Cách nhà đầu tư cá nhân và ETF dùng đòn bẩy thổi phồng rồi làm sụp đổ cơn sốt vàng bạc
(VNF) - Sau đà tăng nóng trong năm 2025 và đầu 2026, giá vàng bạc bất ngờ lao dốc mạnh, có lúc mất tới 30% chỉ trong một ngày. Theo các chuyên gia, cú đảo chiều này phản ánh vai trò của dòng tiền đầu cơ cá nhân, ETF sử dụng đòn bẩy và áp lực ký quỹ là những yếu tố đã khuếch đại biến động vượt xa nền tảng cơ bản.
Cơn sốt được thổi phồng bởi dòng vốn cá nhân
Sau một đợt tăng giá kéo dài suốt năm 2025 và đầu năm 2026, giá các kim loại quý như vàng và bạc đã bất ngờ quay đầu giảm mạnh vào cuối tháng 1 và tháng 2 năm 2026. Sự hưng phấn của nhà đầu tư cá nhân (nhà đầu tư nhỏ lẻ), thể hiện rõ qua việc họ đổ tiền vào các quỹ ETF, đã góp phần tạo ra những biến động lớn này, tiếp nối xu hướng từ năm 2025.
Các chuyên gia từ Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (Bank for International Settlements - BIS) phân tích, việc các ETF sử dụng đòn bẩy phải điều chỉnh danh mục mỗi ngày, cùng với việc nhà đầu tư bị buộc bán tài sản khi không đủ tiền ký quỹ, đã làm cho biến động giá càng mạnh hơn, đặc biệt là với bạc.
Sau khi tăng mạnh trong năm 2025 và tiếp tục tăng sốc vào đầu tháng 1 năm 2026, giá vàng và đặc biệt là bạc đã giảm rất mạnh vào cuối tháng 1. Giá bạc, sau khi tăng gấp đôi trong năm 2025 và tăng thêm hơn 50% chỉ trong tháng 1 năm 2026, đã rơi khoảng 30% chỉ trong một ngày. Giá vàng cũng giảm theo xu hướng tương tự nhưng nhẹ hơn.
Sự sụt giảm này có thể liên quan đến việc thị trường thay đổi kỳ vọng về đồng ô la Mỹ và chính sách tiền tệ, nhưng mức giảm mạnh như vậy không hoàn toàn phù hợp với các yếu tố kinh tế cơ bản. BIS cho rằng dòng tiền từ nhà đầu tư cá nhân đóng vai trò lớn, cùng với việc bán tháo bắt buộc từ các ETF đòn bẩy, các quỹ giao dịch theo xu hướng (CTA), và áp lực ký quỹ đã làm giá biến động mạnh hơn.

Dữ liệu dòng tiền cho thấy nhà đầu tư cá nhân là lực lượng chính đổ tiền vào các quỹ vàng và bạc trước khi thị trường đảo chiều. Trong khi đó, các nhà đầu tư tổ chức lại giữ nguyên vị thế hoặc thậm chí giảm rủi ro. Theo BIS, điều này thể hiện rõ qua sự khác biệt giữa dòng vốn bán lẻ và hành vi thận trọng hơn của khối tổ chức.
Ngoài ra, trên thị trường hợp đồng tương lai, các nhà đầu tư nhỏ (thường không phải báo cáo) đã đặt cược lớn vào việc giá bạc sẽ tiếp tục tăng bằng cách dùng đòn bẩy. Khi giá bắt đầu giảm mạnh và các sàn giao dịch tăng yêu cầu ký quỹ, họ buộc phải bán nhanh để cắt lỗ.
Các quỹ lớn như CTA cũng giảm vị thế mua, còn các nhà môi giới thì đóng bớt các vị thế bán để cung cấp thanh khoản cho thị trường.
Trong một thời gian, nhà đầu tư cá nhân rất thích đầu tư vào kim loại quý thông qua ETF. Giá ETF vàng và bạc thường cao hơn giá trị thực của tài sản bên trong (NAV), cho thấy nhu cầu mua rất mạnh và gần như chỉ theo một chiều. BIS cho rằng, hiện tượng này xảy ra khi nhu cầu mua ETF quá lớn, vượt khả năng tạo thêm chứng chỉ quỹ của các tổ chức trung gian.
Đòn bẩy, ETF và vòng xoáy bán tháo khuếch đại cú sập
Khi giá đảo chiều, mức chênh lệch này nhanh chóng biến mất. Đối với bạc, ETF thậm chí còn bị giao dịch thấp hơn giá trị thực, phản ánh lực bán mạnh và dòng tiền rút ra nhanh chóng.

Một điểm đáng chú ý khác là vai trò ngày càng lớn của các công cụ đầu tư thụ động và bán thụ động trong thị trường hàng hóa. Theo BIS, khi tỷ trọng của các ETF - đặc biệt là ETF đòn bẩy - tăng lên, tác động của các dòng vốn mang tính cơ học cũng trở nên đáng kể hơn.
Không giống như các nhà đầu tư truyền thống dựa trên phân tích cơ bản, các dòng vốn này phản ứng theo quy tắc định sẵn, chẳng hạn như tái cân bằng danh mục hoặc theo tín hiệu giá. Điều này khiến thị trường dễ rơi vào trạng thái biến động mạnh hơn, khi các cú sốc ban đầu có thể bị khuếch đại thông qua các cơ chế tự động, làm suy yếu vai trò của yếu tố nền tảng trong việc định hình giá trong ngắn hạn.
Thực tế, các ETF bạc sử dụng đòn bẩy đã làm thị trường biến động mạnh hơn do cơ chế hoạt động của chúng. Để giữ mức đòn bẩy cố định mỗi ngày, các quỹ này phải mua thêm khi giá tăng và bán ra khi giá giảm.
Theo BIS, cách giao dịch “mua khi tăng - bán khi giảm” này giống như chạy theo xu hướng, khiến giá càng tăng thì tăng mạnh hơn, và khi giảm thì giảm sâu hơn. Điều này tạo ra một vòng lặp làm khuếch đại biến động giá.
Ảnh hưởng gây bất ổn của ETF đòn bẩy càng lớn hơn khi có nhiều nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường. Trong năm 2025, tác động từ việc các ETF này phải tái cân bằng mỗi ngày đã tăng gấp đôi. Đồng thời, tỷ trọng của ETF trong thị trường cũng tăng lên.
Điều này cho thấy ETF đòn bẩy ngày càng chiếm vai trò lớn và có thể làm giá biến động mạnh hơn bình thường.
Việc thanh lý tài sản do không đáp ứng yêu cầu ký quỹ đã làm trầm trọng thêm đợt bán tháo. Khi giá giảm nhanh, biến động tăng lên, các sàn giao dịch đã nâng yêu cầu ký quỹ ban đầu. Theo BIS, áp lực vốn buộc các nhà đầu tư phải giảm đòn bẩy hoặc bán tài sản, tương tự các giai đoạn căng thẳng tài chính trước đây.
Quá trình này giống với các cuộc khủng hoảng trước đây: giá giảm -> bị gọi ký quỹ -> buộc bán -> giá giảm thêm.
Kết hợp với việc ETF đòn bẩy cũng bán ra trong lúc giá giảm, thị trường rơi vào một vòng xoáy tiêu cực: giá càng giảm thì càng có nhiều người phải bán, và càng bán thì giá càng giảm mạnh hơn, các chuyên gia từ BIS nhận định.
Giá vàng đổ dốc: Dòng tiền lớn rút lui khi 'hiệu ứng Iran' suy yếu
- Giá vàng thế giới lao dốc mạnh, 'sập' mốc neo giữ quan trọng 18/03/2026 09:25
- Giá vàng đổ dốc rồi lại dựng đứng: Rủi ro đầu cơ dần lộ diện? 30/01/2026 03:00
- Thị trường vàng Việt Nam 2005 - 2026: Hai mươi năm biến động và bài học nắm giữ dài hạn 06/02/2026 09:30
Nhân dân tệ giành thêm ‘lãnh địa’ mới từ USD
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
Hai tháng xung đột Trung Đông: Nguy cơ khủng hoảng đe dọa các nền kinh tế mới nổi
(VNF) - Hai tháng sau khi chiến sự Iran bùng phát, tác động kinh tế không còn bó hẹp ở Trung Đông mà đã lan rộng sang các thị trường mới nổi. Giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang và áp lực tài chính gia tăng đang khiến nhiều nền kinh tế đối mặt nguy cơ bất ổn ngày càng lớn.
Giá vàng xuống mức thấp nhất trong 4 tuần, toàn cầu lo lắng 1 cú 'sốc' mới
(VNF) - Giá vàng giảm khi căng thẳng ở Trung Đông khiến giá dầu tăng vọt, trong khi cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thu hút sự chú ý của giới đầu tư.
Biến động lớn tại liên minh dầu mỏ lớn nhất thế giới, giá dầu sẽ đi về đâu?
(VNF) - Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 28/4 đã giáng một đòn mạnh vào nhóm các nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới khi tuyên bố rời khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng như liên minh giữa OPEC và các đối tác (OPEC+).
'Vũ khí mới' của Trung Quốc tạo bước ngoặt trong 'cuộc chiến' pin toàn cầu
(VNF) - Các nhà khoa học Trung Quốc vừa đạt bước đột phá trong công nghệ “pin dòng chảy sử dụng sắt hoàn toàn”, mở ra khả năng cắt giảm mạnh chi phí lưu trữ năng lượng tái tạo, đồng thời kéo dài đáng kể tuổi thọ pin.
Những cuộc chiến tranh đang 'viết lại' trật tự tiền tệ toàn cầu
(VNF) - Sự biến động địa chính trị, đặc biệt từ các xung đột năng lượng, đang tái định hình trật tự tài chính tiền tệ toàn cầu và nâng đỡ các đồng tiền gắn với hàng hóa.
'Nín thở' chờ quyết định từ Mỹ khiến trạng thái lãi suất toàn cầu thay đổi
(VNF) - Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm - yếu tố quan trọng định hình lãi suất trên toàn nền kinh tế - đã giao dịch trong phạm vi ngày càng thu hẹp suốt 2 năm qua. Tuy nhiên, các phân tích kỹ thuật cho thấy trạng thái này có thể sắp thay đổi.
Giá vàng tiếp tục tăng mạnh, tái chiếm mốc 5.000 USD/ounce?
(VNF) - Khảo sát của Reuters cho thấy giá vàng có thể tiếp tục tăng trong năm 2026 nhờ nhu cầu từ ngân hàng trung ương và bất ổn kinh tế, bất chấp ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông.
Khi Hormuz dậy sóng: Mỹ - Trung tranh ngôi 'bá chủ' năng lượng toàn cầu
(VNF) - Việc phong tỏa eo biển Hormuz đang gây ra những tác động sâu rộng lên thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng phía sau cuộc khủng hoảng này, một cuộc cạnh tranh lớn hơn cũng đang diễn ra khi Mỹ và Trung Quốc chạy đua để giành quyền định hình trật tự năng lượng của tương lai.
TT Trump cảnh báo hạ tầng dầu mỏ của Iran sắp ‘nổ tung’
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 26/4 tuyên bố cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể phát nổ trong khoảng 3 ngày tới do các sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, bị làm trầm trọng thêm bởi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu chở dầu của nước này.
Tokyo Kiraboshi: Ngân hàng Nhật và lối đi riêng thâm nhập vào Việt Nam
(VNF) - Tập đoàn tài chính Tokyo Kiraboshi hợp tác Tập đoàn Tân Long và công ty khởi nghiệp Megaplan của Hàn Quốc trong lĩnh vực nuôi trồng thủy sản... Đây là bước đi mở rộng thị phần ở Việt Nam
Một loại nguyên liệu khan hiếm và tăng giá, Zara, H&M, Nike... trước nguy cơ 'khủng hoảng'
(VNF) - Giá nhiên liệu hóa thạch tăng mạnh đang đẩy chi phí sản xuất polyester leo thang, gây áp lực lên toàn bộ chuỗi cung ứng may mặc tại châu Á. Khi nguyên liệu đầu vào từ dầu mỏ tăng giá và nguồn cung gián đoạn, các nhà sản xuất buộc phải nâng giá, kéo theo nguy cơ tác động đến các thương hiệu thời trang lớn như Zara, H&M, Nike...
Đổ vỡ tín dụng tư nhân: Nỗi lo bị thổi phồng hay rủi ro được giấu kín?
(VNF) - Dù thường bị gắn mác “quả bom hẹn giờ” tiếp theo của hệ thống tài chính, tín dụng tư nhân thực chất có cấu trúc an toàn hơn nhiều so với các định chế từng gây ra khủng hoảng năm 2008. Tuy vẫn tồn tại những rủi ro nhất định, dữ liệu cho thấy mối đe dọa mà lĩnh vực này đặt ra mang tính cục bộ và được kiểm soát tốt hơn, thay vì có khả năng gây ra một cú sốc hệ thống.
Lãi suất tăng mạnh và dòng vốn hàng chục tỷ USD rút khỏi thị trường
(VNF) - Tuần qua, kinh tế - tài chính toàn cầu tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh từ xung đột địa chính trị, chính sách tiền tệ và dòng vốn quốc tế. Những biến động này không chỉ tác động tới các thị trường lớn mà còn lan rộng tới các nền kinh tế mới nổi.
Bí ẩn 6.000 tấn vàng dưới lòng New York: Kho báu khổng lồ không thuộc về Mỹ
Giữa lòng New York, hàng nghìn tấn vàng được cất giữ trong một kho đặc biệt dưới lòng đất. Nhưng điều bất ngờ là số vàng này không thuộc về Mỹ. Vậy ai mới là chủ nhân thực sự?
Tỷ phú sở hữu Louis Vuitton cảnh báo 'thảm họa toàn cầu' vì chiến sự Trung Đông
(VNF) - Giám đốc điều hành của LVMH (Moët Hennessy Louis Vuitton), tỷ phú Bernard Arnault vừa cảnh báo về một “thảm họa toàn cầu” nếu cuộc xung đột ở Trung Đông không được giải quyết.
Đàm phán Mỹ - Iran lại rơi vào bế tắc vì bất đồng mới
(VNF) - Quyết định phút chót của Tổng thống Donald Trump đã khiến tiến trình đàm phán với Iran thêm bế tắc. Trong khi các cuộc thương lượng không đạt kết quả, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng với những động thái mới và lập trường cứng rắn từ các bên liên quan.
Khách hàng giảm chi tiêu, Coca-Cola hụt doanh thu hơn 12 tỷ USD
(VNF) - Trong khi lưu lượng khách đến nhà hàng suy giảm và tăng trưởng doanh thu chững lại, Coca-Cola đang đẩy mạnh hợp tác với các chuỗi F&B nhằm kích cầu tiêu dùng và củng cố kênh bán hàng ngoài gia đình - một trụ cột quan trọng trong chiến lược tăng trưởng của doanh nghiệp.
Những tuyến đường bí mật đưa dầu khí Trung Đông vượt 'tử huyệt' Hormuz
(VNF) - Từ những đường ống xuyên sa mạc đến các hành lang hàng hải ít được biết tới, Trung Đông đang buộc phải kích hoạt những lối thoát chiến lược vốn lâu nay chỉ tồn tại trên giấy hoặc trong tính toán dự phòng.
Ngân hàng Trung Quốc kiểm soát nợ xấu bằng 'vệ tinh'
(VNF) - Trong bối cảnh nợ xấu gia tăng và tài sản đảm bảo trở thành tâm điểm kiểm soát rủi ro, các ngân hàng Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vệ tinh để đánh giá tài sản trên mặt đất của khách hàng. Đây được xem là một bước đi công nghệ cao nhằm bảo vệ hệ thống tài chính trước những rủi ro tín dụng ngày càng lớn.
Người kế nhiệm gây chấn động, làm những điều Warren Buffett chưa từng làm
(VNF) - Chỉ vài tháng nắm quyền tại Berkshire Hathaway, Greg Abel đã đảo chiều triết lý hàng chục năm, tung loạt nước đi táo bạo khiến phố Wall choáng váng.
Mỹ và Iran đã đến Pakistan: Vòng đàm phán tiếp theo bắt đầu
(VNF) - Sau gần một tuần trì hoãn, Iran và Mỹ đã tới Islamabad (Pakistan) để thúc đẩy nối lại đàm phán hòa bình, trong bối cảnh xung đột kéo dài 8 tuần gây thiệt hại lớn và làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu.
Đằng sau ‘cơn sốt’ bạc của Trung Quốc
(VNF) - Theo chuyên trang phân tích tài chính Kobeissi Letter, nhu cầu tăng mạnh từ nhà đầu tư cá nhân cùng với việc các nhà sản xuất đẩy nhanh sản xuất tấm pin mặt trời đã tạo ra một “cơn bão hoàn hảo”, khiến lượng bạc nhập khẩu của Trung Quốc tăng vọt.
Tỷ phú Jensen Huang tuyên bố chấp nhận ‘mức thuế cao nhất thế giới’
(VNF) - Bất chấp đề xuất áp thuế 5% đối với tài sản của giới tỷ phú tại bang California, động thái đang khiến một bộ phận người giàu cân nhắc rời đi, CEO Nvidia Jensen Huang cho biết ông vẫn sẵn sàng chấp nhận mức thuế này. Tuyên bố của ông được xem như một lời “thách thức” gửi tới giới tỷ phú Mỹ.
Trung Quốc dự trữ lượng dầu thô gấp 3 lần Mỹ
(VNF) - Dữ liệu mới cho thấy Trung Quốc bước vào cuộc xung đột với Iran với lượng dự trữ dầu chiến lược lớn gấp hơn 3 lần so với Mỹ.
Nhân dân tệ giành thêm ‘lãnh địa’ mới từ USD
(VNF) - Nỗ lực của Trung Quốc nhằm phi USD hóa hoạt động thương mại với phần còn lại của thế giới, bằng cách thay thế USD bằng đồng nhân dân tệ, đã lan sang một mặt hàng từ lâu chịu sự chi phối của đồng bạc xanh: quặng sắt.
Không khí thi công xuyên lễ tại loạt dự án cao tốc nghìn tỷ
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.

































































