Trung Quốc biến sức ép thuế quan thành 'bàn đạp' cho tham vọng dài hạn
(VNF) - Trung Quốc đang nhìn thấy cơ hội biến chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump thành lợi thế chiến lược, bằng cách tái định hình thương mại toàn cầu theo hướng giúp bảo vệ nền kinh tế trị giá khoảng 19 nghìn tỷ USD của nước này trước áp lực lâu dài từ Mỹ.
Theo cuộc điều tra của Reuters, Bắc Kinh đang tận dụng sự bất ổn do chính quyền Tổng thống Trump tạo ra để gắn kết nền tảng sản xuất khổng lồ của mình với các khối kinh tế lớn nhất thế giới, bao gồm Liên minh châu Âu, các quốc gia vùng Vịnh và một hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương.
Nỗ lực này bao gồm việc thúc đẩy nhanh tiến độ đạt được khoảng 20 thỏa thuận thương mại, trong đó có nhiều thỏa thuận đã được chuẩn bị trong nhiều năm, bất chấp những lo ngại về tình trạng dư thừa sản xuất, khả năng tiếp cận thị trường không đồng đều và nhu cầu nội địa yếu của Trung Quốc.

Một khảo sát của Reuters đối với 100 bài viết tiếng Trung do các học giả thương mại được nhà nước hậu thuẫn công bố từ năm 2017 cho thấy nỗ lực có hệ thống của các cố vấn chính sách Trung Quốc nhằm “đảo ngược” chính sách thương mại của Mỹ và vô hiệu hóa chiến lược kiềm chế của Washington.
Triển khai kế hoạch đã chuẩn bị từ lâu
Trung Quốc hiện đang đưa bản thiết kế chiến lược đó vào thực tế. Thỏa thuận đạt được với Canada trong chuyến thăm Bắc Kinh hồi tháng 1 của Thủ tướng Mark Carney, trong đó có giảm thuế đối với xe điện Trung Quốc, được xem là bước đi đầu tiên trong chuỗi thỏa thuận nhằm làm suy yếu đòn bẩy thương mại của Mỹ, theo các cuộc phỏng vấn với quan chức và nhà ngoại giao thương mại.
Bản đánh giá dựa trên hơn 2.000 nghiên cứu chiến lược thương mại được Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc và Đại học Bắc Kinh phê duyệt, đều là các cơ quan tư vấn cho lãnh đạo cấp cao, cho thấy giới hoạch định chính sách chấp nhận rằng những thay đổi cấu trúc khó khăn là cái giá cần thiết để duy trì vị thế thống trị lâu dài trong thương mại toàn cầu.
Hai nhà ngoại giao phương Tây nhận định nếu thành công, Bắc Kinh có thể đảo lộn hơn một thập kỷ chính sách thương mại của Mỹ bằng cách đặt mình vào trung tâm của một trật tự đa phương mới do Trung Quốc định hình.
“Người Trung Quốc hiện đang có một cơ hội vàng”, bà Alicia Garcia Herrero, chuyên gia cấp cao tại viện nghiên cứu Bruegel, nhận định.
Tháng 1, Trung Quốc cử nhà ngoại giao hàng đầu tới Lesotho, quốc gia từng bị Mỹ áp thuế tới 50%, để cam kết hợp tác phát triển. Truyền thông nhà nước cũng cho biết Bắc Kinh sẽ áp thuế suất 0% đối với hàng nhập khẩu từ 53 quốc gia châu Phi.
Song song với đó, Trung Quốc chào bán các hệ thống hải quan dựa trên trí tuệ nhân tạo cho các nước láng giềng và nâng cấp hạ tầng kỹ thuật số hỗ trợ thương mại.
Những động thái này phản ánh mục tiêu được nêu trong các văn kiện chính sách: hội nhập sâu vào thương mại toàn cầu đến mức các đối tác không thể “tách rời” dưới áp lực của Mỹ.
“Để đối phó với cạnh tranh chiến lược Mỹ – Trung, ‘chống tách rời’ nên trở thành trọng tâm chính”, ông Ni Feng, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Mỹ thuộc CASS, viết năm 2024.
Các quan chức Trung Quốc cũng đang tăng tốc các cuộc đàm phán thương mại bị đình trệ với Honduras, Panama, Peru, Hàn Quốc và Thụy Sĩ.
Ngoại trưởng Vương Nghị hồi tháng 11 năm ngoái đã khiến các nhà đàm phán châu Âu bất ngờ khi nêu triển vọng một hiệp định thương mại tự do với EU. Một tháng sau, ông thúc giục Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh hoàn tất đàm phán FTA kéo dài nhiều năm.

Tháng 1, Thủ tướng Anh Keir Starmer nhất trí với Chủ tịch Tập Cận Bình về việc khởi động nghiên cứu khả thi cho hiệp định thương mại dịch vụ. Trong khi đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết sẽ tìm kiếm “quan hệ đối tác chiến lược” với Trung Quốc.
Bộ trưởng Thương mại Vương Văn Đào đặt việc gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương làm ưu tiên hàng đầu. Hiệp định này có nguồn gốc từ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương do Mỹ hậu thuẫn trước khi Washington rút lui năm 2017.
Rủi ro từ thặng dư thương mại khổng lồ
Dù vậy, thặng dư thương mại khoảng 1,2 nghìn tỷ USD của Trung Quốc tiếp tục gây lo ngại cho các đối tác. Một số thành viên lo ngại các nhà sản xuất Trung Quốc có thể tận dụng việc mở cửa thị trường để xuất khẩu lượng hàng hóa giá rẻ dư thừa trong khi nhu cầu nội địa vẫn yếu.
Ông Pascal Lamy, cựu Tổng giám đốc WTO, cho rằng doanh nghiệp Trung Quốc đang xuất khẩu sang châu Âu nhiều hơn khả năng hấp thụ của thị trường.
Một số quốc gia cũng lo ngại việc xích lại gần Trung Quốc có thể gây tổn hại quan hệ thương mại với Mỹ. Mexico cho biết chưa thấy cần thiết ký FTA với Trung Quốc, trong khi Canada được cho là sử dụng thỏa thuận thuế quan với Bắc Kinh để tạo đòn bẩy trong đàm phán thương mại Bắc Mỹ.
Các nhà kinh tế nhận định các đối tác thương mại thực sự cần Trung Quốc phục hồi tiêu dùng nội địa. Bắc Kinh cho biết tăng nhập khẩu và nâng tỷ trọng tiêu dùng trong GDP sẽ là ưu tiên trong kế hoạch 5 năm mới.
Tuy nhiên, quá trình tái cân bằng này sẽ kéo dài nhiều năm. Trong khi Tổng thống Trump còn 3 năm trong nhiệm kỳ, các chính quyền Mỹ tương lai có thể quay trở lại chiến lược xây dựng liên minh nhằm kiềm chế Trung Quốc.
Trong bối cảnh đó, một số học giả Trung Quốc kêu gọi nghiên cứu sâu hơn logic hành động của Mỹ trong các thể chế quốc tế để chuẩn bị tốt hơn cho các cuộc cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt trong tương lai.
Mỹ kêu gọi các đồng minh phát huy ‘sức mạnh tập thể’ để răn đe Trung Quốc
- Càng 'chính thống', Bitcoin càng mong manh? 19/02/2026 11:00
- 'Lễ hội ánh sáng' Diwali tạo làn sóng mua sắm kỷ lục tại Ấn Độ 18/02/2026 09:45
- Lãi suất giảm và đồng USD yếu: Tình huống hiếm có của nền kinh tế Mỹ 18/02/2026 08:00
Những tuyến đường bí mật đưa dầu khí Trung Đông vượt 'tử huyệt' Hormuz
(VNF) - Từ những đường ống xuyên sa mạc đến các hành lang hàng hải ít được biết tới, Trung Đông đang buộc phải kích hoạt những lối thoát chiến lược vốn lâu nay chỉ tồn tại trên giấy hoặc trong tính toán dự phòng.
Trung Quốc dự trữ lượng dầu thô gấp 3 lần Mỹ
(VNF) - Dữ liệu mới cho thấy Trung Quốc bước vào cuộc xung đột với Iran với lượng dự trữ dầu chiến lược lớn gấp hơn 3 lần so với Mỹ.
Xung đột Iran làm lộ 'điểm yếu chí tử' trong cấu trúc năng lượng châu Âu
(VNF) - Xung đột Iran khiến các nước châu Âu vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu phải trả giá đắt để có được nguồn cung năng lượng, đồng thời làm các cuộc khủng hoảng năng lượng tại châu lục này diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn.
Hai cường quốc kinh tế 'giành giật' dầu Nga
(VNF) - Ấn Độ và Trung Quốc, hai trong số những quốc gia nhập khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đang lao vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm giành giật nguồn cung dầu thô khan hiếm.
Bao cao su tăng giá vì xung đột Iran
(VNF) - Cuộc xung đột Iran làm gián đoạn nguồn cung của các nguyên liệu sản xuất bao cao su, khiến mặt hàng này đối mặt với nguy cơ tăng giá.
Châu Á bước vào giai đoạn khó khăn nhất của khủng hoảng năng lượng
(VNF) - Châu Á đang bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của cuộc khủng hoảng năng lượng khi các nguồn cung thay thế dần cạn kiệt. Từ Trung Quốc đến Ấn Độ, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ đang đối mặt với áp lực kép: giá nhiên liệu leo thang và rủi ro gián đoạn nguồn cung ngày càng hiện hữu, đe dọa tăng trưởng và làm gia tăng bất ổn kinh tế khu vực.
DN lao đao vì chiến sự Mỹ - Iran: Nợ xấu tăng lên, ngân hàng cảnh báo rủi ro tín dụng
(VNF) - Chiến sự Iran khiến giá năng lượng tăng vọt, buộc NAB tăng mạnh dự phòng rủi ro tín dụng, kéo theo hàng loạt doanh nghiệp chịu áp lực chi phí, lợi nhuận và chuỗi cung ứng.
Điểm lại loạt văn kiện hợp tác Việt Nam vừa ký với Hàn Quốc
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ngày 22/4 đã chứng kiến lễ trao 12 văn kiện hợp tác giữa các bộ, ngành hai nước.
Xung đột Iran kéo dài, các hãng bay khó ‘cất cánh’
(VNF) - Trong bối cảnh xung đột Iran kéo dài làm chi phí nhiên liệu máy bay tăng mạnh, các hãng hàng không đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt, làm tăng khả năng hủy chuyến và cắt giảm lịch trình.
‘Bên thắng cuộc’ bất ngờ trong cuộc chiến Iran
(VNF) - Các xưởng đóng tàu của Trung Quốc đang nổi lên như những bên hưởng lợi đáng kể từ cuộc xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran, khi tình trạng tắc nghẽn trong vận chuyển dầu thô ngày càng nghiêm trọng, kéo theo nhu cầu toàn cầu gia tăng đối với các tàu chở dầu cỡ lớn.
Một chiếc bánh lỗi phanh phui 67.000 'nhà cung cấp ma'
(VNF) - Một lời phàn nàn của khách hàng về chiếc bánh không đạt yêu cầu đã châm ngòi cho cuộc điều tra quy mô lớn, qua đó phơi bày hàng chục nghìn nhà cung cấp thực phẩm “ma” tại Trung Quốc. Vụ việc không chỉ dẫn tới các khoản phạt khổng lồ đối với nhiều tập đoàn lớn, mà còn làm lộ rõ những hệ lụy của cuộc cạnh tranh giá cả khốc liệt.
'Bình thường mới' của kinh tế thế giới: Sống chung với cú sốc địa chính trị
(VNF) - Những cú sốc địa chính trị liên tiếp, đặc biệt từ Trung Đông, đang khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết, buộc các định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) phải liên tục điều chỉnh dự báo.
Giá dầu bất định trước nước đi của Mỹ và Nga
(VNF) - Giá dầu thế giới biến động mạnh khi vượt mốc 100 USD/thùng rồi nhanh chóng hạ nhiệt, sau động thái Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran nhằm kéo dài đàm phán. Trong khi đó, các tín hiệu về nguồn cung từ Nga tiếp tục làm gia tăng bất ổn, khiến thị trường năng lượng toàn cầu đứng trước nhiều rủi ro khó lường.
Ứng viên Chủ tịch FED: Khẳng định tính độc lập, không chịu sức ép từ TT Trump
(VNF) - Những điểm đáng chú ý từ phiên điều trần trước Thượng viện của ông Kevin Warsh - người được Tổng thống Trump đề cử làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cho thấy, ông bảo vệ quan điểm về chính sách tài chính và khẳng định Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu ông cắt giảm lãi suất.
Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, Iran chưa đồng ý đàm phán
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 21/4 đã gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn với Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh này dự kiến hết hạn, nhằm tạo điều kiện để hai nước tiếp tục đàm phán hòa bình, hướng tới chấm dứt cuộc chiến làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu.
Chiến lược Việt Nam của các 'đại gia' tài chính Hàn Quốc
(VNF) - Lãnh đạo 5 ngân hàng thương mại lớn nhất Han Quốc sẽ tháp tùng Tổng thống Lee Jae Myung trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam trong tuần này, theo Korea Herald.
Nhà đầu tư 'bỏ túi' hàng nghìn tỷ USD nhờ Tim Cook
(VNF) - Ngày 20/4, Apple thông báo giám đốc điều hành (CEO) Tim Cook sẽ từ chức vào ngày 1/9 năm nay, sau khi ông đảm nhiệm vị trí này từ tháng 8/2011. Trong thời gian giữ chức, ông đã góp phần giúp giá trị vốn hóa của Apple tăng từ 350 tỷ USD lên hơn 4 nghìn tỷ USD.
Mỹ - Iran trước hạn chót ngừng bắn: Đàm phán bấp bênh, giá dầu tăng không dừng
(VNF) - Số phận của các cuộc đàm phán hòa bình với Iran vẫn chưa chắc chắn khi thời hạn kết thúc lệnh ngừng bắn đang đến gần, đẩy giá dầu tiếp tục tăng.
Siết tín dụng tư nhân: Dòng vốn tỷ USD bị chặn, cú sốc gây 'đổ vỡ' dây chuyền?
(VNF) - Trong khi người tiêu dùng đang vật lộn với giá cả leo thang và thị trường việc làm bấp bênh, một rủi ro khác đang âm thầm tích tụ trong hệ thống tài chính: tín dụng tư nhân.
Tim Cook sẽ từ chức CEO Apple sau 15 năm
(VNF) - CEO của Apple, Tim Cook, sẽ rời vị trí mà ông kế nhiệm từ cố CEO Steve Jobs, khép lại 15 năm lãnh đạo chứng kiến giá trị vốn hóa của công ty tăng thêm hơn 3,6 nghìn tỷ USD trong kỷ nguyên thịnh vượng nhờ iPhone.
Trung Quốc 'mắc kẹt' trong khủng hoảng dư thừa điện mặt trời
(VNF) - Trung Quốc đã kêu gọi “những nỗ lực phối hợp” nhằm giảm bớt cuộc khủng hoảng dư thừa công suất nghiêm trọng trong ngành điện mặt trời, như một phần trong chiến dịch của Bắc Kinh nhằm chấm dứt cuộc chiến giá cả khốc liệt kéo dài nhiều năm qua.
Trung Quốc 'hút' bạc toàn cầu
(VNF) - Nhập khẩu bạc của Trung Quốc đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục trong tháng 3, khi nhu cầu từ các nhà đầu tư cá nhân và ngành công nghiệp năng lượng mặt trời quy mô lớn của nước này đẩy lượng mua vượt xa mức trung bình theo mùa.
Mỹ nổ súng và bắt giữ tàu dầu Iran, thị trường toàn cầu đảo chiều
(VNF) - Căng thẳng giữa Mỹ và Iran bất ngờ xoay chiều sau vụ bắt giữ tàu chở hàng, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh và thổi bùng lo ngại xung đột leo thang. Diễn biến này ngay lập tức khiến thị trường tài chính toàn cầu đảo chiều trong trạng thái thận trọng.
Giá dầu bật tăng, chứng khoán chao đảo vì ‘điểm nghẽn’ Hormuz
(VNF) - Giá dầu tăng vọt, trong khi hợp đồng tương lai Phố Wall lao dốc vào tối 19/4, khi các nhà giao dịch đánh giá lại căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran liên quan đến eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới.
Tỷ phú Elon Musk lại khiến thị trường Bitcoin 'dậy sóng'
(VNF) - Tỷ phú Elon Musk, giám đốc điều hành của Tesla và SpaceX, người đang trên đà trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới, vẫn tiếp tục “khuấy động” cộng đồng tiền điện tử dù đã rút lui khỏi tuyến đầu của Bitcoin.
Những tuyến đường bí mật đưa dầu khí Trung Đông vượt 'tử huyệt' Hormuz
(VNF) - Từ những đường ống xuyên sa mạc đến các hành lang hàng hải ít được biết tới, Trung Đông đang buộc phải kích hoạt những lối thoát chiến lược vốn lâu nay chỉ tồn tại trên giấy hoặc trong tính toán dự phòng.
Thực địa khu 'đất vàng' xây tổ hợp gần 10.000 tỷ giữa nội đô Hà Nội
(VNF) - Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình đang lên kế hoạch chuyển đổi khu “đất vàng” tại số 277 đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) thành tổ hợp căn hộ, văn phòng và trường học với tổng vốn đầu tư dự kiến gần 10.000 tỷ đồng.


































































