'Chuyển đổi mô hình tăng trưởng cần bắt đầu từ thị trường'
(VNF) - Chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả là mục tiêu đã được Việt Nam đặt ra trong nhiều năm. Tuy nhiên, TS. Nguyễn Đình Cung, Nguyên viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý Kinh tế Trung ương khẳng định để mục tiêu này đi vào thực chất, điều quan trọng là phải nhìn rõ nền tảng của nền kinh tế đang ở đâu, từ đó lựa chọn lộ trình phù hợp.
- Thưa ông, thời gian gần đây, các văn kiện chính sách tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Ông nhìn nhận vấn đề này như thế nào?
TS. Nguyễn Đình Cung: Có thể nói, chuyển đổi mô hình tăng trưởng không phải là câu chuyện mới. Từ hơn 10 năm trước, Việt Nam đã xác định cần chuyển từ tăng trưởng dựa vào vốn, lao động và tài nguyên sang tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, chất lượng và hiệu quả.
Tuy nhiên, nếu nhìn vào thực tế vận hành của nền kinh tế, có thể thấy quá trình chuyển đổi này diễn ra khá chậm. Nhiều động lực cũ vẫn giữ vai trò chủ đạo, trong khi các yếu tố nâng cao năng suất chưa phát huy đầy đủ. Điều đó cho thấy, giữa mục tiêu và thực tiễn vẫn còn một khoảng cách nhất định.

- Ông thường phân tích quá trình phát triển kinh tế theo các giai đoạn. Cách tiếp cận này giúp gì cho việc hoạch định chính sách?
TS. Nguyễn Đình Cung: Theo kinh nghiệm quốc tế, các nền kinh tế thường trải qua những giai đoạn phát triển tương đối rõ ràng.
Giai đoạn đầu là tăng trưởng theo chiều rộng, chủ yếu dựa vào mở rộng đầu tư, lao động và khai thác tài nguyên. Đây là giai đoạn mà Việt Nam đã và đang trải qua khá lâu.
Giai đoạn tiếp theo là tăng trưởng dựa trên việc nâng cao năng suất, hiệu quả sử dụng nguồn lực. Khi đó, thị trường đóng vai trò quan trọng trong việc phân bổ vốn, đất đai, lao động và khuyến khích cạnh tranh.
Chỉ khi nền kinh tế vận hành hiệu quả ở giai đoạn này, mới có thể tiến xa hơn tới giai đoạn tăng trưởng dựa nhiều vào khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Cách nhìn theo giai đoạn giúp chúng ta xác định rõ mình đang ở đâu, cần ưu tiên điều gì, tránh việc đặt kỳ vọng vượt quá điều kiện thực tế.
- Như vậy, theo ông, Việt Nam hiện đang ở giai đoạn nào?
TS. Nguyễn Đình Cung: Tôi cho rằng Việt Nam vẫn đang trong quá trình hoàn thiện giai đoạn nâng cao năng suất và hiệu quả. Chúng ta đã có nhiều nỗ lực, nhưng nền tảng thị trường – yếu tố then chốt của giai đoạn này – vẫn chưa vận hành đầy đủ.
Điều đó không có nghĩa là không cần quan tâm tới khoa học – công nghệ hay đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để các yếu tố này trở thành động lực chính, nền kinh tế cần một môi trường thị trường thông suốt, cạnh tranh và minh bạch hơn.
- Theo ông, đâu là những điểm cần cải thiện để nâng cao hiệu quả của thị trường?
TS. Nguyễn Đình Cung: Một vấn đề lớn là thị trường các yếu tố sản xuất vẫn còn nhiều hạn chế.
Thị trường đất đai, vốn, lao động hay khoa học – công nghệ chưa thực sự vận hành theo tín hiệu thị trường. Việc phân bổ nguồn lực vẫn chịu ảnh hưởng khá lớn từ các quyết định hành chính, khiến chi phí sản xuất tăng và hiệu quả đầu tư chưa cao.
Chẳng hạn, vốn trung và dài hạn cho sản xuất còn hạn chế; lao động có kỹ năng cao chưa được sử dụng hiệu quả; thị trường chuyển giao công nghệ phát triển chậm. Những yếu tố này đều tác động trực tiếp tới năng suất của nền kinh tế.
- Nhiều chính sách hiện nay coi chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng. Ông đánh giá thế nào?
TS. Nguyễn Đình Cung: Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là xu hướng tất yếu, nhưng cần nhìn nhận đây là công cụ hỗ trợ, hơn là giải pháp thay thế cho các cải cách nền tảng.
Ở cấp độ doanh nghiệp, chuyển đổi số giúp giảm chi phí, tăng hiệu quả. Nhưng ở cấp độ nền kinh tế, nếu các thị trường cơ bản chưa vận hành tốt, thì tác động lan tỏa sẽ bị hạn chế.
Do đó, song song với thúc đẩy chuyển đổi số, cần tiếp tục cải cách thể chế, hoàn thiện môi trường kinh doanh để các công cụ này phát huy hiệu quả lâu dài.
- Theo ông, vai trò của Nhà nước trong quá trình này nên được định hình như thế nào?
TS. Nguyễn Đình Cung: Nhà nước cần tập trung nhiều hơn vào việc tạo lập môi trường thuận lợi cho thị trường hoạt động hiệu quả, thay vì can thiệp sâu vào việc phân bổ nguồn lực.
Điều này bao gồm việc hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm cạnh tranh công bằng, bảo vệ quyền tài sản và giảm các rào cản không cần thiết cho doanh nghiệp. Khi thị trường vận hành tốt, doanh nghiệp sẽ có động lực tự nâng cao năng suất và đổi mới.

- Nhìn từ góc độ doanh nghiệp, đâu là kỳ vọng lớn nhất hiện nay?
TS. Nguyễn Đình Cung: Doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, rất cần một môi trường ổn định, minh bạch và chi phí tuân thủ thấp. Khi các rào cản được tháo gỡ, khu vực này hoàn toàn có thể trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng và đổi mới.
Thực tế cho thấy, nhiều ý tưởng sáng tạo xuất phát từ các doanh nghiệp nhỏ, miễn là họ có cơ hội tiếp cận vốn, đất đai và thị trường một cách công bằng.
- Cuối cùng, theo ông, đâu là điều cần lưu ý nhất trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng?
TS. Nguyễn Đình Cung: Điều quan trọng là lựa chọn đúng trọng tâm và lộ trình. Chuyển đổi mô hình tăng trưởng là quá trình dài hạn, đòi hỏi kiên trì và nhất quán.
Nếu tiếp tục cải thiện nền tảng thị trường, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, thì các mục tiêu về đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững sẽ có cơ sở vững chắc hơn để đạt được trong những năm tới.
Trân trọng cảm ơn ông!
Từ động lực truyền thống đến sức bật tăng trưởng mới
- Mục tiêu GDP 10% từ 2026: Việt Nam có gì để tăng tốc? 10/02/2026 07:30
- Để đi tiếp hành trình Đổi Mới 17/02/2026 09:30
- Những năm tháng vàng hoàn thiện pháp luật và dựng xây thể chế 15/02/2026 09:30
Khởi tố Chủ tịch Hóa chất Đức Giang, bắt Chủ tịch Bất động sản Đảo Vàng
(VNF) - Loạt vụ án lớn liên quan đến tham nhũng, kinh tế và lừa đảo tiếp tục gây chú ý, từ khởi tố lãnh đạo Tập đoàn Hóa chất Đức Giang, đến các vụ án lừa đảo bất động sản, rửa tiền liên quan Shark Bình và sản xuất mỹ phẩm giả tại TP.HCM, cho thấy nhiều sai phạm nghiêm trọng đang được cơ quan chức năng xử lý.
Thủ tướng: 'Thúc đẩy chuyển đổi sang xe điện, giảm phụ thuộc xăng dầu'
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện, phát triển hạ tầng sạc và khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu.
Chủ tịch Công ty Bất động sản Đảo Vàng bị bắt
(VNF) - Nguyễn Ngọc Tiền, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH Bất động sản Đảo Vàng (GIS) bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Loạt doanh nhân trúng cử HĐND TP. Hà Nội
(VNF) - Kết quả bầu cử HĐND TP. Hà Nội khóa XVII ghi nhận nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn trúng cử, được kỳ vọng đóng góp góc nhìn thực tiễn cho sự phát triển của Thủ đô.
Lập 14 'công ty ma’ xuất khống 1.100 hoá đơn hơn 130 tỷ
(VNF) - Phạm Ngọc Tuấn được xác định là đối tượng chủ mưu, đã thành lập và điều hành 14 công ty nhằm sử dụng pháp nhân để xuất bán hóa đơn giá trị gia tăng cho nhiều tổ chức, cá nhân trên địa bàn.
Con trai bầu Hiển - Chủ tịch Vietravel Airlines trúng cử đại biểu HĐND TP. Hà Nội
(VNF) - Chủ tịch HĐQT Vietravel Airlines, Phó Chủ tịch T&T Group Đỗ Vinh Quang - con trai bầu Hiển trúng cử đại biểu HĐND TP. Hà Nội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026-2031.
Chủ tịch VNG Lê Hồng Minh trúng cử đại biểu HĐND TP. HCM
(VNF) - TP. HCM vừa công bố 125 đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2026-2031, trong danh sách này có nhiều doanh nhân, nổi bật là ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn VNG.
Thủ tướng yêu cầu thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển giao thông điện
(VNF) - Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Chỉ thị 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển giao thông điện.
Chiến sự ở Trung Đông kéo dài, tăng trưởng GDP Việt Nam có suy giảm?
(VNF) - Xung đột tại Trung Đông đang làm dấy lên lo ngại về một cú sốc năng lượng và gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, qua đó tạo áp lực lên lạm phát, tỷ giá và tăng trưởng kinh tế. Các chuyên gia cảnh báo, trong kịch bản tiêu cực, GDP Việt Nam năm 2026 có thể giảm từ 0,6 đến 1,5 điểm %, với tác động lan tỏa rõ nét hơn vào nửa cuối năm.
Giá xăng RON 95 tăng hơn 5.000/lít vượt 30.000 đồng
(VNF) - Giá xăng dầu trong nước đồng loạt tăng mạnh trong kỳ điều hành tối 19/3, trong đó xăng RON 95 tăng hơn 5.000 đồng/lít, vượt mốc 30.000 đồng/lít. Động thái này diễn ra sau hai kỳ giữ nguyên giá, trong bối cảnh Quỹ bình ổn tiếp tục được sử dụng để hạn chế đà tăng của nhiên liệu.
Giá xăng tăng hơn 5.100 đồng, dầu hỏa tăng gần 8.000 đồng
(VNF) - Giá xăng dầu tại kỳ điều hành ngày 19/3 được điều chỉnh tăng mạnh. Giá xăng RON95-III vượt 30.000 đồng/lít. Còn giá dầu diesel 0.05S lên mức hơn 33.000 đồng/lít.
'Chốt' nhà thầu đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trong quý II/2026
(VNF) - Bộ Xây dựng cho biết đang hoàn thiện kế hoạch đấu thầu, hồ sơ mời thầu cho các gói khảo sát và lập báo cáo nghiên cứu khả thi đự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam để tổ chức lựa chọn nhà thầu trong quý II.
Ngày hội non sông và trọng trách trước Nhân dân
(VNF) - VietnamFinance trân trọng giới thiệu bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm với tiêu đề: "Ngày hội non sông và trọng trách trước Nhân dân".
Bộ Chính trị ra nghị quyết phát triển Thủ đô, đưa Hà Nội thành thành phố toàn cầu
(VNF) - Bộ Chính trị đặt mục tiêu hướng tới mốc 100 năm giải phóng Thủ đô và đến năm 2065, Hà Nội trở thành thành phố toàn cầu.
Quảng Ninh: Tháo gỡ vướng mắc cho 7 dự án tồn đọng
(VNF) - Mới đây, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh Vũ Văn Diện đã đưa ra kết luận sau cuộc họp tháo gỡ vướng mắc các dự án tồn đọng, kéo dài trên địa bàn tỉnh.
Thủ tướng đề nghị đẩy mạnh hợp tác dầu khí với Algeria, đảm bảo an ninh năng lượng
(VNF) - Tối 18/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã điện đàm, trao đổi với Thủ tướng Algeria Sifi Ghrieb về thúc đẩy quan hệ song phương, trong đó đáng chú ý là vấn đề đảm bảo an ninh năng lượng.
Khởi tố vụ án lừa đảo chiếm đoạt hơn 40 tỷ tại nhiều dự án NƠXH ở Hà Nội
(VNF) - Bộ Công an quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại một số dự án nhà ở xã hội (NƠXH) trên địa bàn TP. Hà Nội.
Đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam: Yêu cầu Bộ Xây dựng 'thể hiện chính kiến về lựa chọn công nghệ'
(VNF) - Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng có báo cáo đầy đủ, thể hiện chính kiến về lựa chọn công nghệ đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Vụ án tại ACV vào diện theo dõi của Ban Chỉ đạo Trung ương
(VNF) - Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thống nhất đưa vụ án xảy ra tại Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) và các đơn vị liên quan vào diện theo dõi, chỉ đạo.
TP. HCM lập ban chỉ đạo nghiên cứu xây dựng Luật đô thị đặc biệt
(VNF) - TP. HCM thành lập Ban chỉ đạo do Bí thư Trần Lưu Quang đứng đầu, nhằm tổng kết Nghị quyết 31 và xây dựng Luật đô thị đặc biệt, dự kiến trình Quốc hội cuối năm nay.
Đồng Nai khởi công đường Vành đai 4 - TP. HCM 26.000 tỷ vào tháng 6
(VNF) - Đồng Nai dự kiến khởi công đường vành đai 4 - TP. HCM tháng 6/2026, bàn giao toàn bộ mặt bằng phục vụ dự án vào cuối năm 2026.
Bố mẹ Mr Pips mang vali đựng vàng và USD gửi người thân khi con trai bị bắt
(VNF) - Bạn gái, bố mẹ và dì ruột của Phó Đức Nam (Mr Pips) bị cáo buộc rửa tiền từ các khoản lừa đảo. Khi Nam bị bắt, họ rút tiền, mua vàng và USD rồi gửi cho người thân để che giấu tài sản.
Đề nghị truy tố 2 'ông trùm' lừa đảo Mr Pips và Mr Hunte
(VNF) - Phó Đức Nam (Mr Pips) bị đề nghị truy tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với tổng số tiền lên tới 1.301 tỷ đồng, trong khi Lê Khắc Ngọ (Mr Hunter) thực hiện 180 vụ lừa đảo, chiếm đoạt 216 tỷ đồng.
Shark Bình 'rửa tiền' cho đường dây lừa đảo của Mr Pips thế nào?
(VNF) - Để phục vụ hoạt động nhận tiền của nhà đầu tư, Phó Đức Nam (Mr Pips) đã sử dụng hệ thống ví điện tử của Công ty cổ phần Ngân Lượng làm trung gian thanh toán.
Hai phương án tăng lương hưu, trợ cấp từ 1/7
(VNF) - Bộ Nội vụ đề xuất 2 phương án tăng lương hưu, trợ cấp mức 4,5% và tăng 8% từ ngày 1/7 (cùng thời điểm dự kiến tăng lương cơ sở lên 8%).
Khởi tố Chủ tịch Hóa chất Đức Giang, bắt Chủ tịch Bất động sản Đảo Vàng
(VNF) - Loạt vụ án lớn liên quan đến tham nhũng, kinh tế và lừa đảo tiếp tục gây chú ý, từ khởi tố lãnh đạo Tập đoàn Hóa chất Đức Giang, đến các vụ án lừa đảo bất động sản, rửa tiền liên quan Shark Bình và sản xuất mỹ phẩm giả tại TP.HCM, cho thấy nhiều sai phạm nghiêm trọng đang được cơ quan chức năng xử lý.
'Kiểm tra' tiến độ xây Cầu Hồng Hà hiện sau 5 tháng ra quân
(VNF) - Cầu Hồng Hà có tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng được khởi công từ tháng 10/2025, hiện nhà thầu đang tích cực triển khai hạng mục khoan cọc nhồi, làm dầm thép.


































































