Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam: Quốc hội lo lắng rủi ro chậm tiến độ, 'đội vốn'
Tiểu Vy -
13/11/2024 10:30 (GMT+7)
(VNF) - Thường trực Uỷ ban Kinh tế chỉ ra một số rủi ro xảy ra tại nhiều dự án trọng điểm trong thời gian qua: Công tác chuẩn bị đầu tư chưa kỹ lưỡng, dự toán chưa sát thực tế, phương án thực hiện thiếu tính khả thi dẫn tới phải kéo dài thời gian,... làm tăng tổng mức đầu tư của dự án.
Trong báo cáo thẩm tra sơ bộ chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đã chỉ ra các rủi ro về thu hồi đất, tiến độ thực hiện dự án.
Tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 10.827 ha
Báo cáo thẩm tra sơ bộ chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Thường trực Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội cho biết, tổng nhu cầu sử dụng đất của dự án khoảng 10.827 ha, trong đó đất trồng lúa khoảng 3.655 ha; đất lâm nghiệp khoảng 2.567 ha; các loại đất khác theo quy định của pháp luật về đất đai khoảng 4.605 ha và cần di dân tái định cư khoảng 30.209 hộ dân.
Tuy nhiên, số liệu về nhu cầu sử dụng đất chỉ đang ở mức sơ bộ, trong bước nghiên cứu khả thi có thể sẽ có nhiều thay đổi sau khi khảo sát, kiểm đếm, xác định chính xác hướng tuyến của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Do đó, đề nghị Chính phủ trong các bước tiếp theo chỉ đạo các cơ quan liên quan rà soát, tối ưu hướng tuyến của Dự án để giảm thiểu nhu cầu chuyển đổi sử dụng đất rừng phòng hộ, đất rừng sản xuất lớn, đất trồng lúa; giảm thiểu các tác động tiêu cực của Dự án đến các khu vực bảo tồn, việc kinh doanh, sản xuất, đời sống của doanh nghiệp, người dân và tối ưu tổng mức đầu tư của dự án đường sắt tốc độ cao.
Bên cạnh đó, qua kết quả giám sát việc triển khai các dự án quan trọng quốc gia thời gian qua cho thấy, tiến độ thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phụ thuộc nhiều vào sự quyết tâm, thống nhất chỉ đạo, điều hành của các cấp chính quyền địa phương.
Vì vậy, Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đề nghị Chính phủ trong quá trình triển khai thực hiện dự án, có các giải pháp chỉ đạo, điều hành quyết liệt để nâng cao hiệu quả công tác phối hợp giữa các cơ quan thực hiện và có chế tài gắn trách nhiệm đối với các cấp chính quyền địa phương, bảo đảm được tiến độ thu hồi, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tránh chậm trễ, ảnh hưởng tới tiến độ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam .
Đồng thời, quan tâm có chính sách đền bù hợp lý, thỏa đáng cho người dân, doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của việc thu hồi đất phục vụ cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Tiềm ẩn rủi ro về kéo dài thời gian
Về tiến độ thực hiện Dự án, Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có quy mô rất lớn, yêu cầu kỹ thuật cao, phức tạp, lần đầu triển khai thực hiện ở Việt Nam và thời gian kéo dài (khoảng 10 năm) sẽ tiềm ẩn rủi ro như đã xảy ra đối với nhiều dự án trọng điểm trong thời gian qua.
Các rủi ro được Thường trực Uỷ ban Kinh tế chỉ ra như: Công tác chuẩn bị đầu tư chưa kỹ lưỡng, dự toán chưa sát thực tế, phương án thực hiện thiếu tính khả thi dẫn tới phải kéo dài thời gian,... làm tăng tổng mức đầu tư của dự án.
Thực tế, việc triển khai thực hiện các dự án đường sắt đô thị thời gian qua cho thấy gặp nhiều khó khăn, dẫn đến tăng vốn, kéo dài thời gian hoàn thành.
Do đó, Thường trực Uỷ ban Kinh tế đề nghị làm rõ hơn nguyên nhân và đề xuất các giải pháp khắc phục để bảo đảm không xảy ra tình trạng tương tự đối với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.
Đồng thời, trong thời gian tới dự kiến sẽ triển khai thực hiện nhiều dự án quan trọng khác, nên cần làm rõ tính khả thi của các nguồn lực để bảo đảm hiệu quả cho dự án đường sắt tốc độ cao.
Ngoài ra, qua kết quả giám sát việc thực hiện các dự án quan trọng quốc gia cho thấy còn những khó khăn, vướng mắc về thiếu nguyên vật liệu, giá nguyên vật liệu tăng cao, dù đã có các cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án.
Vì vậy, Thường trực Ủy ban Kinh tế cho rằng, thực tế triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ gặp khó khăn trong việc bảo đảm tiến độ đề ra.
Thường trực Ủy ban Kinh tế đề nghị đánh giá bổ sung đầy đủ hơn về khả năng giải ngân, hấp thụ vốn, sự cân đối và hiệu quả trong phân bổ nguồn lực, năng lực quản lý, khả năng gây ra tình trạng thiếu và tăng giá nguyên vật liệu... để có giải pháp kịp thời, đồng bộ và tính toán thận trọng, bảo đảm cho công tác chuẩn bị đầu tư tốt nhất.
Ngoài ra, Chính phủ đề xuất "thực hiện Dự án từ năm 2025, phấn đấu cơ bản hoàn thành năm 2035", tuy nhiên theo quy định pháp luật hiện hành không có khái niệm "cơ bản hoàn thành", vì vậy đề nghị Chính phủ xác định rõ thời gian hoàn thành dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đưa vào vận hành, khai thác để Quốc hội có cơ sở giám sát theo quy định.
(VNF) - Thủ tướng khẳng định tất cả những trả lời phản ánh kiến nghị của doanh nghiệp phải được công khai để người dân đánh giá những phản ánh kiến nghị đã được xử lý thỏa đáng chưa, đã đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp hay chưa.
(VNF) - Cho biết ngân hàng không dư dả vốn để cung ứng cho tín dụng, đặc biệt là nhu cầu cho rất nhiều dự án lớn trong thời gian tới, Chủ tịch Vietcombank cho rằng giải pháp tất yếu là phải huy động nguồn vốn từ bên ngoài.
(VNF) - Nhấn mạnh cần khơi thông dòng vốn và dòng tiền cho doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ Tài chính đề xuất mở rộng phạm vi tài sản bảo đảm đối với bất động sản, hàng tồn kho, tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, sở hữu trí tuệ, phần mềm và dữ liệu.
(VNF) - Đề nghị các doanh nghiệp thẳng thắn đóng góp ý kiến, Thủ tướng cho biết nếu có vấn đề gì khen Chính phủ thì để dịp khác, hội nghị chủ yếu nêu các khó khăn và kiến nghị giải pháp.
(VNF) - Nhu cầu điện tại khu vực phía Bắc đang gia tăng với tốc độ cao nhất trong hệ thống của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), tạo sức ép lớn lên hạ tầng năng lượng. Theo Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC), khu vực này cần bổ sung khoảng 1.800-2.000 MW công suất phủ đỉnh mỗi năm để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế và làn sóng đầu tư mới.
(VNF) - Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 94 quy định về quản lý tuân thủ và quản lý rủi ro trong quản lý thuế. Theo đó, người nộp thuế có dấu hiệu vi phạm như giao dịch đáng ngờ, bị khởi tố hoặc không giải trình đầy đủ theo yêu cầu sẽ thuộc diện giám sát trọng điểm.
(VNF) - Sau khi vượt mốc tiến độ theo yêu cầu của TP. Hà Nội, công trường kênh La Khê vẫn duy trì nhịp độ thi công khẩn trương. Nhiều hạng mục như kè bờ, nạo vét lòng kênh, hoàn thiện kết cấu bê tông và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đang được đẩy nhanh.
(VNF) - Bộ Công Thương đang lấy ý kiến 14 địa phương cùng các đơn vị chuyên môn về phương án xây dựng khung giá phát điện năm 2026 cho điện mặt trời và điện gió. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên cơ quan quản lý đề xuất khung giá riêng đối với các dự án điện mặt trời tích hợp hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS).
(VNF) - Bộ Công an đề xuất bổ sung cơ chế tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự tối đa 3 năm đối với một số tội phạm kinh tế để tạo điều kiện khắc phục hậu quả. Trường hợp khắc phục toàn bộ thiệt hại và dự án tiếp tục mang lại hiệu quả kinh tế xã hội, người phạm tội có thể được xem xét miễn trách nhiệm hình sự.
(VNF) - Ngày 11/04/2026, Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance có đăng tải bài viết “Vilaconic: Hệ sinh thái hàng chục nghìn tỷ đồng bị Cục thuế điểm tên” của tác giả Văn Tuân.
(VNF) - Hội đồng Tiền lương quốc gia đã thống nhất đề xuất tăng lương tối thiểu vùng bình quân 7,8% từ ngày 1/1/2027. Theo phương án này, mức lương tối thiểu vùng sẽ tăng từ 310.000 đồng đến 390.000 đồng/tháng tùy từng địa bàn, trong đó vùng I có mức tăng cao nhất.
(VNF) - Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng sau trận mưa hôm 9/7 phố Quang Trung bị "dềnh" nước 20cm, chỉ khi nước dâng cao 30cm và quá 30 phút mới gọi là ngập úng.
(VNF) - Công an tỉnh Bắc Ninh vừa phối hợp với Bộ Công an triệt phá đường dây tổ chức đánh bạc trực tuyến xuyên quốc gia qua hệ thống Fi88 và KingGroup với hơn 30.000 thành viên, lượng tiền giao dịch lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - UBND TP. Hà Nội yêu cầu các sở, ngành đẩy nhanh tiến độ 243 dự án thí điểm chuyển quyền sử dụng đất để phát triển nhà ở thương mại, đồng thời sẽ xem xét đưa dự án ra khỏi danh mục nếu nhà đầu tư chậm triển khai trong thời hạn 3 tháng.
(VNF) - Theo đề xuất của Chính phủ, tập đoàn xuất bản - truyền thông là nhóm công ty, không có tư cách pháp nhân, không phải đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp.
(VNF) - Lãnh đạo xã Tam Hưng (Hà Nội) cho biết việc một thửa đất cùng lúc liên quan đến hai dự án với hai cơ chế bồi thường khác nhau khiến mức đền bù chênh lệch tới 55 triệu đồng mỗi sào, gây khó khăn trong tạo sự đồng thuận của người dân khi triển khai giải phóng mặt bằng.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Trung ương không có chủ trương tiếp tục sắp xếp lại xã, phường trên diện rộng, đồng thời yêu cầu các địa phương nâng cao hiệu quả vận hành chính quyền 2 cấp, tạo động lực mới cho phát triển.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân 10% trong giai đoạn 2026-2030 đòi hỏi Việt Nam phải thay đổi mô hình tăng trưởng, trong đó khu vực doanh nghiệp giữ vai trò quyết định. Theo ông Phạm Anh Tuấn, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, muốn hiện thực hóa mục tiêu này, chính sách cần chuyển từ hỗ trợ đại trà sang những giải pháp vi mô mang tính đột phá, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
(VNF) - Bất chấp bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam vẫn duy trì đà phục hồi, mở rộng quy mô hoạt động và nâng cao năng lực thích ứng. Kết quả sơ bộ của Tổng điều tra kinh tế năm 2026 cho thấy số lượng doanh nghiệp, quy mô vốn và lao động đều tăng, khẳng định khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế.
(VNF) - Thực hiện lộ trình thu phí sử dụng đường bộ cao tốc đối với các tuyến đường do Nhà nước đầu tư và quản lý, từ 20 giờ ngày 15/7/2026, 5 dự án thành phần thuộc dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía đông giai đoạn 2021-2025 sẽ chính thức được tổ chức thu phí.
(VNF) - Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2026 có thể đạt 9,2% theo kịch bản cơ sở và lên tới 10% trong kịch bản tích cực. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam cần mở rộng đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng tốc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
(VNF) - Công an tỉnh Thanh Hóa khởi tố thêm 4 bị can, trong đó có nhiều chủ doanh nghiệp, chủ tiệm vàng lớn tại TP. HCM về tội “Buôn lậu” hàng hóa là kim cương, thu giữ thêm 139 viên kim cương các loại.
(VNF) - Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh, điều cử tri mong đợi không chỉ là những câu trả lời tại nghị trường mà quan trọng hơn là những chuyển biến thực chất sau hoạt động chất vấn, với trách nhiệm, giải pháp và thời hạn thực hiện rõ ràng.
(VNF) - Thủ tướng khẳng định tất cả những trả lời phản ánh kiến nghị của doanh nghiệp phải được công khai để người dân đánh giá những phản ánh kiến nghị đã được xử lý thỏa đáng chưa, đã đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp hay chưa.
(VNF) - Sau khi vượt mốc tiến độ theo yêu cầu của TP. Hà Nội, công trường kênh La Khê vẫn duy trì nhịp độ thi công khẩn trương. Nhiều hạng mục như kè bờ, nạo vét lòng kênh, hoàn thiện kết cấu bê tông và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đang được đẩy nhanh.