'Cấy gen xanh' vào đô thị Hà Nội: Cần ưu tiên làm sạch các dòng sông

Hà Nội với quy mô dân số gần 10 triệu người, diện tích hơn 3.300 km2, là một trong 20 thành phố có diện tích tự nhiên lớn nhất thế giới. Cùng sự phát triển nhanh chóng, thành phố đối mặt với thách thức lớn về ô nhiễm không khí, nguồn nước, ùn tắc giao thông...

Tại Diễn đàn Phát triển đô thị xanh theo hướng bền vững, ông Hà Minh Hải, Phó chủ tịch UBND TP. Hà Nội cho biết TP được định hướng trở thành đô thị thông minh, xanh, sạch, đẹp, an toàn và xử lý cơ bản ô nhiễm nước ở các hệ thống sông, hồ, theo Nghị quyết 15/2022 của Bộ Chính trị. Chiến lược tăng trưởng xanh đã được cụ thể hóa vào quy hoạch Hà Nội tới 2030, tầm nhìn 2050 và điều chỉnh quy hoạch chung Thủ đô đến 2045, tầm nhìn 2065, cùng với Luật Thủ đô sửa đổi.

"Bốn từ khóa xanh, số, thông minh, bền vững được 'cấy gen' vào các quy hoạch", ông Hà Minh Hải nhấn mạnh.

Cũng theo lãnh đạo TP. Hà Nội, quy hoạch Thủ đô đang được thành phố trình Thủ tướng, trong đó xác định môi trường là một trong 4 đột phá, bên cạnh các yếu tố như thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực. Trong đó, bảo vệ môi trường và xử lý ô nhiễm là hành động cấp bách.

"Đây là điều mới, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo tới chất lượng cuộc sống người dân Thủ đô", ông Hải nói.

Theo PGS.TS Bùi Thị An, thời gian qua, công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo. Đề xuất phương án nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường, theo PGS.TS Bùi Thị An, lãnh đạo TP. Hà Nội cần chỉ đạo về việc nâng cao nhận thức ở tất cả các cấp lãnh đạo, cộng đồng bao gồm cả người dân và doanh nghiệp.

Cũng theo PGS.TS Bùi Thị An, Hà Nội cần chọn các vấn đề nóng, ưu tiên thực hiện trước, không dàn trải để tập trung nhân lực, nguồn lực giải quyết từng vấn đề. Và câu chuyện với sông Tô Lịch mà TP. Hà Nội đã và đang lựa chọn, thực hiện trong thời gian qua là một ví dụ điển hình.

“Làm sạch các dòng sông Hà Nội là ước mơ của rất nhiều thế hệ, của những người đã sinh ra, gắn bó với Hà Nội. Chúng tôi chỉ mong rằng các dòng sông như sông Tô Lịch sớm trở lại màu trong xanh, sạch và cá trắng bơi dưới nước để tất cả những người dân hai bên bờ sông. Trong môi trường có rất nhiều vấn đề người ta vẫn phải làm nhưng theo tôi, dòng sông này cần được ưu tiên”, bà An nhấn mạnh.

Cùng với đó, theo nữ chuyên gia, Hà Nội cũng cần minh bạch phương án từng giai đoạn, bao gồm cả vấn đề kinh phí, đơn vị thực hiện… để các nhà khoa học, giới chuyên môn có thể giám sát, phản biện.

Cũng liên quan đến việc làm sạch sông Tô Lịch, TS. Hoàng Dương Tùng – Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam chia sẻ: “Những ngày gần đây, tôi thấy lãnh đạo Hà Nội có những hành động rất quyết tâm về bảo vệ môi trường, trong đó có việc làm sạch sông Tô Lịch. Tôi hy vọng đến năm 2035, sông Tô Lịch sẽ lại xanh, sạch như hồi năm 1935. Có thể với nhiều người đây là những suy nghĩ viển vông, nhưng với những gì mà Hà Nội đã thực hiện trong thời gian qua thì bản thân tôi và rất nhiều chuyên gia, người dân có thể kỳ vọng".

Cũng theo TS. Hoàng Dương Tùng, phát triển đô thị xanh cần được nhìn nhận dưới góc độ riêng của từng đô thị. Thời gian qua, mặc dù TP đã triển khai rất nhiều các biện pháp nhằm đảm bảo môi trường tại Thủ đô, nhưng có thể nói những biện pháp này vẫn chưa đủ để xây dựng và phát triển đô thị xanh theo hướng bền vững.

Do đó, TS nhấn mạnh cần xác định rõ các mục tiêu phát triển đô thị xanh theo hướng bền vững phù hợp với từng quận, huyện. Cụ thể, tại các huyện xa trung tâm – khu vực nền kinh tế còn phụ thuộc nhiều nông nghiệp thì giao thông không phải là vấn đề trong công tác xanh hóa đô thị, vấn đề cần chú ý hơn là tình trạng đốt rơm.

Ngoài ra, ông Tùng cũng cho hay TP. Hà Nội cần tháo gỡ những vướng mắc về thể chế, cơ chế, công tác thu gom rác thải; cần đầu tư mạnh mẽ hơn nữa về công tác đẩy mạnh cơ giới hóa, điều chỉnh đơn giá, định mức thu gom vệ sinh môi trường theo cơ chế thị trường để đảm bảo hoạt động sản xuất, đời sống của những công nhân vệ sinh môi trường; công khai các thông tin, chỉ số về chất lượng môi trường, chất lượng không khí… đề người dân cùng nắm được, từ đó có trách nhiệm hơn trong công tác đảm bảo môi trường.