Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam vừa tổ chức hội thảo “Thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam: Khuyến nghị chính sách” được diễn ra tại Hà Nội vào ngày 19/3, với sự tham gia của đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công thương, Bộ Y tế, Bộ Công An, Bộ Tư pháp, Tổng cục Quản lý thị trường, các Đại biểu Quốc hội đến từ Ủy ban Tư pháp, Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội và các chuyên gia Kinh tế - Xã hội đầu ngành.
Sự kiện đã cung cấp góc nhìn toàn cảnh về thị trường thuốc lá thế hệ mới, đồng thời kiến nghị các giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt là những bài học hữu ích từ các quốc gia đang hành động để quản lý thuốc lá thế hệ mới.
Cấm không đi đôi với giảm
Các quốc gia trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đang rơi vào tình cảnh càng cấm, số người sử dụng thuốc lá thế hệ mới càng tăng.
Cụ thể như Úc cấm bán thuốc lá điện tử ngoại trừ bán thuốc lá điện tử theo kê đơn thuốc. Tuy nhiên, số người sử dụng thuốc lá điện tử tại đây vẫn tăng gần gấp 3 lần trong 2 năm qua. Các quy định nghặt nghèo trong việc tiếp cận thuốc lá điện tử đã dẫn đến 90% sản phẩm thuốc lá thế hệ mới tại chợ đen được hơn 1 triệu người trưởng thành tại Úc tìm đến. Những người sử dụng thuốc lá điện tử phần lớn cũng từ chối mô hình kê đơn của chính phủ, với 87% cho biết họ mua thuốc lá điện tử một cách bất hợp pháp.
Singapore áp đặt lệnh cấm lên thuốc lá điện tử từ năm 2018. Tuy nhiên số người sử dụng sản phẩm này không ngừng gia tăng. Đồng thời, số người bị bắt vì sử dụng thuốc lá điện tử năm 2022 gấp 4 lần so với năm 2020.
Trước 2023, tại Malaysia thuốc lá điện tử có chứa nicotin chỉ được sử dụng cho mục đích y tế. Điều này có nghĩa, trước đó sử dụng thuốc lá điện tử là bất hợp pháp. Theo Phòng Thương mại Thuốc lá điện tử Malaysia (MVCC - Malaysian Vape Chamber of Commerce), cho dù có lệnh cấm, nhưng số lượng người trưởng thành sử dụng thuốc lá điện tử ở Malaysia vẫn tăng 27%, từ 1,1 triệu vào năm 2019 lên 1,4 triệu vào năm 2022. Giá trị bán lẻ của thị trường thuốc lá điện tử được ghi nhận đã tăng 53%, từ 2,27 tỷ ringit vào năm 2019 lên 3,48 tỷ ringit vào năm 2023.
Bất chấp lệnh cấm thuốc lá điện tử ở Nepal, theo báo cáo tài chính 2021 - 2022 hơn 18 tỉ sản phẩm thuốc lá điện tử và các thiết bị đi kèm được nhập khẩu, tương đương với số tiền 11 triệu rupee Nepal (Rs).
Những kết quả tích cực từ việc quản lý phù hợp
Trong khi đó, nhiều quốc gia khác chọn cách tiếp cận hợp lý để mang về các lợi ích cho đất nước và người dân, điển hình trong đó có Vương quốc Anh và New Zealand, là các quốc gia có nền y tế cộng đồng rất phát triển.
Kể từ khi thuốc lá điện tử được giới thiệu ở Anh vào năm 2012, tỷ lệ người hút thuốc tại Anh đã giảm đáng kể, từ 22% năm 2014 xuống còn 12% năm 2020. Nghiên cứu cho thấy nếu người Anh chuyển đổi từ thuốc lá điếu sang thuốc lá điện tử thì từ 2012-2052 sẽ giảm 200.000 ca tử vong do bệnh liên quan đến thuốc lá.
Theo thông tin từ trang web NHS (Dịch vụ Chăm sóc Sức khỏe Quốc gia Anh quốc) của Chính phủ Anh, gần hai phần ba số người sử dụng thuốc lá điện tử cùng với sự hỗ trợ từ Dịch vụ cai thuốc lá tại địa phương của họ đã bỏ thuốc lá thành công.
Trong khi đó, tại New Zealand, sau khi cho phép kinh doanh thuốc lá điện tử tỷ lệ hút thuốc giảm còn 8%, đưa New Zealand vào nhóm có tỉ lệ hút thuốc thấp nhất thế giới. Cũng tại quốc gia này, việc giảm đáng kể tỷ lệ hút thuốc lá được thực hiện đồng thời với việc sử dụng các sản phẩm nicotin mới. Theo tạp chí y tế hàng đầu thế giới The Lancet, tỷ lệ người trưởng thành hút thuốc hàng ngày đã giảm mạnh từ 13,3% trong giai đoạn 2017 - 2018 xuống còn 6,8% vào năm 2022 - 2023 sau khi thuốc lá điện tử trở nên phổ biến rộng rãi tại New Zealand, giảm 49% trong 5 năm.
Kết quả nghiên cứu từ đánh giá của Tổ chức Cochrane vào tháng 4/2021 cho thấy, thuốc lá điện tử nicotin có thể giúp nhiều người cai thuốc hơn là không hỗ trợ hoặc chỉ hỗ trợ hành vi. Có đến 11/100 người có thể cai thuốc thành công khi sử dụng thuốc lá điện tử nicotin để cai thuốc lá điếu, trong khi đó chỉ 4/100 người có thể cai thuốc khi không có hỗ trợ.
Theo báo cáo từ Công ty nghiên cứu thị trường Mordor Intelligence, phân tích thị trường thuốc lá điện tử Trung Đông và Châu Phi, quy mô thị trường thuốc lá điện tử ở Trung Đông và Châu Phi ước tính đạt 128,70 triệu USD vào năm 2024 và dự kiến sẽ đạt 296,92 triệu USD vào năm 2029, tăng trưởng với tốc độ CAGR là 18,20% trong giai đoạn dự báo (2024 - 2029).
Thuốc lá điện tử được giới thiệu như một giải pháp thay thế cho thuốc lá truyền thống. Theo ước tính do Ngân hàng Thế giới cung cấp, có thể tránh được 180 triệu ca tử vong sớm nếu việc hút thuốc lá có thể giảm xuống còn một nửa vào năm 2027 và thuốc lá điện tử là một bước quan trọng hướng tới thành tựu này.
Thay vì cấm thì nên quản lý tất cả
Có một vài ý kiến tương đồng về vấn đề này, trên bài viết của mình trên tạp chí Lancet, hai vị giáo sư trong lĩnh vực sức khỏe kiêm cựu lãnh đạo WHO - Robert Beaglehole và Ruth Bonita - cũng đồng ý rằng giảm tác hại của việc sử dụng thuốc lá chính là chiến lược trọng tâm của Công ước khung về kiểm soát thuốc lá (FCTC) của Tổ chức Y tế thế giới (WHO). WHO cần tư vấn linh động cho các quốc gia khi họ cân nhắc chính sách quản lý thuốc lá thế hệ mới, không áp đặt khuyến nghị FCTC một cách cứng nhắc ở tất cả các thị trường. Bên cạnh đó thay vì cấm thuốc lá thế hệ mới thì các quốc gia cần tập trung mục tiêu sức khỏe cộng đồng: giảm thiểu số ca tử vong do thuốc lá điếu gây ra ở người trưởng thành hút thuốc.
Liên hệ tại Việt Nam, các nhà hoạch định chính sách cũng được đề nghị nên khảo cứu các kinh nghiệm quốc tế và các dữ liệu toàn cầu về xu hướng phát triển và bằng chứng khoa học về giảm thiểu tác hại, rủi ro của thuốc lá thế hệ mới để đưa các sản phẩm thuốc lá điện tử hệ thống đóng và thuốc lá làm nóng vào quản lý đồng bộ, đồng thời dưới cùng một khung pháp lý, trên cơ sở phân tích các tác động đến người tiêu dùng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.
Tại hội thảo “Thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam: Khuyến nghị chính sách” được tổ chức vào ngày 19/3 diễn ra tại Hà Nội, kết thúc phiên thảo luận, các đại diện tham gia đã cùng thống nhất quan điểm. Thuốc lá làm nóng và thuốc lá điện tử có chứa nicotin phù hợp với định nghĩa sản phẩm thuốc lá của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá, và không thuộc danh mục ngành nghề cấm kinh doanh theo Luật Đầu Tư. Vì vậy, Việt Nam nên khảo cứu các kinh nghiệm quốc tế và các dữ liệu toàn cầu về xu hướng phát triển và bằng chứng khoa học về giảm thiểu tác hại, rủi ro của thuốc lá thế hệ mới để đưa các sản phẩm thuốc lá điện tử hệ thống đóng và thuốc lá làm nóng vào quản lý đồng bộ, đồng thời dưới cùng một khung pháp lý.
Các đại diện cũng nhấn mạnh, một khung pháp lý toàn diện sẽ bao gồm quy định về tiêu chuẩn chất lượng, quy chuẩn sản phẩm, điều kiện kinh doanh, sản xuất, xuất - nhập khẩu và phân phối sản phẩm, chính sách về thuế, các quy định về ghi nhãn hàng hóa… Hiện nay Việt Nam đã có khuôn khổ khá đầy đủ và tương đồng, cần đặt ra một số điều chỉnh để phù hợp hơn với yêu cầu thực tế và từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý đối với các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.
| Mặc dù chưa được phép lưu hành, tỷ lệ sử dụng thuốc lá thế hệ mới, đặc biệt là thuốc lá điện tử đang gia tăng nhanh chóng. Theo khảo sát với gần 5.000 người của VnExpress năm 2021, có hơn 90% người quan tâm và muốn tìm các giải pháp giảm tác hại thuốc lá. Khảo sát của Báo Lao Động vào tháng 10/2022 cũng ghi nhận số người biết hoặc đã từng tiếp cận sản phẩm Thuốc lá điện tử là 97% và Thuốc lá làm nóng là 50%. Các số liệu thực tiễn phản ánh nhu cầu rất lớn của một bộ phận người tiêu dùng trong việc tìm kiếm các giải pháp thay thế thuốc lá truyền thống và chuyển đổi sang thuốc lá thế hệ mới. |
Tags:
(VNF) - Duy trì thị giá quanh mức 38.500 đồng/cổ phiếu, tương đương mức vốn hóa xấp xỉ 8.000 tỷ đồng, cổ phiếu Regal Group (HoSE:RGG) đang thu hút sự chú ý của dòng tiền trên thị trường. Dù các chỉ số định giá cơ bản hiện tại ở mức cao, nhiều đánh giá cho rằng giới đầu tư đang trả giá cho kỳ vọng về điểm rơi lợi nhuận của doanh nghiệp trong giai đoạn 2026 - 2028.
(VNF) - Từ các định hướng chính sách, dòng vốn đã bắt đầu thực sự chảy vào ngành khoáng sản chiến lược. Sau khi các sáng kiến như Project Vault được triển khai, thị trường nhanh chóng ghi nhận những thương vụ quy mô lớn.
(VNF) - Sau nhiều phiên lao dốc, giá vàng trong nước đã bắt đầu "chững lại" khi vàng miếng tiếp tục neo ở mức 165 triệu đồng/lượng.
(VNF) - CTCP Sản xuất thương mại và Dịch vụ Ô tô PTM, doanh nghiệp phân phối dòng xe “bình dân” Trung Quốc MG, ghi nhận lợi nhuận sau thuế trong quý I “lao dốc” tới 97% xuống chỉ còn hơn 372 triệu đồng.
(VNF) - Dù đã có những động thái cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu, VCCI cho rằng cách tiếp cận hiện nay của Bộ Công Thương về quá trình cắt giảm điều kiện kinh doanh xăng dầu vẫn chưa chạm tới các rào cản cốt lõi, khiến hiệu quả cải cách còn hạn chế và chưa tương xứng với tiềm năng mở rộng cạnh tranh, thu hút thêm doanh nghiệp tham gia thị trường.
Thị trường pickleball tại Hà Nội đang chứng kiến một cuộc thanh lọc sân bãi mạnh mẽ, khi những tính toán sai lầm đẩy nhiều nhà đầu tư vào kịch bản trắng tay.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được các thương hiệu điều chỉnh giảm 1,3 triệu đồng/lượng, xuống mức thấp nhất là 161,5 triệu đồng/lượng chiều mua vào.
(VNF) - Thương hiệu điều hòa Sanyo của Panasonic vẫn giữ được vị thế tại thị trường dù đã vắng bóng gần một thập kỷ.
(VNF) - Quý I/2026, Tổng công ty Phát điện 3 – CTCP (EVNGENCO3, HoSE: PGV) ghi nhận kết quả sản xuất điện ổn định và lợi nhuận tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ chi phí sản xuất điện giảm và biến động tỷ giá theo hướng thuận lợi.
(VNF) - Dù nhanh gọn và có tỷ giá hấp dẫn, việc đổi ngoại tệ tại tiệm vàng không phép hay trên “chợ đen” đang tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn.
(VNF) - TP.HCM và Đà Nẵng đã ghi nhận kết quả sơ bộ của đợt cao điểm 9 ngày vừa qua với việc thu hút hàng triệu khách du lịch, doanh thu đạt hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Giá vàng trong nước bất ngờ được điều chỉnh tăng nhẹ sau nhiều ngày đi ngang. Hiện giá vàng miếng SJC đang tiến gần tới mốc 167 triệu đồng/lượng.
(VNF) - Tasco ghi nhận kết quả kinh doanh khởi sắc trong quý I/2026 khi doanh thu hợp nhất đạt hơn 11.000 tỷ đồng. Đà tăng trưởng đến từ các mảng cốt lõi như phân phối ô tô, bảo hiểm và dịch vụ thu phí không dừng, cùng đóng góp từ mảng nước sạch và sản xuất sau khi hợp nhất DNP.
(VNF) - 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam ghi nhận nhập siêu 7,11 tỷ USD trong bối cảnh nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu. Dù tổng kim ngạch thương mại tiếp tục tăng trưởng cao, cán cân thương mại đã đảo chiều so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - Trong tuần qua, giá bạc trong nước liên tục biến động khi giảm mạnh trong nửa đầu tuần và phục hồi dần về cuối tuần.
(VNF) - Một vụ án trốn thuế quy mô lớn trong lĩnh vực kinh doanh hàng hiệu online vừa được Viện Kiểm sát Nhân dân Hà Nội truy tố, với số tiền doanh thu bị che giấu lên tới 835 tỷ đồng trong hơn 5 năm.
(VNF) - Giá vàng trong nước liên tục "đổ đèo", kéo theo người mua vàng nhẫn đã lỗ tới 11,6 triệu đồng/lượng sau một tháng.
(VNF) - Chi tiêu trực tuyến tại Việt Nam tiếp tục bùng nổ trong những tháng đầu năm 2026, phản ánh rõ xu hướng dịch chuyển mạnh sang mua sắm số. Dữ liệu từ các nền tảng cho thấy mỗi ngày người tiêu dùng chi gần 1.700 tỷ đồng và thực hiện khoảng 13 triệu đơn hàng trên các sàn thương mại điện tử, đưa quy mô thị trường lên mức kỷ lục và duy trì tốc độ tăng trưởng vượt xa kênh bán lẻ truyền thống.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc tiếp tục cắt giảm các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, trong đó có đề xuất đáng chú ý là bỏ yêu cầu giấy phép đối với một số lĩnh vực như casino, karaoke và vũ trường.
(VNF) - Giá vàng nhẫn được điều chỉnh tăng nhẹ trong khi giá vàng miếng SJC vẫn tiếp tục 'bất động' trong phiên sáng 2/5.
(VNF) - Tổng cộng 5.072 xe Mitsubishi Xpander và Xpander Cross bán tại thị trường Việt Nam vừa dính án triệu hồi do liên quan tới lỗi an toàn ở hàng ghế thứ 2.
(VNF) - Giá vàng trong nước tiếp tục đi ngang trong phiên sáng 1/5 khi vàng miếng SJC được neo ở mức 166 triệu đồng/lượng chiều bán ra.
(VNF) - Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh mới đây đã trao chứng nhận đầu tư dự án trung tâm thương mại AeonMall Bắc Ninh Tân Tiến hơn 149 triệu USD.
(VNF) - Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (HoSE: BSR) ghi nhận kết quả kinh doanh bứt phá trong quý I/2026 khi doanh thu hợp nhất đạt 46.462 tỷ đồng, tăng mạnh so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng, gấp hơn 20 lần quý I năm trước.
(VNF) - Trước kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã kịp thời nhập khẩu hơn 71.000 tấn LNG (khí thiên nhiên hóa lỏng) từ Australia và 45.000 tấn LPG từ Hoa Kỳ, đảm bảo duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
(VNF) - Duy trì thị giá quanh mức 38.500 đồng/cổ phiếu, tương đương mức vốn hóa xấp xỉ 8.000 tỷ đồng, cổ phiếu Regal Group (HoSE:RGG) đang thu hút sự chú ý của dòng tiền trên thị trường. Dù các chỉ số định giá cơ bản hiện tại ở mức cao, nhiều đánh giá cho rằng giới đầu tư đang trả giá cho kỳ vọng về điểm rơi lợi nhuận của doanh nghiệp trong giai đoạn 2026 - 2028.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.
