Cảnh báo rủi ro ngân hàng: Lợi nhuận đi xuống, nợ xấu tăng lên
Minh Dũng -
28/11/2023 00:47 (GMT+7)
(VNF) - Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng trong 3 quý đầu năm cho thấy sự phân hoá 2 cực: một phía ghi nhận tăng trưởng mạnh, phía còn lại suy giảm, thậm chí thua lỗ. Kết quả kinh doanh của nhiều ngân hàng thấp hơn kỳ vọng trong bối cảnh tín dụng tăng chậm và nợ xấu đi lên…
Ảnh minh hoạ
Xám nhiều hơn sáng
Đến nay, “bức tranh” lợi nhuận ngành ngân hàng 9 tháng năm 2023 đã lộ rõ với màu xám nhiều hơn sáng. Theo số liệu trong báo cáo tài chính quý III/2023 của 28 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán, tổng lợi nhuận trước thuế của các nhà băng đạt trên 59.600 tỷ đồng, giảm 1,6% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tính chung trong 3 quý đầu năm, tổng lợi nhuận trước thuế của 28 nhà băng đã báo cáo kết quả kinh doanh đạt gần 187.500 tỷ đồng, giảm 5.000 tỷ đồng (tương đương 2%) so với cùng. Nhiều ngân hàng giảm lãi từ 20 - 50%, thậm chí có ngân hàng giảm tới 85% lợi nhuận so với cùng kỳ.
Toàn hệ thống chỉ ghi nhận 11 ngân hàng có mức lợi nhuận tăng trưởng dương trong 9 tháng năm nay. Top 10 ngân hàng sở hữu lợi nhuận trước thuế cao nhất 9 tháng đầu năm cũng có sự xáo trộn. Cụ thể, Vietcombank tiếp tục là ngân hàng có lợi nhuận tốt nhất với mức lãi trước thuế quý III là 9.051 tỷ đồng và 9 tháng đạt 29.550 tỷ đồng, tăng 18,5% so với cùng kỳ năm ngoái.
MB gây bất ngờ khi “vượt mặt” Techcombank và BIDV trở thành á quân lợi nhuận. Trong quý III, ngân hàng này có lợi nhuận trước thuế đạt 7.284 tỷ đồng. Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận của MBBank đạt hơn 20.000 tỷ đồng, tăng 10% so với cùng kỳ. BIDV bám sát với lợi nhuận trước thuế quý III đạt hơn 5.890 tỷ đồng; lũy kế 9 tháng đạt hơn 19.760 tỷ đồng, tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái.
VietinBank xếp ở vị trí thứ 4. Lợi nhuận trước thuế trong quý III của VietinBank đạt hơn 4.870 tỷ đồng; lũy kế 9 tháng đạt hơn 17.400 tỷ đồng, tăng 10% so với cùng kỳ năm trước. Đứng thứ 5 là Techcombank với lợi nhuận trước thuế trong quý III đạt hơn 5.800 tỷ đồng; 9 tháng đầu năm đạt 17.115 tỷ đồng, giảm 18% so với cùng kỳ năm trước. Xếp thứ 6 là ACB với lợi nhuận trước thuế trong quý III đạt hơn 5.000 tỷ đồng; lũy kế 9 tháng đạt hơn 15.000 tỷ đồng, tăng hơn 11% so với cùng kỳ.
Bốn nhà băng còn lại trong Top 10 ngân hàng có lợi nhuận cao nhất 9 tháng năm 2023 là: HDBank (8.631 tỷ đồng, tăng 8%), SHB (8.509 tỷ đồng, giảm 6%), VIB (8.325 tỷ đồng, tăng 7%) và VPBank (8.279 tỷ đồng, giảm tới 58% so với cùng kỳ).
Đáng chú ý, nếu cùng kỳ năm trước, VPBank đạt lợi nhuận cao thứ ba hệ thống với 15.783 tỷ đồng thì năm nay lại xếp cuối cùng trong Top 10 ngân hàng có lợi nhuận cao nhất 9 tháng. Trong năm 2023, ngân hàng này lên kế hoạch lãi trước thuế hơn 24.000 tỷ đồng nhưng hết tháng 9 mới chỉ hoàn thành được 34% kế hoạch. Trong khi đó, HDBank và VIB đã vượt VPBank trên bảng xếp hạng lợi nhuận.
Ngoài Top 10, có nhiều ngân hàng vẫn đạt được sự tăng trưởng mạnh nhưng có không ít ngân hàng suy giảm lợi nhuận so với cùng kỳ năm 2022. Cụ thể, ở vị trí từ 11 - 20 các ngân hàng có lãi trước thuế 9 tháng đầu năm 2023 cao nhất có Sacombank (6.840 tỷ đồng, tăng 54% so với cùng kỳ), MSB (5.223 tỷ đồng, tăng 8,3%), TPBank (4.959 tỷ đồng, giảm 16%), OCB (3.915 tỷ đồng, tăng 48% so với cùng kỳ), LPBank (3.687 tỷ đồng, giảm 24%, SeABank (3.156 tỷ đồng, giảm 21%), Nam A Bank (2.047 tỷ đồng, tăng 10%), Eximbank (hơn 1.712 tỷ đồng, giảm 46%), ABBank (hơn 708 tỷ đồng, giảm 59%), KienlongBank (639 tỷ đồng, tăng 25%).
Từ vị trí 21-27 ngân hàng có lợi nhuận tốt nhất là những nhà băng: VietABank (592 tỷ đồng, giảm 27%), BacABank (551 tỷ đồng, giảm 23%), VietBank (419 tỷ đồng, giảm 22%), PGBank (360 tỷ đồng, giảm 7%), SaigonBank (248 tỷ đồng, tăng 5%), BVBank (61 tỷ đồng, giảm 85%), BaoVietBank (34 tỷ đồng, giảm 7%).
Có thể thấy, các ngân hàng nhỏ chứng kiến sự sụt giảm lợi nhuận khá mạnh, giảm trên 60% tại hàng loạt nhà băng như BacABank, VietABank, PGBank, VietBank, BVBank.
Đến thời điểm này, trong 28 ngân hàng đã báo cáo tài chính quý III/2023, có tới 8 tổ chức có lợi nhuận chưa vượt qua mốc 50% kế hoạch năm. Thậm chí, có ngân hàng ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng âm khiến kế hoạch lợi nhuận đề ra từ đầu năm càng rời xa tầm với.
Nhiều yếu tố bất lợi
Theo giới phân tích, bức tranh lợi nhuận năm nay của ngành ngân hàng sẽ chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố bất lợi. Lợi nhuận của nhiều ngân hàng sụt giảm do thu nhập lãi thuần giảm, cầu tín dụng tăng trưởng thấp, lãi vay giảm, nợ xấu tăng cao, trong khi chi phí hoạt động, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng…
Trong đó phải kể đến xu hướng lãi suất cho vay hạ nhanh, kéo theo mức giảm thu nhập lãi thuần. Nhiều ngân hàng đã liên tiếp hạ lãi suất cho vay đối với các khoản vay cũ và mới, cùng việc tung ra nhiều gói tín dụng ưu đãi. Dự báo lãi suất cho vay sẽ tiếp tục giảm trong quý cuối năm. Nhưng nếu tiếp tục giảm lãi suất cho vay thì biên lợi nhuận ở nhiều ngân hàng sẽ tiếp tục suy giảm trong quý IV/2023.
Bên cạnh đó, số liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, tính đến cuối tháng 10, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế mới đạt mức tăng trưởng 7,1% so với mục tiêu cả năm là 14%.
Trong khi đó, số dư tiền gửi vẫn tiếp tục tăng, cộng với việc chưa thể cho vay lượng vốn đã huy động giá cao trước đó, tạo thêm áp lực trả lãi. Do đó, nhiều ngân hàng đã ghi nhận thu nhập lãi thuần tăng trưởng âm trong quý III hoặc cả 9 tháng đầu năm.
Trong khi đó, các ngân hàng đang phải bỏ ra ngày càng nhiều chi phí để dự phòng rủi ro tín dụng trong bối cảnh nền kinh tế khó khăn, nợ xấu có thể tăng cao. Giới chuyên môn tin rằng, chi phí dự phòng rủi ro sẽ tiếp tục bào mòn lợi nhuận của các ngân hàng trong những quý tới.
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhận định, từ tháng 9 trở đi, nợ xấu tăng rất nhanh. Vì thế, lợi nhuận ngân hàng năm nay, đặc biệt là trong quý IV/2023 sẽ gặp nhiều khó khăn. Những ngân hàng từng có tỷ lệ nợ xấu dưới 1% trong nhiều năm liền như ACB, Vietcombank, Techcombank thì trong 9 tháng đầu năm nay đều đã ghi nhận tỷ lệ này tăng lên và vượt 1%.
TS. Nguyễn Hữu Huân, Trường ĐH Kinh tế TP. HCM, cho rằng thu nhập từ lãi giảm do tín dụng tăng trưởng thấp; thu nhập ngoài lãi như từ phát hành trái phiếu, bán bảo hiểm qua kênh ngân hàng vốn chiếm tỷ trọng khá lớn trong các ngân hàng nhưng năm nay, cả 2 kênh này đều bị tắc. Có ngân hàng sụt giảm doanh thu từ trái phiếu và bán bảo hiểm tới 80 - 90%, ảnh hưởng tới lợi nhuận.
Theo kết quả cuộc điều tra xu hướng kinh doanh quý IV/2023 do NHNN thực hiện, đa phần tổ chức tín dụng giảm kỳ vọng về lợi nhuận trong thời gian tới. Có 82,6% tổ chức tín dụng kỳ vọng lợi nhuận trước thuế tăng trưởng dương trong năm 2023 so với năm 2022, có 13,8% tổ chức tín dụng lo ngại lợi nhuận tăng trưởng âm.
Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC) nhận định, lợi nhuận ngành ngân hàng trong cả năm 2023 được dự báo tăng 5,2%. Sang năm 2024, khi nền kinh tế bắt đầu phục hồi, tăng trưởng lợi nhuận của nhóm ngành này mới có thể khởi sắc, ước đạt 18,9%. Trong khi đó, ông Trần Ngọc Báu, CEO WiGroup, đánh giá lợi nhuận ngành ngân hàng có thể giảm mạnh trong quý IV/2023 vì thu nhập không thể tăng trưởng trong khi chi phí tăng cao, nhưng có thể kỳ vọng, ngành ngân hàng sẽ tăng trưởng trở lại vào khoảng quý II/2024.
(VNF) - Chủ tịch Vũ Văn Tiền bộc bạch nguyên nhân cốt lõi khiến ông lựa chọn quay lại ABBank là do không thể chịu đựng nổi khi nhìn thấy các ngân hàng khác không ngừng đổi mới trong khi ABBank lại rơi vào tình trạng "cứ đều đều như vậy và không phát triển được".
(VNF) - Làn sóng chuẩn hóa dòng tiền và số hóa hoạt động kinh doanh đang mở ra cơ hội lớn để ngân hàng đẩy mạnh cho vay tiểu thương hộ kinh doanh trên nền tảng số. Tuy nhiên, việc mở rộng nhóm khách hàng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về thẩm định và kiểm soát rủi ro cho ngân hàng.
(VNF) - Theo giới phân tích, đợt điều chỉnh lãi suất huy động gần đây mới chỉ mang tính cục bộ, chưa tạo ra sự dịch chuyển đủ mạnh để kéo mặt bằng lãi suất chung xuống mức như kỳ vọng.
(VNF) - Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng quý I đang dần rõ nét, nhiều nhà băng báo lãi tăng mạnh. Trong khi đó, Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị loạt giải pháp 'gỡ nghẽn' thị trường.
(VNF) - Ban đầu chỉ là khoản nợ hơn 11 triệu đồng, nhưng theo thời gian, con số phải trả đã tăng lên gần 188 triệu đồng. Điều gì khiến khoản vay nhỏ trở thành gánh nặng lớn như vậy?
(VNF) - Việt Nam và Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác tài chính, triển khai thanh toán QR xuyên biên giới từ ngày 23/4/2026, kết nối hơn 115 triệu người dùng và mở rộng giao thương.
(VNF) - Chủ tịch HĐQT Techcombank Hồ Hùng Anh khẳng định, ngân hàng không phụ thuộc hoàn toàn vào hạn mức tín dụng do NHNN cấp để đáp ứng nhu cầu khách hàng.
(VNF) - Eximbank áp dụng mức phí dành cho khách hàng cá nhân với nghiệp vụ phong tỏa và cấp giấy xác nhận số dư phong tỏa để vay vốn tại ngân hàng khác là 500.000 đồng/tài khoản.
(VNF) - Theo lãnh đạo BIDV, nếu các phương án tăng vốn được triển khai thành công, năm nay, hệ số an toàn vốn của nhà băng này có thể đạt tối thiểu 9,5% và hướng tới 10%.
(VNF) - Ngày 24/6/2026 tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) đã tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, thông qua các nội dung quan trọng liên quan đến kết quả kinh doanh năm 2025, định hướng phát triển và kế hoạch kinh doanh năm 2026.
(VNF) - Chia sẻ về lý do đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng thấp dù nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu kém, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết ngân hàng hướng đến tăng trưởng bền vững chứ không phải tăng trưởng nóng hôm nay rồi ngày mai lại đi xử lý.
(VNF) - Ngày 24/4, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (HoSE: VCB) đã thông qua nhiều nội dung quan trọng liên quan đến kế hoạch kinh doanh 2026, phương án phát hành cổ phiếu để tăng vốn điều lệ hơn 10.600 tỷ đồng và chủ trương thành lập ngân hàng tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.
(VNF) - Tổng giám đốc Nguyễn Hoàng Linh cho biết trong trung hạn, ngân hàng sẽ chưa thực hiện thoái vốn khỏi TNEX, đồng thời kỳ vọng trong vòng 5-7 năm tới có thể định giá công ty tài chính này ở mức 1-2 tỷ USD.
(VNF) - Đại hội đồng cổ đông Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (HoSE: MSB) đã thông qua nhiều nội dung quan trọng, trong đó nổi bật là phương án tăng vốn từ 31.200 tỷ đồng lên 37.440 tỷ đồng theo hình thức phát hành cổ phiếu với tỷ lệ 20% từ nguồn vốn chủ sở hữu.
(VNF) - Theo đại diện VietinBank, đặc thù của các tài sản bảo đảm đối với các khoản nợ hiện nay phần lớn là bất động sản. Trong bối cảnh thị trường bất động sản gặp khó, việc xử lý nợ của ngân hàng sẽ có khó khăn và đây cũng là áp lực chung của nhiều ngân hàng khác.
(VNF) - TPBank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 10.300 tỷ trong năm 2026, nếu hoàn thành, ngân hàng này sẽ chính thức bước vào câu lạc bộ của những ngân hàng 'lãi vạn tỷ'.
(VNF) - Ngày 23/4, tại Hà Nội, Bộ Tài chính Việt Nam phối hợp với Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc tổ chức Diễn đàn Kinh tế Việt Nam – Hàn Quốc, thu hút hơn 500 đại biểu cấp cao cùng cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Tham dự Diễn đàn, Agribank đã có cơ hội tăng cường kết nối, mở rộng hợp tác trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.
(VNF) - Gần 3.000 cổ đông trực tiếp tham dự Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 của Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội không chỉ tạo nên một kỷ lục đáng chú ý trong mùa đại hội ngân hàng năm nay, mà còn phản chiếu khá rõ một thực tế lớn hơn: SHB đang sở hữu sức hút thị trường vượt ra ngoài khuôn khổ của một kỳ họp cổ đông thông thường.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) đã triển khai nhiều gói tín dụng với mức lãi suất cạnh tranh, phù hợp từng phân khúc khách hàng trong bối cảnh mặt bằng lãi suất tiền gửi có xu hướng hạ nhiệt, nhu cầu vay vốn phục vụ sản xuất kinh doanh và mua nhà đang dần gia tăng trở lại.
(VNF) - BIDV ghi nhận lợi nhuận trước thuế riêng lẻ trong quý I đạt 8.254 tỷ đồng, tăng 17,6%, dự kiến thông qua kế hoạch tăng vốn điều lệ lên gần 100.000 tỷ đồng.
(VNF) - Tại đại hội đồng cổ đông diễn ra ngày 24/4, MSB thông qua nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là xác định những mục tiêu tăng trưởng gắn liền với tính hiệu quả tính bền vững trong năm 2026.
(VNF) - Ngày 22/4/2026, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) tổ chức thành công đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, thu hút gần 3.000 cổ đông trực tiếp tham dự - mức cao kỷ lục trong mùa đại hội ngân hàng năm nay. Con số ấn tượng này là minh chứng rõ nét cho thấy sức hút mạnh mẽ và niềm tin ngày càng bền chặt của cộng đồng nhà đầu tư đối với SHB.
(VNF) - Chủ tịch Vũ Văn Tiền bộc bạch nguyên nhân cốt lõi khiến ông lựa chọn quay lại ABBank là do không thể chịu đựng nổi khi nhìn thấy các ngân hàng khác không ngừng đổi mới trong khi ABBank lại rơi vào tình trạng "cứ đều đều như vậy và không phát triển được".
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.