'Bốn Nghị quyết của Trung ương là bộ tứ binh pháp trong chiến lược phát triển quốc gia'

Dưới góc nhìn của doanh nhân, ông Phạm Hồng Điệp - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Shinec đã có nhiều chia sẻ Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance về các nghị quyết này.

Ông có nhìn nhận như thế nào về ý nghĩa của bốn Nghị quyết của Trung ương đối với sự phát triển của đất nước trong giai đoạn hiện nay?

Doanh nhân Phạm Hồng Điệp: Bốn nghị quyết do Bộ Chính trị ban hành đã tạo thành một “bộ tứ binh pháp” chiến lược, xác lập chuỗi logic phát triển quốc gia. Trong đó, Nghị quyết 66 đóng vai trò nền tảng thể chế. Một hệ thống pháp luật minh bạch, khả thi là điều kiện tiên quyết để các chính sách khác vận hành hiệu quả. Nghị quyết hướng tới thể chế hiện đại, đồng bộ, lấy thực thi làm trung tâm. Nghị quyết 57 là động lực phát triển, đặt khoa học – công nghệ là trung tâm tăng trưởng và chuyển đổi số là công cụ tái cấu trúc kinh tế. Gắn công nghệ với thể chế tiến bộ sẽ tạo ra bước nhảy vọt về năng suất và năng lực cạnh tranh.

Nghị quyết 68 xác lập kinh tế tư nhân là chủ thể trung tâm trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là lực lượng thực thi quan trọng, cần được tháo gỡ rào cản, tạo điều kiện vươn lên thành động lực phát triển quốc gia. Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế mở rộng không gian và chuẩn hóa toàn diện. Hội nhập không chỉ là mở cửa thị trường, mà còn là quá trình chuẩn hóa thể chế, nâng cấp năng lực quản trị và cạnh tranh theo chuẩn quốc tế.

Tổng thể, bốn nghị quyết tạo thành một chuỗi liên hoàn: thể chế (Nghị quyết 66) là nền móng, công nghệ (Nghị quyết 57) là động lực, kinh tế tư nhân (Nghị quyết 68) là chủ thể, hội nhập (Nghị quyết 59) là không gian phát triển. Mắt xích nào yếu cũng có thể làm chậm toàn bộ guồng máy. Nếu được triển khai hiệu quả, “bộ tứ binh pháp” này sẽ mở đường cho một cuộc cách mạng về chất lượng trong phát triển quốc gia.

Ông nhìn nhận Nghị quyết 66-NQ/TW về đổi mới xây dựng và thi hành pháp luật là nền tảng. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về điều này?

Doanh nhân Phạm Hồng Điệp: Nghị quyết 66 là “đột phá của đột phá”, hướng tới mục tiêu trăm năm của đất nước. Nghị quyết đặt ra ba mốc quan trọng: đến 2025 cơ bản tháo gỡ điểm nghẽn pháp luật; đến 2027 hoàn thành sửa đổi văn bản pháp luật cho chính quyền 2 cấp; đến 2028 đưa môi trường đầu tư Việt Nam vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh quan điểm lãnh đạo toàn diện của Đảng nhưng kèm kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, phát huy giám sát của Mặt trận Tổ quốc và sự tham gia thực chất của người dân, doanh nghiệp. Công tác pháp luật được xem là nhiệm vụ trung tâm trong xây dựng nhà nước pháp quyền. Pháp luật cần xuất phát từ thực tiễn Việt Nam nhưng chọn lọc tinh hoa thế giới để khai thông nguồn lực, tạo lợi thế cạnh tranh. Nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật bằng văn hóa tuân thủ, thượng tôn Hiến pháp, gắn xây dựng và thực thi. Cuối cùng là đầu tư cho chính sách pháp luật là đầu tư cho phát triển, ưu tiên nguồn lực để hiện đại hóa, chuyển đổi số, xây dựng đội ngũ cán bộ pháp chế.

Nghị quyết 66 không chỉ sửa luật mà biến pháp luật thành nền tảng cạnh tranh, mở đường cho Việt Nam hiện đại, dân chủ, hiệu quả.

Với Nghị quyết 57-NQ/TW đặt khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vào vị trí đột phá quan trọng hàng đầu. Đâu là điều khiến ông tâm đắc nhất?

Doanh nhân Phạm Hồng Điệp: Nghị quyết 57 là bước ngoặt chiến lược trong kỷ nguyên số, khẳng định khoa học công nghệ là động lực nội sinh cho phát triển bền vững. Mục tiêu rất tham vọng: đến 2030, Việt Nam thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về năng lực số, chính phủ điện tử, AI; tiến tới nhóm 50 nước hàng đầu thế giới về đổi mới sáng tạo. Đến 2045, kinh tế số đạt ít nhất 50% GDP, đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia dẫn đầu toàn cầu về chuyển đổi số.

Điểm tôi tâm đắc là đột phá về đầu tư R&D: đến 2030, chi R&D đạt 2% GDP (60% từ ngoài ngân sách); ngân sách nhà nước dành ít nhất 3% tổng chi thường niên cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Đây là mức đầu tư tiệm cận các nước phát triển, thể hiện quyết tâm lớn.

Đặc biệt, Nghị quyết 57 lần đầu tiên đưa ra quan điểm chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, coi thất bại là một phần tất yếu. Điều này giúp giải phóng tâm lý e ngại, khuyến khích các nhà khoa học mạnh dạn. Việc Tổng bí thư trực tiếp làm trưởng ban chỉ đạo triển khai nghị quyết, cùng hội đồng tư vấn uy tín, cho thấy quyết tâm chính trị rất cao và sự chỉ đạo xuyên suốt, tránh tư duy nhiệm kỳ. Nghị quyết 57 chính là nền móng để Việt Nam tạo dựng vị thế mới trong nền kinh tế tri thức và kỷ nguyên số.

Nghị quyết 68-NQ/TW thể hiện sự thay đổi về tư duy khi khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất. Ông đánh giá thế nào về điều này?

Doanh nhân Phạm Hồng Điệp: Nghị quyết 68 là đột phá lớn trong tư duy của Đảng về kinh tế tư nhân. Từ chỗ là "một bộ phận quan trọng", nay khẳng định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Đây là sự nhìn nhận đúng đắn dựa trên đóng góp thực tiễn.

Mục tiêu cụ thể của Nghị quyết 68 là đạt 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, đóng góp 58% GDP, 40% thu ngân sách, tạo 85% việc làm. Đặc biệt, có ít nhất 20 doanh nghiệp tư nhân lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu vào năm 2030 và 3 triệu doanh nghiệp vào năm 2045, thể hiện khát vọng vươn ra biển lớn.

Nghị quyết yêu cầu chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ "xin - cho" sang phục vụ; khẳng định quyền tự do kinh doanh mọi ngành nghề pháp luật không cấm. Điều này, nếu thực hiện nghiêm túc, sẽ thay đổi căn bản môi trường đầu tư kinh doanh. Nghị quyết còn hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận đất đai, vốn, nhân lực, khuyến khích chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, có cơ chế riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh. Những giải pháp này tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, và hơn thế, cho thấy tư duy mới: xem kinh tế tư nhân như đối tác đồng hành, lực lượng chiến lược trong phát triển quốc gia.

Để các nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, là một doanh nhân ông có đề xuất giải pháp nào không?

Doanh nhân Phạm Hồng Điệp: Theo tôi, điều kiện tiên quyết là cụ thể hóa từng nội dung nghị quyết thành kế hoạch sửa đổi luật, nghị định với thời hạn và cơ quan chủ trì rõ ràng. Việc này giúp chuyển tầm nhìn cấp cao sang hành động thực tế.

Một sáng kiến quan trọng là tổ chức hội nghị toàn quốc về tháo gỡ rào cản pháp lý cho phát triển kinh tế tư nhân trong năm 2025 với sự tham gia trực tiếp của doanh nghiệp từ ba miền, đặc biệt là nhóm vừa và nhỏ; lắng nghe ý kiến cơ sở giúp nắm rõ thực trạng, đưa ra chính sách trúng điểm nghẽn.

Đồng thời, Trung ương cần chỉ đạo đưa kết quả cải cách pháp lý, thủ tục hành chính vào tiêu chí đánh giá năng lực điều hành kinh tế - xã hội của chính quyền cấp tỉnh. Đây là công cụ quan trọng tạo động lực cải cách thực chất, khuyến khích cạnh tranh lành mạnh giữa các địa phương.

Cuối cùng, cần đảm bảo tính xuyên suốt thể chế từ trung ương tới địa phương, từ nghị quyết đến luật, từ luật đến chính sách, tất cả phải đồng bộ, nhất quán, giám sát được. Chỉ khi đó, các nghị quyết mới phát huy được giá trị chiến lược, trở thành kim chỉ nam cho phát triển đất nước trong thời kỳ hội nhập sâu và cạnh tranh toàn cầu.