Điểm những tên ngân hàng đã 'biến mất' khỏi thị trường

Những cái tên biến mất

Giữa tháng 2/2025, Ngân hàng Đông Á (DongA Bank) chính thức đổi tên thành Ngân hàng TNHH MTV số Vikki (Vikki Bank) sau khi được chuyển giao bắt buộc về với Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank).

Trước DongA Bank, hai ngân hàng bị chuyển giao bắt buộc khác là Ngân hàng thương mại TNHH MTV Đại Dương (OceanBank) và Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Xây dựng (CBBank) cũng lần lượt đổi tên thành Ngân hàng TNHH Một thành viên Việt Nam Hiện Đại (MBV) và Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Ngoại thương Công nghệ số (VCBNeo) sau khi về “nhà mới”.

Như vậy, hiện có 3/4 ngân hàng chuyển giao bắt buộc “thay tên, đổi hiệu”. Điều này cũng đồng nghĩa với việc những cái tên như DongA Bank, OceanBank và CBBank chính thức chỉ còn là “dĩ vãng” trên bản đồ ngành ngân hàng Việt Nam.

Việc những cái tên ngân hàng biến mất không còn là chuyện xa lạ. Bởi trong quá khứ, đã từng có nhiều cái tên “biến mất”, đặc biệt là trong giai đoạn 2011 – 2015 – giai đoạn tái cơ cấu mạnh mẽ của ngành ngân hàng.

Ở giai đoạn này, nhiều ngân hàng yếu kém, rơi vào tình trạng mất khả năng chi trả do quản trị rủi ro kém, sở hữu chéo phức tạp và hoạt động tín dụng không kiểm soát. Để đảm bảo an toàn cho hệ thống, NHNN công bố Đề án cơ cấu lại hệ thống tổ chức tín dụng giai đoạn 2011 – 2015, trong đó có can thiệp vào các ngân hàng có nguy cơ đổ vỡ thông qua hình thức mua lại bắt buộc với giá 0 đồng và hợp nhất hoặc sáp nhập vào ngân hàng lớn.

Trong thương vụ sáp nhập đầu tiên, ba ngân hàng gồm Ngân hàng TMCP Tín Nghĩa (TinNghiaBank) và Ngân hàng TMCP Đệ Nhất (FicomBank) và Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) được sáp nhập thành Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB).

Tiếp đến vào năm 2012, Ngân hàng Nhà Hà Nội (Habubank) được sáp nhập vào Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB). Kết quả của những thương vụ này là sự kết thúc của các ngân hàng như TinNghiaBank, FicomBank và Habubank với tư cách là các ngân hàng độc lập.

Theo sau là Ngân hàng TMCP Phương Tây (Western Bank) sáp nhập cùng với Tổng công ty Tài chính cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) thành ngân hàng PVcomBank và DaiA Bank sáp nhập vào HDBank.

Cái tên Ngân hàng TMCP Phát triển Mê Kông (MDB), Ngân hàng Phát triển Nhà Đồng bằng sông Cửu Long (MHB) và Ngân hàng TMCP Phương Nam (Southern Bank) cũng chính thức biến mất trên bản đồ ngân hàng khi lần lượt được sáp nhập vào Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MBS), Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) và Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) trong năm 2015.

Sau cuộc đại phẫu 2011 – 2015, số lượng các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam đã giảm từ 42 ngân hàng (năm 2011) xuống còn 34 ngân hàng (năm 2015).

Khác với các ngân hàng yếu kém “mất hút” trên bản đồ do bị sáp nhập thì có những ngân hàng lại chủ động “thay tên đổi hiệu” để phù hợp với chiến lược mới. Đơn cử như trong tháng 7/2024, Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) đã đổi tên sang Ngân hàng TMCP Lộc Phát (LPBank).

Xa hơn, trong năm 2010, cái tên Ngân hàng TMCP Ngoài Quốc Doanh Việt Nam cũng chính thức biến mất khi được đổi thành Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank).

Một số ngân hàng khác cũng đổi tên viết tắt theo hướng ngắn gọn hơn, đơn cử như Ngân hàng TMCP Tiên Phong đổi tên viết tắt TienPhongBank thành TPBank hay Ngân hàng TMCP Bản Việt đổi tên viết tắt từ Vietcapital Bank thành BVBank.

Đằng sau việc “thay tên, đổi hiệu”

Đằng sau quyết định thay tên đổi hiệu của một ngân hàng không đơn thuần chỉ là câu chuyện về thương hiệu hay hình ảnh, mà còn phản ánh cả một chiến lược tái cấu trúc sâu rộng, đôi khi là bước ngoặt quan trọng trong quá trình tồn tại và phát triển.

Với các ngân hàng yếu kém, việc thay tên, đổi hiệu là một cách để xóa bỏ những hình ảnh tiêu cực trong quá khứ, mở ra một hành trình mới với những thay đổi trong chiến lược kinh doanh, quản trị hay sản phẩm dịch vụ.

Nhưng quan trọng hơn cả, việc đổi tên sau khi về “nhà mới” là cách để các ngân hàng yếu kém “hòa nhập” vào hệ sinh thái rộng lớn của ngân hàng nhận chuyển giao. Hay nói cách khác, đây cũng là cách để những ngân hàng nhận chuyển giao đặt “dấu ấn cá nhân” lên các ngân hàng yếu kém, khẳng định vai trò dẫn dắt, hỗ trợ của mình trong quá trình vực dậy các ngân hàng yếu kém.

Lấy ví dụ như việc OceanBank đổi tên thành MBV. Với chiến lược phát triển theo hướng tập đoàn tài chính, hệ sinh thái của MB hiện có đầy đủ các dịch vụ tài chính từ chứng khoán, quản lý quỹ, ngân hàng, bảo hiểm và tài chính tiêu dùng, tạo ra động lực nội sinh đầy đủ và lớn nhất ngành tài chính ngân hàng, bao gồm 3 ngân hàng (MB, MBCambodia, MBV) và 6 công ty thành viên (MBS, MBCapital, MIC, MB Ageas, MBAMC, Mcredit).

Như vậy, việc OceanBank đổi tên thành Ngân hàng TNHH Một thành viên Việt Nam Hiện Đại (MBV) rõ ràng giúp ngân hàng này đồng bộ hóa thương hiệu, dễ dàng tích hợp vào hệ thống ngân hàng số của MB.

Không chỉ vậy, tên mới còn phản ánh rõ chiến lược tái cấu trúc OceanBank theo hướng ngân hàng số, lấy công nghệ tài chính làm trọng tâm thay vì duy trì mô hình ngân hàng truyền thống.

Điều này tương đồng với sự chuyển đổi của Vikki Bank, khi ngân hàng này đẩy mạnh số hóa, đồng bộ với định hướng phát triển hiện nay của HDBank. Hay như việc CBBank được đổi tên thành VCBNeo sau khi về với Vietcombank cũng vậy.

Còn đối với những ngân hàng chủ động đổi tên, chẳng hạn như LPBank, việc đổi tên mới hàm ý rằng: một chặng đường cũ đã kết thúc, ngân hàng đang hướng đến chặng đường tiếp theo với nhiều triển vọng hơn.

Phát biểu về quyết định đổi tên sang LPBank, ông Nguyễn Đức Thụy, Chủ tịch HĐQT LPBank, đã nhấn mạnh tên gọi cũ của ngân hàng gắn liền với sứ mệnh lịch sử. Sau khi hoàn thành sứ mệnh, LPBank thay đổi tên để phù hợp với giai đoạn phát triển mới.

“Tên gọi Ngân hàng Lộc Phát Việt Nam không chỉ đồng nhất giữa tên thương mại, tên viết tắt LPBank và mã chứng khoán LPB, mà còn đáp ứng kỳ vọng của ban lãnh đạo ngân hàng, cam kết gia tăng tối đa giá trị lợi ích cho cổ đông, đối tác và khách hàng", ông nói.

Tương tự, tên cũ của VPBank – Ngân hàng TMCP Ngoài Quốc Doanh Việt Nam - cũng bị đổi sau khi tên gọi cũ của ngân hàng không còn phù hợp với loạt thay đổi của nền kinh tế.

VPBank nằm trong nhóm ngân hàng cổ phần ngoài quốc doanh đầu tiên được thành lập trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam còn chịu nhiều ảnh hưởng từ khu vực doanh nghiệp Nhà nước. Cái tên Ngân hàng TMCP Ngoài Quốc Doanh Việt Nam khi đó phản ánh tinh thần đổi mới và khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân.

Tuy nhiên, theo thời gian, vai trò của khu vực tư nhân đã thay đổi mạnh mẽ khi doanh nghiệp tư nhân trở thành động lực chính của nền kinh tế. Cùng với đó, hầu hết các ngân hàng thương mại cũng đã chuyển trọng tâm sang mảng bán lẻ và phục vụ khu vực tư nhân, khiến cái tên "Ngoài quốc doanh" không còn là một lợi thế khác biệt nữa, cũng như không còn hợp với dòng chảy thời đại. Việc đổi sang tên VPBank là một điều tất yếu.

Tựu trung, những cái tên cũ biến mất cũng đồng nghĩa với một giai đoạn lịch sử đã khép lại, nhường chỗ cho những định hướng mới, phù hợp hơn với thời đại. Và dù lý do là gì, mỗi sự thay đổi đều là dấu mốc quan trọng, đánh dấu sự thích nghi, phát triển và định vị lại vai trò của ngân hàng trong một thị trường tài chính ngày càng cạnh tranh và đổi mới không ngừng.