Công cụ chưa từng sử dụng trở thành 'vũ khí' mới của TT Trump
(VNF) - Tổng thống Donald Trump vừa áp mức thuế quan toàn cầu 15% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại 1974, với thời hạn tối đa 150 ngày. Biện pháp tạm thời nhưng có sức lan tỏa lớn này được xem là phép thử quan trọng đối với nền kinh tế Mỹ, khi tác động đến giá cả, chuỗi cung ứng, việc làm và quan hệ thương mại toàn cầu.
- Phán quyết lịch sử: Mỹ phải hoàn trả hơn 175 tỷ USD tiền thuế quan? 21/02/2026 11:00
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/2 tuyên bố áp mức thuế quan toàn cầu mới 15% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ, có hiệu lực ngay lập tức. Mức thuế này thay thế mức thuế toàn cầu 10% được công bố chỉ một ngày trước đó, ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng phần lớn chế độ thuế quan hiện hành của ông là bất hợp pháp.
Để triển khai biện pháp mới, chính quyền sử dụng Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Đây là một công cụ pháp lý chưa từng được áp dụng để đánh thuế trước đây. Điều khoản này cho phép tổng thống áp mức thuế tối đa 15% trong tối đa 150 ngày nhằm xử lý các vấn đề phát sinh từ tình trạng thâm hụt thương mại kéo dài.

Các chuyên gia thương mại nhận định Điều 122 có thể giúp chính quyền tăng nguồn thu trong ngắn hạn nhờ thời hạn hiệu lực rõ ràng, đồng thời tạo thêm thời gian để xây dựng các biện pháp thuế riêng lẻ bằng các cơ chế pháp lý khác. Trong bài phát biểu ngày 20/2, ông Trump tuyên bố sẽ khôi phục các mức thuế ở mức “có thể cao hơn”.
Tác động tiềm tàng đối với kinh tế Mỹ
Mức thuế toàn cầu 15% mới có nhiều điểm tương đồng với chế độ thuế quan trước đây được thiết lập theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), vốn vừa bị tòa án bác bỏ. Cách áp dụng rộng rãi của mức thuế mới cũng tương tự mức thuế toàn cầu 10% được áp dụng hồi tháng 4 theo IEEPA.
Trong một số trường hợp, mức 15% thậm chí thấp hơn các mức thuế mà chính quyền từng áp lên một số đối tác thương mại lớn. Chẳng hạn, thuế nhập khẩu đối với hàng hóa từ Trung Quốc từng đạt đỉnh 145%. Ngay cả sau các thỏa thuận thương mại, mức thuế thường được duy trì trong khoảng 15 - 20%.
Theo quy định của Điều 122, mức thuế này sẽ hết hiệu lực sau 150 ngày nếu Quốc hội không gia hạn, một khả năng được đánh giá là khó đạt được.
Theo ước tính của Phòng Nghiên cứu Ngân sách thuộc Đại học Yale, ngay cả khi áp mức thuế mới 15%, mức thuế quan trung bình thực tế đối với hàng nhập khẩu vào Mỹ vẫn thấp hơn so với trước phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Trước khi có phán quyết, mức thuế bình quân này vào khoảng 16%, sau đó giảm mạnh xuống 9,1%, và hiện được dự báo tăng trở lại khoảng 13,7% sau khi chính sách thuế mới được áp dụng.
Hiện chưa rõ việc giảm 2,3 điểm phần trăm sẽ tác động thế nào đến việc làm, tăng lương hay giá hàng hóa và dịch vụ.
Trong suốt năm 2025, mức thuế quan trung bình thực tế đã tăng hơn 10 điểm phần trăm, lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Tác động kinh tế không nghiêm trọng như nhiều dự báo bi quan, nhưng cũng không nhỏ.
Theo Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ đã gánh hơn 90% chi phí thuế quan trong phần lớn năm 2025. Một số công ty phải đóng băng tuyển dụng và đầu tư, trong khi những ngành khác, như ngư dân đánh bắt tôm tại Alabama, cho biết thuế quan giúp họ cạnh tranh tốt hơn.
Báo cáo lạm phát tháng 1 cho thấy giá đã tăng ở một số nhóm hàng chịu thuế, bao gồm thiết bị gia dụng, đồ nội thất và ô tô mới, cho thấy các nhà bán lẻ đang chuyển chi phí sang người tiêu dùng.
Các trường hợp miễn trừ và ngoại lệ
IEEPA cho phép tổng thống điều tiết kinh tế trong tình trạng khẩn cấp nhưng không nêu rõ quyền áp thuế và cho phép nhắm vào từng quốc gia cụ thể.
Ngược lại, Điều 122 trao quyền rõ ràng cho tổng thống áp thuế tối đa 15% để xử lý tình trạng mất cân đối cán cân thanh toán “lớn và nghiêm trọng”. Ông Trump lập luận rằng thâm hụt thương mại kéo dài và nguy cơ đồng USD mất giá mạnh đủ điều kiện để được xem là “vấn đề thanh toán quốc tế cơ bản”.
Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý cho rằng việc liệu tình trạng thâm hụt hiện nay có đáp ứng tiêu chuẩn của Điều 122 hay không có thể gây tranh cãi và dẫn tới các vụ kiện mới.
Không giống IEEPA, thuế quan theo Điều 122 phải áp dụng chung cho tất cả hàng nhập khẩu, không thể nhắm riêng từng quốc gia.
Chế độ thuế quan trước đây bao gồm nhiều miễn trừ vì lý do an ninh quốc gia hoặc do Mỹ khó sản xuất một số mặt hàng.
Theo thông báo của Nhà Trắng, các miễn trừ hiện nay phần lớn giữ nguyên, bao gồm: một số dược phẩm, khoáng sản quan trọng, sản phẩm liên quan quốc phòng.
Ngoài ra, hàng hóa từ Canada và Mexico thuộc phạm vi hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ cũng được miễn thuế.

Chính quyền Tổng thống Trump vẫn có thể áp thuế bổ sung bằng các công cụ pháp lý khác: như Điều 232 – Đạo luật Mở rộng Thương mại 1962 cho phép áp thuế theo ngành vì lý do an ninh quốc gia. Chính quyền đã dùng để đánh thuế thép, nhôm, ô tô và gỗ, đồng thời điều tra dược phẩm, chất bán dẫn và công nghệ cao; Điều 301 – Đạo luật Thương mại 1974 cho phép áp thuế lâu dài nếu xác định có hành vi thương mại không công bằng, tương tự các mức thuế từng áp lên Trung Quốc.
Nhược điểm của hai cơ chế này là phải trải qua điều tra, thường kéo dài nhiều tháng.
Thuế 15% có cộng dồn với thuế hiện hành?
Theo tuyên bố ngày 20/2 của Nhà Trắng, mức thuế mới không áp chồng lên thuế theo Điều 232. Điều này đồng nghĩa các ngành như thép và ô tô (đang chịu thuế 25–50%) sẽ không bị cộng thêm 15%.
Nhà Trắng chưa làm rõ liệu mức thuế mới có chồng lên các mức thuế theo Điều 301 hay không.
Lỗ hổng “de minimis” từng cho phép hàng nhập khẩu giá trị thấp vào Mỹ miễn thuế. Chính quyền Tổng thống Trump đã đình chỉ quy định này đối với hàng từ Trung Quốc vào tháng 5 và với toàn bộ hàng nhập khẩu vào tháng 7.
Điều này khiến các nền tảng thương mại điện tử như Shein và Temu, cùng hàng nghìn người bán trên eBay và Etsy, không còn có thể gửi hàng trị giá dưới 800 USD trực tiếp đến hộ gia đình Mỹ mà không khai báo hải quan và nộp thuế.
Dù Tòa án Tối cao không trực tiếp đề cập quy tắc này, phán quyết về IEEPA có thể khiến việc đóng lỗ hổng gặp rủi ro pháp lý. Tuy nhiên, Nhà Trắng đã tái khẳng định việc tiếp tục đình chỉ quy định và cho biết tất cả hàng hóa “de minimis” sẽ chịu mức thuế tạm thời 15%.
Một dự luật thuế và chi tiêu lớn của đảng Cộng hòa thông qua năm ngoái cũng quy định chấm dứt hoàn toàn quy tắc này từ tháng 6/2027.
Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Mỹ nhập khẩu từ Đài Loan nhiều hơn Trung Quốc
- Năm Ngựa Lửa và phép thử quyền lực của Fed 22/02/2026 08:00
- Trung Quốc vượt Mỹ thành đối tác thương mại hàng đầu của Đức 21/02/2026 09:15
- Trung Quốc biến sức ép thuế quan thành 'bàn đạp' cho tham vọng dài hạn 20/02/2026 07:45
TT Trump tiếp tục nâng thuế nhập khẩu bổ sung lên 15%
(VNF) - Chưa đầy một ngày sau khi ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10% trên phạm vi toàn cầu, Tổng thống Mỹ tiếp tục điều chỉnh mức này lên 15% và khẳng định quyết định “đã được kiểm chứng về pháp lý”.
Phán quyết lịch sử: Mỹ phải hoàn trả hơn 175 tỷ USD tiền thuế quan?
(VNF) - Theo ước tính mới nhất, chính phủ Mỹ có thể phải hoàn trả hơn 175 tỷ USD cho các nhà nhập khẩu sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết kết luận rằng các mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump đơn phương áp đặt là bất hợp pháp.
Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Mỹ nhập khẩu từ Đài Loan nhiều hơn Trung Quốc
(VNF) - Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Mỹ nhập khẩu nhiều hàng hóa từ Đài Loan hơn Trung Quốc, khi các mức thuế do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt đang định hình lại dòng chảy thương mại toàn cầu, đồng thời làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm công nghệ.
Trung Quốc vượt Mỹ thành đối tác thương mại hàng đầu của Đức
(VNF) - Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Đức, giành lại vị trí mà nước này từng nắm giữ liên tục trong giai đoạn 2016 – 2023. Thông tin được Văn phòng Thống kê Liên bang Đức (Destatis) công bố ngày 20/2 trong bối cảnh Thủ tướng Đức Friedrich Merz dự kiến sẽ thăm Trung Quốc vào tuần tới.
Thuế quan TT Trump bị bác bỏ: Doanh nghiệp được hoàn tiền như thế nào?
(VNF) - Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các mức thuế do Tổng thống Donald Trump áp đặt là bất hợp pháp mở ra khả năng hoàn trả khoảng 175 tỷ USD thuế đã thu. Tuy nhiên, cơ chế hoàn tiền không được nêu rõ, đặt ra nhiều câu hỏi xoay quanh việc hoàn thuế và giải quyết các vấn đề liên quan.
Nvidia sẽ đầu tư 30 tỷ USD vào vòng gọi vốn khổng lồ của OpenAI
(VNF) - Nvidia đang thảo luận để đầu tư tới 30 tỷ USD vào OpenAI trong một vòng gọi vốn có thể định giá công ty trí tuệ nhân tạo này ở mức 730 tỷ USD trước khi nhận vốn. Khoản đầu tư được cho là tách biệt với thỏa thuận hạ tầng 100 tỷ USD hai bên công bố trước đó.
Phản đối Tòa án, Tổng thống Trump ban hành thêm lệnh áp 10% thuế toàn cầu
(VNF) - Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ việc sử dụng luật khẩn cấp để áp thuế quan, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ ban hành mức thuế toàn cầu 10% bằng sắc lệnh hành pháp, đồng thời chỉ trích gay gắt phán quyết của tòa.
Fed có chủ tịch mới: Chính sách tiền tệ Mỹ sẽ ra sao?
(VNF) - Giới kinh tế toàn cầu đang bước vào cuộc tranh luận lớn sau khi đề cử ông Kevin Warsh vào vị trí Chủ tịch Fed của TT Trump nhiều khả năng thành sự thật: Liệu nước Mỹ có bước vào một chu kỳ chính sách tiền tệ mới - kết hợp cắt giảm lãi suất với thu hẹp bảng cân đối kế toán - theo phong cách từng gắn với thời kỳ của Alan Greenspan?
Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế của TT Trump
(VNF) - Phán quyết mới nhất của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn chương trình thuế quan của Tổng thống Donald Trump, đánh dấu một bước ngoặt pháp lý quan trọng đối với chính sách thương mại của Nhà Trắng.
Tổng thống Trump đặt hạn chót cho thỏa thuận với Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt thời hạn 10 ngày để Iran đạt được một thỏa thuận hạt nhân với Washington, cảnh báo rằng nếu không tuân thủ có thể sẽ dẫn tới các biện pháp quyết đoán.
'Kinh tế mèo': 'Động lực' tăng trưởng 11,8 tỷ USD của Thái Lan
(VNF) - Trong bối cảnh ngành du lịch suy yếu, Thái Lan chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của "kinh tế mèo". Với quy mô ước tính 11,8 tỷ USD, thị trường xoay quanh thú cưng này đang được chính phủ chính thức nhìn nhận như một cấu phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng kinh tế mới.
Trung Quốc biến sức ép thuế quan thành 'bàn đạp' cho tham vọng dài hạn
(VNF) - Trung Quốc đang nhìn thấy cơ hội biến chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump thành lợi thế chiến lược, bằng cách tái định hình thương mại toàn cầu theo hướng giúp bảo vệ nền kinh tế trị giá khoảng 19 nghìn tỷ USD của nước này trước áp lực lâu dài từ Mỹ.
Bonenkai - mùa tiệc 'làm ấm' kinh tế Nhật Bản
(VNF) - Mỗi dịp cuối năm, bonenkai lại trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội Nhật Bản. Vượt ra ngoài ý nghĩa văn hóa, mùa tiệc này còn góp phần “làm ấm” nền kinh tế, khi kích hoạt dòng chi tiêu tập thể và tiếp thêm sinh khí cho các ngành dịch vụ trước thềm năm mới.
Càng 'chính thống', Bitcoin càng mong manh?
(VNF) - Việc Phố Wall đón nhận Bitcoin từng được kỳ vọng sẽ mang lại sự ổn định cho thị trường tiền số. Thay vào đó, quá trình này lại bộc lộ một điểm yếu mới khi thị trường trở nên phụ thuộc lớn vào dòng vốn từ Mỹ, trong lúc nguồn tiền này đang suy giảm.
IMF cảnh báo chính sách kinh tế của Trung Quốc gây thiệt hại cho các nước khác
(VNF) - Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã chỉ trích các chính sách kinh tế của Trung Quốc là gây lãng phí trong nước và tạo tác động tiêu cực ra bên ngoài, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh chuyển hướng sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào tiêu dùng nội địa.
Vàng và bạc ‘lấy lại đà tăng’ trước thềm công bố biên bản họp Fed
(VNF) - Giá vàng bật tăng trở lại trên mốc 4.900 USD/ounce, trong khi bạc tăng hơn 3%, khi giới đầu tư chờ đợi biên bản cuộc họp tháng 1 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Diễn biến chính sách tiền tệ của Mỹ được đánh giá là yếu tố có thể định hình xu hướng ngắn hạn của đồng USD cũng như nhóm kim loại quý.
Hai quỹ đầu tư của UAE 'bắt đáy' bitcoin?
(VNF) - Hai quỹ đầu tư của UAE gia tăng tỷ trọng đầu tư vào IBIT của BlackRock, nắm hơn 1 tỷ USD bitcoin thông qua quỹ ETF này vào cuối năm 2025.
‘Tết Nguyên đán số’: Người trẻ thắp hương online, tìm bạn đồng hành AI, mua quà ảo
(VNF) - Thắp hương qua màn hình điện thoại, trao quà điện tử, tìm kiếm sự an ủi nơi bạn đồng hành AI, giới trẻ đang âm thầm tái định nghĩa Tết Nguyên đán.
YouTube 'sập' diện rộng, hàng trăm nghìn người dùng bị gián đoạn truy cập
(VNF) - YouTube đã gặp sự cố diện rộng trong sáng 18/2 (giờ Việt Nam) khiến hơn 350.000 người dùng báo lỗi truy cập và gián đoạn trải nghiệm trên nhiều nền tảng.
TT Trump công bố khoản đầu tư đầu tiên trong gói 550 tỷ USD của Nhật Bản
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố loạt dự án đầu tiên trị giá 36 tỷ USD trong khuôn khổ cam kết đầu tư và cho vay 550 tỷ USD của Nhật Bản vào Mỹ, tập trung vào năng lượng và sản xuất chiến lược.
'Lễ hội ánh sáng' Diwali tạo làn sóng mua sắm kỷ lục tại Ấn Độ
(VNF) - Vào mỗi dịp cuối thu, Ấn Độ bước vào một cuộc chuyển mình ngoạn mục. Đường phố rực rỡ ánh đèn, nhà cửa khoác lên lớp sơn mới, các khu chợ chật kín người mua sắm, và nền kinh tế như được tiếp thêm một nguồn năng lượng tích cực nhờ “lễ hội ánh sáng” Diwali.
Trước cảnh báo Bitcoin về 10.000 USD, 'cá mập' vẫn chi 168 triệu USD gom vào
(VNF) - Trong bối cảnh Bitcoin đang giao dịch thấp hơn đáng kể so với đỉnh lịch sử, một số chuyên gia cảnh báo kịch bản giảm sâu xuống 10.000 USD. Tuy nhiên, Strategy vẫn tiếp tục chi hàng trăm triệu USD để gia tăng vị thế, cho thấy sự phân hóa rõ nét về quan điểm trên thị trường.
Lãi suất giảm và đồng USD yếu: Tình huống hiếm có của nền kinh tế Mỹ
(VNF) - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể sớm cắt giảm lãi suất trong bối cảnh nền kinh tế vẫn tăng trưởng mạnh và đồng USD suy yếu. Đây được xem là một sự kết hợp hiếm thấy trong lịch sử kinh tế hiện đại của Mỹ, theo quan điểm của ông Richard Bernstein, CEO kiêm Giám đốc đầu tư của công ty quản lý đầu tư Richard Bernstein Advisors.
Giá vàng thế giới ‘chạm đáy’, USD hồi phục nhẹ
(VNF) - Giá vàng thế giới giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một tuần khi đồng USD hồi phụ nhẹ và giới đầu tư tạm thời thu hẹp vị thế trú ẩn, chờ thêm tín hiệu từ các diễn biến địa chính trị cũng như định hướng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
TT Trump tiếp tục nâng thuế nhập khẩu bổ sung lên 15%
(VNF) - Chưa đầy một ngày sau khi ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10% trên phạm vi toàn cầu, Tổng thống Mỹ tiếp tục điều chỉnh mức này lên 15% và khẳng định quyết định “đã được kiểm chứng về pháp lý”.
Toàn cảnh dự án mở rộng QL1A đoạn Văn Điển – Ngọc Hồi sắp hoàn thành sau 15 năm thi công
(VNF) - Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A đoạn qua khu vực Văn Điển – Ngọc Hồi (huyện Thanh Trì cũ, Hà Nội) dài 3,8km đang bước vào giai đoạn nước rút sau nhiều năm chậm tiến độ do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.





























































