Các quốc gia đang đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành (CBDC). Trung Quốc - nước đi đầu trong lĩnh vực tiền kỹ thuật số đặt mục tiêu phát hành CBDC vào năm 2022, Nhật Bản cũng bắt đầu tiến hành thử nghiệm vào đầu năm 2021.
CBDC được dự báo có khả năng ảnh hưởng đến hệ thống tiền tệ, tài chính quốc tế và cạnh tranh giữa các quốc gia trong vấn đề này sẽ trở nên quyết liệt hơn.
Tháng 10/2020, nhân dịp kỷ niệm 40 năm thành lập đặc khu kinh tế Thâm Quyến - Trung Quốc, chính phủ nước này đã tiến hành thử nghiệm đồng nhân dân tệ (NDT) kỹ thuật số quy mô lớn đầu tiên với sự tham gia của người dân. Theo đó, khoảng 50.000 người đã được tặng 200 NDT kỹ thuật số và số tiền này có thể sử dụng tại 3.400 cửa hàng tại đặc khu.
Anh Hồ Hiên là một trong số những người được tặng NDT kỹ thuật số. Tại quầy thu ngân của cửa hàng sách ở khu vực trung tâm, anh khởi động ví điện tử có NDT kỹ thuật số bằng điện thoại thông minh và thanh toán tiền mua sách giống như tiền NDT giấy thông thường.
Mặc dù hình thức của ví điện tử NDT kỹ thuật số giống với các phần mềm thanh toán trực tuyến được sử dụng rộng rãi tại Nhật Bản. Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng đó là chủ thể quản lý là Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC, ngân hàng trung ương). Tại Trung Quốc, hình thức thanh toán bằng điện thoại thông minh thông qua phần mềm WeChat và Alipay đã rất phổ biến.
Anh Hồ Hiên chia sẻ rằng, đồng NDT kỹ thuật số có thể sử dụng mà không cần kết nối mạng và tạo cảm giác an toàn khi có sự quản lý của ngân hàng trung ương. Anh Hồ cảm thấy hài lòng và nói: "sẽ rất tiện lợi nếu NDT kỹ thuật số trở nên phổ biến và có thể sử dụng trong các chuyến du lịch nước ngoài".
Tháng 12/2020, PBoC cũng phát hành 20 triệu NDT cho 100.000 công dân ở Tô Châu để tiến hành thử nghiệm loại tiền này trong mua sắm trực tuyến. Tại Thâm Quyến, sẽ có hai thử nghiệm về đồng NDT kỹ thuật số được tiến hành trong tháng Một và tháng Hai. Ngoài ra, các khu vực khác như Thành Đô và Tây An thuộc tỉnh Hà Bắc cũng sẽ tiến hành các thử nghiệm tương tự.
Trung Quốc là quốc gia đi tiên phong trong việc phát triển CBDC. Mục tiêu của nước này là đưa đồng NDT kỹ thuật số sử dụng trước Thế vận hội mùa Đông Bắc Kinh năm 2022. Việc khẩn trương phát triển NDT kỹ thuật số được cho là do quan ngại của Chính phủ Trung Quốc với các dịch vụ thanh toán tư nhân đang nở rộng ở nước này.
Tỷ lệ sử dụng thanh toán bằng di động ở Trung Quốc đã tăng lên gần 90%, với tổng số tiền thanh toán lên tới 106.000 tỷ yen chỉ tính riêng trong tháng 4-6/2020. Đặc biệt, dịch vụ thanh toán Alipay thu hút được hơn 1 tỷ người dùng và đã bị cơ quan chức năng Trung Quốc tiến hành điều tra với cáo buộc độc quyền và nguy cơ gây rủi ro cho hệ thống tài chính.
Dự thảo sửa đổi Luật Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc được công bố vào tháng 10/2020 có nội dung về tính pháp lý của đồng NDT kỹ thuật số. Theo đó, "đồng NDT bao gồm các định dạng vật lý và dữ liệu", ngoài ra, dự thảo quy định cấm tư nhân phát hành tiền kỹ thuật số.
Trong bài phát biểu tháng 10/2020, Giám đốc Viện Nghiên cứu tiền tệ kỹ thuật số của PBoc Mạc Trường Xuân đã cảnh báo các dịch vụ thanh toán tư nhân có thể gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của người dân và đe dọa sự ổn định tài chính nếu có bất cứ sự cố nào xảy ra. Ông nhấn mạnh sự ra đời của đồng NDT kỹ thuật số sẽ giúp cơ quan chức năng nắm bắt sự dịch chuyển dòng tiền giữa các cá nhân dễ dàng hơn, ngăn chặn hoạt động rửa tiền, đồng thời nâng cao hiệu quả chính sách tiền tệ.
Vốn dĩ, việc ngân hàng trung ương các nước quan tâm phát triển tiền kỹ thuật số hơn là do kế hoạch phát triển tiền ảo với tên gọi Libra của công ty Facebook (FB) vào năm 2019. Với khoảng 3 tỷ người sử dụng FB, tiền ảo Libra có thể nhanh chóng phổ biến trên thế giới nếu được đưa vào lưu thông.
Với khả năng chuyển tiền quốc tế nhanh chóng, chi phí rẻ, tiền ảo Libra được người dân tại các quốc gia đang phát triển kỳ vọng. Tuy nhiên, chính phủ nhiều nước lại phản đối mạnh mẽ do lo ngại đồng tiền này ảnh hưởng đến hệ thống tài chính như gia tăng hoạt động chuyển tiền bất hợp pháp, giảm hiệu quả chính sách tài chính…
Các quốc gia lo ngại đồng Libra có thể thay thế loại tiền tệ chủ chốt là USD, euro, cũng như không thể kiểm soát dòng tiền giữa các cá nhân sử dụng Libra. Ngoài ra, một lý do khác đó là quan ngại về khả năng quản lý quyền riêng tư của Facebook khi công ty này đã làm lộ thông tin cá nhân của 87 triệu người dùng vào năm 2016.
Liên minh châu Âu (EU), vốn đặc biệt quan tâm đến việc bảo vệ thông tin cá nhân, đã tăng cường kiểm soát đối với các công ty công nghệ thông tin lớn của Mỹ do lo ngại hành vi lạm dụng vị thế độc quyền. Sau thông báo của Facebook về Libra, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã ngay lập tức triển khai lực lượng đặc biệt và chính thức thảo luận về việc phát triển tiền kỹ thuật số riêng.
Ban đầu, Facebook lên kế hoạch bắt đầu triển khai tiền ảo Libra vào nửa đầu năm 2020. Tuy nhiên, kế hoạch này đã phải trì hoãn. Các công ty dự kiến tham gia hệ thống thanh toán Libra như Visa, Mastercard và PayPal cũng sớm rút lui. Sau đó, Facebook đã thu gọn kế hoạch và đổi tên thành đồng Diem nhằm đổi mới hình ảnh, tìm kiếm sự chấp thuận của các cơ quan có thẩm quyền. Tờ Financial Times của Anh đã đăng tải thông tin khả năng tiền ảo của Facebook sẽ được chấp thuận vào tháng 1/2021.
Công ty PayPal cho biết việc chuyển sang tiền kỹ thuật số là "không thể tránh khỏi" và công ty này sẽ hỗ trợ thanh toán bằng tiền kỹ thuật số. Dự báo cạnh tranh giữa ngân hàng trung ương và các công ty cung cấp dịch vụ thanh toán tư nhân sẽ quyết liệt trong thời gian tới.
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) - vốn thận trọng với CBDC - cũng bắt đầu thử nghiệm CBDC vào đầu năm 2021. BoJ giả định thử nghiệm ba giai đoạn để kiểm chứng khả năng lưu thông, phát hành CBDC trên hệ thống, thử nghiệm với sự tham gia của người tiêu dùng.
BoJ cho biết, cơ quan này sẽ nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật như khả năng sử dụng không cần nguồn điện, khả năng bảo mật và xem xét có hoặc không áp mức lãi suất với loại tiền này. Mặt khác, chính quyền Mỹ hiện sở hữu loại tiền tệ chủ chốt là USD thể hiện thái độ thận trọng khi thông báo "không có kế hoạch phát hành CBDC".
Trong số các quốc gia phát triển, Thụy Điển đang bước vào giai đoạn chuẩn bị phát hành CBDC. Cũng giống như Trung Quốc, tại Thụy Điển, hình thức thanh toán không dùng tiền mặt như dịch vụ "Swish" đã trở nên phổ biến, tiền mặt ngày càng ít được sử dụng, thậm chí, tiền tiêu vặt cũng được bố mẹ gửi cho con cái thông qua Swish, sau đó, trẻ em sẽ sử dụng các ứng dụng trên điện thoại thông minh để mua sắm.
Nhật Bản có tỷ lệ sử dụng tiền mặt cao hơn so với các quốc gia phát triển khác và nhu cầu CBDC không cấp thiết. Đồng yen kỹ thuật số có lợi ích là giải quyết tình trạng không thể thanh khoản giữa các loại tiền kỹ thuật số tư nhân hiện nay, tuy nhiên, nguy cơ lại đến từ khả năng tiền gửi sẽ chuyển sang đồng yen kỹ thuật số, gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các ngân hàng. Trong một cuộc họp diễn ra vào năm ngoái, Chủ tịch Hiệp hội Ngân hàng Nhật Bản Kanetsugu Mike chỉ ra rằng: "Vẫn còn nhiều điểm tranh luận và vấn đề cần giải quyết".
Việc BoJ thúc đẩy thử nghiệm CBDC được cho là do cảnh giác đối với Trung Quốc. Tháng 12/2020, Ủy ban Điều tra chính sách của đảng Dân chủ Tự do (LDP) đã kêu gọi BoJ hoàn thành giai đoạn thẩm tra kỹ thuật CBDC trước năm 2022. Phát biểu trong một buổi họp báo, ông Amari, Hạ nghĩ sĩ thuộc LDP bày tỏ lo ngại rằng: "Sự hỗn loạn và xung đột sẽ nảy sinh nếu xuất hiện quốc gia muốn chiếm quyền kiểm soát CBDC".
Tháng 10/2020, các Bộ trưởng Tài chính và các Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhóm các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới (G7) đã tổ chức cuộc họp và kêu gọi minh bạch, luật hóa đối với CBDC. Mặc dù không chỉ đích danh quốc gia nào, tuy nhiên, có thể thấy đây là động thái hướng đến kiềm chế Trung Quốc.
Mối quan ngại của các quan chức Nhật Bản là khả năng Trung Quốc sẽ kiểm soát tiêu chuẩn công nghệ lõi của CBDC với tư cách là quốc gia tiên phong, khi đó khả năng đồng yen kỹ thuật số cũng phải sử dụng nền tảng tiêu chuẩn kỹ thuật Trung Quốc và điều này sẽ trở thành vấn đề an ninh kinh tế khi thông tin dòng tiền cá nhân có thể bị kiểm soát thông qua CBDC.
Nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện nghiên cứu Nomura Tetsuya Inoue cho rằng, khi Trung Quốc vẫn còn kiểm soát giao dịch vốn đầu tư xuyên quốc gia thì cuộc chiến giành quyền bá chủ CBDC vẫn còn chưa đến. Mối quan tâm của các quốc gia hiện nay là cạnh tranh giành quyền bá chủ công nghệ trong lĩnh vực công nghiệp. Nhật Bản cần cùng với các nước xây dựng tiêu chuẩn quốc tế về mặt kỹ thuật của CBDC, đồng thời chủ động đưa công nghệ Nhật Bản sớm ứng dụng trong lĩnh vực này./.
Tags:
(VNF) - Trong chiến lược phát triển những năm gần đây, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số đang trở thành trụ cột trong quá trình tái định hình mô hình kinh doanh của ngành ngân hàng. Trọng tâm không còn dừng ở quản lý dữ liệu, mà đã chuyển sang khai thác dữ liệu như một tài sản có khả năng sinh lợi và tạo khác biệt cạnh tranh trong bối cảnh sản phẩm tài chính ngày càng đồng dạng.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital, việc gia hạn quy định về tỷ lệ khấu trừ tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo Thông tư 26 là giải pháp tốt nhất trong ngắn hạn để giảm áp lực lên thanh khoản.
(VNF) - Trong số 8 ngân hàng đã công bố kết quả kinh doanh quý I/2026, MB đang tạm giữ ngôi đầu bảng với lợi nhuận trước thuế đạt 9.500 tỷ đồng. Theo sau là Techcombank với 8.900 tỷ đồng và VPBank với 7.920 tỷ đồng.
(VNF) - Ban lãnh đạo PGBank cho biết nếu mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực rủi ro cao, như bất động sản, thì có thể thu được lợi nhuận lớn hơn để hoàn thành chỉ tiêu năm 2025. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn dài hạn, ngân hàng đã từ chối cơ hội này.
(VNF) - Ngân hàng Sacombank dự kiến sẽ tiến hành bầu bổ sung một thành viên HĐQT nhiệm kỳ 2022 - 2026 với ứng cử viên là ông Nguyễn Đức Thụy, hiện đang giữ chức Tổng giám đốc Sacombank.
(VNF) - JPMorgan Chase công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 vượt kỳ vọng nhờ tăng trưởng mạnh ở mảng giao dịch trái phiếu và ngân hàng đầu tư. Tuy nhiên, CEO Jamie Dimon vẫn cảnh báo về những rủi ro kinh tế và địa chính trị ngày càng phức tạp.
(VNF) - Sau giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng, FE CREDIT đang từng bước quay lại quỹ đạo tăng trưởng với nền tảng tài chính cải thiện, chiến lược kinh doanh khác biệt, năng lực quản trị và kiểm soát rủi ro vững chắc. Năm 2026 mở ra chu kỳ tăng trưởng mới dựa trên công nghệ, định hướng tài chính toàn diện và cộng hưởng sức mạnh từ hệ sinh thái tài chính VPBank.
Nhiều ngân hàng đã phát thông báo tới khách hàng về việc dừng tính năng tự động chia nhỏ lệnh chuyển khoản liên ngân hàng trên 500 triệu đồng/lần. Việc này là để bảo vệ chính khách hàng nhưng cũng mang lại không ít phiền toái.
(VNF) - Trong quý I/2026, Ngân hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển (PGBank) ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 257,7 tỷ đồng, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Báo cáo tài chính hé lộ thù lao lãnh đạo các ngân hàng Việt Nam năm 2025. Đáng chú ý, CEO một ngân hàng tư nhân được trả lương đến 2,3 tỷ đồng/tháng, gấp 10 lần thu nhập tại nhóm Big 4.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank, HoSE: STB) vừa thông qua một số tài liệu bổ sung trình ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, trong đó nội dung đáng chú ý là việc bãi bỏ tờ trình số 25/2026/TT-HĐQT ngày 18/3/2026 về việc xin gia hạn Đề án tái cơ cấu sau sáp nhập.
(VNF) - Citigroup đạt kết quả vượt trội cả về doanh thu và lợi nhuận trong quý I/2026, đánh dấu một trong những giai đoạn kinh doanh ấn tượng nhất trong thập kỷ qua.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) chính thức ra mắt SeAPayment: nền tảng quản lý thanh toán toàn diện dành cho cá nhân và hộ kinh doanh.
(VNF) - Việc Agribank chủ động giảm lãi suất cho vay, đồng thời vẫn duy trì các chương trình tín dụng ưu đãi, không chỉ là thực hiện chủ trương của Ngân hàng Nhà nước mà còn khẳng định vai trò tiên phong, luôn nỗ lực hỗ trợ khách hàng của Agribank, tích cực góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hút ròng gần 72.500 tỷ đồng trong tuần qua khiến lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt nhanh chóng, lãi suất qua đêm giảm xuống dưới 4%/năm.
(VNF) - Nhiều ngân hàng báo lợi nhuận tăng mạnh trong quý I. Tuy nhiên, bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng có sự phân hóa rõ nét trong bối cảnh chi phí vốn và rủi ro tín dụng còn hiện hữu.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước ra thông điệp cứng rắn sẽ giám sát chặt tăng trưởng tín dụng. Lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt trong tuần qua.
(VNF) - Đó là chia sẻ của chủ tịch HĐQT MB Lưu Trung Thái về chiến lược của ngân hàng này trong những năm tới trước áp lực cạnh tranh gia tăng của các hệ sinh thái tài chính trên thị trường.
(VNF) - Agribank khẳng định vai trò là định chế tài chính trụ cột, với quy mô hoạt động và việc định hướng, phân bổ hiệu quả dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn và khu vực sản xuất kinh doanh.
(VNF) - Lãnh đạo MB khẳng định, mặc dù tăng trưởng tín dụng đã vượt huy động vốn nhưng MB có đủ nguồn để đảm bảo cân đối việc này và đây sẽ là cơ hội rất lớn cho tăng trưởng trong giai đoạn tới.
(VNF) - Nếu hoàn tất các phương án tăng vốn vẫn đang tồn đọng, đồng thời thực hiện thêm phương án chia cổ tức bằng cổ phiếu với quy mô 13.200 tỷ đồng, BIDV có thể "chạm" tới mốc vốn điều lệ hơn 100.000 tỷ đồng.
(VNF) - Cổ đông nhiều ngân hàng lại có một năm bội thu cổ tức bằng tiền mặt. Có 6 ngân hàng đã công bố kế hoạch phân phối lợi nhuận với tổng số tiền mặt tới 30.800 tỷ đồng, có nhà băng chia cổ tức với tỷ lệ 30%.
(VNF) - Agribank đã và đang chủ động triển khai hệ sinh thái giải pháp toàn diện, hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai thuế dễ dàng, quản lý hiệu quả và sẵn sàng chuyển đổi thành doanh nghiệp.
(VNF) - Một số ngân hàng điều chỉnh cách xử lý các giao dịch chuyển khoản tiền từ 500 triệu đồng trở lên, khiến thời gian nhận tiền có thể kéo dài từ vài tiếng đến trên 24 giờ làm việc.
(VNF) - Trong quý đầu tiên của năm 2026, VPBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt hơn 7.900 tỷ đồng, tăng 58% so với cùng kỳ năm trước.
(VNF) - Trong chiến lược phát triển những năm gần đây, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số đang trở thành trụ cột trong quá trình tái định hình mô hình kinh doanh của ngành ngân hàng. Trọng tâm không còn dừng ở quản lý dữ liệu, mà đã chuyển sang khai thác dữ liệu như một tài sản có khả năng sinh lợi và tạo khác biệt cạnh tranh trong bối cảnh sản phẩm tài chính ngày càng đồng dạng.
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.
