Tôi đi dọc cửa Sa Cần, hạ nguồn dòng sông Trà Bồng nên thơ, đưa mắt về nơi xa xôi biển bờ, và trùng dương muôn thẳm. Bờ cát trắng mềm mịn, in vết chân tôi sâu đậm. Những cơn gió mang theo hơi nước tạt thẳng vào mặt, một vị biển quen thuộc.
Trên cửa sông, những con tàu nhấp nhô, phô mình trong tiết trời cuối đông se lạnh. Hơi lạnh xứ Quảng miền Trung là một cái gì đó êm dịu, làm cho con người dễ trôi vào trạng thái phiêu diêu. Làng biển thời điểm này khá yên ắng, thi thoảng mới có vài chiếc thúng, chiếc thuyền nhỏ, chạy từ biển vào. Mùa đông gắn liền với mùa vắng việc của bà con ngư dân. Việc chính của họ là ở nhà vá lưới, sửa chữa lại những con tàu, để chuẩn bị cho một mùa xuân huyên náo, lòng người háo hức vươn mình ra khơi xa.
Bên cạnh cửa sông có hai ngọn núi, cách nhau một quãng tương đối xa. Người trong làng đặt tên hai ngọn núi là hòn Ông, hòn Bà. Hòn Bà nằm trên điểm cuối cùng của dòng Trà Bồng, trước khi nước tuồng ra biển. Hòn Ông thuộc về biển, nhưng gần cửa sông. Theo truyền thuyết dân gian, đây là câu chuyện về mối tình của Bà Sông – Ông Biển, hai người yêu nhau nhưng không đến được với nhau.
Cũng có tích kể, bà ở cửa sông đợi ông đi biển ngoài khơi xa về. Ông đi biển nhưng bị gió lốc cuốn trôi, chết đi, linh hồn hóa thành ngọn núi. Bà đợi héo hon, rồi cũng hóa thành núi đá, ngàn năm trông ngóng tin chồng. Câu chuyện về hai ngọn núi, có nhiều dị bản, thậm chí nội dung khác nhau. Nhưng nhờ hai ngọn núi, cửa Sa Cần thêm ấm áp. Mùa đông, nhờ núi che bớt gió, để những con tàu tránh bão an toàn.
Dòng Trà Bồng nằm ở phía Bắc tỉnh Quảng Ngãi, là một trong ba con sông lớn nhất tỉnh. Thượng nguồn là những con suối trên vùng núi cao ở phía Tây của huyện Trà Bồng, chảy dần qua huyện Trà Bồng và huyện Bình Sơn, hợp lưu với vài nhánh sông nhỏ phía hạ nguồn, sau đó đổ ra biển, tại cửa Sa Cần. Dòng sông mang trong mình chất thơ tự nhiên, tách làm hai nhánh, tạo thành một cù lao có tên Bình Dương.
Nơi đây, chính là chất liệu để nhà thơ Tế Hanh sáng tác lên hai bài thơ nổi tiếng Nhớ con sông quê hương, Quê hương. Trong bài thơ, chất phồn sinh do phù sa mang lại, được nhà thơ Tế Hanh thể hiện khá đủ đầy. Nào cá tôm cua ốc, nào đất canh tác tươi tốt, những thửa ruộng màu mỡ, phì nhiêu, đem lại cuộc sống ấm no cho người dân.
Với chiều dài hơn 70 ki lô mét, và lưu vực hơn 697 ki lô mét vuông, dòng Trà Bồng đã tác động rất lớn đến đời sống của những người hai bên dòng sông. Khi xã hội còn thuần nông, lối sống dựa nhiều vào nguồn nước, trong sản xuất nông nghiệp, thì dòng Trà Bồng là nguồn sinh kế quan trọng cho người dân hai huyện Trà Bồng và Bình Sơn phát triển canh tác.
Ngược lên thượng nguồn, khi đất nước đi vào công nghiệp hóa hiện đại hóa, cũng như bao nhiêu dòng sông khác, sông Trà Bồng là nguồn nước dồi dào để tỉnh Quảng Ngãi làm những thủy điện, như: thủy điện Hà Nang, thủy điện Cà Đú, thủy điện Kà Tinh 1, thủy điện Kà Tinh 2, thủy điện Trà Phong… Nguồn điện thu được từ dòng Trà Bồng đóng góp một phần quan trọng trong phát triển điện lưới quốc gia. Từ đó, phát triển kinh tế tỉnh. Lợi ích dòng Trà Bồng mang lại, trong phát triển thủy điện, phát triển kinh tế, là rất lớn. Bởi, từ một dòng sông chính, rẽ ra nhiều nhánh sông phụ, và nhiều hạ lưu, tạo nên hoa lợi cho nhiều vùng quê nghèo khó.
Chạy theo hạ lưu dòng Trà Bồng, như các xã Bình Dương, Bình Chánh, Bình Thạnh, ta sẽ thấy những hồ nuôi tôm. Trong giai đoạn phát triển nông nghiệp nuôi trồng thủy sản, nhiều hộ dân nắm bắt thời thế, đã nuôi tôm thành công, tạo nên sự giàu có cho gia đình. Đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế địa phương. Đi xuôi về cửa Sa Cần, ta lại bắt gặp những hộ nuôi cá trong lồng. Nhờ dòng sông, nhiều hộ thoát nghèo dựa vào nuôi cá.
Dòng Trà Bồng mang trong mình sức mạnh tự nhiên, đem đến đời sống no đủ cho người dân xứ sở phía Bắc tỉnh Quảng Ngãi, từ thời nông nghiệp đến đời sống công nghiệp hóa hiện đại hóa. Tuy mỗi thời đại mỗi khác nhau về giá trị phát triển của dòng sông, nhưng nếu không có dòng sông, có lẽ đời sống của người dân vất vả hơn rất nhiều. Tôi nhớ, những ngày còn thơ, gia đình không có cái ăn, chỉ cần xuống sông mò cua nươm cá là có bữa ăn ngay. Việc khai thác thủy sản mang lại bữa ăn no đủ.
Gió biển miên man, dạo dọc bờ biển, tôi vừa tìm tư liệu về dòng Trà Bồng. Tâm trí tôi bồng bềnh theo gió, đi đến cửa sông lúc nào không hay. Trước mắt tôi hiện ra lô lố những con tàu, hết hàng nối hàng, thẳng tắp, từ cửa sông chạy thẳng vào sâu phía trong, kéo dài hàng trăm mét. Đó là những con tàu đi mực, của ngư dân các xã thuộc huyện Bình Sơn. Mùa đông, tàu về neo ở bến, chờ đưa lên bờ sửa chữa, để chuẩn bị cho một mùa vươn khơi tiếp theo. Mỗi con tàu mang trên mình một biển số, bên cạnh những con mắt tàu.
Nhìn hàng tàu, làm tôi nhớ đến những ngày đua thuyền ở quê. Đó là vào mùa xuân, bà con ngươi dân tổ chức đua thuyền. Các nhóm, đội, xã cùng thi với nhau, trong tiếng hò reo của những người đi xem. Lễ hội đua thuyền là một trong những lễ hội truyền thống, và quan trọng của ngư dân. Cái văn hóa mang đậm tinh thần biển nước ấy, đã ăn sâu vào trong ký ức tôi.
Sức mạnh của những chàng trai, cô gái xứ biển, thể hiện qua những mái chèo, và kỹ thuật kết hợp trong chèo thuyền. Trước khi những con tàu lớn vươn mình ra trùng dương biển khơi, thì hội đua thuyền được tổ chức, như cổ vũ cho tinh thần không ngại gian khó hiểm nguy, bám biển làm giàu, đồng thời cùng đất nước giữ gìn biên cương trên biển.
Đặc điểm của dòng Trà Bồng ở hạ lưu là nước nông, do có cồn cát, nên dòng sông chảy hiền hòa, tạo thuận lợi cho việc neo đậu tàu ngoài khơi xa về. Cửa Sa Cần là một trong những cửa biển quan trọng giúp ngư dân tránh bão, nhờ địa thế tránh được gió mạnh thổi trực diện từ biển vào, do có núi che (Hòn Ông, Hòn Bà, Hòn Trà) và cửa sông không quá trống gió.
Dòng Trà Bồng là thế, trên thượng nguồn là những đập thủy điện, ở lưu vực sông là những cánh đồng tươi tốt và những hồ nuôi trồng thủy sản, phía hạ lưu là bến đỗ an toàn cho tàu cá tàu mực của ngư dân. Rõ ràng, dòng sông mang trong mình một xứ mệnh lớn, thiêng liêng, đem lại đời sống ấm no cho bao nhiêu con người.
Tôi vẫn đi dọc cửa sông, bao nhiêu hồi ức về tuổi thơ nghèo khó, nhờ dòng sông nuôi nấng nên người, lại trỗi dậy trong tôi. Tự nhiên mang trong mình một sức mạnh, dòng sông mang trong mình một sức mạnh, điều mà không gì có thể thay thế được. Nếu như trên thế giới này thiếu những dòng sông, có lẽ, nền văn minh của nhân loại đã khác, lịch sử của nhân loại đã khác.
Và quê hương tôi, nếu thiếu đi dòng sông Trà Bồng, thì có lẽ, lịch sử kiến tạo nên bản sắc quê hương cũng không được như ngày hôm nay. Bên dòng Trà Bồng này, trước kia là những chiếc thuyền ngược cửa Sa Cần, lên tận thị trấn Châu Ổ để giao thương hàng hóa; thì nay là những con tàu, lớp lớp, sau khi qua hết mùa đông, lại chuẩn bị một mùa xuân mới, vươn khơi.
Dù sông mang đến bao lợi ích, từ việc làm thủy điện cho tới việc nuôi thủy sản, thì trong tâm thức tôi, âm hưởng chính của dòng Trà Bồng, vẫn là hình ảnh những con tàu vượt sóng vươn khơi. Người dân biển quê tôi, dù bao mất mát và hi sinh, khi trên biển có những hiểm nguy, từ gió lốc của thiên nhiên, cho đến những “vòi rồng” của những con tàu lớn của quốc gia khác, thì họ vẫn kiên định ý chí, cho những hành trình vươn khơi.
Và dòng Trà Bồng, vẫn ở đó, đợi họ trở về.
Tags:
(VNF) - Trong bối cảnh nhu cầu về một mẫu xe đa dụng dành cho gia đình và kinh doanh ngày càng tăng, MG G50 đang nổi lên như một lựa chọn đáng chú ý trong phân khúc MPV nhờ sở hữu không gian rộng rãi, động cơ tăng áp mạnh mẽ cùng mức giá cạnh tranh.
(VNF) - Bước vào phân khúc xe sang với không ít hoài nghi từ thị trường, Mazda CX-90 vẫn sở hữu những lợi thế riêng về sản phẩm và chiến lược tiếp cận khách hàng, giúp mẫu SUV này có cơ hội thoát khỏi “vết xe đổ” của KIA Quoris.
(VNF) - Sau nhiều phiên điều chỉnh, giá vàng trong nước được điều chỉnh tăng nhẹ ở cả hai chiều mua vào - bán ra trong phiên sáng 27/6.
(VNF) - Sau hơn 5 tháng kể từ báo cáo định giá tháng 1/2026, Vietcap tiếp tục nâng giá mục tiêu của F88 lên 98.000 đồng/cổ phiếu và nâng khuyến nghị từ Outperform lên Buy, sau khi điều chỉnh tăng khoảng 18% dự báo lợi nhuận giai đoạn 2026 – 2030. Điểm mấu chốt là F88 không chỉ tăng trưởng nhanh hơn, mà còn tạo ra nhiều lợi nhuận hơn trên cùng một nền tảng hoạt động.
(VNF) - Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tư pháp hồ sơ thẩm định dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất đổi mới cơ chế giá bán lẻ điện đối với khách hàng sử dụng điện sinh hoạt.
(VNF) - Đối thủ của Tesla công khai ca ngợi hệ thống Full Self-Driving, cho rằng chưa có hãng nào đạt đến đẳng cấp của Tesla.
(VNF) - VinFast Minio Green thu hút người dùng phổ thông muốn chuyển từ xe 2 bánh lên 4 bánh nhờ giá bán hợp lý, kích thước nhỏ gọn và công năng phù hợp nhịp sống đô thị.
(VNF) - Ngày 26/6/1986, dòng dầu thương mại đầu tiên từ mỏ Bạch Hổ được khai thác, mở ra một dấu mốc đặc biệt trong lịch sử ngành dầu khí Việt Nam. Bốn thập niên sau, Bạch Hổ không chỉ được biết đến là mỏ dầu lớn nhất cả nước, mà còn trở thành biểu tượng của tầm nhìn chiến lược, năng lực khoa học - công nghệ và khát vọng làm chủ biển của người Việt Nam.
(VNF) - Theo Agoda, lượng du khách quốc tế tìm kiếm khách sạn và nơi lưu trú tại Việt Nam trong năm 2025 đã tăng gần 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Xu hướng này phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của Việt Nam trên bản đồ du lịch toàn cầu, nhờ sự cộng hưởng giữa cải cách chính sách thị thực, mở rộng kết nối hàng không và đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng du lịch.
(VNF) - Sau gần 14 năm vận hành thị trường điện cạnh tranh, Bộ Công Thương cho rằng mô hình "một người mua duy nhất" vẫn đang là rào cản lớn đối với quá trình phát triển thị trường điện. Cơ quan này đề xuất từng bước chuyển các hợp đồng mua bán điện khỏi EVN để mở rộng cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo nền tảng cho thị trường bán lẻ điện cạnh tranh trong tương lai.
(VNF) - Giá vàng trong nước bất động trong phiên sáng 26/6 trong khi giá vàng thế giới quay đầu tăng trở lại.
(VNF) - Tổng Công ty CP Xây lắp Dầu khí Việt Nam (PETROCONS) là đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), trong đó Petrovietnam sở hữu 54,47% vốn điều lệ.
(VNF) - Ngày 18/6, WinMart+ đưa vào vận hành cửa hàng thứ 5.000 trên toàn quốc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang. Không đơn thuần là một cột mốc tăng trưởng. Đây là dấu ấn cho thấy bán lẻ hiện đại đang dịch chuyển từ các đô thị lớn đến những khu vực trước đây ít được phục vụ, mở ra một chương mới trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng thương mại Việt Nam.
(VNF) - Tại kỳ điều hành ngày 25/6, giá xăng dầu tiếp tục được điều chỉnh giảm mạnh. Trong đó, dầu diesel giảm tới 1.668 đồng/lít, còn giá xăng E5 và E10 cùng lùi gần 1.000 đồng/lít, đưa mặt bằng giá nhiên liệu trong nước xuống mức thấp nhất trong nhiều tháng qua.
(VNF) - Danh mục sản phẩm của Toyota Việt Nam có nhiều biến động lớn khi mẫu sedan hạng C Toyota Altis ngưng phân phối, trong khi đó hai dòng xe ăn khách Camry và Fortuner bị cắt giảm phiên bản.
(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Chính phủ nhằm kéo dài thời gian áp dụng các chính sách ưu đãi thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay thêm 3 tháng, đến hết ngày 30/9/2026.
(VNF) - Giá vàng miếng và vàng nhẫn đồng loạt đảo chiều giảm mạnh tại các thương hiệu lớn trong phiên sáng 25/6.
(VNF) - Sáng 24/6, Vietravel Airlines chính thức đón thêm một tàu bay mới thuộc sở hữu của hãng. Đây là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực khai thác, phục vụ tối đa nhu cầu đi lại tăng cao của hành khách trong giai đoạn cao điểm hè 2026 và giai đoạn thị trường hàng không khôi phục mạnh mẽ.
(VNF) - Sở hữu tọa độ kim cương ngay mặt tiền đường Trần Phú, “động mạch chủ” của nền kinh tế du lịch Nha Trang, khu Lam Ngọc tại Vinhomes Pearl Bay không chỉ là “báu vật” cuối cùng còn sót lại, mà còn là tài sản tạo dòng tiền bền vững, đón trọn dòng khách quốc tế và sức sống thương mại sôi động của một trong những vịnh biển đẹp nhất hành tinh.
(VNF) - Khi được chẩn đoán ung thư đã xâm lấn sang bàng quang, bệnh nhân 61 tuổi đã nghĩ đến kịch bản xấu nhất. Nhưng tại Vinmec Cần Thơ, các bác sĩ không lựa chọn phẫu thuật ngay mà quyết định điều trị theo một hướng hoàn toàn khác. Và chính quyết định tưởng chừng trái ngược ấy lại trở thành bước ngoặt giúp người bệnh vượt qua “cửa tử”.
(VNF) - Hà Nội, ngày 23/06/2026 - Công ty Cổ phần Vinpearl công bố đã hoàn tất khoản đầu tư chiến lược trị giá 255 triệu USD từ SeaTown Private Credit Fund III, một quỹ đầu tư do SeaTown Holdings International (SeaTown) quản lý, cùng với Cơ quan Đầu tư Oman (OIA), Quỹ Đầu tư Việt Nam Ô Man (VOI). Khoản đầu tư là sự ghi nhận từ các định chế tài chính quốc tế hàng đầu đối với vị thế, tiềm năng và định hướng phát triển dài hạn của Vinpearl.
(VNF) - Theo đánh giá của Công ty Chứng khoán Vietcap, các chính sách mới của Trung Quốc đối với ngành PVC đang tạo ra bước ngoặt mang tính cấu trúc cho thị trường toàn cầu, mở ra chu kỳ phục hồi giá PVC sau nhiều năm dư cung. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động đáng kể đến các doanh nghiệp sử dụng PVC làm nguyên liệu đầu vào.
(VNF) - Hà Nội, ngày 23/6, tại Hội nghị ký kết và triển khai Kế hoạch thực hiện Quy chế phối hợp giữa Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) vinh dự là một trong những đơn vị được Bộ trưởng Bộ Công an trao tặng Bằng khen bởi những đóng góp trong việc nghiên cứu, phối hợp triển khai thử nghiệm các giải pháp phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.
(VNF) - Ngày 23/6/2026, Sun PhuQuoc Airways (SPA) - hãng hàng không thành viên của Tập đoàn Sun Group - chính thức tiếp nhận tàu bay thứ 11, tiếp tục bổ sung thêm một tàu bay Airbus A320neo vào đội hình khai thác. Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược tăng cường năng lực đội tàu, tạo nền tảng để hãng mở rộng mạnh mẽ mạng bay nội địa và quốc tế ngay trong giai đoạn cao điểm hè 2026.
(VNF) - Giá vàng trong nước tiếp tục lao dốc ở cả hai chiều mua vào - bán ra, giảm xuống còn 147 triệu đồng/lượng trong sáng 24/6.
(VNF) - Trong bối cảnh nhu cầu về một mẫu xe đa dụng dành cho gia đình và kinh doanh ngày càng tăng, MG G50 đang nổi lên như một lựa chọn đáng chú ý trong phân khúc MPV nhờ sở hữu không gian rộng rãi, động cơ tăng áp mạnh mẽ cùng mức giá cạnh tranh.
(VNF) -Sau nhiều năm đình trệ vì vướng mắc giải phóng mặt bằng, dự án nút giao Phạm Tu - đường 70 tại Hà Nội đang được tái khởi động với không khí thi công khẩn trương.
