Nhu cầu nhà ở xã hội ở các thành phố lớn hiện rất lớn, trong khi số lượng dự án chỉ đếm trên đầu ngón tay. Dẫu vậy, không ít doanh nghiệp địa ốc lại tiếp cận các dự án nhà ở xã hội để trục lợi.
Số lượng dự án nhà ở xã hội được triển khai hiện nay còn rất hạn chế. Ảnh: G.H
Nhà ở xã hội bán giá thương mại, bán sai đối tượng
Câu chuyện Dự án The Western Capital (116 - Lý Chiêu Hoàng, quận 6, TP.HCM) mới đây là một ví dụ về trục lợi nhà ở xã hội.
Dự án này do Công ty TNHH Quản lý bất động sản Hoàng Phúc làm chủ đầu tư, có tổng diện tích 18.486 m2, được UBND TP.HCM chấp thuận đầu tư năm 2015.
Dự án được chia làm 2 khu: khu thương mại có tổng diện tích 11.086 m2, xây 3 block chung cư cao 25 - 36 tầng với 1.238 căn hộ; khu còn lại làm nhà ở xã hội, có tổng diện tích 7.400 m2, gồm 12 tầng với 390 căn hộ.
Thay vì phải đóng tiền sử dụng đất như các dự án khác, chủ đầu tư dự án này được UBND TP.HCM xác định nghĩa vụ tài chính theo hình thức khấu trừ tài sản, vì là dự án nhà ở xã hội.
Hạng mục nhà ở xã hội sẽ được thực hiện theo Nghị định 188/2013/NĐ-CP, với chi phí đầu tư thực tế sẽ được kiểm toán sau khi công trình nhà ở xã hội hoàn thành. Phần diện tích nhà ở thương mại sẽ được tính sau khi chủ đầu tư hoàn thành hạng mục nhà ở xã hội. Có nghĩa là, các hạng mục nhà ở xã hội của dự án này phải được hoàn thành để làm cơ sở tính chi phí xây dựng dự án, sau đó, chủ đầu tư mới được phép bán ra thị trường.
Tuy nhiên, thời gian qua, chủ đầu tư này đã quảng cáo trên các trang mạng về việc chào bán dự án nhà ở xã hội tiềm năng nhất quận 6 với giá chỉ 1,1 tỷ đồng/căn 45 m2, dù chưa được cơ quan chức năng duyệt giá bán…
Sau đó, ngày 26/2/2019, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Trần Vĩnh Tuyến có Văn bản số 199/UBND yêu cầu chủ đầu tư Dự án The Western Capital không được huy động vốn quá 50% sản phẩm nhà ở thương mại và chỉ được quản lý, khai thác 180 căn hộ nhà ở xã hội tại dự án này. Sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính đối với khu nhà ở thương mại hoặc đã bàn giao quỹ nhà ở xã hội cho Nhà nước theo quy định, chủ đầu tư mới được xem xét, chấp thuận huy động vốn đối với số nhà ở thương mại còn lại của dự án.
Trường hợp khác là Dự án Nhà ở xã hội Khu dân cư Bắc Vĩnh Hải (tỉnh Khánh Hòa) do Công ty Địa ốc Hoàng Quân làm chủ đầu tư. Dự án gồm 4 khối tháp cao 20 tầng, với 1.002 căn hộ và 7 khu thương mại dịch vụ. Dự án khởi công ngày 22/4/2015 trên diện tích hơn 10.800 m2, tổng vốn đầu tư khoảng 500 tỷ đồng.
Kết quả thanh tra dự án này cho thấy, Công ty Địa ốc Hoàng Quân đã có hàng loạt sai phạm. Đáng chú ý là, nhiều căn hộ được chủ đầu tư bán không đúng đối tượng, trong đó có cả người nước ngoài.
Cụ thể, có 7 căn hộ được chủ đầu tư bán cho người nước ngoài. Trong đó có 4 căn hộ bán cho người Việt Nam mang quốc tịch nước ngoài.
“Việc Công ty Hoàng Quân bán nhà ở xã hội giá thương mại cho người nước ngoài là không đúng quy định của Chính phủ. Dù Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa đã trả lời công ty về tổ chức, cá nhân nước ngoài không được mua, thuê căn hộ chung cư tại Dự án Nhà ở xã hội Bắc Vĩnh Hải, nhưng Công ty vẫn bán cho các đối tượng này", kết luận thanh tra do UBND tỉnh Khánh Hòa nêu rõ.
Dự án nhà ở thương mại hay nhà ở xã hội?
Theo luật sư Trần Đức Phượng, Đoàn Luật sư TP.HCM, nguyên tắc, tiêu chí xét duyệt đối tượng được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội thực hiện theo Điều 23, Nghị định 100/2015/NĐ-CP.
Nhưng thực tế, có không ít thông tin về việc các dự án của chủ đầu tư được cơ quan nhà nước phê duyệt chấp thuận đầu tư, nhưng đối tượng mua nhà chỉ giới hạn trong phạm vi ngành, cơ quan nhà nước nhất định. Câu hỏi đặt ra là, các dự án này là dự án nhà ở thương mại hay dự án nhà ở xã hội?
Dựa theo nguồn gốc quyền sử dụng đất, các văn bản phê duyệt pháp lý về dự án để xác định loại hình dự án nhà ở. Các dự án nhà ở này trước đây được đề xuất trên quỹ đất thuộc quyền quản lý của ngành, cơ quan, được đề xuất và giao cho chủ đầu tư là doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thực hiện dự án (trong đó có phần diện tích nhà ở xã hội và phần diện tích kinh doanh thương mại) được xác định là loại hình dự án nhà ở xã hội, nhưng việc bán nhà ở xã hội không thực hiện theo trình tự, thủ tục, đối tượng chung (Điều 49, Luật Nhà ở) quy định của pháp luật về nhà ở xã hội, mà ưu tiên bán cho các đối tượng của ngành, cơ quan nhất định.
Ngoài ra, một số dự án ban đầu có chủ trương dành quỹ đất của ngành, cơ quan để thực hiện dự án cho cán bộ ngành, cơ quan, nhưng sau đó, đất được chuyển giao cho doanh nghiệp dân doanh, được đăng ký xác định là loại hình dự án nhà ở thương mại và kinh doanh theo cơ chế thị trường.
Với những thực tế như trên, các cơ quan nhà nước cần kiểm tra, rà soát để đảm bảo việc quản lý sử dụng đất tại các cơ quan, đơn vị, ngành đúng theo quy định Luật Đất đai và việc phát triển nhà ở xã hội bình đẳng, đúng đối tượng hỗ trợ và đúng theo quy định của Luật Nhà ở.
(VNF) - Theo quy định hiện hành về sử dụng tài sản công tại các đơn vị sự nghiệp công lập, các giá trị đầu tư của đối tác vào nhà đất theo Đề án sẽ thuộc về bên cho thuê (chuyển giao không bồi hoàn) hoặc nhận chuyển nhượng trong trường hợp liên doanh liên kết (LDLK), tuy nhiên việc thiếu các hướng dẫn quy trình nghiệp vụ chi tiết về tiếp nhận và xác lập giá trị đang gây lúng túng cho các đơn vị thực thi.
(VNF) - Agribank AMC đang rao bán nhiều khoản nợ hàng trăm tỷ đồng có tài sản bảo đảm là các lô đất thuộc khu du lịch nghỉ dưỡng và biệt thự cao cấp ven biển tại quận Ngũ Hành Sơn, TP. Đà Nẵng.
(VNF) - Khu "đất vàng" Cao Xà Lá trên trục Nguyễn Trãi, phường Khương Đình đang dần lộ diện diện mạo mới khi tên thương mại của một phần dự án tại đây vừa được giới thiệu là Hanoi Seasons Garden.
(VNF) - Khi khu trung tâm cũ ngày càng chật chội và quá tải, nhiều doanh nhân tại Hải Phòng bắt đầu dịch chuyển tới những đô thị mới có hạ tầng đồng bộ, tiện ích đa dạng và môi trường sống cân bằng hơn. Trong xu hướng đó, The Tropic tại Vinhomes Royal Island trên đảo Vũ Yên đang trở thành điểm đến được nhiều người quan tâm.
(VNF) - Hải Phòng dự kiến chi hơn 930.000 tỷ đồng để phát triển nhà ở giai đoạn 2021 - 2030, trong đó xây hơn 72.800 căn nhà ở xã hội dành cho người thu nhập thấp và công nhân.
(VNF) - Lãnh đạo TPHCM cho biết thành phố sẽ hạn chế phát triển thêm chung cư cao tầng tại khu vực trung tâm và các nơi có mật độ dân cư cao. Thay vào đó, nhiều khu đất trống, đất công và dự án chậm triển khai sẽ được ưu tiên chuyển đổi thành công viên, mảng xanh và không gian sinh hoạt cộng đồng.
(VNF) - Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh tiến độ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia khi hiện vẫn còn hơn 43 triệu thửa đất chưa được số hóa. Đây được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của quá trình chuyển đổi số quản lý đất đai trong năm 2026.
(VNF) - Công ty cổ phần Đầu tư Đức Tuấn thành lập năm 2021, vừa được lựa chọn làm chủ đầu tư dự án Khu đô thị ven sông Nghèn hơn 1.400 tỷ đồng tại Hà Tĩnh.
(VNF) - Từ đề xuất một đại lộ cảnh quan chạy dọc theo hai bên bờ sông, dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng trải qua nhiều phương án thay đổi về quy mô sử dụng đất, cơ cấu dự án, tổng mức đầu tư...
(VNF) - Khu đất tại Khu phức hợp thương mại và dịch vụ cao tầng sân vận động Chi Lăng được đấu giá với giá khởi điểm hơn 9.706 tỷ đồng nhưng không thành công. Việc đấu giá sẽ tạm dừng để thực hiện các bước theo quy định.
(VNF) - Trong bối cảnh nhiều tổ hợp nghỉ dưỡng ven biển phát triển theo mô hình quy mô lớn, bài toán cân bằng giữa khai thác thương mại và chất lượng trải nghiệm đang được đặt ra. Tại Vũng Tàu, dự án Sunshine Bay Retreat được giới thiệu theo hướng ưu tiên không gian sống riêng tư và lưu trú dài hạn, thay vì chỉ tập trung vào khai thác du lịch ngắn ngày.
(VNF) - Ngày 11/5/2026, Tập đoàn Vingroup đã động thổ dự án Khu đô thị mới, du lịch nghỉ dưỡng và dịch vụ thể thao phía Tây Bắc phường Điện Biên Phủ, đồng thời ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển dự án năng lượng tái tạo với UBND tỉnh Điện Biên.
(VNF) - Dự án Khu nhà ở xã hội tại xã Phụng Công do Công ty cổ phần Mass Housing làm chủ đầu tư có tổng mức vốn đầu tư dự kiến khoảng 4.156,94 tỷ đồng.
(VNF) - Chủ dự án Khu dân cư Zen Garden Village là CTCP Thương mại kỹ thuật và đầu tư Tín Việt đang gặp khó khăn về tài chính, thực hiện các thủ tục sau đầu tư còn chậm. Đáng chú ý, dự án vào diện thanh tra của Thanh tra tỉnh Đồng Tháp.
(VNF) - Theo các chuyên gia, phân khúc nhà thấp tầng trong quý II/2026 sẽ không còn những đợt tăng giá nhanh như giai đoạn trước, nhưng cũng chưa xuất hiện áp lực giảm giá đủ lớn để tạo ra làn sóng mua mới. Điều này khiến thị trường rơi vào trạng thái giằng co giữa bên bán và bên mua.
(VNF) - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành quy định 6 trường hợp người dân phải được cấp mới sổ đỏ khi đăng ký biến động đất đai và tài sản gắn liền với đất.
(VNF) - TP. HCM đang đẩy nhanh tháo gỡ vướng mắc pháp lý để cấp sổ hồng cho hàng nghìn căn hộ, nền đất tại nhiều dự án nhà ở, trong đó có City Gate Towers, Him Lam, Nam Long.
(VNF) - Hiện tiến độ thực hiện dự án Hồng Ngự Plaza của Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Xuất nhập khẩu Hoàng Gia đã chậm 39 tháng so với giấy chứng nhận đầu tư điều chỉnh lần 3 vào năm 2020.
(VNF) - Dù nguồn cung mới được tung ra thị trường, lượng giao dịch trên thị trường bất động sản nghỉ dưỡng trong quý I/2026 vẫn giảm mạnh, thanh khoản co hẹp và niềm tin nhà đầu tư chưa thực sự quay trở lại. Trong bối cảnh đó, triển vọng khởi sắc của phân khúc này trong quý II được đánh giá vẫn khá hạn chế.
(VNF) - Dự án Khu đô thị đường Nguyễn Chí Thanh được định hướng phát triển thành khu đô thị hiện đại, có diện tích khoảng 33ha, vốn đầu tư hơn 1.651 tỷ đồng .
(VNF) - Theo quy định hiện hành về sử dụng tài sản công tại các đơn vị sự nghiệp công lập, các giá trị đầu tư của đối tác vào nhà đất theo Đề án sẽ thuộc về bên cho thuê (chuyển giao không bồi hoàn) hoặc nhận chuyển nhượng trong trường hợp liên doanh liên kết (LDLK), tuy nhiên việc thiếu các hướng dẫn quy trình nghiệp vụ chi tiết về tiếp nhận và xác lập giá trị đang gây lúng túng cho các đơn vị thực thi.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.