Công cụ chưa từng sử dụng trở thành 'vũ khí' mới của TT Trump
(VNF) - Tổng thống Donald Trump vừa áp mức thuế quan toàn cầu 15% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại 1974, với thời hạn tối đa 150 ngày. Biện pháp tạm thời nhưng có sức lan tỏa lớn này được xem là phép thử quan trọng đối với nền kinh tế Mỹ, khi tác động đến giá cả, chuỗi cung ứng, việc làm và quan hệ thương mại toàn cầu.
- Phán quyết lịch sử: Mỹ phải hoàn trả hơn 175 tỷ USD tiền thuế quan? 21/02/2026 11:00
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/2 tuyên bố áp mức thuế quan toàn cầu mới 15% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ, có hiệu lực ngay lập tức. Mức thuế này thay thế mức thuế toàn cầu 10% được công bố chỉ một ngày trước đó, ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng phần lớn chế độ thuế quan hiện hành của ông là bất hợp pháp.
Để triển khai biện pháp mới, chính quyền sử dụng Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Đây là một công cụ pháp lý chưa từng được áp dụng để đánh thuế trước đây. Điều khoản này cho phép tổng thống áp mức thuế tối đa 15% trong tối đa 150 ngày nhằm xử lý các vấn đề phát sinh từ tình trạng thâm hụt thương mại kéo dài.

Các chuyên gia thương mại nhận định Điều 122 có thể giúp chính quyền tăng nguồn thu trong ngắn hạn nhờ thời hạn hiệu lực rõ ràng, đồng thời tạo thêm thời gian để xây dựng các biện pháp thuế riêng lẻ bằng các cơ chế pháp lý khác. Trong bài phát biểu ngày 20/2, ông Trump tuyên bố sẽ khôi phục các mức thuế ở mức “có thể cao hơn”.
Tác động tiềm tàng đối với kinh tế Mỹ
Mức thuế toàn cầu 15% mới có nhiều điểm tương đồng với chế độ thuế quan trước đây được thiết lập theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), vốn vừa bị tòa án bác bỏ. Cách áp dụng rộng rãi của mức thuế mới cũng tương tự mức thuế toàn cầu 10% được áp dụng hồi tháng 4 theo IEEPA.
Trong một số trường hợp, mức 15% thậm chí thấp hơn các mức thuế mà chính quyền từng áp lên một số đối tác thương mại lớn. Chẳng hạn, thuế nhập khẩu đối với hàng hóa từ Trung Quốc từng đạt đỉnh 145%. Ngay cả sau các thỏa thuận thương mại, mức thuế thường được duy trì trong khoảng 15 - 20%.
Theo quy định của Điều 122, mức thuế này sẽ hết hiệu lực sau 150 ngày nếu Quốc hội không gia hạn, một khả năng được đánh giá là khó đạt được.
Theo ước tính của Phòng Nghiên cứu Ngân sách thuộc Đại học Yale, ngay cả khi áp mức thuế mới 15%, mức thuế quan trung bình thực tế đối với hàng nhập khẩu vào Mỹ vẫn thấp hơn so với trước phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Trước khi có phán quyết, mức thuế bình quân này vào khoảng 16%, sau đó giảm mạnh xuống 9,1%, và hiện được dự báo tăng trở lại khoảng 13,7% sau khi chính sách thuế mới được áp dụng.
Hiện chưa rõ việc giảm 2,3 điểm phần trăm sẽ tác động thế nào đến việc làm, tăng lương hay giá hàng hóa và dịch vụ.
Trong suốt năm 2025, mức thuế quan trung bình thực tế đã tăng hơn 10 điểm phần trăm, lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Tác động kinh tế không nghiêm trọng như nhiều dự báo bi quan, nhưng cũng không nhỏ.
Theo Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ đã gánh hơn 90% chi phí thuế quan trong phần lớn năm 2025. Một số công ty phải đóng băng tuyển dụng và đầu tư, trong khi những ngành khác, như ngư dân đánh bắt tôm tại Alabama, cho biết thuế quan giúp họ cạnh tranh tốt hơn.
Báo cáo lạm phát tháng 1 cho thấy giá đã tăng ở một số nhóm hàng chịu thuế, bao gồm thiết bị gia dụng, đồ nội thất và ô tô mới, cho thấy các nhà bán lẻ đang chuyển chi phí sang người tiêu dùng.
Các trường hợp miễn trừ và ngoại lệ
IEEPA cho phép tổng thống điều tiết kinh tế trong tình trạng khẩn cấp nhưng không nêu rõ quyền áp thuế và cho phép nhắm vào từng quốc gia cụ thể.
Ngược lại, Điều 122 trao quyền rõ ràng cho tổng thống áp thuế tối đa 15% để xử lý tình trạng mất cân đối cán cân thanh toán “lớn và nghiêm trọng”. Ông Trump lập luận rằng thâm hụt thương mại kéo dài và nguy cơ đồng USD mất giá mạnh đủ điều kiện để được xem là “vấn đề thanh toán quốc tế cơ bản”.
Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý cho rằng việc liệu tình trạng thâm hụt hiện nay có đáp ứng tiêu chuẩn của Điều 122 hay không có thể gây tranh cãi và dẫn tới các vụ kiện mới.
Không giống IEEPA, thuế quan theo Điều 122 phải áp dụng chung cho tất cả hàng nhập khẩu, không thể nhắm riêng từng quốc gia.
Chế độ thuế quan trước đây bao gồm nhiều miễn trừ vì lý do an ninh quốc gia hoặc do Mỹ khó sản xuất một số mặt hàng.
Theo thông báo của Nhà Trắng, các miễn trừ hiện nay phần lớn giữ nguyên, bao gồm: một số dược phẩm, khoáng sản quan trọng, sản phẩm liên quan quốc phòng.
Ngoài ra, hàng hóa từ Canada và Mexico thuộc phạm vi hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ cũng được miễn thuế.

Chính quyền Tổng thống Trump vẫn có thể áp thuế bổ sung bằng các công cụ pháp lý khác: như Điều 232 – Đạo luật Mở rộng Thương mại 1962 cho phép áp thuế theo ngành vì lý do an ninh quốc gia. Chính quyền đã dùng để đánh thuế thép, nhôm, ô tô và gỗ, đồng thời điều tra dược phẩm, chất bán dẫn và công nghệ cao; Điều 301 – Đạo luật Thương mại 1974 cho phép áp thuế lâu dài nếu xác định có hành vi thương mại không công bằng, tương tự các mức thuế từng áp lên Trung Quốc.
Nhược điểm của hai cơ chế này là phải trải qua điều tra, thường kéo dài nhiều tháng.
Thuế 15% có cộng dồn với thuế hiện hành?
Theo tuyên bố ngày 20/2 của Nhà Trắng, mức thuế mới không áp chồng lên thuế theo Điều 232. Điều này đồng nghĩa các ngành như thép và ô tô (đang chịu thuế 25–50%) sẽ không bị cộng thêm 15%.
Nhà Trắng chưa làm rõ liệu mức thuế mới có chồng lên các mức thuế theo Điều 301 hay không.
Lỗ hổng “de minimis” từng cho phép hàng nhập khẩu giá trị thấp vào Mỹ miễn thuế. Chính quyền Tổng thống Trump đã đình chỉ quy định này đối với hàng từ Trung Quốc vào tháng 5 và với toàn bộ hàng nhập khẩu vào tháng 7.
Điều này khiến các nền tảng thương mại điện tử như Shein và Temu, cùng hàng nghìn người bán trên eBay và Etsy, không còn có thể gửi hàng trị giá dưới 800 USD trực tiếp đến hộ gia đình Mỹ mà không khai báo hải quan và nộp thuế.
Dù Tòa án Tối cao không trực tiếp đề cập quy tắc này, phán quyết về IEEPA có thể khiến việc đóng lỗ hổng gặp rủi ro pháp lý. Tuy nhiên, Nhà Trắng đã tái khẳng định việc tiếp tục đình chỉ quy định và cho biết tất cả hàng hóa “de minimis” sẽ chịu mức thuế tạm thời 15%.
Một dự luật thuế và chi tiêu lớn của đảng Cộng hòa thông qua năm ngoái cũng quy định chấm dứt hoàn toàn quy tắc này từ tháng 6/2027.
Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Mỹ nhập khẩu từ Đài Loan nhiều hơn Trung Quốc
- Năm Ngựa Lửa và phép thử quyền lực của Fed 22/02/2026 08:00
- Trung Quốc vượt Mỹ thành đối tác thương mại hàng đầu của Đức 21/02/2026 09:15
- Trung Quốc biến sức ép thuế quan thành 'bàn đạp' cho tham vọng dài hạn 20/02/2026 07:45
Thắng lớn nhờ bán điện thoại 'cục gạch' cho Gen Z
(VNF) - Trong khi các hãng công nghệ đua nhau phát triển AI và thiết bị ngày càng thông minh, một chàng trai 28 tuổi tại New York lại kiếm hàng trăm nghìn USD nhờ hồi sinh điện thoại gập, máy nghe CD và những món đồ công nghệ tưởng chừng đã lỗi thời để bán cho Gen Z – thế hệ đang khao khát cảm giác “ít online hơn”.
Nhà đầu tư Trung Quốc vội vã bán tháo cổ phiếu Mỹ sau 'đòn siết' mới
(VNF) - Các nhà đầu tư Trung Quốc đang ráo riết tìm kiếm những con đường thay thế để mua bán cổ phiếu nước ngoài. Động thái này diễn ra sau khi Bắc Kinh phát động chiến dịch mạnh tay nhất từ trước đến nay nhằm trấn áp hoạt động giao dịch chứng khoán xuyên biên giới trái phép, với mục tiêu ngăn chặn dòng vốn tháo chạy ra nước ngoài.
Ông Hun Sen tuyên bố 'không khoan nhượng' với quan chức tiếp tay lừa đảo trực tuyến
(VNF) - Ông Hun Sen áp dụng các biện pháp pháp lý mạnh tay với các quan chức chính phủ trục lợi từ các đường dây lừa đảo trực tuyến và những người liên quan.
Đằng sau kỷ lục xuất khẩu vàng của Nhật Bản
(VNF) - Xuất khẩu vàng của Nhật Bản đã lần đầu tiên vượt mốc 4 nghìn tỷ yên (tương đương khoảng 25 tỷ USD) trong năm tài chính 2025, nhờ giá vàng tăng mạnh giữa bối cảnh rủi ro địa chính trị leo thang. Đáng chú ý, con số này được cho là có liên quan đến lượng vàng từng được buôn lậu vào nước này trước đó.
Thị trường dầu mỏ đón 'tia hy vọng le lói cuối đường hầm'
(VNF) - Những tín hiệu hạ nhiệt trong đàm phán giữa Mỹ và Iran cùng khả năng eo biển Hormuz được mở cửa trở lại đã thắp lên “tia hy vọng le lói cuối đường hầm” cho thị trường dầu mỏ toàn cầu, kéo giá dầu giảm mạnh sau nhiều tuần biến động.
Có 16 triệu 'doanh nghiệp 1 người': Bí quyết giúp Trung Quốc dẫn đầu thế giới
(VNF) - Trung Quốc là một trong những quốc gia đầu tiên chứng kiến sự bùng nổ của các "công ty một người" (OPC) nhờ sự hỗ trợ từ các tác nhân trí tuệ nhân tạo. Quốc gia này đã triển khai hàng loạt chính sách từ trung ương đến địa phương để khuyến khích sự phát triển của các OPC.
Ghế nóng Fed thời Kevin Warsh: Lạm phát, nợ công và áp lực hạ lãi suất
(VNF) - Tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh sẽ phải đối mặt với hàng loạt bài toán khó, từ kiểm soát lạm phát có dấu hiệu nóng trở lại đến áp lực điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh nợ công Mỹ tiếp tục gia tăng.
Fed có 'thuyền trưởng' mới, toàn cầu căng thẳng vì lãi suất cao
(VNF) - Khi lãi suất còn duy trì ở mức cao và cạnh tranh địa chính trị gia tăng, thị trường toàn cầu tiếp tục đối mặt nhiều áp lực mới.
Hơn 2 tỷ USD rút khỏi Bitcoin ETF: Kích hoạt làn sóng tháo chạy, chia tay tiền số
(VNF) - Chỉ trong chưa đầy hai tuần, dòng vốn hàng tỷ USD đã rút khỏi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ, phản ánh sự thay đổi đáng kể trong khẩu vị rủi ro của các tổ chức tài chính lớn.
Nhân viên Samsung nhận thưởng hơn 10 tỷ đồng, khoản tiền lớn thổi bùng tranh cãi
(VNF) - Những khoản tiền thưởng hấp dẫn đến chóng mặt tại một số ít công ty chip như Samsung, SK hynix khiến nhiều người cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau. Lợi nhuận khổng lồ mà các tập đoàn thu về cũng làm dấy lên tranh luận về tính công bằng.
Quan chức tài chính cảnh báo về 'sòng bài' và chiêu 'đánh bạc' trong tín dụng tư nhân
(VNF) - Các quan chức lãnh đạo tài chính hàng đầu châu Âu đang cảnh báo về những rủi ro trong thị trường tín dụng tư nhân trị giá hàng nghìn tỷ USD đang phát triển nhanh chóng. Một giám đốc điều hành cho rằng một số phần của thị trường này chẳng khác nào một "sòng bạc".
Fed chính thức 'bước sang chương mới'
(VNF) - Việc ông Kevin Warsh chính thức tiếp quản Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đánh dấu sự khởi đầu của một chương mới đối với ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chao đảo vì lạm phát, xung đột địa chính trị và áp lực ngày càng lớn đối với chính sách tiền tệ Mỹ.
Dòng tiền đầu cơ ‘đốt nóng’ giá đồng
(VNF) - Dòng tiền đầu cơ đang ồ ạt chảy vào thị trường đồng, đẩy giá kim loại này tiến sát mức cao kỷ lục trong bối cảnh giới quan sát ngày càng lo ngại về một rủi ro nguồn cung mới xuất phát từ xung đột tại Trung Đông: nguy cơ thiếu hụt lưu huỳnh – nguyên liệu then chốt trong quá trình luyện đồng.
Điều gì khiến Thổ Nhĩ Kỳ gần như bán sạch trái phiếu Mỹ?
(VNF) - Thổ Nhĩ Kỳ đã gần như bán sạch lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà nước này nắm giữ trong tháng 3, trong bối cảnh Ankara tăng cường nỗ lực bảo vệ đồng lira giữa lúc giá năng lượng leo thang gây sức ép lớn lên nền kinh tế.
Vàng bước vào giai đoạn mới của ‘thập kỷ vàng’, mục tiêu 8.900 USD/ounce
(VNF) - Trải qua đợt tăng giá chưa từng có vào đầu năm, tiếp theo là giai đoạn biến động dữ dội và hiện nay là trạng thái tích lũy, vàng đang thực hiện đúng vai trò vốn có của mình khi tiếp tục khẳng định vị thế là một tài sản tiền tệ quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu. Đây là nhận định được đưa ra trong báo cáo thường niên “In Gold We Trust” của Incrementum AG.
Một fintech được định giá 5,2 tỷ USD, gọi vốn thành công thêm 200 triệu USD
(VNF) - Công ty công nghệ tài chính cung cấp dịch vụ ngân hàng cho startup này đã huy động được 200 triệu USD với mức định giá 5,2 tỷ USD.
Nhân dân tệ đón 'thời cơ vàng'
(VNF) - Cuộc chiến Iran đang trở thành chất xúc tác mới cho tham vọng quốc tế hóa đồng nhân dân tệ của Trung Quốc, khi việc sử dụng hệ thống thanh toán xuyên biên giới do Bắc Kinh xây dựng tăng vọt kể từ khi xung đột bùng phát.
Xung đột Trung Đông nảy sinh 'vùng xám' pháp lý: DN bảo hiểm đối mặt rủi ro kép
(VNF) - Các công ty bảo hiểm cho rằng khác biệt giữa “khủng bố” và “chiến tranh” có thể quyết định việc doanh nghiệp được bồi thường hay bị từ chối chi trả. Khi xung đột liên quan đến Iran lan rộng tại Trung Đông, nhiều doanh nghiệp mới nhận ra họ đã mua bảo hiểm không đủ, trong khi giới bảo hiểm phải đối mặt với hàng loạt tranh cãi pháp lý, rủi ro mạng và chi phí leo thang.
CEO Jensen Huang tìm thấy 'mỏ vàng mới' 200 tỷ USD cho Nvidia
(VNF) - Sau khi thống trị thị trường GPU AI, CEO Nvidia Jensen Huang cho rằng công ty đang đứng trước một “mỏ vàng” mới trị giá 200 tỷ USD với dòng CPU Vera dành cho AI tác nhân.
Bất động sản thoái trào, Trung Quốc đặt cược vào ‘huyết mạch’ kinh tế mới
(VNF) - Trung Quốc ngày càng dựa vào các ngành công nghiệp năng lượng sạch như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, xe điện và chuỗi cung ứng pin để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh lĩnh vực bất động sản đang suy yếu
Nga và Trung Quốc cảnh báo thế giới đối mặt thời kỳ 'luật rừng'
(VNF) - Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng thế giới đang có nguy cơ quay trở lại “luật rừng” và ca ngợi quan hệ Trung Quốc - Nga là một lực lượng ổn định toàn cầu khi tiếp đón Tổng thống Vladimir Putin tại Bắc Kinh hôm 20/5.
Ông Putin và ông Tập bàn 'át chủ bài năng lượng' giữa cú sốc Trung Đông
(VNF) - Trong bối cảnh chiến sự Iran làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 20/5, với trọng tâm thảo luận xoay quanh dự án đường ống khí đốt Power of Siberia 2 vốn bị đình trệ trong thời gian dài.
Điều gì đang xảy ra bên trong 'đế chế' Samsung?
(VNF) - Cuộc đình công kéo dài 18 ngày của công đoàn Samsung Electronics dự kiến sẽ leo thang từ ngày 21/5 khi 48.000 công nhân đồng loạt ngừng làm việc, sau khi các nỗ lực đạt được thỏa thuận về tiền thưởng đổ vỡ. Diễn biến này không chỉ đe dọa nền kinh tế Hàn Quốc mà còn có nguy cơ làm gián đoạn nguồn cung chất bán dẫn toàn cầu.
Arsenal thu gần 180 triệu bảng sau chức vô địch Premier League
(VNF) - Chức vô địch Premier League 2025/26 không chỉ giúp Arsenal chấm dứt 22 năm chờ đợi danh hiệu quốc nội mà còn mang lại cú hích tài chính cực lớn cho đội bóng thành London.
Morgan Stanley phát iPhone 'đặc biệt' cho nhân viên tới Trung Quốc
(VNF) - Trong bối cảnh căng thẳng công nghệ và dữ liệu giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng leo thang, ngân hàng đầu tư Morgan Stanley đã trang bị các thiết bị di động chuyên biệt cho toàn bộ đội ngũ ngân hàng đầu tư tại Hồng Kông khi đi công tác tới Trung Quốc đại lục. Động thái này phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn về an ninh dữ liệu và yêu cầu tuân thủ quy định bảo mật xuyên biên giới.
Thắng lớn nhờ bán điện thoại 'cục gạch' cho Gen Z
(VNF) - Trong khi các hãng công nghệ đua nhau phát triển AI và thiết bị ngày càng thông minh, một chàng trai 28 tuổi tại New York lại kiếm hàng trăm nghìn USD nhờ hồi sinh điện thoại gập, máy nghe CD và những món đồ công nghệ tưởng chừng đã lỗi thời để bán cho Gen Z – thế hệ đang khao khát cảm giác “ít online hơn”.
Tham quan đô thị nghỉ dưỡng 'độc nhất vô nhị' trên đảo Hòn Thơm – Phú Quốc
(VNF) - Kỳ vọng khi hoàn thiện, tổ hợp này sẽ trở thành một biểu tượng mới của du lịch Phú Quốc, cùng với các dự án khác như Cáp treo Hòn Thơm, Cầu Hôn, Tổ hợp vui chơi giải trí thị trấn Hoàng Hôn... sẽ giúp du lịch Phú Quốc phát triển tương xứng với tiềm năng, thu hút thêm hàng triệu lượt khách quốc tế, đặc biệt dòng khách chi tiêu cao, có thêm sản phẩm để cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.
































































