Quyết định từ bỏ thỏa thuận hạt nhân ký kết năm 2015 với Iran và khôi phục các biện pháp trừng phạt đối với nền kinh tế Iran của Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hồi tháng 5 đã gây ra sự bất ngờ cho các bên liên quan. Kể từ thời điểm đó, rủi ro địa chính trị và giá dầu dần tăng cao, có lúc chạm mức 80 USD/thùng đối với dầu Brent. Tình hình càng trở nên căng thẳng khi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tiết lộ rằng họ đang “giục” các quốc gia đồng minh dừng nhập khẩu dầu thô của Iran trước ngày 4/11, sớm hơn nhiều so với dự kiến trước đó.
Iran cũng không “kém cạnh” khi gợi ý rằng nếu Hoa Kỳ tìm cách ngăn chặn hoạt động xuất khẩu dầu, nước này sẵn sàng sử dụng lợi thế vị trí nằm dọc eo biển Hormuz để ngăn chặn các nước Trung Đông khác vận chuyển dầu xuất khẩu đến với thế giới.
Eo biển Hormuz là một đường thủy hẹp giữa Iran và Oman, nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman, Biển Ả Rập và Ấn Độ Dương. Vịnh Ba Tư được bao quanh bởi một số nước sản xuất dầu và khí tự nhiên lớn nhất thế giới, bao gồm Iran, Iraq, Kuwait, Ả Rập Xê Út, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất.
Khoảng hơn 1/3 lượng dầu vận chuyển bằng đường biển của thế giới phải đi qua eo biển này. Điều đó khiến cho nó trở thành nút thắt quan trọng nhất trong vận chuyển dầu thô. Trong năm 2016, một con số kỷ lục là 18,5 triệu thùng dầu đã đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày, theo ước tính của EIA. Năm đó, nhu cầu dầu toàn cầu là 96,6 triệu thùng/ngày, theo dữ liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế.
Eo biển Hormuz cũng là một con đường chính với việc vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Qatar, nhà xuất khẩu LNG hàng đầu thế giới, đã đưa qua nơi này khoảng 30% nguồn cung của thế giới vào năm 2016, theo BP.
Chính vì vị trí địa lý hết sức quan trọng của mình, eo biển Hormuz đã trở thành tâm điểm của những mâu thuẫn giữa Iran và Hoa Kỳ trong những ngày gần đây. Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã đưa ra tuyên bố hồi đầu tuần này rằng hành động của Hoa Kỳ có thể được nhìn nhận như một mối đe dọa khiến Iran phải đóng cửa eo biển Hormuz.
“Người Mỹ đã tuyên bố rằng họ muốn ngừng hoàn toàn xuất khẩu dầu của Iran. Họ không hiểu ý nghĩa của tuyên bố này, bởi vì không có nghĩa lý gì khi các nước khác trong khu vực thì được xuất khẩu dầu, còn chúng tôi thì lại không”, trích dẫn câu nói được đăng tải trên trang web chính thức của Tổng thống Iran.
Theo ông John Kilduff, thành viên sáng lập quỹ đầu tư năng lượng Again Capital, thị trường sẽ hiểu lời tuyên bố này là: “Iran sẽ không ngồi yên trong khi các tàu chở dầu của Saudi đi qua eo biển Hormuz”.
Hôm thứ năm, một quan chức cấp cao của Lực lượng Cảnh sát Cách mạng Hồi giáo của Iran (IRG) đã khẳng định rõ ràng hơn tuyên bố của ông Rouhani: “Nếu họ muốn ngừng xuất khẩu dầu của Iran, chúng tôi sẽ không cho phép bất kỳ lô hàng dầu nào đi qua eo biển Hormuz".
Cũng trong ngày thứ Năm, người đứng đầu IRGC, Mohammad Ali Jafari, nói với hãng tin Iran Tasnim, "Chúng tôi sẽ cho các bên hiểu rằng hoặc tất cả đều có thể sử dụng Eo biển Hormuz hoặc không ai hết".
Hôm thứ Năm, Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ trả lời phỏng vấn với Reuters rằng hải quân Mỹ đã được chuẩn bị để bảo vệ quyền tự do hàng hải và dòng chảy tự do thương mại.
Nếu eo biển Hormuz thực sự bị đóng lại, nguồn cung trở nên khan hiếm, giá dầu sẽ tăng vọt. Giá dầu quá cao có khả năng làm tổn thương người tiêu dùng khắp thế giới. Trong năm 2016, 80% lượng dầu đi qua eo Hormuz đã đến các quốc gia châu Á.
Ngoài đi qua eo biển của Iran, chỉ có Saudi Arabia và UAE là hai quốc gia duy nhất sở hữu đường ống vận chuyển ra khỏi khu vực. Tuy nhiên, đường ống chỉ có thể xử lý chỉ một phần nhỏ khối lượng đi qua eo biển Hormuz.
Hiện tại, chưa thể khẳng định khả năng Iran sẽ đóng cửa eo biển quan trọng này. Tuy nhiên, trong quá khứ, Iran đã từng là một quốc gia “nói là làm”. Vào cuối cuộc Chiến tranh Iran-Iraq, Iran đã tấn công vào các tàu buôn ở Vịnh Ba Tư bằng thủy lôi.
Lần gần đây nhất Iran đe dọa sẽ đóng cửa eo biển Hormuz là vào năm 2011 và 2012, khi Tổng thống Barack Obama ủng hộ các biện pháp trừng phạt quốc tế đối với Iran với các cáo buộc nước này phát triển vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, việc đóng cửa đã không bao giờ xảy ra, khi hai bên cùng thỏa hiệp thành công với thỏa thuận JCPOA năm 2015.
Việc ông Trump đơn phương rút khỏi thỏa thuận này là một sự “xúc phạm” đối với Iran. Cho dù EU, một thành viên của hiệp ước, cố gắng hết sức để cứu vãn nó, dường như không có nhiều khả năng thỏa thuận hạt nhân có thể được nối lại. Các công ty dầu mỏ lớn đã và đang dần dần cắt giảm nhập khẩu dầu của Iran để tránh bị trừng phạt bởi Hoa Kỳ. Vì vậy, cả thế giới vẫn đang phải “nín thở” theo dõi tình hình ở eo biển “nóng” nhất hành tinh này.
Tags:
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
(VNF) - Những vết nứt đang xuất hiện rõ hơn trong thị trường tín dụng tư nhân khi các khoản lỗ chưa thực hiện tăng mạnh và thu nhập lãi phi tiền mặt tiếp tục duy trì ở mức cao.
(VNF) - Một trang web được thiết kế giống hệt giao diện Excel đang gây sốt tại Hàn Quốc khi cho phép người dùng âm thầm theo dõi giá cổ phiếu ngay trong giờ làm việc. Sự lan truyền nhanh chóng của nền tảng này không chỉ khiến nhiều người thích thú vì tính sáng tạo mà còn làm dấy lên tranh cãi về mức độ ám ảnh đầu tư ngày càng lớn của dân văn phòng xứ kim chi.
(VNF) - CIMB vượt qua áp lực suy giảm biên lợi nhuận và những thách thức từ biến động tỷ giá, với thu nhập hoạt động quý đầu tiên duy trì ổn định.
(VNF) - Đồng won của Hàn Quốc đang giao dịch ở vùng đáy thấp nhất trong nhiều thập kỷ so với USD, bất chấp xuất khẩu chất bán dẫn tăng bùng nổ và thị trường chứng khoán thăng hoa.
(VNF) - Nhật Bản đã chi hơn 73 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên trong tháng qua, đánh dấu lần can thiệp đầu tiên kể từ năm 2024 khi giới chức ngày càng lo ngại đồng nội tệ suy yếu sẽ đẩy chi phí nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng lên cao.
(VNF) - Thị trường hợp đồng tương lai vĩnh viễn trị giá 61,7 nghìn tỷ USD vừa tiến thêm một bước lớn vào hệ thống tài chính Mỹ khi Coinbase và Kalshi chính thức ra mắt các sản phẩm perps được quản lý dành cho nhà đầu tư trong nước.
(VNF) - Giá vàng đang tiến gần đến một bước ngoặt quan trọng, kỳ vọng sẽ giảm về 4.097,99 USD - mức thấp nhất của tháng 3 hoặc thậm chí thấp hơn.
(VNF) - Từ mô hình tăng trưởng thần tốc dựa trên nguồn vốn gần như miễn phí từ nhà cung ứng, BYD đang bước vào giai đoạn chuyển đổi đầy áp lực khi dòng tiền suy yếu, nợ vay tăng mạnh và hàng chục tỷ USD nghĩa vụ tài chính dần lộ diện trên bảng cân đối kế toán.
(VNF) - Ngày càng nhiều người Mỹ phải tìm đến thực phẩm cứu trợ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang, lạm phát kéo dài và các chương trình hỗ trợ thời kỳ đại dịch dần chấm dứt.
(VNF) - CP All, đơn vị vận hành chuỗi cửa hàng tiện lợi 7 Eleven tại Thái Lan, đã phản đối kế hoạch tái cấu trúc mảng kinh doanh tài chính do cổ đông lớn nhất là Tập đoàn Charoen Pokphand (CP) đề xuất, cho thấy những bất đồng nội bộ tại một trong những tập đoàn lớn nhất nước này.
(VNF) - Kevin Warsh được đánh giá có góc nhìn cởi mở hơn với Bitcoin, song ưu tiên kiểm soát lạm phát có thể khiến crypto chưa dễ hưởng lợi.
(VNF) - Bộ Tài chính Mỹ đang xem xét khả năng phát hành tờ tiền mệnh giá 250 USD có in chân dung Tổng thống Donald Trump. Thông tin này được một quan chức của cơ quan này xác nhận với CBS News.
(VNF) - Giá vé “trên trời” cho các trận đấu tại World Cup 2026 đang làm dấy lên làn sóng phản ứng dữ dội tại Mỹ, đồng thời kéo theo cuộc điều tra từ các tổng chưởng lý bang New York và New Jersey nhằm vào FIFA – đơn vị tổ chức giải đấu.
(VNF) - Giá dầu tăng trong phiên giao dịch ngày 28/5 sau khi các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn hoạt động vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz.
(VNF) - Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump có nguy cơ gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu do chiến sự Iran, chính sách thương mại liên tục thay đổi và xu hướng rút lui khỏi hợp tác quốc tế.
(VNF) - Hồng Kông đã vượt qua Thụy Sĩ để trở thành trung tâm giao dịch tài sản xuyên biên giới lớn nhất thế giới, một vị thế được đánh giá là khó đảo ngược khi các trung tâm tài chính ở châu Á tăng trưởng nhanh hơn những “thiên đường an toàn” tại châu Âu, theo nhận định của Boston Consulting Group (BCG) hôm 27/5.
(VNF) - Hơn một nửa người dân Đức sống trong nhà thuê. Với chính sách ưu tiên bảo vệ người thuê thay vì khuyến khích sở hữu nhà, Đức đã xây dựng một thị trường nhà ở rất khác biệt. Tuy nhiên, áp lực giá thuê tăng cao và tình trạng thiếu nhà ở tại các đô thị lớn đang đặt ra nhiều thách thức mới cho quốc gia này.
(VNF) - Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang đổ hàng tỷ USD xây dựng kho dự trữ khoáng sản chiến lược để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng nghịch lý là phần lớn nguyên liệu tích trữ vẫn phải mua từ Bắc Kinh.
(VNF) - Sau khi Ấn Độ bất ngờ tăng thuế nhập khẩu kim loại quý, một thị trường lớn khác tại châu Á cũng nhanh chóng có động thái tương tự. Cơ quan hải quan Malaysia vừa thông báo sẽ áp thuế mới đối với vàng thỏi, đánh dấu lần đầu tiên quốc gia này áp thuế nhập khẩu với kim loại quý.
(VNF) - Hai nhà sản xuất chip nhớ Micron và SK Hynix vừa gia nhập nhóm doanh nghiệp có vốn hóa vượt 1.000 tỷ USD, trong bối cảnh nhu cầu chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục tăng mạnh.
(VNF) - Trong khi các hãng công nghệ đua nhau phát triển AI và thiết bị ngày càng thông minh, một chàng trai 28 tuổi tại New York lại kiếm hàng trăm nghìn USD nhờ hồi sinh điện thoại gập, máy nghe CD và những món đồ công nghệ tưởng chừng đã lỗi thời để bán cho Gen Z – thế hệ đang khao khát cảm giác “ít online hơn”.
(VNF) - Từ Phố Wall đến châu Á, AI trở thành động cơ dịch chuyển dòng vốn lớn nhất thế giới, đóng vai trò tương tự Internet những năm 2000 hay điện khí hóa thế kỷ 20.
(VNF) - Từ khoản vay 1 triệu USD dành cho Elon Musk trong những ngày đầu Tesla bên bờ vực phá sản, Antonio Gracias giờ đây có thể bước vào hàng ngũ siêu tỷ phú toàn cầu khi SpaceX chuẩn bị thực hiện đợt IPO được dự báo lớn nhất lịch sử. Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng Musk, nhà đầu tư kín tiếng này đang đứng trước cơ hội sở hữu khối tài sản trị giá hàng chục, thậm chí hơn 100 tỷ USD.
(VNF) - Giá dầu thế giới, đồng USD, thị trường chứng khoán toàn cầu và giá vàng đồng loạt biến động mạnh trong phiên 26/5 khi nhà đầu tư giằng co giữa kỳ vọng Mỹ - Iran đạt được thỏa thuận hòa bình và lo ngại căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang sau các cuộc không kích mới của Washington.
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
(VNF) - Bầu trời sông Hàn đã bùng nổ sắc màu trong đêm khai mạc Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng với màn so tài của đội Đà Nẵng (Việt Nam) và đương kim vô địch Trung Quốc.
