tháng, sau thời hạn ban đầu vào tháng 11.
(VNF) - Việc tạm ngừng xuất khẩu dầu diesel có thể mang lại lợi ích trong ngắn hạn, nhưng Mỹ có thể sẽ sớm phải đối mặt với những hệ quả không mong muốn.
(VNF) - Cổ phiếu KRAFTON, hãng game Hàn Quốc đứng sau PUBG, vừa rơi xuống vùng thấp nhất trong 52 tuần giữa lúc tranh cãi liên quan hai tuyển thủ Việt Nam tại PUBG Asia Stars 2026 leo thang.
(VNF) - Một tin tặc nói tiếng Trung Quốc đã sử dụng các tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI) để tấn công tới 100 công ty chỉ trong vòng 5 ngày, đánh cắp hơn 600.000 hồ sơ thẻ tín dụng với tổng chi phí khoảng 8.000 USD.
(VNF) - Cơ quan Phát triển và Thương mại Mỹ (USTDA) mới đây ra thông báo cho biết sẽ tài trợ một nghiên cứu khả thi cho tuyến cáp ngầm mới kết nối Thái Lan, Mỹ và 5 quốc gia Đông Nam Á khác, đồng thời tránh đi qua Biển Đông.
(VNF) - Ủy ban độc lập của Premier League đã kết luận Manchester City vi phạm toàn bộ các cáo buộc nghiêm trọng liên quan đến quy định tài chính trong giai đoạn kéo dài 9 mùa giải, trong đó sử dụng các hợp đồng không phản ánh đúng bản chất giao dịch để làm tăng doanh thu, giảm chi phí với tổng tác động hơn 900 triệu bảng. Án phạt đối sẽ được quyết định trong một phiên điều trần riêng.
(VNF) - Thanh Hà Cienco 5 đang được đẩy mạnh xây dựng, với nhiều dãy liền kề, biệt thự dần hiện hữu. Đây cũng là địa điểm được Hà Nội dự kiến bố trí nhà ở cho cư dân tại các dự án sai phạm của Mường Thanh trong trường hợp phải di dời.