Chiều 8/12, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội tờ trình về đề xuất bổ sung cơ chế, chính sách áp dụng cho dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.
Trình bày trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho biết đa số các nước trên thế giới đầu tư hạ tầng đường sắt theo hình thức đầu tư công do các dự án mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhưng hiệu quả tài chính thấp, tổng mức đầu tư lớn, thời gian hoàn vốn dài nên không hấp dẫn nhà đầu tư.
Một số dự án đầu tư theo phương thức PPP, hình thức đầu tư kinh doanh, trong quá trình đầu tư, khai thác cần có sự hỗ trợ của nhà nước. Tại Việt Nam hiện nay, các nhà đầu tư tư nhân chỉ mới thực hiện đầu tư các tuyến đường sắt chuyên dùng, bãi hàng, chưa thực hiện đầu tư đối với kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia.
Sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, đã có một số doanh nghiệp tư nhân đề xuất đầu tư dự án, trong khi Nghị quyết số 172/2024 của Quốc hội chưa có quy định liên quan đến hình thức đầu tư khác ngoài đầu tư công nên cần phải tiếp tục rà soát, nghiên cứu bổ sung các cơ chế chính sách để làm cơ sở triển khai thực hiện nếu áp dụng các hình thức đầu tư này.
Chính phủ cho rằng để huy động được nhà đầu tư tư nhân tham gia dự án cần một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt liên quan đến hỗ trợ tài chính, tín dụng, miễn thuế...
Để xây dựng, đánh giá các chính sách này cần có các số liệu liên quan tổng mức đầu tư, giải pháp kỹ thuật, kế hoạch triển khai, chủng loại phương tiện, thiết bị cho dự án...
Bên cạnh đó, do dự án có quy mô đặc biệt lớn, công nghệ, kỹ thuật phức tạp, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh… nên các cơ chế chính sách phải khả thi và phân tích, đánh giá kỹ lưỡng tác động liên quan, không đề xuất các cơ chế, chính sách khi không có cơ sở, chưa đánh giá kỹ lưỡng tác động; phải chống tiêu cực, tham nhũng và trục lợi chính sách trong quá trình xây dựng, ban hành chính sách, nhất là trong điều kiện cần huy động nguồn lực lớn trong thời gian ngắn.
Hiện Bộ Xây dựng đang phối hợp với các địa phương, Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Công tác này đối với các hình thức đầu tư đều phải thực hiện, tuy nhiên theo Nghị quyết số 172/2024 được tách thành các dự án thành phần độc lập thuộc dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam.
Vì vậy, Chính phủ đề xuất tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và công tác di dời công trình điện có điện áp từ 110 kV trở lên thành các dự án độc lập, nguồn vốn được bố trí từ ngân sách Trung ương và địa phương, cấp trực tiếp cho địa phương, EVN để thực hiện. Trường hợp ngân sách Trung ương chưa kịp bố trí, các địa phương được chủ động cân đối nguồn ngân sách địa phương để thực hiện, ngân sách Trung ương sẽ hoàn trả sau khi cân đối được vốn. Giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết khoản này.
Chia sẻ lý do lựa chọn đề xuất này, cơ quan soạn thảo cho biết Luật Đầu tư công không quy định việc tách một dự án thành các dự án độc lập. Như vậy, để tách thành dự án độc lập thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội.
Việc tách thành dự án độc lập có ưu điểm công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời công trình điện sẽ được triển khai độc lập và được triển khai song song với công tác lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, nguồn vốn ngân sách Trung ương được chuyển trực tiếp cho các địa phương (trường hợp ngân sách địa phương không cân đối đủ), EVN không qua Bộ Xây dựng nên có thể đẩy nhanh tiến độ thực hiện; trường hợp các địa phương cần điều chỉnh dự án giải phóng mặt bằng sẽ chủ động thực hiện mà không phụ thuộc vào dự án nên giảm được thủ tục, trình tự, tăng cường phân cấp cho địa phương.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đề xuất cơ chế trong thời gian Quốc hội không họp, Quốc hội ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định bổ sung, điều chỉnh cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt cho các phương thức đầu tư (nếu có) để kịp thời triển khai dự án và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Cơ sở của đề xuất này là dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có phạm vi, quy mô, tổng mức đầu tư đặc biệt lớn, thời gian thực hiện kéo dài, tính chất công nghệ, kỹ thuật phức tạp, nhiều lĩnh vực mới, lần đầu tiên thực hiện tại Việt Nam nên chưa thể lường hết được các khó khăn, vướng mắc cũng như yêu cầu đòi hỏi các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để tổ chức thực hiện thành công dự án nên Quốc hội đã có quy định nêu trên đối với hình thức đầu tư công, chưa áp dụng dụng cho các hình thức đầu tư khác.
Bên cạnh đó, Chính phủ đề xuất là trong thời gian Quốc hội không họp thì Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định bổ sung, điều chỉnh cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt cho các phương thức đầu tư (nếu có) để kịp thời triển khai dự án và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Thẩm tra tờ trình của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết cơ quan thẩm tra nhận thấy việc bổ sung cơ chế, chính sách cho dự án là cần thiết.
Việc Quốc hội cho phép tách nội dung thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án quan trọng quốc gia thành dự án thành phần, theo cơ quan thẩm tra, đã có tiền lệ tại Nghị quyết số 38 của Quốc hội khóa 14 đối với dự án sân bay Long Thành.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng đề xuất của Chính phủ về việc tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời công trình điện từ 110kV trở lên của Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thành dự án riêng là có cơ sở. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ khái niệm “dự án độc lập”; xác định rõ sơ bộ tổng mức đầu tư, diện tích đất thu hồi, thời gian hoàn thành các dự án độc lập và sự đồng bộ, thống nhất của toàn dự án.
Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý phải bảo đảm không gây khó khăn, lãng phí nguồn lực khi chưa xác định được hướng tuyến, phạm vi, ranh giới thực hiện và kiểm soát chặt chẽ tổng mức đầu tư dự án.
Với đề xuất liên quan tới thẩm quyền quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính dẫn Nghị quyết số 172 của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án đã quy định: “Trong thời gian Quốc hội không họp, Quốc hội ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định bổ sung, điều chỉnh cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt cho dự án”.
Đồng thời, tại khoản 14 Nghị quyết kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa 15, Quốc hội đã chấp thuận bổ sung hình thức đầu tư theo phương thức đối tác công tư với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, bên cạnh hình thức đầu tư công. Quốc hội giao Chính phủ tổ chức lựa chọn hình thức đầu tư, nhà đầu tư theo quy định; trường hợp có cơ chế, chính sách khác vượt thẩm quyền của Chính phủ thì báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định.
Do vậy, cơ quan thẩm tra cho rằng việc đề xuất chính sách trên là không cần thiết.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được Quốc hội chốt chủ trương đầu tư tháng 11/2024 với tổng vốn sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67 tỷ USD.
Dự án có chiều dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP. HCM), đi qua địa phận 15 tỉnh, thành phố; đường sắt khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350km/h, vận chuyển hành khách và có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết.
Tags:
(VNF) - Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu ngày càng khắt khe, lợi thế lao động giá rẻ không còn đủ giúp Việt Nam hút vốn ngoại. Thay vào đó, ESG đang trở thành “tấm vé vào cửa”, buộc doanh nghiệp và nền kinh tế phải cạnh tranh bằng minh bạch, quản trị và phát triển bền vững.
(VNF) - Hải Phòng khởi công hai dự án giao thông trọng điểm trị giá gần 9.000 tỷ đồng, kết nối quốc lộ 5 với quốc lộ 10 nhằm tăng liên kết vùng và giảm tải hạ tầng hiện hữu.
(VNF) - Taseco Land tiếp tục chinh phục thị trường bất động sản công nghiệp tại khu vực miền bắc với KCN quy mô hơn 250ha.
(VNF) - Hải Phòng đồng loạt tổ chức khởi công, khánh thành nhiều công trình, dự án trên địa bàn thành phố trong sáng 14/5.
(VNF) - Từ đầu năm 2026 đến nay, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long đã dẫn đầu nhiều đoàn công tác đến làm việc với các địa phương và chủ trì các cuộc họp về thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án nguồn, lưới điện trong Quy hoạch.
(VNF) - Sau bất động sản, năng lượng, T&T Group đang tăng tốc trong lĩnh vực logistics thông qua hàng loạt dự án cảng biển, siêu cảng cạn, cao tốc, sân bay và vận tải hàng hóa hàng không. Đằng sau các mảnh ghép này là tham vọng tham gia sâu hơn vào bài toán tổ chức chuỗi cung ứng và hạ tầng logistics của Việt Nam.
(VNF) - Tây Ninh, ngày 12/5, HĐND tỉnh đã thông qua nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư dự án trục kết nối 2 trung tâm tỉnh Tây Ninh và Long An (cũ).
(VNF) - TP.HCM giảm thủ tục thu hồi đất ở từ 180 ngày xuống còn 120 ngày, tháo gỡ các điểm nghẽn trong GPMB nhằm tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công.
(VNF) - EU vừa nới lỏng hàng loạt quy định ESG nhằm giảm gánh nặng tuân thủ và hỗ trợ doanh nghiệp trước áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ Mỹ và Trung Quốc.
(VNF) - UBND tỉnh Quảng Ninh vừa công bố mở cảng cá Cái Rồng tại Vân Đồn với công suất bốc dỡ hơn 15.000 tấn thủy sản/năm.
(VNF) - Các DN thép, xi măng, logistics đến các nhà đầu tư năng lượng, hàng loạt “ông lớn” đang chạy đua tìm chỗ đứng tại Khu bến Đông Hồi – khu cảng biển được kỳ vọng trở thành trung tâm logistics và cửa ngõ xuất nhập khẩu mới của Nghệ An trong giai đoạn tới.
(VNF) - Liên danh CTCP Đầu tư xây dựng và Thương mại Phú Điền và CTCP Đầu tư phát triển môi trường SFC đề xuất đầu tư làm dự án hệ thống thu gom, xử lý nước thải lưu vực S3 và Nhà máy xử lý nước thải Phú Đô theo hình thức PPP, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 4.037,8 tỷ đồng.
(VNF) - Tập đoàn Công nghệ Accton Technology Corporation, nhà cung cấp các giải pháp mạng và truyền thông cho những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực mạng, máy tính và viễn thông, sẽ đầu tư thêm 80 triệu USD vào công ty con do tập đoàn sở hữu toàn bộ là Vietnam Accton Technology Company Limited.
(VNF) - Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng triển khai tại địa bàn 16 xã, phường của Hà Nội, với tổng mức đầu tư khoảng 736.963 tỷ đồng.
(VNF) - Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án đường Vành đai 3,5 đoạn từ Phúc La - Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ được điều chỉnh từ hơn 8.556 tỷ đồng lên hơn 13.016 tỷ đồng.
(VNF) - Dự án Nhà máy điện mặt trời Hoài Đức có diện tích khoảng 46ha tại phường Bồng Sơn, tổng vốn đầu tư gần 790 tỷ đồng, sẽ được Gia Lai đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
(VNF) - Khi nhà đầu tư ngày càng siết tiêu chuẩn về quản trị và minh bạch dữ liệu, ESG đang trở thành “tấm vé” để doanh nghiệp hút vốn giá rẻ.
(VNF) - Dự án trục không gian Quốc lộ 1A có chiều dài khoảng 36,3km, đoạn từ đường Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 161.994 tỷ đồng.
(VNF) - Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có quy mô hơn 11.418ha thuộc địa bàn 16 xã, phường của Hà Nội, với tổng mức đầu tư 736.963 tỷ đồng.
(VNF) - Thông tin từ UBND tỉnh Nghệ AN cho biết, lễ khởi công Dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập dự kiến diễn ra ngày 18/5/2026.
(VNF) - Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu tăng tốc lộ trình giảm phát thải carbon, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) đang trở thành giải pháp chiến lược. Với lợi thế lớn về nguồn nguyên liệu sinh khối, cùng những bước đi chính sách đầu tiên, Việt Nam được đánh giá có nhiều cơ hội tham gia chuỗi giá trị SAF toàn cầu.
(VNF) - UBND TP. Hà Nội vừa ban hành kế hoạch giám sát, đánh giá dự án đầu tư trên địa bàn thành phố năm 2026, trong đó dự kiến kiểm tra 200 dự án, gồm 100 dự án đầu tư công và 100 dự án sử dụng vốn khác.
Theo Kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tháo gỡ căn bản các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách, Chính phủ đã ban hành 8 Nghị quyết cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Đây là chiến dịch "thần tốc" chưa từng có.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ rơi vào tình trạng “đắp chiếu”, số phận của mỏ sắt Mỏ sắt Thạch Khê – được xem là mỏ sắt lớn nhất Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn quyết định. Với yêu cầu xử lý dứt điểm trong tháng 5/2026, Chính phủ phát đi thông điệp cứng rắn: không thể tiếp tục để lãng phí tài nguyên quốc gia và hàng nghìn tỷ đồng vốn Nhà nước “chôn” dưới lòng đất suốt nhiều năm qua.
(VNF) - UBND thành phố đề xuất xây dựng Bệnh viện Ung bướu Hà Nội cơ sở 2, với quy mô 650 giường bệnh, tổng mức đầu tư khoảng 4.768 tỷ đồng, được triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030.
(VNF) - Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu ngày càng khắt khe, lợi thế lao động giá rẻ không còn đủ giúp Việt Nam hút vốn ngoại. Thay vào đó, ESG đang trở thành “tấm vé vào cửa”, buộc doanh nghiệp và nền kinh tế phải cạnh tranh bằng minh bạch, quản trị và phát triển bền vững.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.
