Báo cáo tình hình nợ công năm 2018 của Chính phủ đã cho thấy những chỉ tiêu khá “đẹp mắt” với nợ công ở mức 58,4% GDP, nợ Chính phủ ở mức 50% GDP (thấp hơn mức 52,7% vào năm 2016 và 51,7% vào năm 2017).
Tuy nhiên, những chỉ dấu trên chưa hoàn toàn đem đến một triển vọng tươi sáng. Bởi cùng với ảnh hưởng của việc Việt Nam tốt nghiệp IDA kể từ năm 2017, các chỉ tiêu chi phí - rủi ro danh mục nợ Chính phủ, đặc biệt là nợ nước ngoài, có xu hướng kém thuận lợi hơn trước đây.
Cụ thể, rủi ro tái cấp vốn tập trung vào các khoản nợ trong nước của Chính phủ do nghĩa vụ trả nợ đến hạn tập trung cao vào một số năm (9,3% danh mục nợ trong nước của Chính phủ sẽ đến hạn năm 2019; 32,7% sẽ đến hạn trong giai đoạn 2019-2021). Điều này tiềm ẩn nguy cơ rủi ro thanh khoản cho ngân sách nhà nước.
Theo báo cáo của Chính phủ, nghĩa vụ trả nợ gốc trong nước của Chính phủ năm 2019 là 152.000 tỷ đồng, năm 2020 là 158.000 tỷ đồng và năm 2021 là 211.000 tỷ đồng (đã tính phương án cơ cấu lại trái phiếu chính phủ trong nước giai đoạn 2019-2021, chưa bao gồm các khoản vay mới sau 2018).
Nếu tính cả nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của Chính phủ dựa trên danh mục nợ hiện hành (chưa bao gồm các khoản vay mới), nhu cầu vay để trả nợ đến hạn của Chính phủ năm 2019 là 193.000 tỷ đồng, năm 2020 là 242.000 tỷ đồng, năm 2021 là 274.000 tỷ đồng.
Riêng đối với danh mục trái phiếu chính phủ trong nước, trong giai đoạn 2019-2021 nghĩa vụ trả nợ trái phiếu chính phủ tập trung vào một số thời điểm trong năm và giữa các năm 2020-2021.
Cụ thể, năm 2020, nghĩa vụ trả nợ gốc khoảng 166.000 tỷ đồng, đỉnh nợ rơi vào tháng 10/2020 với khối lượng đáo hạn gốc khoảng 40.500 tỷ đồng, trong đó riêng trái phiếu chính phủ ngoại tệ là 1 tỷ USD (khoảng 23.000 tỷ đồng), tháng 11/2020 là 21.300 tỷ đồng.
Đối với năm 2021, nghĩa vụ trả nợ gốc là 204.800 tỷ đồng, trong đó có khoản 700 triệu USD trái phiếu ngoại tệ (khoảng 16.000 tỷ đồng). Đỉnh nợ không cao như năm 2020, tuy nhiên từ tháng 2 đến tháng 6/2021 và tháng 12/2021, mỗi tháng đáo hạn từ 21.000 – 27.000 tỷ đồng.
Ngoài ra, các khoản trái phiếu chính phủ phát hành trong nước bằng ngoại tệ với trị giá 1,7 tỷ USD sẽ đáo hạn trong năm 2020 và 2021 phải bố trí ngoại tệ để thanh toán.
Những lo lắng về tình hình vay – trả nợ của Chính phủ cũng tăng lên cùng với việc các khoản vay nước ngoài đang dần trở nên khó khăn hơn.
Các nhà tài trợ nước ngoài đã từng bước điều chỉnh chính sách hợp tác phát triển với Việt Nam theo hướng chuyển dần từ việc cung cấp ODA sang các khoản vay với điều kiện kém ưu đãi hơn, chi phí huy động vốn của một số khoản vay tăng gấp đôi so với giai đoạn trước đây làm gia tăng nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của Chính phủ.
Trong 5 năm tới, các khoản vay ODA sẽ giảm dần, tiến đến kết thúc, dẫn đến thiếu hụt nguồn vốn vay dài hạn, ưu đãi cho đầu tư. Chính phủ phải huy động các khoản vay mới với điều kiện kém ưu đãi hơn nhiều, sát với thị trường để bù đắp thiếu hụt cho cân đối ngân sách nhà nước và đầu tư công trung hạn
Rủi ro lãi suất danh mục nợ nước ngoài cũng có xu hướng gia tăng do tỷ trọng các khoản vay có lãi suất thả nổi tăng (từ mức 8,8% dư nợ nước ngoài của Chính phủ năm 2015 lên mức 11,6% năm 2018).
Trong bối cảnh dự báo điều kiện thị trường vốn quốc tế sẽ thắt chặt hơn trong thời gian tới, nghĩa vụ trả nợ nước ngoài của Chính phủ khả năng cũng sẽ tăng lên tương ứng.
Tuy nhiên, một điều “an ủi” là mặt bằng lãi suất bình quân nợ nước ngoài của Chính phủ vẫn duy trì ở mức thấp (2%/năm tính đến 31/12/2018) do trên 96% khoản vay nước ngoài có điều kiện ODA, vay ưu đãi. Yếu tố này góp phần quan trọng giúp duy trì chỉ tiêu trả nợ trên thu ngân sách nhà nước trong ngưỡng an toàn (cuối năm 2018 ở mức 15,9% so với ngưỡng được Quốc hội cho phép là 25%).
Đối với nợ trong nước, lãi suất bình quân gia quyền của danh mục nợ tính đến cuối năm 2018 ở mức 5,8%/năm, giảm đáng kể so với mức 6,6%/năm vào năm 2015.
Trong thời gian qua, khi thị trường thuận lợi, Bộ Tài chính đã chủ động phát hành trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài trên 10 năm để tái cơ cấu danh mục nợ Chính phủ theo hướng bền vững. Tuy nhiên, do quy mô thị trường trái phiếu còn nhỏ, trong khi tiềm lực tài chính của các tổ chức tài chính phi ngân hàng còn hạn chế, việc tập trung phát hành trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài là tương đối khó khăn.
Trong thời gian tới, việc chuyển dần sang huy động theo cơ chế thị trường (do thiếu hụt nguồn vốn vay ODA, ưu đãi) cũng làm tăng đáng kể rủi ro và chi phí huy động vốn của Chính phủ. Ngoài ra, việc không phát hành trái phiếu chính phủ kỳ hạn ngắn dưới 5 năm cũng dẫn đến đường cong lãi suất chuẩn không đầy đủ, thiếu lãi suất ngắn hạn tham chiếu cho thị trường vốn.
Một yếu tố lo ngại khác nữa là mặc dù tỷ lệ vay bằng đồng Việt Nam đã tăng lên (từ 55% vào cuối năm 2015 lên 59,2% dư nợ Chính phủ tính đến hết năm 2018) song danh mục nợ nước ngoài của Chính phủ vẫn tập trung vào 4 loại tiền chủ đạo gồm SDR, JPY, USD và EUR (chiếm tỷ lệ tương ứng 33,9%; 31,2%; 24,6% và 6,0% dư nợ nước ngoài của Chính phủ tính đến 31/12/2018).
Đây là những đồng tiền có biến động lớn trong thời gian vừa qua. Những khoản trái phiếu chính phủ ngoại tệ phát hành trong nước trong giai đoạn trước cũng làm gia tăng rủi ro tỷ giá đối với tiền USD của danh mục nợ Chính phủ.
Ngoài ra, việc điều chỉnh tỷ giá theo hướng giảm giá trị đồng Việt Nam cũng sẽ làm tăng giá trị danh nghĩa các khoản nợ bằng ngoại tệ khi quy sang nội tệ.
Tags:
(VNF) – Vingroup đang tái định hình hệ sinh thái trong mắt các nhà đầu tư bằng việc chuyển dịch VinFast từ một “startup” thâm dụng vốn sang một doanh nghiệp xe điện có vị thế cạnh tranh cao và dòng tiền khoẻ mạnh.
(VNF) - Bộ Tài chính đã chính thức bãi bỏ, đồng thời cũng sửa đổi, bổ sung một số thủ tục trong quản lý hành chính về thuế và hải quan từ 8/5.
(VNF) - SSIAM hợp tác với CCIX và DCI nhằm mục tiêu hỗ trợ sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp Việt Nam thông qua các hoạt động đầu tư, tài trợ và kết nối, chia sẻ thông tin.
(VNF) - Áp lực bán mạnh từ nhóm cổ phiếu “họ Vin” khiến VN-Index đánh mất mốc 1.900 điểm trong phiên 13/5, dù dòng tiền đầu cơ bùng nổ ở nhóm dầu khí – năng lượng. Đáng chú ý, khối ngoại tiếp tục bán ròng hơn 1.434 tỷ đồng trên HoSE, nối dài chuỗi bán ròng lên 15 phiên liên tiếp.
(VNF) - Theo CEO MoMo Nguyễn Mạnh Tường, cuộc chiến giữa kẻ lừa đảo và bên bảo vệ đang bất cân xứng khi chi phí tấn công ngày càng rẻ trong khi chi phí hữu hình và vô hình của bên bảo vệ lại ngày càng tăng cao.
(VNF) - Trong bối cảnh lãi suất tăng cao và duy trì ở giai đoạn tiếp theo, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) được cho là sẽ phải chịu áp lực chi phí vốn tăng cao, đặc biệt là việc đáo hạn khi nhóm bất động sản chiếm gần 60% trong Quý II và III/2026.
(VNF) - Công ty cổ phần Viễn thông FPT (FPT Telecom) mới đây đã công bố thông tin bất thường liên quan đến tư cách đáp ứng điều kiện công ty đại chúng.
(VNF) - Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam có một năm kinh doanh bùng nổ khi lợi nhuận sau thuế năm 2025 tăng hơn 30% so với năm trước.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp niêm yết ghi nhận lợi nhuận quý I/2026 tăng vọt nhờ bán dự án, thoái vốn công ty con hoặc thanh lý tài sản.
(VNF) - Ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức) - Chủ tịch HĐQT Hoàng Anh Gia Lai - vừa mua 4 triệu cổ phiếu HAG. Ở ĐHĐCĐ năm nay, ông khuyên cổ đông 'có tiền cứ mua HAG'.
(VNF) - Một doanh nghiệp đến từ Trung Quốc chính thức trở thành công ty mẹ của Công ty cổ phần Dược phẩm Imexpharm (IMP).
(VNF) - Dòng tiền đổ mạnh vào nhóm bất động sản, dầu khí và một số mã ngân hàng giúp VN-Index lấy lại thành công mốc 1.900 điểm, bất chấp khối ngoại vẫn duy trì trạng thái bán ròng mạnh.
(VNF) - TNH dự kiến năm 2026 tiếp tục thua lỗ 51 tỷ đồng, sau khi đã ghi nhận khoản lỗ 93 tỷ đồng trong năm 2025 trước đó.
(VNF) - VN-Index liên tục lập đỉnh mới nhưng dòng tiền ngày càng phân hóa khắt khe, khiến cơ hội chỉ thực sự thuộc về những nhà đầu tư kiên nhẫn.
(VNF) - Cổ phiếu HRC tiếp tục xuất hiện các chuỗi tăng trần mới đang khiến không ít nhà đầu tư liên tưởng đến giai đoạn tăng nóng trước đó.
(VNF) - LICOGI lỗ hơn 22 tỷ trong quý I/2026, chấm dứt đà hồi phục sau khi lãi hơn trăm tỷ trong năm trước đó.
(VNF) - Dù không ồn ào, làn sóng “cắm cờ” tại IFC đang âm thầm diễn ra có thể định hình lại cuộc chơi của ngành chứng khoán Việt Nam.
(VNF) - Hàn Quốc sẽ triển khai thu thuế từ lợi nhuận giao dịch tiền mã hóa theo kế hoạch từ tháng 1/2027.
(VNF) - Sau phần lớn thời gian giao dịch giằng co quanh tham chiếu, lực xả hàng bất ngờ tăng mạnh trong phiên chiều đã khiến VN-Index đánh mất ngưỡng tâm lý 1.900 điểm.
(VNF) - Ông Bùi Ngọc Huyên - Phó Trưởng ban Quản lý Chào bán chứng khoán, UBCKNN cho rằng, với những định hướng rõ ràng của nhà quản lý, trong thời gian tới thị trường trái phiếu Việt Nam sẽ có nhiều tín hiệu tích cực bởi những chính sách nhằm tăng phát hành ra công chúng, “phân làn” nhà đầu tư.
(VNF) - Hàng loạt doanh nghiệp niêm yết sẽ chốt quyền chia cổ tức cho cổ đông, trong đó Hòa Phát và Dược Hậu Giang gây chú ý với quy mô chi trả lên tới hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Quý I/2026, hàng loạt doanh nghiệp lớn đã thu về “bộn tiền” nhờ gửi tiền, mua trái phiếu và cho vay.
(VNF) - Theo MBS, dù VN-Index đã lập đỉnh cao mới và phía trước là ‘bầu trời’, nhưng số nhóm cổ phiếu mang tính dẫn dắt không nhiều. Ngoài nhóm Vingroup chiến thắng thị trường, phần lớn các nhóm cổ phiếu vẫn đang ‘ở dưới mặt đất’, thậm chí cách khá xa đỉnh thiết lập từ đầu năm
(VNF) - Có 38,7 tỷ trả nợ vay, nhưng Công ty TNHH MTV Đầu tư và Xây dựng vẫn chưa thể 'thoát' cưỡng chế thuế.
(VNF) - Lợi nhuận quý I không đạt kì vọng, cắt giảm 14% lượng nhân sự và sập hệ thống kết nối trong nhiều giờ, Coinbase trải qua tuần đầu tháng 5 nhiều biến động.
(VNF) – Vingroup đang tái định hình hệ sinh thái trong mắt các nhà đầu tư bằng việc chuyển dịch VinFast từ một “startup” thâm dụng vốn sang một doanh nghiệp xe điện có vị thế cạnh tranh cao và dòng tiền khoẻ mạnh.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
